ਆਸੀਨੋ ਹਿ ਰਹਸ੍ਯ੍ ਏਕੋ ਗਚ੍ਛੇਦ੍ ਅਕ੍ਸ਼ਰਸਾਮ੍ਯਤਾਮ੍ ਪ੍ਰਮੋਹੋ ਭ੍ਰਮ ਆਵਰ੍ਤੋ ਘ੍ਰਾਣਂ ਸ਼੍ਰਵਣਦਰ੍ਸ਼ਨੇ
ਇਕੱਲਾ, ਚੁਪ ਚਾਪ ਥਾਂ ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ, ਅਟੱਲ ਦੇ ਸਮਾਨਤਾ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਭਟਕਣਾ, ਭੁੱਲ ਅਤੇ ਉਲਝਣ ਸੁੰਘਣ, ਸੁਣਨ ਅਤੇ ਵੇਖਣ ਵਾਲੀਆਂ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਅਦ੍ਭੁਤਾਨਿ ਰਸਃ ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਃ ਸ਼ੀਤੋष੍ਣਮਾਰੁਤਾਕृਤਿਃ ਪ੍ਰਤਿਭਾਨ੍ ਉਪਸਰ੍ਗਾਸ਼੍ ਚ ਪ੍ਰਤਿਸਂਗृਹ੍ਯ ਯੋਗਤਃ
ਸੁਆਦ, ਛੂਹ, ਠੰਢ-ਗਰਮੀ, ਹਵਾ ਦੇ ਰੂਪ, ਚਮਕਦਾਰ ਸੋਚ ਅਤੇ ਰੁਕਾਵਟਾਂ—ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ, ਯੋਗ ਰਾਹੀਂ, ਰੋਕਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।
ਤਾਂਸ੍ ਤਤ੍ਤ੍ਵਵਿਦ੍ ਅਨਾਦृਤ੍ਯ ਸਾਮ੍ਯੇਨੈਵ ਨਿਵਰ੍ਤਯੇਤ੍ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ ਪਰਿਚਯਂ ਯੋਗੇ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯੇ ਨਿਯਤੋ ਮੁਨਿਃ
ਸੱਚ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਕੇ, ਬਰਾਬਰੀ ਨਾਲ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਵੇ; ਨਿਯਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਮੁਨਿ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਯੋਗ ਨਾਲ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਬਣਾਏ।
ਗਿਰਿਸ਼ृਙ੍ਗੇ ਤਥਾ ਚੈਤ੍ਯੇ ਵृਕ੍ਸ਼ਮੂਲੇषੁ ਯੋਜਯੇਤ੍ ਸਂਨਿਯਮ੍ਯੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਗ੍ਰਾਮਂ ਕੋष੍ਠੇ ਭਾਣ੍ਡਮਨਾ ਇਵ
ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ, ਮੰਦਰ ਜਾਂ ਰੁੱਖ ਦੇ ਹੇਠਾਂ, ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਖਜਾਨੇ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਧਰਣ ਵਾਲੇ ਵਾਂਗ ਅਭਿਆਸ ਕਰੇ।
ਏਕਾਗ੍ਰਂ ਚਿਨ੍ਤਯੇਨ੍ ਨਿਤ੍ਯਂ ਯੋਗਾਨ੍ ਨੋਦ੍ਵਿਜਤੇ ਮਨਃ ਯੇਨੋਪਾਯੇਨ ਸ਼ਕ੍ਯੇਤ ਨਿਯਨ੍ਤੁਂ ਚਞ੍ਚਲਂ ਮਨਃ
ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਨ ਨੂੰ ਇੱਕਾਗਰ ਕਰਕੇ ਸੋਚੋ, ਤਾਂ ਜੋ ਯੋਗ ਦੇ ਅਭਿਆਸ ਨਾਲ ਮਨ ਉਲਝ ਨਾ ਜਾਵੇ। ਜਿਹੜਾ ਵੀ ਤਰੀਕਾ ਮਨ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਨ ਲਈ ਹੋ ਸਕੇ, ਉਹੀ ਵਰਤੋ।
ਤਤ੍ਰ ਯੁਕ੍ਤੋ ਨਿषੇਵੇਤ ਨ ਚੈਵ ਵਿਚਲੇਤ੍ ਤਤਃ ਸ਼ੂਨ੍ਯਾਗਾਰਾਣਿ ਚੈਕਾਗ੍ਰੋ ਨਿਵਾਸਾਰ੍ਥਮ੍ ਉਪਕ੍ਰਮੇਤ੍
ਉਥੇ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਰਹੋ ਤੇ ਕਦੇ ਵੀ ਡੋਲੋ ਨਾ। ਮਨ ਨੂੰ ਇੱਕਾਗਰ ਕਰਕੇ ਖਾਲੀ ਘਰਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰੋ, ਉਥੇ ਰਹਿਣ ਲਈ।
ਨਾਤਿਵ੍ਰਜੇਤ੍ ਪਰਂ ਵਾਚਾ ਕਰ੍ਮਣਾ ਮਨਸਾਪਿ ਵਾ ਉਪੇਕ੍ਸ਼ਕੋ ਯਤਾਹਾਰੋ ਲਬ੍ਧਾਲਬ੍ਧਸਮੋ ਭਵੇਤ੍
ਬੋਲਣ, ਕਰਮ ਜਾਂ ਮਨ ਨਾਲ ਹੱਦ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਾ ਜਾਓ। ਬੇਪਰਵਾਹ ਰਹੋ, ਖਾਣ-ਪੀਣ 'ਚ ਮਿਆਰੀ ਹੋਵੋ, ਤੇ ਮਿਲਣ ਜਾਂ ਨਾ ਮਿਲਣ 'ਚ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਰਹੋ।
ਯਸ਼੍ ਚੈਨਮ੍ ਅਭਿਨਨ੍ਦੇਤ ਯਸ਼੍ ਚੈਨਮ੍ ਅਭਿਵਾਦਯੇਤ੍ ਸਮਸ੍ ਤਯੋਸ਼੍ ਚਾਪ੍ਯ੍ ਉਭਯੋਰ੍ ਨਾਭਿਧ੍ਯਾਯੇਚ੍ ਛੁਭਾਸ਼ੁਭਮ੍
ਜੋ ਕੋਈ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰੇ ਜਾਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰੇ, ਉਹ ਦੋਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਮਾਨ ਰਹੇ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚੰਗੀ ਜਾਂ ਮਾੜੀ ਨੀਅਤ 'ਤੇ ਮਨ ਨਾ ਲਾਏ।
ਨ ਪ੍ਰਹृष੍ਯੇਤ ਲਾਭੇषੁ ਨਾਲਾਭੇषੁ ਚ ਚਿਨ੍ਤਯੇਤ੍ ਸਮਃ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਭੂਤੇषੁ ਸਧਰ੍ਮਾ ਮਾਤਰਿਸ਼੍ਵਨਃ
ਮਿਲਣ 'ਤੇ ਖੁਸ਼ ਨਾ ਹੋਵੋ, ਨਾ ਮਿਲਣ 'ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰੋ। ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ 'ਤੇ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਰਹੋ, ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਸਾਰੇ ਨਾਲ ਸਮਾਨ ਵਿਵਹਾਰ ਕਰੋ।
ਏਵਂ ਸ੍ਵਸ੍ਥਾਤ੍ਮਨਃ ਸਾਧੋਃ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਸਮਦਰ੍ਸ਼ਿਨਃ षਣ੍ ਮਾਸਾਨ੍ ਨਿਤ੍ਯਯੁਕ੍ਤਸ੍ਯ ਸ਼ਬ੍ਦਬ੍ਰਹ੍ਮਾਭਿਵਰ੍ਤਤੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਿਸ ਸਾਧੂ ਦਾ ਮਨ ਠੀਕ ਹੈ, ਜੋ ਹਰ ਥਾਂ ਸਮਾਨ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਤਕ ਸਦਾ ਯੋਗ 'ਚ ਲਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼ਬਦ-ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵੇਦਨਾਰ੍ਤਾਨ੍ ਪਰਾਨ੍ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸਮਲੋष੍ਟਾਸ਼੍ਮਕਾਞ੍ਚਨਃ ਏਵਂ ਤੁ ਨਿਰਤੋ ਮਾਰ੍ਗਂ ਵਿਰਮੇਨ੍ ਨ ਵਿਮੋਹਿਤਃ
ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਦੁੱਖੀ ਵੇਖ ਕੇ ਵੀ, ਮਿੱਟੀ, ਪੱਥਰ ਤੇ ਸੋਨੇ ਨੂੰ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਸਮਝੋ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਹ 'ਤੇ ਲੱਗੇ ਰਹੋ, ਨਾ ਭਟਕੋ ਤੇ ਨਾ ਮੋਹ ਵਿਚ ਆਵੋ।
ਅਪਿ ਵਰ੍ਣਾਵਕृष੍ਟਸ੍ ਤੁ ਨਾਰੀ ਵਾ ਧਰ੍ਮਕਾਙ੍ਕ੍ਸ਼ਿਣੀ ਤਾਵ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਏਤੇਨ ਮਾਰ੍ਗੇਣ ਗਚ੍ਛੇਤਾਂ ਪਰਮਾਂ ਗਤਿਮ੍
ਚਾਹੇ ਨੀਵੀਂ ਜਾਤ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਧਰਮ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲੀ ਔਰਤ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਵੀ ਇਸ ਰਾਹ 'ਤੇ ਚੱਲ ਕੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਮੰਜਿਲ ਹਾਸਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਅਜਂ ਪੁਰਾਣਮ੍ ਅਜਰਂ ਸਨਾਤਨਂ ਯਮ੍ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਤਿਗਮ੍ ਅਗੋਚਰਂ ਦ੍ਵਿਜਾਃ ਅਵੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਚੇਮਾਂ ਪਰਮੇष੍ਠਿਸਾਮ੍ਯਤਾਂ ਪ੍ਰਯਾਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਨਾਵृਤ੍ਤਿਗਤਿਂ ਮਨੀषਿਣਃ
ਜੋ ਅਜਨਮਾ, ਪੁਰਾਣਾ, ਬੁੱਢਾ ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲਾ, ਸਦੀਵੀ, ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਤੇ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਹੈ, ਉਹਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਉਸ ਪਰਮ ਸਮਤਾ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਮੁੜ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਰਾਹ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਯਦ੍ਯ੍ ਏਵਂ ਵੇਦਵਚਨਂ ਕੁਰੁ ਕਰ੍ਮ ਤ੍ਯਜੇਤਿ ਚ ਕਾਂ ਦਿਸ਼ਂ ਵਿਦ੍ਯਯਾ ਯਾਨ੍ਤਿ ਕਾਂ ਚ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਕਰ੍ਮਣਾ
ਜੇ ਵੇਦ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ 'ਕਰਮ ਕਰੋ' ਤੇ 'ਕਰਮ ਛੱਡੋ', ਤਾਂ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਲੋਕ ਕਿਹੜਾ ਰਾਹ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਕਰਮ ਨਾਲ ਕਿਹੜਾ?
ਏਤਦ੍ ਵੈ ਸ਼੍ਰੋਤੁਮ੍ ਇਚ੍ਛਾਮਸ੍ ਤਦ੍ ਭਵਾਨ੍ ਪ੍ਰਬ੍ਰਵੀਤੁ ਨਃ ਏਤਦ੍ ਅਨ੍ਯੋਨ੍ਯਵੈਰੂਪ੍ਯਂ ਵਰ੍ਤਤੇ ਪ੍ਰਤਿਕੂਲਤਃ
ਅਸੀਂ ਇਹ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ; ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ। ਇਸ ਵਿਚ ਆਪਸੀ ਵਿਰੋਧ ਤੇ ਟਕਰਾਅ ਹੈ।
ਸ਼ृਣੁਧ੍ਵਂ ਮੁਨਿਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲਾ ਯਤ੍ ਪृਚ੍ਛਧ੍ਵਂ ਸਮਾਸਤਃ ਕਰ੍ਮਵਿਦ੍ਯਾਮਯੌ ਚੋਭੌ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਿ ਕ੍ਸ਼ਰਾਕ੍ਸ਼ਰੌ
ਹੇ ਮੁਨੀਓ, ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਪੁੱਛਿਆ, ਉਹ ਸੰਖੇਪ ਵਿਚ ਸੁਣੋ; ਮੈਂ ਕਰਮ ਤੇ ਗਿਆਨ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਰਾਹ, ਨਾਸਵੰਤ ਤੇ ਅਬਿਨਾਸੀ, ਸਮਝਾਵਾਂਗਾ।
ਯਾਂ ਦਿਸ਼ਂ ਵਿਦ੍ਯਯਾ ਯਾਨ੍ਤਿ ਯਾਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਚ ਕਰ੍ਮਣਾ ਸ਼ृਣੁਧ੍ਵਂ ਸਾਂਪ੍ਰਤਂ ਵਿਪ੍ਰਾ ਗਹਨਂ ਹ੍ਯ੍ ਏਤਦ੍ ਉਤ੍ਤਰਮ੍
ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਲੋਕ ਕਿਹੜਾ ਰਾਹ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਕਰਮ ਨਾਲ ਕਿਹੜਾ—ਹੁਣ ਸੁਣੋ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਇਹ ਬਹੁਤ ਡੂੰਘਾ ਤੇ ਔਖਾ ਸਵਾਲ ਹੈ।
ਅਸ੍ਤਿ ਧਰ੍ਮ ਇਤਿ ਯੁਕ੍ਤਂ ਨਾਸ੍ਤਿ ਤਤ੍ਰੈਵ ਯੋ ਵਦੇਤ੍ ਯਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਸਾਦृਸ਼੍ਯਮ੍ ਇਦਂ ਯਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯੇਦਂ ਭਵੇਦ੍ ਅਥ
ਜੇ ਕੋਈ ਕਹੇ 'ਧਰਮ ਹੈ', ਤਾਂ ਇਹ ਠੀਕ ਹੈ; ਜੇ ਕੋਈ ਕਹੇ 'ਧਰਮ ਨਹੀਂ', ਉਹ ਵੀ ਇੱਥੇ ਹੀ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਯਕਸ਼ ਦੀ ਮਿਸਲ ਹੈ; ਇਹ ਯਕਸ਼ ਦੀ ਖਾਸੀਅਤ ਹੈ।
ਦ੍ਵਾਵ੍ ਇਮਾਵ੍ ਅਥ ਪਨ੍ਥਾਨੌ ਯਤ੍ਰ ਵੇਦਾਃ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਾਃ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਿਲਕ੍ਸ਼ਣੋ ਧਰ੍ਮੋ ਨਿਵृਤ੍ਤੋ ਵਾ ਵਿਭਾषਿਤਃ
ਇੱਥੇ ਦੋ ਰਾਹ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਵੇਦ ਟਿਕੇ ਹਨ: ਇੱਕ ਕਰਮ ਵਾਲਾ, ਦੂਜਾ ਤਿਆਗ ਵਾਲਾ, ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਕਰ੍ਮਣਾ ਬਧ੍ਯਤੇ ਜਨ੍ਤੁਰ੍ ਵਿਦ੍ਯਯਾ ਚ ਵਿਮੁਚ੍ਯਤੇ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਕਰ੍ਮ ਨ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ਯਤਯਃ ਪਾਰਦਰ੍ਸ਼ਿਨਃ
ਕਰਮ ਨਾਲ ਜੀਵ ਬੰਨ੍ਹ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਛੁਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਜੋ ਯਤੀ ਸਾਫ-ਸੂਥਰੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਹ ਕਰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।
ਕਰ੍ਮਣਾ ਜਾਯਤੇ ਪ੍ਰੇਤ੍ਯ ਮੂਰ੍ਤਿਮਾਨ੍ षੋਡਸ਼ਾਤ੍ਮਕਃ ਵਿਦ੍ਯਯਾ ਜਾਯਤੇ ਨਿਤ੍ਯਮ੍ ਅਵ੍ਯਕ੍ਤਂ ਹ੍ਯ੍ ਅਕ੍ਸ਼ਰਾਤ੍ਮਕਮ੍
ਕਰਮ ਨਾਲ, ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ ਜਨਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਗਿਆਨ ਨਾਲ, ਸਦਾ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਤੇ ਅਬਿਨਾਸੀ ਰੂਪ ਵਿਚ ਜਨਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਕਰ੍ਮ ਤ੍ਵ੍ ਏਕੇ ਪ੍ਰਸ਼ਂਸਨ੍ਤਿ ਸ੍ਵਲ੍ਪਬੁਦ੍ਧਿਰਤਾ ਨਰਾਃ ਤੇਨ ਤੇ ਦੇਹਜਾਲੇਨ ਰਮਯਨ੍ਤ ਉਪਾਸਤੇ
ਕੁਝ ਲੋਕ ਕਰਮ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਹੜੇ ਘੱਟ ਸਮਝ ਵਾਲੇ ਹਨ; ਉਹ ਕਰਮ ਰਾਹੀਂ ਸਰੀਰ ਦੇ ਜਾਲ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਯੇ ਤੁ ਬੁਦ੍ਧਿਂ ਪਰਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਧਰ੍ਮਨੈਪੁਣ੍ਯਦਰ੍ਸ਼ਿਨਃ ਨ ਤੇ ਕਰ੍ਮ ਪ੍ਰਸ਼ਂਸਨ੍ਤਿ ਕੂਪਂ ਨਦ੍ਯਾਂ ਪਿਬਨ੍ਨ੍ ਇਵ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉੱਚੀ ਸਮਝ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਈ ਹੈ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਲਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਨਦੀ ਦੇ ਕੋਲ ਹੋਣ ਤੇ ਕੋਈ ਕੂਏ ਦਾ ਪਾਣੀ ਨਹੀਂ ਪੀਂਦਾ।
ਕਰ੍ਮਣਾਂ ਫਲਮ੍ ਆਪ੍ਨੋਤਿ ਸੁਖਦੁਃਖੇ ਭਵਾਭਵੌ ਵਿਦ੍ਯਯਾ ਤਦ੍ ਅਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਯਤ੍ਰ ਗਤ੍ਵਾ ਨ ਸ਼ੋਚਤਿ
ਕਰਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਮਨੁੱਖ ਸੁਖ-ਦੁਖ, ਜਨਮ-ਮਰਨ ਦੇ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਉਹ ਥਾਂ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਕੋਈ ਦੁਖੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਨ ਮ੍ਰਿਯਤੇ ਯਤ੍ਰ ਗਤ੍ਵਾ ਯਤ੍ਰ ਗਤ੍ਵਾ ਨ ਜਾਯਤੇ ਨ ਜੀਰ੍ਯਤੇ ਯਤ੍ਰ ਗਤ੍ਵਾ ਯਤ੍ਰ ਗਤ੍ਵਾ ਨ ਵਰ੍ਧਤੇ
ਉਸ ਥਾਂ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਨਾ ਮੌਤ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਨਾ ਜਨਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਉਮਰ ਵਧਦੀ ਹੈ, ਨਾ ਵਧਦਾ ਹੈ।
ਯਤ੍ਰ ਤਦ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਪਰਮਮ੍ ਅਵ੍ਯਕ੍ਤਮ੍ ਅਚਲਂ ਧ੍ਰੁਵਮ੍ ਅਵ੍ਯਾਕृਤਮ੍ ਅਨਾਯਾਮਮ੍ ਅਮृਤਂ ਚਾਧਿਯੋਗਵਿਤ੍
ਉਥੇ ਉਹ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ: ਜੋ ਅਦ੍ਰਿਸ਼, ਅਟੱਲ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ, ਬਦਲਣ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਆਸਾਨ, ਅਮਰ ਹੈ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦ੍ਵਂਦ੍ਵੈਰ੍ ਨ ਯਤ੍ਰ ਬਾਧ੍ਯਨ੍ਤੇ ਮਾਨਸੇਨ ਚ ਕਰ੍ਮਣਾ ਸਮਾਃ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਮੈਤ੍ਰਾਸ਼੍ ਚ ਸਰ੍ਵਭੂਤਹਿਤੇ ਰਤਾਃ
ਉਥੇ ਲੋਕ ਦੁੰਦਵਾਂ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਨਾ ਮਨ ਜਾਂ ਕਰਮ ਨਾਲ; ਉਹ ਹਰ ਥਾਂ ਬਰਾਬਰ, ਮਿੱਤਰਤਾ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।
ਵਿਦ੍ਯਾਮਯੋ ऽਨ੍ਯਃ ਪੁਰੁषੋ ਦ੍ਵਿਜਾਃ ਕਰ੍ਮਮਯੋ ऽਪਰਃ ਵਿਪ੍ਰਾਸ਼੍ ਚਨ੍ਦ੍ਰਸਮਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਃ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਯਾ ਕਲਯਾ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਇਕ ਮਨੁੱਖ ਗਿਆਨ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ, ਦੂਜਾ ਕਰਮ ਤੋਂ; ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੀ ਨਰਮ ਛੋਹ ਵਾਂਗ, ਬਹੁਤ ਸੁਖਮ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਤਦ੍ ਏਤਦ੍ ऋषਿਣਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਵਿਸ੍ਤਰੇਣਾਨੁਗੀਯਤੇ ਨ ਵਕ੍ਤੁਂ ਸ਼ਕ੍ਯਤੇ ਦ੍ਰष੍ਟੁਂ ਚਕ੍ਰਤਨ੍ਤੁਮ੍ ਇਵਾਮ੍ਬਰੇ
ਇਹ ਰਿਸ਼ੀ ਵੱਲੋਂ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਇਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਆਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਚੱਕਰ ਦੀ ਧਾਗਾ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ।
ਏਕਾਦਸ਼ਵਿਕਾਰਾਤ੍ਮਾ ਕਲਾਸਂਭਾਰਸਂਭृਤਃ ਮੂਰ੍ਤਿਮਾਨ੍ ਇਤਿ ਤਂ ਵਿਦ੍ਯਾਦ੍ ਵਿਪ੍ਰਾਃ ਕਰ੍ਮਗੁਣਾਤ੍ਮਕਮ੍
ਵਿਦਵਾਨੋ, ਉਸ ਨੂੰ ਜਾਣੋ ਜੋ ਗਿਆਨ ਦੇ ਗਿਆਰਾਂ ਰੂਪਾਂ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ, ਕਲਾ ਦੇ ਜੋੜ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਰਮ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ।