ਤਤੋ ਗਜਕੁਲਪ੍ਰਖ੍ਯਾਸ੍ ਤਡਿਦ੍ਵਨ੍ਤੋ ਨਿਨਾਦਿਨਃ ਉਤ੍ਤਿष੍ਠਨ੍ਤਿ ਤਦਾ ਵ੍ਯੋਮ੍ਨਿ ਘੋਰਾਃ ਸਂਵਰ੍ਤਕਾ ਘਨਾਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਭਿਆਨਕ ਸੰਘਾਰਕ ਬਦਲ ਉਠਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਵਾਂਗ ਦਿਸਦੇ ਹਨ, ਗੱਜਦੇ ਤੇ ਬਿਜਲੀ ਚਮਕਦੇ ਹਨ।
ਕੇਚਿਦ੍ ਅਞ੍ਜਨਸਂਕਾਸ਼ਾਃ ਕੇਚਿਤ੍ ਕੁਮੁਦਸਂਨਿਭਾਃ ਧੂਮਵਰ੍ਣਾ ਘਨਾਃ ਕੇਚਿਤ੍ ਕੇਚਿਤ੍ ਪੀਤਾਃ ਪਯੋਧਰਾਃ
ਕੁਝ ਬਦਲ ਕਾਜਲ ਵਰਗੇ ਕਾਲੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਕਮਲ ਵਰਗੇ ਚਿੱਟੇ, ਕੁਝ ਧੂੰਏਂ ਵਰਗੇ, ਤੇ ਕੁਝ ਪੱਕੇ ਪੀਲੇ ਹਨ।
ਕੇਚਿਦ੍ ਧਰਿਦ੍ਰਾਵਰ੍ਣਾਭਾ ਲਾਕ੍ਸ਼ਾਰਸਨਿਭਾਸ੍ ਤਥਾ ਕੇਚਿਦ੍ ਵੈਦੂਰ੍ਯਸਂਕਾਸ਼ਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰਨੀਲਨਿਭਾਸ੍ ਤਥਾ
ਕੁਝ ਬਦਲ ਹਲਦੀ ਜਾਂ ਲਾਖ ਵਰਗੇ ਲਾਲ ਹਨ, ਕੁਝ ਬੈਰਿਲ ਜਾਂ ਨੀਲੇ ਪੱਥਰ ਵਰਗੇ ਚਮਕਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ਙ੍ਖਕੁਨ੍ਦਨਿਭਾਸ਼੍ ਚਾਨ੍ਯੇ ਜਾਤੀਕੁਨ੍ਦਨਿਭਾਸ੍ ਤਥਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰਗੋਪਨਿਭਾਃ ਕੇਚਿਨ੍ ਮਨਃਸ਼ਿਲਾਨਿਭਾਸ੍ ਤਥਾ
ਕੁਝ ਬਦਲ ਸ਼ੰਖ ਜਾਂ ਚੰਬੇਲੀ ਫੁੱਲ ਵਰਗੇ, ਕੁਝ ਜਾਤੀ ਫੁੱਲ ਵਰਗੇ, ਕੁਝ ਇੰਦ੍ਰਗੋਪ ਕੀੜੇ ਜਾਂ ਮਨਸ਼ਿਲਾ ਵਰਗੇ ਲਾਲ ਹਨ।
ਪਦ੍ਮਪਤ੍ਤ੍ਰਨਿਭਾਃ ਕੇਚਿਦ੍ ਉਤ੍ਤਿष੍ਠਨ੍ਤਿ ਘਨਾਘਨਾਃ ਕੇਚਿਤ੍ ਪੁਰਵਰਾਕਾਰਾਃ ਕੇਚਿਤ੍ ਪਰ੍ਵਤਸਂਨਿਭਾਃ
ਕੁਝ ਬਦਲ ਕਮਲ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਂਗ, ਕੁਝ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੀ ਆਕਾਰ, ਤੇ ਕੁਝ ਪਹਾੜਾਂ ਵਰਗੇ ਦਿਸਦੇ ਹਨ।
ਕੂਟਾਗਾਰਨਿਭਾਸ਼੍ ਚਾਨ੍ਯੇ ਕੇਚਿਤ੍ ਸ੍ਥਲਨਿਭਾ ਘਨਾਃ ਮਹਾਕਾਯਾ ਮਹਾਰਾਵਾ ਪੂਰਯਨ੍ਤਿ ਨਭਸ੍ਤਲਮ੍
ਕੁਝ ਬਦਲ ਮਹਿਲਾਂ ਦੇ ਗੁੰਬਦਾਂ ਵਰਗੇ, ਕੁਝ ਮੈਦਾਨਾਂ ਵਰਗੇ, ਉਹ ਵੱਡੇ ਤੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਾਲੇ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਭਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਵਰ੍षਨ੍ਤਸ੍ ਤੇ ਮਹਾਸਾਰਾਸ੍ ਤਮ੍ ਅਗ੍ਨਿਮ੍ ਅਤਿਭੈਰਵਮ੍ ਸ਼ਮਯਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਖਿਲਂ ਵਿਪ੍ਰਾਸ੍ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਾਨ੍ਤਰਵਿਸ੍ਤृਤਮ੍
ਉਹ ਬਦਲ ਵੱਡੇ ਧਾਰਾਂ ਨਾਲ ਮੀਂਹ ਵਗਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਭਿਆਨਕ ਅੱਗ ਨੂੰ ਬੁਝਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਾਰੀ ਹੱਦ ਨੂੰ ਢੱਕ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਨष੍ਟੇ ਚਾਗ੍ਨੌ ਸ਼ਤਂ ਤੇ ऽਪਿ ਵਰ੍षਾਣਾਮ੍ ਅਧਿਕਂ ਘਨਾਃ ਪ੍ਲਾਵਯਨ੍ਤੋ ਜਗਤ੍ ਸਰ੍ਵਂ ਵਰ੍षਨ੍ਤਿ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਾਃ
ਜਦ ਅੱਗ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਬਦਲ ਸੌ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਸਾਲ ਮੀਂਹ ਪਾਂਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਮੁਨੀ, ਤੇ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਡੁੱਬੋ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਧਾਰਾਭਿਰ੍ ਅਕ੍ਸ਼ਮਾਤ੍ਰਾਭਿਃ ਪ੍ਲਾਵਯਿਤ੍ਵਾਖਿਲਾਂ ਭੁਵਮ੍ ਭੁਵੋ ਲੋਕਂ ਤਥੈਵੋਰ੍ਧ੍ਵਂ ਪ੍ਲਾਵਯਨ੍ਤਿ ਦਿਵਂ ਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਉਹ ਧਾਰਾਂ, ਜੋ ਪਾਸੇ ਜਿਤਨੇ ਵੱਡੇ ਹਨ, ਨਾਲ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਡੁੱਬਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲਏ ਹੋਏ, ਹੇਠਲੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਵੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਵੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਅਨ੍ਧਕਾਰੀਕृਤੇ ਲੋਕੇ ਨष੍ਟੇ ਸ੍ਥਾਵਰਜਙ੍ਗਮੇ ਵਰ੍षਨ੍ਤਿ ਤੇ ਮਹਾਮੇਘਾ ਵਰ੍षਾਣਾਮ੍ ਅਧਿਕਂ ਸ਼ਤਮ੍
ਜਦੋਂ ਦੁਨੀਆ ਅੰਧਕਾਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਅਡੋਲ ਜੀਵ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਦ ਉਹ ਵੱਡੇ ਬੱਦਲ ਸੌ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਪਾਣੀ ਵਗਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਸਪ੍ਤਰ੍षਿਸ੍ਥਾਨਮ੍ ਆਕ੍ਰਮ੍ਯ ਸ੍ਥਿਤੇ ऽਮ੍ਭਸਿ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ ਏਕਾਰ੍ਣਵਂ ਭਵਤ੍ਯ੍ ਏਤਤ੍ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਮ੍ ਅਖਿਲਂ ਤਤਃ
ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲਏ ਹੋਏ, ਜਦੋਂ ਸਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਥਾਂ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਹਰ ਥਾਂ ਖੜਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਦ ਇਹ ਸਾਰੀ ਤਿੰਨ ਲੋਕੀ ਇਕ ਸਮੁੰਦਰ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਥ ਨਿਃਸ਼੍ਵਾਸਜੋ ਵਿष੍ਣੋਰ੍ ਵਾਯੁਸ੍ ਤਾਞ੍ ਜਲਦਾਂਸ੍ ਤਤਃ ਨਾਸ਼ਂ ਨਯਤਿ ਭੋ ਵਿਪ੍ਰਾ ਵਰ੍षਾਣਾਮ੍ ਅਧਿਕਂ ਸ਼ਤਮ੍
ਫਿਰ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਸਾਹ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ ਹਵਾ ਉਹ ਬੱਦਲਾਂ ਨੂੰ ਸੌ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਹਟਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਭੂਤਮਯੋ ऽਚਿਨ੍ਤ੍ਯੋ ਭਗਵਾਨ੍ ਭੂਤਭਾਵਨਃ ਅਨਾਦਿਰ੍ ਆਦਿਰ੍ ਵਿਸ਼੍ਵਸ੍ਯ ਪੀਤ੍ਵਾ ਵਾਯੁਮ੍ ਅਸ਼ੇषਤਃ
ਜੋ ਪ੍ਰਭੂ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਸਰੂਪ ਅਤੇ ਪਾਲਣਹਾਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੋਚਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਜੋ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਆਰੰਭ ਅਤੇ ਜਿਸ ਦਾ ਕੋਈ ਆਰੰਭ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਸਾਰੀ ਹਵਾ ਪੀ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਏਕਾਰ੍ਣਵੇ ਤਤਸ੍ ਤਸ੍ਮਿਞ੍ ਸ਼ੇषਸ਼ਯ੍ਯਾਸ੍ਥਿਤਃ ਪ੍ਰਭੁਃ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰੂਪਧਰਃ ਸ਼ੇਤੇ ਭਗਵਾਨ੍ ਆਦਿਕृਦ੍ ਧਰਿਃ
ਫਿਰ, ਉਸ ਇਕ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਭੂ ਸੇਸ਼ ਨਾਗ ਦੀ ਸੇਜ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਜੋ ਸਭ ਦਾ ਆਰੰਭਕ ਹੈ, ਉਥੇ ਵਿਹਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਜਨਲੋਕਗਤੈਃ ਸਿਦ੍ਧੈਃ ਸਨਕਾਦ੍ਯੈਰ੍ ਅਭਿष੍ਟੁਤਃ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਗਤੈਸ਼੍ ਚੈਵ ਚਿਨ੍ਤ੍ਯਮਾਨੋ ਮੁਮੁਕ੍ਸ਼ੁਭਿਃ
ਉਹ ਜਨਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਸੰਨਕ ਆਦਿ ਸਿੱਧਾਂ ਵਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲਿਆਂ ਵਲੋਂ ਧਿਆਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਆਤ੍ਮਮਾਯਾਮਯੀਂ ਦਿਵ੍ਯਾਂ ਯੋਗਨਿਦ੍ਰਾਂ ਸਮਾਸ੍ਥਿਤਃ ਆਤ੍ਮਾਨਂ ਵਾਸੁਦੇਵਾਖ੍ਯਂ ਚਿਨ੍ਤਯਨ੍ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਤੋਂ ਬਣੀ ਹੋਈ ਦਿਵਿਆ ਯੋਗ ਨੀਂਦ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ, ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵਾਸੁਦੇਵ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਏष ਨੈਮਿਤ੍ਤਿਕੋ ਨਾਮ ਵਿਪ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰਾਃ ਪ੍ਰਤਿਸਂਚਰਃ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਤਤ੍ਰ ਯਚ੍ ਛੇਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰੂਪਧਰੋ ਹਰਿਃ
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਇਹ ਨੈਮਿਤਿਕ ਪ੍ਰਲੈ ਕਹਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਣ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਹਰੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਹਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਯਦਾ ਜਾਗਰ੍ਤਿ ਸਰ੍ਵਾਤ੍ਮਾ ਸ ਤਦਾ ਚੇष੍ਟਤੇ ਜਗਤ੍ ਨਿਮੀਲਤ੍ਯ੍ ਏਤਦ੍ ਅਖਿਲਂ ਮਾਯਾਸ਼ਯ੍ਯਾਸ਼ਯੇ ऽਚ੍ਯੁਤੇ
ਜਦੋਂ ਸਭ ਦਾ ਸਰੂਪ ਜਾਗਦਾ ਹੈ, ਤਦ ਸੰਸਾਰ ਚਲਦਾ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਉਹ ਮਾਇਆ ਦੀ ਸੇਜ ਤੇ ਵਿਹਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਅਚਲ, ਤਦ ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪਦ੍ਮਯੋਨੇਰ੍ ਦਿਨਂ ਯਤ੍ ਤੁ ਚਤੁਰ੍ਯੁਗਸਹਸ੍ਰਵਤ੍ ਏਕਾਰ੍ਣਵਕृਤੇ ਲੋਕੇ ਤਾਵਤੀ ਰਾਤ੍ਰਿਰ੍ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਕੰਵਲ-ਜਨਮ ਦੇ ਦਿਨ, ਜੋ ਚਾਰ ਯੁਗਾਂ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਰਾਤ ਵੀ ਉਤਨੀ ਹੀ ਲੰਮੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਸੰਸਾਰ ਇਕ ਸਮੁੰਦਰ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਬੁਦ੍ਧੋ ਰਾਤ੍ਰ੍ਯਨ੍ਤੇ ਪੁਨਃ ਸृष੍ਟਿਂ ਕਰੋਤ੍ਯ੍ ਅਜਃ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸ੍ਵਰੂਪਧृਗ੍ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ ਯਥਾ ਵਃ ਕਥਿਤਂ ਪੁਰਾ
ਫਿਰ, ਰਾਤ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਅਜਨਮਾ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਜਿਵੇਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸਿਆ ਸੀ, ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਮੁੜ ਰਚਦਾ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯ੍ ਏष ਕਲ੍ਪਸਂਹਾਰੋ ਅਨ੍ਤਰਪ੍ਰਲਯੋ ਦ੍ਵਿਜਾਃ ਨੈਮਿਤ੍ਤਿਕੋ ਵਃ ਕਥਿਤਃ ਸ਼ृਣੁਧ੍ਵਂ ਪ੍ਰਾਕृਤਂ ਪਰਮ੍
ਇਹ ਕਲਪ ਦਾ ਸੰਹਾਰ, ਅੰਤਰਾ ਪ੍ਰਲੈ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲਏ ਹੋਏ, ਨੈਮਿਤਿਕ ਪ੍ਰਲੈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ—ਹੁਣ ਪਰਮ, ਕੁਦਰਤੀ ਪ੍ਰਲੈ ਸੁਣੋ।
ਅਵृष੍ਟ੍ਯਗ੍ਨ੍ਯਾਦਿਭਿਃ ਸਮ੍ਯਕ੍ ਕृਤੇ ਸ਼ਯ੍ਯਾਲਯੇ ਦ੍ਵਿਜਾਃ ਸਮਸ੍ਤੇष੍ਵ੍ ਏਵ ਲੋਕੇषੁ ਪਾਤਾਲੇष੍ਵ੍ ਅਖਿਲੇषੁ ਚ
ਜਦੋਂ ਸੁੱਕਾ, ਅੱਗ ਆਦਿ ਦੁਆਰਾ ਸੇਜ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਪਾਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ,
ਮਹਦਾਦੇਰ੍ ਵਿਕਾਰਸ੍ਯ ਵਿਸ਼ੇषਾਤ੍ ਤਤ੍ਰ ਸਂਕ੍ਸ਼ਯੇ ਕृष੍ਣੇਚ੍ਛਾਕਾਰਿਤੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤੇ ਪ੍ਰਤਿਸਂਚਰੇ
ਜਦੋਂ ਮਹਤ ਆਦਿ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੂਪ ਬਦਲਣ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਸੰਹਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਤੀਸੰਚਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ,
ਆਪੋ ਗ੍ਰਸਨ੍ਤਿ ਵੈ ਪੂਰ੍ਵਂ ਭੂਮੇਰ੍ ਗਨ੍ਧਾਦਿਕਂ ਗੁਣਮ੍ ਆਤ੍ਤਗਨ੍ਧਾ ਤਤੋ ਭੂਮਿਃ ਪ੍ਰਲਯਾਯ ਪ੍ਰਕਲ੍ਪਤੇ
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਾਣੀ ਧਰਤੀ ਦੇ ਗੁਣਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਸੁਗੰਧ ਆਦਿ, ਨੂੰ ਨਿਗਲ ਲੈਂਦੇ ਹਨ; ਸੁਗੰਧ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਧਰਤੀ ਪ੍ਰਲੈ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਨष੍ਟੇ ਗਨ੍ਧਤਨ੍ਮਾਤ੍ਰੇ ਭਵਤ੍ਯ੍ ਉਰ੍ਵੀ ਜਲਾਤ੍ਮਿਕਾ ਆਪਸ੍ ਤਦਾ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਾਸ੍ ਤੁ ਵੇਗਵਤ੍ਯੋ ਮਹਾਸ੍ਵਨਾਃ
ਜਦੋਂ ਸੁਗੰਧ ਦਾ ਤੱਤ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਧਰਤੀ ਪਾਣੀ ਰੂਪ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਫਿਰ ਪਾਣੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਗਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਧੁਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸਰ੍ਵਮ੍ ਆਪੂਰਯਨ੍ਤੀਦਂ ਤਿष੍ਠਨ੍ਤਿ ਵਿਚਰਨ੍ਤਿ ਚ ਸਲਿਲੇਨੈਵੋਰ੍ਮਿਮਤਾ ਲੋਕਾਲੋਕਃ ਸਮਨ੍ਤਤਃ
ਸਭ ਕੁਝ ਭਰ ਕੇ ਅਤੇ ਵਿਆਪ ਕੇ, ਪਾਣੀ ਟਿਕਦੇ ਅਤੇ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ; ਆਪਣੇ ਲਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਲੋਕ-ਅਲੋਕ ਨੂੰ ਹਰ ਪਾਸੇ ਘੇਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਅਪਾਮ੍ ਅਪਿ ਗੁਣੋ ਯਸ੍ ਤੁ ਜ੍ਯੋਤਿषਾ ਪੀਯਤੇ ਤੁ ਸਃ ਨਸ਼੍ਯਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਆਪਃ ਸੁਤਪ੍ਤਾਸ਼੍ ਚ ਰਸਤਨ੍ਮਾਤ੍ਰਸਂਕ੍ਸ਼ਯਾਤ੍
ਜਦ ਪਾਣੀ ਦੀ ਖਾਸੀਅਤ ਅੱਗ ਵਲੋਂ ਲੈ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਪਾਣੀ ਆਪਣਾ ਸੁਭਾਵ ਗੁਆ ਲੈਂਦੇ ਹਨ; ਜਦ ਪਾਣੀ ਬਹੁਤ ਗਰਮ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਰਸ ਨੂੰ ਖਤਮ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤਤਸ਼੍ ਚਾਪੋ ऽਮृਤਰਸਾ ਜ੍ਯੋਤਿष੍ਟ੍ਵਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੁਵਨ੍ਤਿ ਵੈ ਅਗ੍ਨ੍ਯਵਸ੍ਥੇ ਤੁ ਸਲਿਲੇ ਤੇਜਸਾ ਸਰ੍ਵਤੋ ਵृਤੇ
ਫਿਰ, ਪਾਣੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਸ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਗੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅੱਗ ਵਾਲੀ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ; ਜਦ ਪਾਣੀ ਹਰ ਪਾਸੇ ਅੱਗ ਨਾਲ ਘਿਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਅੱਗੀ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸ ਚਾਗ੍ਨਿਃ ਸਰ੍ਵਤੋ ਵ੍ਯਾਪ੍ਯ ਆਦਤ੍ਤੇ ਤਜ੍ ਜਲਂ ਤਦਾ ਸਰ੍ਵਮ੍ ਆਪੂਰ੍ਯਤੋ ਚਾਭਿਸ੍ ਤਦਾ ਜਗਦ੍ ਇਦਂ ਸ਼ਨੈਃ
ਉਹ ਅੱਗ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਫੈਲ ਕੇ, ਉਸ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਲੈ ਲੈਂਦੀ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਭਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸਮਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਰ੍ਚਿਭਿਃ ਸਂਤਤੇ ਤਸ੍ਮਿਂਸ੍ ਤਿਰ੍ਯਗ੍ ਊਰ੍ਧ੍ਵਮ੍ ਅਧਸ੍ ਤਥਾ ਜ੍ਯੋਤਿषੋ ऽਪਿ ਪਰਂ ਰੂਪਂ ਵਾਯੁਰ੍ ਅਤ੍ਤਿ ਪ੍ਰਭਾਕਰਮ੍
ਜਦ ਅੱਗ ਆਪਣੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਨਾਲ ਚਾਰ ਪਾਸੇ, ਉਪਰ ਤੇ ਹੇਠਾਂ ਫੈਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਹਵਾ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਉੱਚੀ ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਜੋਤ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਲੈ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।