ਯੋਗਕृਤ੍ਯਂ ਤੁ ਭੋ ਵਿਪ੍ਰਾਃ ਕੀਰ੍ਤਯਿष੍ਯਾਮ੍ਯ੍ ਅਤਃ ਪਰਮ੍ ਏਕਤ੍ਵਂ ਬੁਦ੍ਧਿਮਨਸੋਰ੍ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਣਾਂ ਚ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ
ਹੁਣ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਮੈਂ ਯੋਗ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਦੱਸਾਂਗਾ: ਬੁੱਧੀ, ਮਨ ਤੇ ਸਾਰੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਦੀ ਇਕਤਾ।
ਆਤ੍ਮਨੋ ਵ੍ਯਾਪਿਨੋ ਜ੍ਞਾਨਂ ਜ੍ਞਾਨਮ੍ ਏਤਦ੍ ਅਨੁਤ੍ਤਮਮ੍ ਤਦ੍ ਏਤਦ੍ ਉਪਸ਼ਾਨ੍ਤੇਨ ਦਾਨ੍ਤੇਨਾਧ੍ਯਾਤ੍ਮਸ਼ੀਲਿਨਾ
ਆਤਮਾ ਦਾ ਇਹ ਸਰਵ-ਵਿਆਪਕ ਉੱਚਤਮ ਗਿਆਨ, ਉਹੀ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸ਼ਾਂਤ, ਸੰਯਮਤ ਤੇ ਅੰਦਰਲੇ ਆਤਮ-ਭਾਵ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਆਤ੍ਮਾਰਾਮੇਣ ਬੁਦ੍ਧੇਨ ਬੋਦ੍ਧਵ੍ਯਂ ਸ਼ੁਚਿਕਰ੍ਮਣਾ ਯੋਗਦੋषਾਨ੍ ਸਮੁਚ੍ਛਿਦ੍ਯ ਪਞ੍ਚ ਯਾਨ੍ ਕਵਯੋ ਵਿਦੁਃ
ਜਿਸ ਦੀ ਬੁੱਧੀ ਆਤਮਾ ਵਿੱਚ ਰਮਣ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਕਰਮ ਪਵਿੱਤਰ ਹਨ, ਜੋ ਯੋਗ ਦੇ ਪੰਜ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟ ਕੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਸਮਝ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਕਾਮਂ ਕ੍ਰੋਧਂ ਚ ਲੋਭਂ ਚ ਭਯਂ ਸ੍ਵਪ੍ਨਂ ਚ ਪਞ੍ਚਮਮ੍ ਕ੍ਰੋਧਂ ਸ਼ਮੇਨ ਜਯਤਿ ਕਾਮਂ ਸਂਕਲ੍ਪਵਰ੍ਜਨਾਤ੍
ਇੱਛਾ, ਗੁੱਸਾ, ਲੋਭ, ਡਰ ਤੇ ਸੁਪਨਾ — ਇਹ ਪੰਜ ਹਨ; ਗੁੱਸਾ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ ਜਿੱਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਛਾ ਸੰਕਲਪ ਛੱਡਣ ਨਾਲ।
ਸਤ੍ਤ੍ਵਸਂਸੇਵਨਾਦ੍ ਧੀਰੋ ਨਿਦ੍ਰਾਮ੍ ਉਚ੍ਛੇਤ੍ਤੁਮ੍ ਅਰ੍ਹਤਿ ਧृਤ੍ਯਾ ਸ਼ਿਸ਼੍ਨੋਦਰਂ ਰਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ ਪਾਣਿਪਾਦਂ ਚ ਚਕ੍ਸ਼ੁषਾ
ਸੱਤਵ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ, ਨਿਸ਼ਚਲ ਮਨ ਵਾਲਾ ਨੀਂਦ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਧਿਰਜ ਨਾਲ, ਲਿੰਗ ਤੇ ਪੇਟ, ਹੱਥ, ਪੈਰ ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਚਕ੍ਸ਼ੁਃ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਂ ਚ ਮਨਸਾ ਮਨੋ ਵਾਚਂ ਚ ਕਰ੍ਮਣਾ ਅਪ੍ਰਮਾਦਾਦ੍ ਭਯਂ ਜਹ੍ਯਾਦ੍ ਦਮ੍ਭਂ ਪ੍ਰਾਜ੍ਞੋਪਸੇਵਨਾਤ੍
ਅੱਖਾਂ ਤੇ ਕੰਨ ਨੂੰ ਮਨ ਨਾਲ, ਮਨ ਤੇ ਬੋਲ ਨੂੰ ਕਰਮ ਨਾਲ ਸੰਯਮਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਚੌਕਸੀ ਨਾਲ ਡਰ ਛੱਡੋ, ਤੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਨਾਲ ਅਹੰਕਾਰ।
ਏਵਮ੍ ਏਤਾਨ੍ ਯੋਗਦੋषਾਞ੍ ਜਯੇਨ੍ ਨਿਤ੍ਯਮ੍ ਅਤਨ੍ਦ੍ਰਿਤਃ ਅਗ੍ਨੀਂਸ਼੍ ਚ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਂਸ਼੍ ਚਾਥ ਦੇਵਤਾਃ ਪ੍ਰਣਮੇਤ੍ ਸਦਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਚੁਸਤ ਰਹਿ ਕੇ, ਯੋਗ ਦੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਜਿੱਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅੱਗ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਵਰ੍ਜਯੇਦ੍ ਉਦ੍ਧਤਾਂ ਵਾਚਂ ਹਿਂਸਾਯੁਕ੍ਤਾਂ ਮਨੋਨੁਗਾਮ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਤੇਜੋਮਯਂ ਸ਼ੁਕ੍ਰਂ ਯਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਮ੍ ਇਦਂ ਜਗਤ੍
ਉੱਚੀ ਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਭਰੀ ਬੋਲੀਆਂ, ਹਿੰਸਾ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਅਤੇ ਮਨ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬਾਤਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਬ੍ਰਹਮ ਅਤੇ ਚਮਕ ਦੇ ਸਰੂਪ ਤੋਂ ਉਪਜਿਆ ਹੈ।
ਏਤਸ੍ਯ ਭੂਤਭੂਤਸ੍ਯ ਦृष੍ਟਂ ਸ੍ਥਾਵਰਜਙ੍ਗਮਮ੍ ਧ੍ਯਾਨਮ੍ ਅਧ੍ਯਯਨਂ ਦਾਨਂ ਸਤ੍ਯਂ ਹ੍ਰੀਰ੍ ਆਰ੍ਜਵਂ ਕ੍ਸ਼ਮਾ
ਇਸ ਜੀਵ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ, ਦੇਖੀ ਜਾਦੀ ਚੀਜ਼ਾਂ—ਚਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਤੇ ਅਡੋਲ—ਧਿਆਨ, ਪਾਠ, ਦਾਨ, ਸਚਾਈ, ਲਜਾ, ਸਿੱਧਾ ਪਣ ਅਤੇ ਮਾਫੀ ਉਸਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ੌਚਂ ਚੈਵਾਤ੍ਮਨਃ ਸ਼ੁਦ੍ਧਿਰ੍ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਣਾਂ ਚ ਨਿਗ੍ਰਹਃ ਏਤੈਰ੍ ਵਿਵਰ੍ਧਤੇ ਤੇਜਃ ਪਾਪ੍ਮਾਨਂ ਚਾਪਕਰ੍षਤਿ
ਸਫਾਈ, ਆਪ ਦੀ ਪਵਿਤਰਤਾ ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਦੀ ਰੋਕ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕ ਵਧਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਮਃ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਭੂਤੇषੁ ਲਭ੍ਯਾਲਭ੍ਯੇਨ ਵਰ੍ਤਯਨ੍ ਧੂਤਪਾਪ੍ਮਾ ਤੁ ਤੇਜਸ੍ਵੀ ਲਘ੍ਵਾਹਾਰੋ ਜਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਃ
ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਬਰਾਬਰੀ ਰੱਖ ਕੇ, ਲਾਭ-ਹਾਨੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਹੀ ਰਵਾਇਤ ਰੱਖ ਕੇ, ਪਾਪ ਤੋਂ ਸੁਤੰਤਰ, ਚਮਕਦਾਰ, ਘੱਟ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਢਿੱਠ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਾਮਕ੍ਰੋਧੌ ਵਸ਼ੇ ਕृਤ੍ਵਾ ਨਿषੇਵੇਦ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਪਦਮ੍ ਮਨਸਸ਼੍ ਚੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਣਾਂ ਚ ਕृਤ੍ਵੈਕਾਗ੍ਰ੍ਯਂ ਸਮਾਹਿਤਃ
ਇੱਛਾ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਕਰ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਮਨ ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਇਕਾਗ੍ਰ ਕਰਕੇ।
ਪੂਰ੍ਵਰਾਤ੍ਰੇ ਪਰਾਰ੍ਧੇ ਚ ਧਾਰਯੇਨ੍ ਮਨ ਆਤ੍ਮਨਃ ਜਨ੍ਤੋਃ ਪਞ੍ਚੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਯਦ੍ਯ੍ ਏਕਂ ਕ੍ਲਿਨ੍ਨਮ੍ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਮ੍
ਰਾਤ ਦੇ ਆਖਰੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਮਨ ਨੂੰ ਟਿਕਾ ਕੇ ਰੱਖੋ; ਜੇ ਪੰਜ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਇੱਕ ਵੀ ਡੋਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,
ਤਤੋ ऽਸ੍ਯ ਸ੍ਰਵਤਿ ਪ੍ਰਜ੍ਞਾ ਗਿਰੇਃ ਪਾਦਾਦ੍ ਇਵੋਦਕਮ੍ ਮਨਸਃ ਪੂਰ੍ਵਮ੍ ਆਦਦ੍ਯਾਤ੍ ਕੂਰ੍ਮਾਣਾਮ੍ ਇਵ ਮਤ੍ਸ੍ਯਹਾ
ਤਾਂ ਗਿਆਨ ਉਸ ਤੋਂ ਪਹਾੜ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਵਾਂਗ ਰਿਸ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪਹਿਲਾਂ ਮਨ ਨੂੰ ਰੋਕੋ, ਜਿਵੇਂ ਮੱਛੀ ਫੜਨ ਵਾਲਾ ਕਛੂਆਂ ਨੂੰ ਫੜਦਾ ਹੈ।
ਤਤਃ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਂ ਤਤਸ਼੍ ਚਕ੍ਸ਼ੁਰ੍ ਜਿਹ੍ਵਾ ਘ੍ਰਾਣਂ ਚ ਯੋਗਵਿਤ੍ ਤਤ ਏਤਾਨਿ ਸਂਯਮ੍ਯ ਮਨਸਿ ਸ੍ਥਾਪਯੇਦ੍ ਯਦਿ
ਫਿਰ, ਜੋ ਯੋਗ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਕੰਨ, ਫਿਰ ਅੱਖ, ਜੀਭ ਅਤੇ ਨੱਕ ਨੂੰ ਰੋਕੇ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਟਿਕਾ ਦੇਵੇ।
ਤਥੈਵਾਪੋਹ੍ਯ ਸਂਕਲ੍ਪਾਨ੍ ਮਨੋ ਹ੍ਯ੍ ਆਤ੍ਮਨਿ ਧਾਰਯੇਤ੍ ਪਞ੍ਚੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਣਿ ਮਨਸਿ ਹृਦਿ ਸਂਸ੍ਥਾਪਯੇਦ੍ ਯਦਿ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਰਾਦਿਆਂ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਕੇ, ਮਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਟਿਕਾ ਲਵੇ; ਜੇ ਪੰਜ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਮਨ ਵਿੱਚ, ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਟਿਕਾ ਲਵੇ,
ਯਦੈਤਾਨ੍ਯ੍ ਅਵਤਿष੍ਠਨ੍ਤੇ ਮਨਃषष੍ਠਾਨਿ ਚਾਤ੍ਮਨਿ ਪ੍ਰਸੀਦਨ੍ਤਿ ਚ ਸਂਸ੍ਥਾਯਾਂ ਤਦਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤੇ
ਜਦੋਂ ਇਹ ਛੇ—ਮਨ ਅਤੇ ਪੰਜ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ—ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਟਿਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਦੋਂ ਬ੍ਰਹਮ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿਧੂਮ ਇਵ ਦੀਪ੍ਤਾਰ੍ਚਿਰ੍ ਆਦਿਤ੍ਯ ਇਵ ਦੀਪ੍ਤਿਮਾਨ੍ ਵੈਦ੍ਯੁਤੋ ऽਗ੍ਨਿਰ੍ ਇਵਾਕਾਸ਼ੇ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਆਤ੍ਮਾਨਮ੍ ਆਤ੍ਮਨਿ
ਜਿਵੇਂ ਧੂੰਏ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਲਪਕਦੀ ਲੋ, ਚਮਕਦਾ ਸੂਰਜ, ਜਾਂ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ, ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਆਪ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਂ ਤਤ੍ਰ ਤੁ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਵ੍ਯਾਪਕਤ੍ਵਾਚ੍ ਚ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਤਂ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਯੇ ਮਨੀषਿਣਃ
ਉਥੇ ਅਤੇ ਹਰ ਥਾਂ, ਉਹ ਸਭ ਵਿਆਪਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ; ਵੱਡੇ ਮਨ ਵਾਲੇ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਉਹਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ।
ਧृਤਿਮਨ੍ਤੋ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞਾਃ ਸਰ੍ਵਭੂਤਹਿਤੇ ਰਤਾਃ ਏਵਂ ਪਰਿਮਿਤਂ ਕਾਲਮ੍ ਆਚਰਨ੍ ਸਂਸ਼ਿਤਵ੍ਰਤਃ
ਧੀਰਜ ਵਾਲੇ, ਵੱਡੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਨਿਯਤ ਸਮੇਂ ਲਈ, ਪੱਕੇ ਵ੍ਰਤ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਅਭਿਆਸ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਆਸੀਨੋ ਹਿ ਰਹਸ੍ਯ੍ ਏਕੋ ਗਚ੍ਛੇਦ੍ ਅਕ੍ਸ਼ਰਸਾਮ੍ਯਤਾਮ੍ ਪ੍ਰਮੋਹੋ ਭ੍ਰਮ ਆਵਰ੍ਤੋ ਘ੍ਰਾਣਂ ਸ਼੍ਰਵਣਦਰ੍ਸ਼ਨੇ
ਇਕੱਲਾ, ਚੁਪ ਚਾਪ ਥਾਂ ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ, ਅਟੱਲ ਦੇ ਸਮਾਨਤਾ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਭਟਕਣਾ, ਭੁੱਲ ਅਤੇ ਉਲਝਣ ਸੁੰਘਣ, ਸੁਣਨ ਅਤੇ ਵੇਖਣ ਵਾਲੀਆਂ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਅਦ੍ਭੁਤਾਨਿ ਰਸਃ ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਃ ਸ਼ੀਤੋष੍ਣਮਾਰੁਤਾਕृਤਿਃ ਪ੍ਰਤਿਭਾਨ੍ ਉਪਸਰ੍ਗਾਸ਼੍ ਚ ਪ੍ਰਤਿਸਂਗृਹ੍ਯ ਯੋਗਤਃ
ਸੁਆਦ, ਛੂਹ, ਠੰਢ-ਗਰਮੀ, ਹਵਾ ਦੇ ਰੂਪ, ਚਮਕਦਾਰ ਸੋਚ ਅਤੇ ਰੁਕਾਵਟਾਂ—ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ, ਯੋਗ ਰਾਹੀਂ, ਰੋਕਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।
ਤਾਂਸ੍ ਤਤ੍ਤ੍ਵਵਿਦ੍ ਅਨਾਦृਤ੍ਯ ਸਾਮ੍ਯੇਨੈਵ ਨਿਵਰ੍ਤਯੇਤ੍ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ ਪਰਿਚਯਂ ਯੋਗੇ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯੇ ਨਿਯਤੋ ਮੁਨਿਃ
ਸੱਚ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਕੇ, ਬਰਾਬਰੀ ਨਾਲ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਵੇ; ਨਿਯਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਮੁਨਿ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਯੋਗ ਨਾਲ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਬਣਾਏ।
ਗਿਰਿਸ਼ृਙ੍ਗੇ ਤਥਾ ਚੈਤ੍ਯੇ ਵृਕ੍ਸ਼ਮੂਲੇषੁ ਯੋਜਯੇਤ੍ ਸਂਨਿਯਮ੍ਯੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਗ੍ਰਾਮਂ ਕੋष੍ਠੇ ਭਾਣ੍ਡਮਨਾ ਇਵ
ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ, ਮੰਦਰ ਜਾਂ ਰੁੱਖ ਦੇ ਹੇਠਾਂ, ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਖਜਾਨੇ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਧਰਣ ਵਾਲੇ ਵਾਂਗ ਅਭਿਆਸ ਕਰੇ।
ਏਕਾਗ੍ਰਂ ਚਿਨ੍ਤਯੇਨ੍ ਨਿਤ੍ਯਂ ਯੋਗਾਨ੍ ਨੋਦ੍ਵਿਜਤੇ ਮਨਃ ਯੇਨੋਪਾਯੇਨ ਸ਼ਕ੍ਯੇਤ ਨਿਯਨ੍ਤੁਂ ਚਞ੍ਚਲਂ ਮਨਃ
ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਨ ਨੂੰ ਇੱਕਾਗਰ ਕਰਕੇ ਸੋਚੋ, ਤਾਂ ਜੋ ਯੋਗ ਦੇ ਅਭਿਆਸ ਨਾਲ ਮਨ ਉਲਝ ਨਾ ਜਾਵੇ। ਜਿਹੜਾ ਵੀ ਤਰੀਕਾ ਮਨ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਨ ਲਈ ਹੋ ਸਕੇ, ਉਹੀ ਵਰਤੋ।
ਤਤ੍ਰ ਯੁਕ੍ਤੋ ਨਿषੇਵੇਤ ਨ ਚੈਵ ਵਿਚਲੇਤ੍ ਤਤਃ ਸ਼ੂਨ੍ਯਾਗਾਰਾਣਿ ਚੈਕਾਗ੍ਰੋ ਨਿਵਾਸਾਰ੍ਥਮ੍ ਉਪਕ੍ਰਮੇਤ੍
ਉਥੇ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਰਹੋ ਤੇ ਕਦੇ ਵੀ ਡੋਲੋ ਨਾ। ਮਨ ਨੂੰ ਇੱਕਾਗਰ ਕਰਕੇ ਖਾਲੀ ਘਰਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰੋ, ਉਥੇ ਰਹਿਣ ਲਈ।
ਨਾਤਿਵ੍ਰਜੇਤ੍ ਪਰਂ ਵਾਚਾ ਕਰ੍ਮਣਾ ਮਨਸਾਪਿ ਵਾ ਉਪੇਕ੍ਸ਼ਕੋ ਯਤਾਹਾਰੋ ਲਬ੍ਧਾਲਬ੍ਧਸਮੋ ਭਵੇਤ੍
ਬੋਲਣ, ਕਰਮ ਜਾਂ ਮਨ ਨਾਲ ਹੱਦ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਾ ਜਾਓ। ਬੇਪਰਵਾਹ ਰਹੋ, ਖਾਣ-ਪੀਣ 'ਚ ਮਿਆਰੀ ਹੋਵੋ, ਤੇ ਮਿਲਣ ਜਾਂ ਨਾ ਮਿਲਣ 'ਚ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਰਹੋ।
ਯਸ਼੍ ਚੈਨਮ੍ ਅਭਿਨਨ੍ਦੇਤ ਯਸ਼੍ ਚੈਨਮ੍ ਅਭਿਵਾਦਯੇਤ੍ ਸਮਸ੍ ਤਯੋਸ਼੍ ਚਾਪ੍ਯ੍ ਉਭਯੋਰ੍ ਨਾਭਿਧ੍ਯਾਯੇਚ੍ ਛੁਭਾਸ਼ੁਭਮ੍
ਜੋ ਕੋਈ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰੇ ਜਾਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰੇ, ਉਹ ਦੋਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਮਾਨ ਰਹੇ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚੰਗੀ ਜਾਂ ਮਾੜੀ ਨੀਅਤ 'ਤੇ ਮਨ ਨਾ ਲਾਏ।
ਨ ਪ੍ਰਹृष੍ਯੇਤ ਲਾਭੇषੁ ਨਾਲਾਭੇषੁ ਚ ਚਿਨ੍ਤਯੇਤ੍ ਸਮਃ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਭੂਤੇषੁ ਸਧਰ੍ਮਾ ਮਾਤਰਿਸ਼੍ਵਨਃ
ਮਿਲਣ 'ਤੇ ਖੁਸ਼ ਨਾ ਹੋਵੋ, ਨਾ ਮਿਲਣ 'ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰੋ। ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ 'ਤੇ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਰਹੋ, ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਸਾਰੇ ਨਾਲ ਸਮਾਨ ਵਿਵਹਾਰ ਕਰੋ।
ਏਵਂ ਸ੍ਵਸ੍ਥਾਤ੍ਮਨਃ ਸਾਧੋਃ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਸਮਦਰ੍ਸ਼ਿਨਃ षਣ੍ ਮਾਸਾਨ੍ ਨਿਤ੍ਯਯੁਕ੍ਤਸ੍ਯ ਸ਼ਬ੍ਦਬ੍ਰਹ੍ਮਾਭਿਵਰ੍ਤਤੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਿਸ ਸਾਧੂ ਦਾ ਮਨ ਠੀਕ ਹੈ, ਜੋ ਹਰ ਥਾਂ ਸਮਾਨ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਤਕ ਸਦਾ ਯੋਗ 'ਚ ਲਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼ਬਦ-ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।