ਜ੍ਞਾਤਿਭੇਦਭਯਾਤ੍ ਕृष੍ਣਸ੍ ਤਮ੍ ਉਪੇਕ੍ਸ਼ਿਤਵਾਂਸ੍ ਤਦਾ ਅਪਯਾਤੇ ਤਦਾਕ੍ਰੂਰੇ ਨਾਵਰ੍षਤ੍ ਪਾਕਸ਼ਾਸਨਃ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜਣਾਂ ਵਿਚ ਫੁਟ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਵੇਲੇ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕੀਤਾ; ਜਦ ਅਕਰੂਰ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਤਦ ਪਾਵਸ ਦੇਵਤਾ ਨੇ ਵਰਖਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ।
ਅਨਾਵृष੍ਟ੍ਯਾ ਤਦਾ ਰਾष੍ਟ੍ਰਮ੍ ਅਭਵਦ੍ ਬਹੁਧਾ ਕृਸ਼ਮ੍ ਤਤਃ ਪ੍ਰਸਾਦਯਾਮ੍ ਆਸੁਰ੍ ਅਕ੍ਰੂਰਂ ਕੁਕੁਰਾਨ੍ਧਕਾਃ
ਉਸ ਸੁੱਕੇ ਕਰਕੇ ਦੇਸ਼ ਬਹੁਤ ਗਰੀਬ ਹੋ ਗਿਆ; ਇਸ ਲਈ ਕੁਕੁਰ ਤੇ ਅੰਧਕਾਂ ਨੇ ਅਕਰੂਰ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।
ਪੁਨਰ੍ ਦ੍ਵਾਰਵਤੀਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਦਾਨਪਤੌ ਤਤਃ ਪ੍ਰਵਵਰ੍ष ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਃ ਕਕ੍ਸ਼ੇ ਜਲਨਿਧੇਸ੍ ਤਦਾ
ਜਦ ਦਾਨ ਦੇ ਮਾਲਕ ਮੁੜ ਦਵਾਰਕਾ ਆਇਆ, ਤਦ ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਨੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਵਰਖਾ ਕਰਾਈ।
ਕਨ੍ਯਾਂ ਚ ਵਾਸੁਦੇਵਾਯ ਸ੍ਵਸਾਰਂ ਸ਼ੀਲਸਂਮਤਾਮ੍ ਅਕ੍ਰੂਰਃ ਪ੍ਰਦਦੌ ਧੀਮਾਨ੍ ਪ੍ਰੀਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਾਃ
ਅਕਰੂਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਗੁਣਵਾਨ ਭੈਣ ਨੂੰ ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਦੇ ਵਾਸਤੇ ਵਿਆਹ ਲਈ ਦਿੱਤਾ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ।
ਅਥ ਵਿਜ੍ਞਾਯ ਯੋਗੇਨ ਕृष੍ਣੋ ਬਭ੍ਰੁਗਤਂ ਮਣਿਮ੍ ਸਭਾਮਧ੍ਯਗਤਃ ਪ੍ਰਾਹ ਤਮ੍ ਅਕ੍ਰੂਰਂ ਜਨਾਰ੍ਦਨਃ
ਫਿਰ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੇ ਯੋਗ ਦੇ ਜਰੀਏ ਜਾਣ ਲਿਆ ਕਿ ਰਤਨ ਬਭਰੂ ਕੋਲ ਚਲਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਸਭਾ ਵਿਚ ਅਕਰੂਰ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਯਤ੍ ਤਦ੍ ਰਤ੍ਨਂ ਮਣਿਵਰਂ ਤਵ ਹਸ੍ਤਗਤਂ ਵਿਭੋ ਤਤ੍ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛ ਚ ਮਾਨਾਰ੍ਹ ਮਯਿ ਮਾਨਾਰ੍ਯਕਂ ਕृਥਾਃ
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਰਤਨ ਤੇ ਮਹਾਨ ਮਣੀ ਤੇਰੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਹੈ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਦੇ ਦੇ; ਮੈਨੂੰ ਬੇਅਦਬੀ ਨਾ ਕਰ।
षष੍ਟਿਵਰ੍षਗਤੇ ਕਾਲੇ ਯੋ ਰੋषੋ ऽਭੂਨ੍ ਮਮਾਨਘ ਸ ਸਂਰੂਢੋ ऽਸਕृਤ੍ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਸ੍ ਤਤਃ ਕਾਲਾਤ੍ਯਯੋ ਮਹਾਨ੍
ਜਦ ਸੱਠ ਸਾਲ ਹੋ ਗਏ, ਹੇ ਪਾਪ ਰਹਿਤ, ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਜੋ ਗੁੱਸਾ ਸੀ, ਉਹ ਵਧ ਗਿਆ ਤੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਆਇਆ; ਫਿਰ ਵੱਡੀ ਦੇਰੀ ਹੋਈ।
ਸ ਤਤਃ ਕृष੍ਣਵਚਨਾਤ੍ ਸਰ੍ਵਸਾਤ੍ਵਤਸਂਸਦਿ ਪ੍ਰਦਦੌ ਤਂ ਮਣਿਂ ਬਭ੍ਰੁਰ੍ ਅਕ੍ਲੇਸ਼ੇਨ ਮਹਾਮਤਿਃ
ਫਿਰ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੇ ਕਹਿਣ ਤੇ, ਬਭਰੂ ਨੇ ਸਾਰੇ ਸਾਤਵਤਾਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿਚ ਉਹ ਮਣੀ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਦੁਖ ਦੇ ਦੇ ਦਿੱਤੀ।
ਤਤਸ੍ ਤਮ੍ ਆਰ੍ਜਵਾਤ੍ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਬਭ੍ਰੋਰ੍ ਹਸ੍ਤਾਦ੍ ਅਰਿਂਦਮਃ ਦਦੌ ਹृष੍ਟਮਨਾਃ ਕृष੍ਣਸ੍ ਤਂ ਮਣਿਂ ਬਭ੍ਰਵੇ ਪੁਨਃ
ਫਿਰ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਨਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਜੋ ਮਣੀ ਉਸਨੇ ਬਭਰੂ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਸੱਚਾਈ ਨਾਲ ਲਈ ਸੀ, ਉਹ ਮੁੜ ਬਭਰੂ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤੀ।
ਸ ਕृष੍ਣਹਸ੍ਤਾਤ੍ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਮਣਿਰਤ੍ਨਂ ਸ੍ਯਮਨ੍ਤਕਮ੍ ਆਬਧ੍ਯ ਗਾਨ੍ਦਿਨੀਪੁਤ੍ਰੋ ਵਿਰਰਾਜਾਂਸ਼ੁਮਾਨ੍ ਇਵ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਸਯਮੰਤਕ ਰਤਨ ਲੈ ਕੇ, ਗਾਂਦੀਨੀ ਦਾ ਪੁੱਤ ਉਸਨੂੰ ਪਹਿਨ ਕੇ ਚਮਕਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਚਮਕਦਾ ਸੂਰਜ।
ਅਹੋ ਸੁਮਹਦ੍ ਆਖ੍ਯਾਨਂ ਭਵਤਾ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍ ਭਾਰਤਾਨਾਂ ਚ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਪਾਰ੍ਥਿਵਾਨਾਂ ਤਥੈਵ ਚ
ਵਾਹ, ਤੁਸੀਂ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਕਹਾਣੀ ਸਾਰੇ ਭਾਰਤਵਾਸੀਆਂ ਤੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਬਿਆਨ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਦੇਵਾਨਾਂ ਦਾਨਵਾਨਾਂ ਚ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵੋਰਗਰਕ੍ਸ਼ਸਾਮ੍ ਦੈਤ੍ਯਾਨਾਮ੍ ਅਥ ਸਿਦ੍ਧਾਨਾਂ ਗੁਹ੍ਯਕਾਨਾਂ ਤਥੈਵ ਚ
ਦੇਵਤੇ, ਦਾਨਵ, ਗੰਧਰਵ, ਸੱਪ, ਰਾਖਸ਼ਸ, ਦੈਤ, ਸਿੱਧ ਤੇ ਗੁਪਤ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਵੀ।
ਅਤ੍ਯਦ੍ਭੁਤਾਨਿ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਵਿਕ੍ਰਮਾ ਧਰ੍ਮਨਿਸ਼੍ਚਯਾਃ ਵਿਵਿਧਾਸ਼੍ ਚ ਕਥਾ ਦਿਵ੍ਯਾ ਜਨ੍ਮ ਚਾਗ੍ਰ੍ਯਮ੍ ਅਨੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਅਤਿ ਅਜੋਕੇ ਕੰਮ, ਵੱਡੇ ਬਹਾਦਰੀ ਦੇ ਕਾਰਜ, ਧਰਮ ਦੇ ਪੱਕੇ ਫੈਸਲੇ, ਤੇ ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਦਿਵਿਆ ਕਹਾਣੀਆਂ, ਨਾਲ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਤੇ ਬੇਮਿਸਾਲ ਜਨਮ—
ਸृष੍ਟਿਃ ਪ੍ਰਜਾਪਤੇਃ ਸਮ੍ਯਕ੍ ਤ੍ਵਯਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਮਹਾਮਤੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀਨਾਂ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਗੁਹ੍ਯਕਾਪ੍ਸਰਸਾਂ ਤਥਾ
ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੀ ਰਚਨਾ, ਹੇ ਵੱਡੀ ਸਮਝ ਵਾਲੇ, ਤੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਹੈ; ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀਆਂ, ਯਕਸ਼ ਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੀ ਵੀ—
ਸ੍ਥਾਵਰਂ ਜਙ੍ਗਮਂ ਸਰ੍ਵਮ੍ ਉਤ੍ਪਨ੍ਨਂ ਵਿਵਿਧਂ ਜਗਤ੍ ਤ੍ਵਯਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਮਹਾਭਾਗ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਚੈਤਨ੍ ਮਨੋਹਰਮ੍
ਸਥਿਰ ਤੇ ਚਲਣ ਵਾਲਾ, ਸਾਰਾ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗਾ ਜਗਤ ਜੋ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ, ਤੂੰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਵੱਡੀ ਕਿਸਮਤ ਵਾਲੇ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਸੁਹਣਾ ਵਰਣਨ ਅਸੀਂ ਸੁਣਿਆ।
ਕਥਿਤਂ ਪੁਣ੍ਯਫਲਦਂ ਪੁਰਾਣਂ ਸ਼੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਣਯਾ ਗਿਰਾ ਮਨਃਕਰ੍ਣਸੁਖਂ ਸਮ੍ਯਕ੍ ਪ੍ਰੀਣਾਤ੍ਯ੍ ਅਮृਤਸਂਮਿਤਮ੍
ਪੁਣ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਪੁਰਾਣਾ, ਨਰਮ ਬੋਲਾਂ ਵਿਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ, ਮਨ ਤੇ ਕੰਨ ਨੂੰ ਸੁਖਦਾਇਕ, ਸੱਚਮੁੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਗਾ।
ਇਦਾਨੀਂ ਸ਼੍ਰੋਤੁਮ੍ ਇਚ੍ਛਾਮਃ ਸਕਲਂ ਮਣ੍ਡਲਂ ਭੁਵਃ ਵਕ੍ਤੁਮ੍ ਅਰ੍ਹਸਿ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞ ਪਰਂ ਕੌਤੂਹਲਂ ਹਿ ਨਃ
ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਚੱਕਰ ਬਾਰੇ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ; ਤੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ, ਦੱਸਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈਂ, ਸਾਡੀ ਉਤਸੁਕਤਾ ਵੱਡੀ ਹੈ।
ਯਾਵਨ੍ਤਃ ਸਾਗਰਾ ਦ੍ਵੀਪਾਸ੍ ਤਥਾ ਵਰ੍षਾਣਿ ਪਰ੍ਵਤਾਃ ਵਨਾਨਿ ਸਰਿਤਃ ਪੁਣ੍ਯਦੇਵਾਦੀਨਾਂ ਮਹਾਮਤੇ
ਕਿੰਨੇ ਸਮੁੰਦਰ, ਟਾਪੂ, ਖੇਤਰ, ਪਹਾੜ, ਜੰਗਲ ਤੇ ਦਰਿਆ ਹਨ, ਹੇ ਵੱਡੀ ਸਮਝ ਵਾਲੇ, ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਆਦਿ ਦੀ ਵੀ—
ਯਤ੍ਪ੍ਰਮਾਣਮ੍ ਇਦਂ ਸਰ੍ਵਂ ਯਦਾਧਾਰਂ ਯਦਾਤ੍ਮਕਮ੍ ਸਂਸ੍ਥਾਨਮ੍ ਅਸ੍ਯ ਜਗਤੋ ਯਥਾਵਦ੍ ਵਕ੍ਤੁਮ੍ ਅਰ੍ਹਸਿ
ਇਹ ਸਾਰਾ ਕਿੰਨਾ ਵੱਡਾ ਹੈ, ਕਿਸ ਉੱਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਇਸ ਦੀ ਕੀ ਸੁਰਤ ਹੈ? ਤੂੰ ਜਗਤ ਦੀ ਬਣਤਰ ਜਿਵੇਂ ਹੈ, ਠੀਕ ਠੀਕ ਦੱਸ।
ਮੁਨਯਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍ ਏਤਤ੍ ਸਂਕ੍ਸ਼ੇਪਾਦ੍ ਵਦਤੋ ਮਮ ਨਾਸ੍ਯ ਵਰ੍षਸ਼ਤੇਨਾਪਿ ਵਕ੍ਤੁਂ ਸ਼ਕ੍ਯੋ ऽਤਿਵਿਸ੍ਤਰਃ
ਹੇ ਰਿਸੀਆਂ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੰਖੇਪ ਵਿਚ ਸੁਣੋ; ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਦੀ ਪੂਰੀ ਵਿਸਥਾਰਤਾ, ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਪੂਰੀ ਦੱਸਣ ਯੋਗ ਨਹੀਂ।
ਜਮ੍ਬੂਪ੍ਲਕ੍ਸ਼ਾਹ੍ਵਯੌ ਦ੍ਵੀਪੌ ਸ਼ਾਲ੍ਮਲਸ਼੍ ਚਾਪਰੋ ਦ੍ਵਿਜਾਃ ਕੁਸ਼ਃ ਕ੍ਰੌਞ੍ਚਸ੍ ਤਥਾ ਸ਼ਾਕਃ ਪੁष੍ਕਰਸ਼੍ ਚੈਵ ਸਪ੍ਤਮਃ
ਜੰਬੂ ਤੇ ਪਲਕਸ਼ ਦੋ ਟਾਪੂਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ਹਨ, ਤੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਹੈ ਸ਼ਾਲਮਲ; ਕੁਸ਼, ਕ੍ਰੌਂਚ, ਸ਼ਾਕ ਤੇ ਪੁਸ਼ਕਰ ਸੱਤਵਾਂ ਹੈ।
ਏਤੇ ਦ੍ਵੀਪਾਃ ਸਮੁਦ੍ਰੈਸ੍ ਤੁ ਸਪ੍ਤ ਸਪ੍ਤਭਿਰ੍ ਆਵृਤਾਃ ਲਵਣੇਕ੍ਸ਼ੁਸੁਰਾਸਰ੍ਪਿਰ੍ ਦਧਿਦੁਗ੍ਧਜਲੈਃ ਸਮਮ੍
ਇਹ ਟਾਪੂਆਂ ਹਰੇਕ ਨੂੰ ਸੱਤ ਸਮੁੰਦਰ ਘੇਰੇ ਹੋਏ ਹਨ: ਲੂਣ, ਗੰਨੇ ਦਾ ਰਸ, ਸ਼ਰਾਬ, ਘੀ, ਦਹੀਂ, ਦੂਧ ਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ।
ਜਮ੍ਬੂਦ੍ਵੀਪਃ ਸਮਸ੍ਤਾਨਾਮ੍ ਏਤੇषਾਂ ਮਧ੍ਯਸਂਸ੍ਥਿਤਃ ਤਸ੍ਯਾਪਿ ਮਧ੍ਯੇ ਵਿਪ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰਾ ਮੇਰੁਃ ਕਨਕਪਰ੍ਵਤਃ
ਜੰਬੂ ਟਾਪੂ ਸਭ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਥਿਤ ਹੈ; ਉਸਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸਿਰਤਾਜ, ਮੇਰੂ ਸੋਨੇ ਦਾ ਪਹਾੜ ਖੜਾ ਹੈ।
ਚਤੁਰਸ਼ੀਤਿਸਾਹਸ੍ਰੈਰ੍ ਯੋਜਨੈਸ੍ ਤਸ੍ਯ ਚੋਚ੍ਛ੍ਰਯਃ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਃ षੋਡਸ਼ਾਧਸ੍ਤਾਦ੍ ਦ੍ਵਾਤ੍ਰਿਂਸ਼ਨ੍ ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਵਿਸ੍ਤृਤਃ
ਉਸ ਦੀ ਉਚਾਈ ਚੌਰਾਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਹੈ; ਸੋਲਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਹੇਠਾਂ ਵੜੀ ਹੋਈ, ਤੇ ਚੋਟੀ ਤੇ ਬਤੀਹ ਹਜ਼ਾਰ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ।
ਮੂਲੇ षੋਡਸ਼ਸਾਹਸ੍ਰੈਰ੍ ਵਿਸ੍ਤਾਰਸ੍ ਤਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਤਃ ਭੂਪਦ੍ਮਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਸ਼ੈਲੋ ऽਸੌ ਕਰ੍ਣਿਕਾਕਾਰਸਂਸ੍ਥਿਤਃ
ਉਸਦੇ ਮੂਲ 'ਤੇ ਸੋਲਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਚੌੜਾ ਹੈ; ਇਹ ਪਹਾੜ ਧਰਤੀ ਦੇ ਕਮਲ ਦੀ ਕੇਂਦਰੀ ਭਾਗ ਵਰਗਾ, ਕਰਣੀਕਾ ਆਕਾਰ ਵਿਚ।
ਹਿਮਵਾਨ੍ ਹੇਮਕੂਟਸ਼੍ ਚ ਨਿषਧਸ੍ ਤਸ੍ਯ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਨੀਲਃ ਸ਼੍ਵੇਤਸ਼੍ ਚ ਸ਼ृਙ੍ਗੀ ਚ ਉਤ੍ਤਰੇ ਵਰ੍षਪਰ੍ਵਤਾਃ
ਉਸਦੇ ਦੱਖਣ ਪਾਸੇ ਹਨ ਹਿਮਵਤ, ਹੇਮਕੂਟ ਤੇ ਨਿਸਧ; ਉੱਤਰ ਪਾਸੇ ਨੀਲਾ, ਸ਼੍ਵੇਤ ਤੇ ਸ਼੍ਰਿੰਗੀ—ਇਹ ਖੇਤਰ ਦੇ ਪਹਾੜ ਹਨ।
ਲਕ੍ਸ਼ਪ੍ਰਮਾਣੌ ਦ੍ਵੌ ਮਧ੍ਯੇ ਦਸ਼ਹੀਨਾਸ੍ ਤਥਾਪਰੇ ਸਹਸ੍ਰਦ੍ਵਿਤਯੋਚ੍ਛ੍ਰਾਯਾਸ੍ ਤਾਵਦ੍ਵਿਸ੍ਤਾਰਿਣਸ਼੍ ਚ ਤੇ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਦੋ ਦੀ ਮਾਪ ਲੱਖ ਹੈ, ਤੇ ਹੋਰ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਘੱਟ ਹਨ; ਉਚਾਈ ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ, ਤੇ ਚੌੜਾਈ ਵੀ ਉਨੀ।
ਭਾਰਤਂ ਪ੍ਰਥਮਂ ਵਰ੍षਂ ਤਤਃ ਕਿਂਪੁਰੁषਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍ ਹਰਿਵਰ੍षਂ ਤਥੈਵਾਨ੍ਯਨ੍ ਮੇਰੋਰ੍ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਤੋ ਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਪਹਿਲਾ ਖੇਤਰ ਭਾਰਤ ਹੈ, ਫਿਰ ਕਿੰਪੁਰੁਸ਼ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਹਰੀਵਰਸ਼ ਵੀ, ਇਹ ਸਭ ਮੇਰੂ ਦੇ ਦੱਖਣ ਪਾਸੇ ਹਨ, ਹੇ ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਜਨਮੇ।
ਰਮ੍ਯਕਂ ਚੋਤ੍ਤਰਂ ਵਰ੍षਂ ਤਸ੍ਯੈਵ ਤੁ ਹਿਰਣ੍ਮਯਮ੍ ਉਤ੍ਤਰਾਃ ਕੁਰਵਸ਼੍ ਚੈਵ ਯਥਾ ਵੈ ਭਾਰਤਂ ਤਥਾ
ਉੱਤਰ ਪਾਸੇ ਰਮਯਕ ਖੇਤਰ ਹੈ, ਫਿਰ ਹਿਰਣਮਯ; ਤੇ ਉੱਤਰ ਕੁਰੂ ਵੀ, ਜਿਵੇਂ ਭਾਰਤ ਹੈ।
ਨਵਸਾਹਸ੍ਰਮ੍ ਏਕੈਕਮ੍ ਏਤੇषਾਂ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮਾਃ ਇਲਾਵृਤਂ ਚ ਤਨ੍ਮਧ੍ਯੇ ਸੌਵਰ੍ਣੋ ਮੇਰੁਰ੍ ਉਚ੍ਛ੍ਰਿਤਃ
ਇਹਨਾਂ ਹਰੇਕ ਦੀ ਮਾਪ ਨੌ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਹੈ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸਿਰਤਾਜ; ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇਲਾਵ੍ਰਿਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਸੋਨੇ ਦਾ ਮੇਰੂ ਉੱਚਾ ਖੜਾ ਹੈ।