ਏਵਂਸ੍ਵਭਾਵਮ੍ ਏਵੇਦਮ੍ ਇਤਿ ਬੁਦ੍ਧ੍ਵਾ ਨ ਮੁਹ੍ਯਤਿ ਅਸ਼ੋਚਨ੍ ਸਂਪ੍ਰਹृष੍ਯਂਸ਼੍ ਚ ਨਿਤ੍ਯਂ ਵਿਗਤਮਤ੍ਸਰਃ
ਜਦੋਂ ਇਹ ਜਾਣ ਲੈਣ ਕਿ ਇਹੀ ਇਸ ਦੀ ਕੁਦਰਤ ਹੈ, ਤਾਂ ਮਨ ਭਟਕਦਾ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਦੁੱਖ ਕਰਦਾ, ਨਾ ਖੁਸ਼ੀ ਚੜ੍ਹਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵੈਰ-ਵਿਰੋਧ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਨ ਹ੍ਯ੍ ਆਤ੍ਮਾ ਸ਼ਕ੍ਯਤੇ ਦ੍ਰष੍ਟੁਮ੍ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੈਃ ਕਾਮਗੋਚਰੈਃ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਮਾਨੈਰ੍ ਅਨੇਕੈਰ੍ ਦੁਰ੍ਧਰੈਰ੍ ਅਕृਤਾਤ੍ਮਭਿਃ
ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਜੋ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਚੱਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਨਾ ਔਖਾ ਹੈ, ਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਤਮਾ ਅਣਅਭਿਆਸ ਹੈ।
ਤੇषਾਂ ਤੁ ਮਨਸਾ ਰਸ਼੍ਮੀਨ੍ ਯਦਾ ਸਮ੍ਯਙ੍ ਨਿਯਚ੍ਛਤਿ ਤਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤੇ ਸ਼੍ਯਾਤ੍ਮਾ ਦੀਪਦੀਪ੍ਤਾ ਯਥਾਕृਤਿਃ
ਪਰ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਮਨ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਰੋਕ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਦੋਂ ਆਤਮਾ ਚਾਨਣ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਉਠਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਦੀਵੇ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ।
ਸਰ੍ਵੇषਾਮ੍ ਏਵ ਭੂਤਾਨਾਂ ਤਮਸ੍ਯ੍ ਉਪਗਤੇ ਯਥਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਂ ਭਵਤੇ ਸਰ੍ਵਂ ਤਥੈਵਮ੍ ਉਪਧਾਰ੍ਯਤਾਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਉੱਤੇ ਹਨੇਰਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਚਾਨਣ ਸਭ ਲਈ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਉਂ ਹੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸਮਝ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਯਥਾ ਵਾਰਿਚਰਃ ਪਕ੍ਸ਼ੀ ਨ ਲਿਪ੍ਯਤਿ ਜਲੇ ਚਰਨ੍ ਵਿਮੁਕ੍ਤਾਤ੍ਮਾ ਤਥਾ ਯੋਗੀ ਗੁਣਦੋषੈਰ੍ ਨ ਲਿਪ੍ਯਤੇ
ਜਿਵੇਂ ਪੰਛੀ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਤੁਰਦਾ ਹੋਇਆ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੋ ਯੋਗੀ ਆਤਮਕ ਮੁਕਤੀ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ, ਉਹ ਗੁਣਾਂ ਤੇ ਅਵਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ।
ਏਵਮ੍ ਏਵ ਕृਤਪ੍ਰਜ੍ਞੋ ਨ ਦੋषੈਰ੍ ਵਿषਯਾਂਸ਼੍ ਚਰਨ੍ ਅਸਜ੍ਜਮਾਨਃ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਨ ਕਥਂਚਿਤ੍ ਪ੍ਰਲਿਪ੍ਯਤੇ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੋ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਪੱਕਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੋਇਆ ਕਿਸੇ ਵੀ ਗਲਤੀਆਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਲੱਗਣ ਦੇ ਜੀਵਨ ਕਰਦਾ।
ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪੂਰ੍ਵਕृਤਂ ਕਰ੍ਮ ਰਤਿਰ੍ ਯਸ੍ਯ ਸਦਾਤ੍ਮਨਿ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਤ੍ਮਭੂਤਸ੍ਯ ਗੁਣਸਙ੍ਗੇਨ ਸਜ੍ਜਤਃ
ਜੋ ਪੁਰਾਣੇ ਕੀਤੇ ਕੰਮ ਛੱਡ ਕੇ, ਸਦਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਆਤਮਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ, ਉਹ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਲੱਗਣ ਵਾਲਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ।
ਸ੍ਵਯਮ੍ ਆਤ੍ਮਾ ਪ੍ਰਸਵਤਿ ਗੁਣੇष੍ਵ੍ ਅਪਿ ਕਦਾਚਨ ਨ ਗੁਣਾ ਵਿਦੁਰ੍ ਆਤ੍ਮਾਨਂ ਗੁਣਾਨ੍ ਵੇਦ ਸ ਸਰ੍ਵਦਾ
ਆਤਮਾ ਆਪ ਹੀ ਕਦੇ ਕਦੇ ਗੁਣ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਗੁਣ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ; ਆਤਮਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ।
ਪਰਿਦਧ੍ਯਾਦ੍ ਗੁਣਾਨਾਂ ਸ ਦ੍ਰष੍ਟਾ ਚੈਵ ਯਥਾਤਥਮ੍ ਸਤ੍ਤ੍ਵਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਜ੍ਞਯੋਰ੍ ਏਵਮ੍ ਅਨ੍ਤਰਂ ਲਕ੍ਸ਼ਯੇਨ੍ ਨਰਃ
ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵੇਖੇ ਤੇ ਸੋਚੇ, ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਤਵ ਤੇ ਖੇਤਰ ਦੇ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਵਿਚਕਾਰ ਫਰਕ ਪਛਾਣੇ।
ਸृਜਤੇ ਤੁ ਗੁਣਾਨ੍ ਏਕ ਏਕੋ ਨ ਸृਜਤੇ ਗੁਣਾਨ੍ ਪृਥਗ੍ਭੂਤੌ ਪ੍ਰਕृਤ੍ਯੈਤੌ ਸਂਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤੌ ਚ ਸਰ੍ਵਦਾ
ਇਕ ਗੁਣ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਦੂਜਾ ਗੁਣ ਨਹੀਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਵੱਖਰੇ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੇ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਕੱਠੇ ਤੇ ਜੁੜੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਯਥਾਸ਼੍ਮਨਾ ਹਿਰਣ੍ਯਸ੍ਯ ਸਂਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤੌ ਤਥੈਵ ਤੌ ਮਸ਼ਕੋਦੁਮ੍ਬਰੌ ਵਾਪਿ ਸਂਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤੌ ਯਥਾ ਸਹ
ਜਿਵੇਂ ਸੋਨਾ ਪੱਥਰ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੁੰਦਾ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਦੋਵੇਂ; ਜਾਂ ਜਿਵੇਂ ਮੱਖੀ ਤੇ ਅੰਬੜ ਦਾ ਦਰੱਖਤ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਇषਿਕਾ ਵਾ ਯਥਾ ਮੁਞ੍ਜੇ ਪृਥਕ੍ ਚ ਸਹ ਚੈਵ ਹ ਤਥੈਵ ਸਹਿਤਾਵ੍ ਏਤੌ ਅਨ੍ਯੋਨ੍ਯਸ੍ਮਿਨ੍ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤੌ
ਜਿਵੇਂ ਇਸ਼ਿਕਾ ਮੂੰਜੇ ਘਾਹ ਨਾਲ ਵੱਖਰੇ ਵੀ ਹਨ ਤੇ ਇਕੱਠੇ ਵੀ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇ ਤੇ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਸृਜਤੇ ਤੁ ਗੁਣਾਨ੍ ਸਤ੍ਤ੍ਵਂ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਜ੍ਞਸ੍ ਤ੍ਵ੍ ਅਧਿਤਿष੍ਠਤਿ ਗੁਣਾਨ੍ ਵਿਕ੍ਰਿਯਤਃ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਉਦਾਸੀਨਵਦ੍ ਈਸ਼੍ਵਰਃ
ਸਤਵ ਗੁਣ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਖੇਤਰ ਦੇ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਆਉਂਦਾ, ਪ੍ਰਭੂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬੇਪਰਵਾਹ ਰਹਿੰਦਾ।
ਸ੍ਵਭਾਵਯੁਕ੍ਤਂ ਤਤ੍ ਸਰ੍ਵਂ ਯਦ੍ ਇਮਾਨ੍ ਸृਜਤੇ ਗੁਣਾਨ੍ ਊਰ੍ਣਨਾਭਿਰ੍ ਯਥਾ ਸੂਤ੍ਰਂ ਸृਜਤੇ ਤਦ੍ ਗੁਣਾਂਸ੍ ਤਥਾ
ਜੋ ਕੁਝ ਆਪਣੀ ਸੁਭਾਵ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਇਹ ਗੁਣ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਮਕੜੀ ਆਪਣਾ ਧਾਗਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਗੁਣ ਬਣਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਾ ਨ ਨਿਵਰ੍ਤਨ੍ਤੇ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਿਰ੍ ਨੋਪਲਭ੍ਯਤੇ ਏਵਮ੍ ਏਕੇ ਵ੍ਯਵਸ੍ਯਨ੍ਤਿ ਨਿਵृਤ੍ਤਿਮ੍ ਇਤਿ ਚਾਪਰੇ
ਜੋ ਗਤੀ ਹੋ ਚੁੱਕੀ, ਉਹ ਮੁੜਦੀ ਨਹੀਂ; ਗਤੀ ਦਾ ਮੁਕਾਵਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। ਕੁਝ ਲੋਕ ਗਤੀ ਨੂੰ ਅੰਤ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਹੋਰ ਨਿਵ੍ਰਿਤੀ ਨੂੰ।
ਉਭਯਂ ਸਂਪ੍ਰਧਾਰ੍ਯੈਤਦ੍ ਅਧ੍ਯਵਸ੍ਯੇਦ੍ ਯਥਾਮਤਿ ਅਨੇਨੈਵ ਵਿਧਾਨੇਨ ਭਵੇਦ੍ ਵੈ ਸਂਸ਼ਯੋ ਮਹਾਨ੍
ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ ਸੋਚ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਸਮਝ ਅਨੁਸਾਰ ਫੈਸਲਾ ਕਰੇ; ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵੱਡਾ ਸੰਦੇਹ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਅਨਾਦਿਨਿਧਨੋ ਹ੍ਯ੍ ਆਤ੍ਮਾ ਤਂ ਬੁਦ੍ਧ੍ਵਾ ਵਿਹਰੇਨ੍ ਨਰਃ ਅਕ੍ਰੁਧ੍ਯਨ੍ਨ੍ ਅਪ੍ਰਹृष੍ਯਂਸ਼੍ ਚ ਨਿਤ੍ਯਂ ਵਿਗਤਮਤ੍ਸਰਃ
ਆਤਮਾ ਨਾ ਆਰੰਭ ਹੈ ਨਾ ਅੰਤ; ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੀਵੇ, ਨਾ ਗੁੱਸਾ ਕਰੇ, ਨਾ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ੀ ਕਰੇ, ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਈਰਖਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਰਹੇ।
ਇਤ੍ਯ੍ ਏਵਂ ਹृਦਯੇ ਸਰ੍ਵੋ ਬੁਦ੍ਧਿਚਿਨ੍ਤਾਮਯਂ ਦृਢਮ੍ ਅਨਿਤ੍ਯਂ ਸੁਖਮ੍ ਆਸੀਨਮ੍ ਅਸ਼ੋਚ੍ਯਂ ਛਿਨ੍ਨਸਂਸ਼ਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਪੱਕਾ ਹੋ ਕੇ, ਸਭ ਕੁਝ ਬੁਧਿ ਤੇ ਸੋਚ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੈ; ਅਸਥਾਈ ਸੁਖ ਬੈਠਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਲਈ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਸੰਦੇਹ ਮੁੱਕ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।
ਤਰਯੇਤ੍ ਪ੍ਰਚ੍ਯੁਤਾਂ ਪृਥ੍ਵੀਂ ਯਥਾ ਪੂਰ੍ਣਾਂ ਨਦੀਂ ਨਰਾਃ ਅਵਗਾਹ੍ਯ ਚ ਵਿਦ੍ਵਾਂਸੋ ਵਿਪ੍ਰਾ ਲੋਲਮ੍ ਇਮਂ ਤਥਾ
ਜਿਵੇਂ ਮਨੁੱਖ ਡਿੱਗੀ ਧਰਤੀ ਜਾਂ ਭਰੀ ਨਦੀ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਿਆਨਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਇਸ ਅਸਥਿਰ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਨ ਤੁ ਤਪ੍ਯਤਿ ਵੈ ਵਿਦ੍ਵਾਨ੍ ਸ੍ਥਲੇ ਚਰਤਿ ਤਤ੍ਤ੍ਵਵਿਤ੍ ਏਵਂ ਵਿਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਚਾਤ੍ਮਾਨਂ ਕੇਵਲਂ ਜ੍ਞਾਨਮ੍ ਆਤ੍ਮਨਃ
ਪਰ ਗਿਆਨਵਾਨ, ਜੋ ਸੱਚ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਤੁਰਦੇ ਹੋਏ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੋਚ ਕੇ, ਉਹ ਆਤਮਾ ਦਾ ਪੂਰਾ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਤਾਂ ਤੁ ਬੁਦ੍ਧ੍ਵਾ ਨਰਃ ਸਰ੍ਗਂ ਭੂਤਾਨਾਮ੍ ਆਗਤਿਂ ਗਤਿਮ੍ ਸਮਚੇष੍ਟਸ਼੍ ਚ ਵੈ ਸਮ੍ਯਗ੍ ਲਭਤੇ ਸ਼ਮਮ੍ ਉਤ੍ਤਮਮ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਜਨਮ, ਆਉਣ ਤੇ ਜਾਣ ਨੂੰ ਸਮਝ ਲੈਂਦਾ, ਤੇ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਰਮ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਏਤਦ੍ ਦ੍ਵਿਜਨ੍ਮਸਾਮਗ੍ਰ੍ਯਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਯ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ ਆਤ੍ਮਜ੍ਞਾਨਸਮਸ੍ਨੇਹਪਰ੍ਯਾਪ੍ਤਂ ਤਤ੍ਪਰਾਯਣਮ੍
ਇਹ ਦੋਵਾਂ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਸੰਕਲਪਨਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਲਈ; ਜੋ ਆਤਮਾ ਦੇ ਗਿਆਨ ਤੇ ਸਮਾਨ ਪਿਆਰ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਇਹ ਕਾਫੀ ਹੈ।
ਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਬੁਦ੍ਧ੍ਵਾ ਭਵੇਦ੍ ਬੁਦ੍ਧਃ ਕਿਮ੍ ਅਨ੍ਯਦ੍ ਬੁਦ੍ਧਲਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ ਵਿਜ੍ਞਾਯੈਤਦ੍ ਵਿਮੁਚ੍ਯਨ੍ਤੇ ਕृਤਕृਤ੍ਯਾ ਮਨੀषਿਣਃ
ਸੱਚ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਜਾਗਰੂਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਦੀ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ ਗਿਆਨੀ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਮਕਸਦ ਪੂਰਾ ਕਰ ਕੇ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਨ ਭਵਤਿ ਵਿਦੁषਾਂ ਮਹਦ੍ ਭਯਂ ਯਦ੍ ਅਵਿਦੁषਾਂ ਸੁਮਹਦ੍ ਭਯਂ ਪਰਤ੍ਰ ਨਹਿ ਗਤਿਰ੍ ਅਧਿਕਾਸ੍ਤਿ ਕਸ੍ਯਚਿਦ੍ ਭਵਤਿ ਹਿ ਯਾ ਵਿਦੁषਃ ਸਨਾਤਨੀ
ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਡਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਪਰ ਅਗਿਆਨੀਆਂ ਲਈ ਡਰ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੋਈ ਹੋਰ ਰਸਤਾ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਰਸਤਾ ਸਦਾ ਲਈ ਹੈ।
ਲੋਕੇ ਮਾਤਰਮ੍ ਅਸੂਯਤੇ ਨਰਸ੍ ਤਤ੍ਰ ਦੇਵਮ੍ ਅਨਿਰੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਸ਼ੋਚਤੇ ਤਤ੍ਰ ਚੇਤ੍ ਕੁਸ਼ਲੋ ਨ ਸ਼ੋਚਤੇ ਯੇ ਵਿਦੁਸ੍ ਤਦ੍ ਉਭਯਂ ਕृਤਾਕृਤਮ੍
ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨਾਲ ਈਰਖਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਇੱਥੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਨਾ ਵੇਖ ਕੇ ਦੁਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੇ ਉਹ ਚਤੁਰ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਦੁਖੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ; ਜੋ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਦੋਹਾਂ ਕੰਮ ਪੂਰੇ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਯਤ੍ ਕਰੋਤ੍ਯ੍ ਅਨਭਿਸਂਧਿਪੂਰ੍ਵਕਂ ਤਚ੍ ਚ ਨਿਨ੍ਦਯਤਿ ਯਤ੍ ਪੁਰਾ ਕृਤਮ੍ ਯਤ੍ ਪ੍ਰਿਯਂ ਤਦ੍ ਉਭਯਂ ਨ ਵਾਪ੍ਰਿਯਂ ਤਸ੍ਯ ਤਜ੍ ਜਨਯਤੀਹ ਕੁਰ੍ਵਤਃ
ਜੋ ਕੰਮ ਮਨੁੱਖ ਬਿਨਾ ਇਰਾਦੇ ਦੇ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋ ਚੁੱਕਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੀ। ਜੋ ਚੰਗਾ ਜਾਂ ਮਾੜਾ ਲੱਗੇ, ਉਹ ਇੱਥੇ ਕਰਣ ਵਾਲੇ ਲਈ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ।
ਯਸ੍ਮਾਦ੍ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ ਪਰੋ ਧਰ੍ਮੋ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਨੇਹ ਕਸ਼੍ਚਨ ਯੋ ਵਿਸ਼ਿष੍ਟਸ਼੍ ਚ ਭੂਤੇਭ੍ਯਸ੍ ਤਦ੍ ਭਵਾਨ੍ ਪ੍ਰਬ੍ਰਵੀਤੁ ਨਃ
ਇੱਥੇ ਧਰਮ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੋਈ ਹੋਰ ਧਰਮ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵਧੀਆ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਆਦਰਨੀਯ, ਤੁਸੀਂ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਦੱਸੋ।
ਧਰ੍ਮਂ ਚ ਸਂਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਪੁਰਾਣਮ੍ ऋषਿਭਿਃ ਸ੍ਤੁਤਮ੍ ਵਿਸ਼ਿष੍ਟਂ ਸਰ੍ਵਧਰ੍ਮੇਭ੍ਯਃ ਸ਼ृਣੁਧ੍ਵਂ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਾਃ
ਮੈਂ ਉਹ ਪੁਰਾਣਾ ਧਰਮ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜੋ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਜੋ ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ। ਹੇ ਵਧੀਆ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਤੁਸੀਂ ਸੁਣੋ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਣਿ ਪ੍ਰਮਾਥੀਨਿ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਸਂਯਮ੍ਯ ਤਤ੍ਤ੍ਵਤਃ ਸਰ੍ਵਤਃ ਪ੍ਰਸृਤਾਨੀਹ ਪਿਤਾ ਬਾਲਾਨ੍ ਇਵਾਤ੍ਮਜਾਨ੍
ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਬਹੁਤ ਉਤਸ਼ਾਹੀ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਰੋਕ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਪਿਤਾ ਆਪਣੇ ਛੋਟੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਦਾ ਹੈ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਵਿਚ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਹਰ ਪਾਸੇ ਫੈਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਮਨਸਸ਼੍ ਚੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਣਾਂ ਚਾਪ੍ਯ੍ ਐਕਾਗ੍ਰ੍ਯਂ ਪਰਮਂ ਤਪਃ ਵਿਜ੍ਞੇਯਃ ਸਰ੍ਵਧਰ੍ਮੇਭ੍ਯਃ ਸ ਧਰ੍ਮਃ ਪਰ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਮਨ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਦੀ ਇਕਾਗਰਤਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਤਪ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਮਝੋ; ਇਹੀ ਧਰਮ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ।