ਏਵਂ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषਵੋ ਦਾਨੇ ਸਤ੍ਯੇ ਪ੍ਰਾਣ੍ਯਭਿਰਕ੍ਸ਼ਣੇ ਤਤਃ ਪਾਦਪ੍ਰਵृਤ੍ਤੇ ਤੁ ਧਰ੍ਮੇ ਸ਼੍ਰੇਯੋ ਨਿਪਤ੍ਸ੍ਯਤੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦਾਨ, ਸਚ ਤੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਚੁਸਤ ਹੋਣਗੇ; ਜਦ ਧਰਮ ਜੜ ਪਾ ਲਵੇਗਾ, ਤਾਂ ਚੰਗਿਆਈ ਮਿਲੇਗੀ।
ਤੇषਾਂ ਲਬ੍ਧਾਨੁਮਾਨਾਨਾਂ ਗੁਣੇषੁ ਪਰਿਵਰ੍ਤਤਾਮ੍ ਸ੍ਵਾਦੁ ਕਿਂ ਤ੍ਵ੍ ਇਤਿ ਵਿਜ੍ਞਾਯ ਧਰ੍ਮ ਏਵ ਚ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੋਝੀ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਈ, ਜੋ ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਅਸਲ ਸੁਆਦ ਨੂੰ ਪਛਾਣਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਧਰਮ ਹੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਯਥਾ ਹਾਨਿਕ੍ਰਮਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਸ੍ ਤਥਾ ऋਦ੍ਧਿਕ੍ਰਮਂ ਗਤਾਃ ਪ੍ਰਗृਹੀਤੇ ਤਤੋ ਧਰ੍ਮੇ ਪ੍ਰਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਕृਤਂ ਯੁਗਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਹਾਨੀ ਦਾ ਕ੍ਰਮ ਆਇਆ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਾਧਾ ਵੀ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜਦ ਧਰਮ ਪੱਕਾ ਫੜ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਨੂੰ ਵੇਖ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਸਾਧੁਵृਤ੍ਤਿਃ ਕृਤਯੁਗੇ ਕषਾਯੇ ਹਾਨਿਰ੍ ਉਚ੍ਯਤੇ ਏਕ ਏਵ ਤੁ ਕਾਲੋ ऽਯਂ ਹੀਨਵਰ੍ਣੋ ਯਥਾ ਸ਼ਸ਼ੀ
ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀ ਚਾਲ-ਚਲਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਮਲ-ਮਿਲੇ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਹਾਨੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਇਹ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਹੀ ਸਮਾਂ ਹੈ, ਜੋ ਚੰਦ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫਿੱਕਾ ਹੈ।
ਛਨ੍ਨਸ਼੍ ਚ ਤਮਸਾ ਸੋਮੋ ਯਥਾ ਕਲਿਯੁਗਂ ਤਥਾ ਮੁਕ੍ਤਸ਼੍ ਚ ਤਮਸਾ ਸੋਮ ਏਵਂ ਕृਤਯੁਗਂ ਚ ਤਤ੍
ਜਿਵੇਂ ਚੰਦ ਤੇ ਹਨੇਰਾ ਛਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਲਿਯੁਗ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਹੈ; ਤੇ ਜਿਵੇਂ ਚੰਦ ਹਨੇਰੇ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕ੍ਰਿਤਯੁਗ ਵੀ।
ਅਰ੍ਥਵਾਦਃ ਪਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਵੇਦਾਰ੍ਥ ਇਤਿ ਤਂ ਵਿਦੁਃ ਅਵਿਵਿਕ੍ਤਮ੍ ਅਵਿਜ੍ਞਾਤਂ ਦਾਯਾਦ੍ਯਮ੍ ਇਹ ਧਾਰ੍ਯਤੇ
ਸਤਿਕਾਰ ਹੀ ਸਰਵੋਤਮ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ; ਲੋਕ ਇਸ ਨੂੰ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਅਰਥ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਅਸਪਸ਼ਟ ਤੇ ਅਣਜਾਣ ਹੈ, ਵਾਰਸਾ ਇੱਥੇ ਹੀ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇष੍ਟਵਾਦਸ੍ ਤਪੋ ਨਾਮ ਤਪੋ ਹਿ ਸ੍ਥਵਿਰੀਕृਤਃ ਗੁਣੈਃ ਕਰ੍ਮਾਭਿਨਿਰ੍ਵृਤ੍ਤਿਰ੍ ਗੁਣਾਃ ਸ਼ੁਧ੍ਯਨ੍ਤਿ ਕਰ੍ਮਣਾ
ਸਤਿਕਾਰ ਨੂੰ ਹੀ ਤਪਸਿਆ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਤਪਸਿਆ ਉਮਰ ਨਾਲ ਪੱਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਕਰਮ ਪੂਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਕਰਮ ਨਾਲ ਗੁਣ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਆਸ਼ੀਸ੍ ਤੁ ਪੁਰੁषਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਦੇਸ਼ਕਾਲਾਨੁਵਰ੍ਤਿਨੀ ਯੁਗੇ ਯੁਗੇ ਯਥਾਕਾਲਮ੍ ऋषਿਭਿਃ ਸਮੁਦਾਹृਤਾ
ਅਸੀਸ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਦੇਸ਼ ਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਚੱਲਦੀ ਹੈ; ਹਰ ਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਜਿਵੇਂ ਸਮਾਂ ਹੋਵੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਉਚਾਰਿਆ ਹੈ।
ਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥਕਾਮਮੋਕ੍ਸ਼ਾਣਾਂ ਦੇਵਾਨਾਂ ਚ ਪ੍ਰਤਿਕ੍ਰਿਯਾ ਆਸ਼ਿषਸ਼੍ ਚ ਸ਼ਿਵਾਃ ਪੁਣ੍ਯਾਸ੍ ਤਥੈਵਾਯੁਰ੍ ਯੁਗੇ ਯੁਗੇ
ਧਰਮ, ਧਨ, ਇੱਛਾ, ਮੁਕਤੀ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਰਮ ਹਨ; ਚੰਗੀਆਂ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਅਸੀਸਾਂ, ਤੇ ਉਮਰ ਵੀ, ਹਰ ਯੁਗ ਵਿੱਚ।
ਤਥਾ ਯੁਗਾਨਾਂ ਪਰਿਵਰ੍ਤਨਾਨਿ ਚਿਰਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਾਨਿ ਵਿਧਿਸ੍ਵਭਾਵਾਤ੍ ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਨ ਸਂਤਿष੍ਠਤਿ ਜੀਵਲੋਕਃ ਕ੍ਸ਼ਯੋਦਯਾਭ੍ਯਾਂ ਪਰਿਵਰ੍ਤਮਾਨਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਯੁਗਾਂ ਦੇ ਬਦਲਾਅ, ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਹੇ ਹਨ, ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਸੁਭਾਵ ਨਾਲ; ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਪਲ ਭਰ ਵੀ ਟਿਕਦੀ ਨਹੀਂ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਾਸ ਤੇ ਵਾਧੇ ਨਾਲ ਬਦਲਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵੇषਾਮ੍ ਏਵ ਭੂਤਾਨਾਂ ਤ੍ਰਿਵਿਧਃ ਪ੍ਰਤਿਸਂਚਰਃ ਨੈਮਿਤ੍ਤਿਕਃ ਪ੍ਰਾਕृਤਿਕਸ੍ ਤਥੈਵਾਤ੍ਯਨ੍ਤਿਕੋ ਮਤਃ
ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਲੈ ਹੁੰਦੇ ਹਨ: ਨਿਮਿਤਤਕ, ਪ੍ਰਾਕ੍ਰਿਤਕ, ਤੇ ਅਤਿ-ਅੰਤਕ, ਜਿਵੇਂ ਸਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮੋ ਨੈਮਿਤ੍ਤਿਕਸ੍ ਤੇषਾਂ ਕਲ੍ਪਾਨ੍ਤੇ ਪ੍ਰਤਿਸਂਚਰਃ ਆਤ੍ਯਨ੍ਤਿਕੋ ਵੈ ਮੋਕ੍ਸ਼ਸ਼੍ ਚ ਪ੍ਰਾਕृਤੋ ਦ੍ਵਿਪਰਾਰ੍ਧਿਕਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਾਲਾ ਨਿਮਿਤਤਕ ਪ੍ਰਲੈ ਕਲਪ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਅਤਿ-ਅੰਤਕ ਮੁਕਤੀ ਹੈ, ਤੇ ਪ੍ਰਾਕ੍ਰਿਤਕ ਦੋ ਪਰਾਰਧਾਂ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਪਰਾਰ੍ਧਸਂਖ੍ਯਾਂ ਭਗਵਂਸ੍ ਤ੍ਵਮ੍ ਆਚਕ੍ਸ਼੍ਵ ਯਥੋਦਿਤਾਮ੍ ਦ੍ਵਿਗੁਣੀਕृਤਯਜ੍ਜ੍ਞੇਯਃ ਪ੍ਰਾਕृਤਃ ਪ੍ਰਤਿਸਂਚਰਃ
ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਪਰਾਰਧ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਜਿਵੇਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰੋ। ਪ੍ਰਾਕ੍ਰਿਤ ਲੈ, ਉਸ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਦੋ ਗੁਣਾ ਸਮਝੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸ੍ਥਾਨਾਤ੍ ਸ੍ਥਾਨਂ ਦਸ਼ਗੁਣਮ੍ ਏਕੈਕਂ ਗਣ੍ਯਤੇ ਦ੍ਵਿਜਾਃ ਤਤੋ ऽष੍ਟਾਦਸ਼ਮੇ ਭਾਗੇ ਪਰਾਰ੍ਧਮ੍ ਅਭਿਧੀਯਤੇ
ਹਰੇਕ ਅਗਲੇ ਪੜਾਅ ਨੂੰ ਪਿਛਲੇ ਤੋਂ ਦਸ ਗੁਣਾ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ। ਅਠਾਰਵੀਂ ਭਾਗ 'ਚ ਪਰਾਰਧ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪਰਾਰ੍ਧਂ ਦ੍ਵਿਗੁਣਂ ਯਤ੍ ਤੁ ਪ੍ਰਾਕृਤਃ ਸ ਲਯੋ ਦ੍ਵਿਜਾਃ ਤਦਾਵ੍ਯਕ੍ਤੇ ऽਖਿਲਂ ਵ੍ਯਕ੍ਤਂ ਸਹੇਤੌ ਲਯਮ੍ ਏਤਿ ਵੈ
ਪਰਾਰਧ ਤੋਂ ਦੋ ਗੁਣਾ ਸਮਾਂ ਪ੍ਰਾਕ੍ਰਿਤ ਲੈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ। ਉਸ ਵੇਲੇ, ਜਦ ਅਵ੍ਯਕਤ ਹਾਵੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸਾਰਾ ਵਿਅਕਤ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਕਾਰਣ ਉਸ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਨਿਮੇषੋ ਮਾਨੁषੋ ਯੋ ऽਯਂ ਮਾਤ੍ਰਾਮਾਤ੍ਰਪ੍ਰਮਾਣਤਃ ਤੈਃ ਪਞ੍ਚਦਸ਼ਭਿਃ ਕਾष੍ਠਾ ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਤ੍ ਕਾष੍ਠਾਸ੍ ਤਥਾ ਕਲਾ
ਮਾਨਵ ਦੀ ਪਲਕ, ਜੋ ਠੀਕ ਮਾਪ ਨਾਲ ਗਿਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਮਾਪ ਹੈ। ਪੰਦਰਾਂ ਪਲਕਾਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਕਾਠਾ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਤੀਹ ਕਾਠਿਆਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਕਲਾ ਬਣਦੀ ਹੈ।
ਨਾਡਿਕਾ ਤੁ ਪ੍ਰਮਾਣੇਨ ਕਲਾ ਚ ਦਸ਼ ਪਞ੍ਚ ਚ ਉਨ੍ਮਾਨੇਨਾਮ੍ਭਸਃ ਸਾ ਤੁ ਪਲਾਨ੍ਯ੍ ਅਰ੍ਧਤ੍ਰਯੋਦਸ਼
ਇੱਕ ਨਾਡੀਕਾ ਪੰਦਰਾਂ ਕਲਾਵਾਂ ਦੇ ਮਾਪ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਾਣੀ ਦੇ ਮਾਪ ਨਾਲ, ਇਹ ਬਾਰਾਂ ਅਤੇ ਅੱਧ ਪਲਾ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਹੇਮਮਾषੈਃ ਕृਤਚ੍ਛਿਦ੍ਰਾ ਚਤੁਰ੍ਭਿਸ਼੍ ਚਤੁਰਙ੍ਗੁਲੈਃ ਮਾਗਧੇਨ ਪ੍ਰਮਾਣੇਨ ਜਲਪ੍ਰਸ੍ਥਸ੍ ਤੁ ਸ ਸ੍ਮृਤਃ
ਚਾਰ ਸੋਨੇ ਦੇ ਮਾਸ਼ਿਆਂ ਨਾਲ ਛਿਦਰ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਪਾਤੀ, ਜੋ ਚਾਰ ਅੰਗੁਲ ਵੱਡੀ ਹੋਵੇ, ਮਾਗਧ ਮਾਪ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਾਣੀ ਦਾ ਪ੍ਰਸਥ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨਾਡਿਕਾਭ੍ਯਾਮ੍ ਅਥ ਦ੍ਵਾਭ੍ਯਾਂ ਮੁਹੂਰ੍ਤੋ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮਾਃ ਅਹੋਰਾਤ੍ਰਂ ਮੁਹੂਰ੍ਤਾਸ੍ ਤੁ ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਨ੍ ਮਾਸੋ ਦਿਨੈਸ੍ ਤਥਾ
ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ, ਦੋ ਨਾਡੀਕਾਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਮੁਹੂਰਤ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਤੀਹ ਮੁਹੂਰਤਾਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਬਣਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਮਹੀਨਾ ਐਸੇ ਦਿਨਾਂ ਨਾਲ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਮਾਸੈਰ੍ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਭਿਰ੍ ਵਰ੍षਮ੍ ਅਹੋਰਾਤ੍ਰਂ ਤੁ ਤਦ੍ ਦਿਵਿ ਤ੍ਰਿਭਿਰ੍ ਵਰ੍षਸ਼ਤੈਰ੍ ਵਰ੍षਂ षष੍ਟ੍ਯਾ ਚੈਵਾਸੁਰਦ੍ਵਿषਾਮ੍
ਬਾਰਾਂ ਮਹੀਨੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਬਣਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਦੇ ਤਿੰਨ ਸੌ ਸਾਲ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਤੈਸ੍ ਤੁ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਸਾਹਸ੍ਰੈਸ਼੍ ਚਤੁਰ੍ਯੁਗਮ੍ ਉਦਾਹृਤਮ੍ ਚਤੁਰ੍ਯੁਗਸਹਸ੍ਰਂ ਤੁ ਕਥ੍ਯਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਦਿਨਮ੍
ਉਹ ਬਾਰਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਨਾਲ ਚਤੁਰਯੁਗ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਹਜ਼ਾਰ ਚਤੁਰਯੁਗਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਇੱਕ ਦਿਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ ਕਲ੍ਪਸ੍ ਤਤ੍ਰ ਮਨਵਸ਼੍ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ ਤਦਨ੍ਤੇ ਚੈਵ ਭੋ ਵਿਪ੍ਰਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨੈਮਿਤ੍ਤਿਕੋ ਲਯਃ
ਉਹ ਕਲਪ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਚੌਦਾਂ ਮਨੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ। ਉਸ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ, ਹੇ ਵਿਦਵਾਨੋ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਲੈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯ ਸ੍ਵਰੂਪਮ੍ ਅਤ੍ਯੁਗ੍ਰਂ ਦ੍ਵਿਜੇਨ੍ਦ੍ਰਾ ਗਦਤੋ ਮਮ ਸ਼ृਣੁਧ੍ਵਂ ਪ੍ਰਾਕृਤਂ ਭੂਯਸ੍ ਤਤੋ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮ੍ਯ੍ ਅਹਂ ਲਯਮ੍
ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣੋ, ਉਸ ਲੈ ਦਾ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮੈਂ ਪ੍ਰਾਕ੍ਰਿਤ ਲੈ ਵੀ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਚਤੁਰ੍ਯੁਗਸਹਸ੍ਰਾਨ੍ਤੇ ਕ੍ਸ਼ੀਣਪ੍ਰਾਯੇ ਮਹੀਤਲੇ ਅਨਾਵृष੍ਟਿਰ੍ ਅਤੀਵੋਗ੍ਰਾ ਜਾਯਤੇ ਸ਼ਤਵਾਰ੍षਿਕੀ
ਹਜ਼ਾਰ ਚਤੁਰਯੁਗਾਂ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ, ਜਦ ਧਰਤੀ ਲਗਭਗ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸੌ ਸਾਲ ਦੀ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਸੁਕਾ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।
ਤਤੋ ਯਾਨ੍ਯ੍ ਅਲ੍ਪਸਾਰਾਣਿ ਤਾਨਿ ਸਤ੍ਤ੍ਵਾਨ੍ਯ੍ ਅਨੇਕਸ਼ਃ ਕ੍ਸ਼ਯਂ ਯਾਨ੍ਤਿ ਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾਃ ਪਾਰ੍ਥਿਵਾਨ੍ਯ੍ ਅਤਿਪੀਡਨਾਤ੍
ਫਿਰ, ਹੇ ਵਿਦਵਾਨੋ, ਜਿਹੜੇ ਜੀਵ ਘੱਟ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਧਰਤੀ ਦੇ, ਉਹ ਵੱਡੀ ਪੀੜਾ ਕਰਕੇ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤਤਃ ਸ ਭਗਵਾਨ੍ ਕृष੍ਣੋ ਰੁਦ੍ਰਰੂਪੀ ਤਥਾਵ੍ਯਯਃ ਕ੍ਸ਼ਯਾਯ ਯਤਤੇ ਕਰ੍ਤੁਮ੍ ਆਤ੍ਮਸ੍ਥਾਃ ਸਕਲਾਃ ਪ੍ਰਜਾਃ
ਫਿਰ ਉਹ ਭਗਵਾਨ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਰੁਦਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਅਵਿਨਾਸੀ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਯਤਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਤਤਃ ਸ ਭਗਵਾਨ੍ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ ਭਾਨੋਃ ਸਪ੍ਤਸੁ ਰਸ਼੍ਮਿषੁ ਸ੍ਥਿਤਃ ਪਿਬਤ੍ਯ੍ ਅਸ਼ੇषਾਣਿ ਜਲਾਨਿ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਾਃ
ਫਿਰ ਉਹ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਸੱਤ ਕਿਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਪਾਣੀ ਪੀ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਵਿਦਵਾਨੋ।
ਪੀਤ੍ਵਾਮ੍ਭਾਂਸਿ ਸਮਸ੍ਤਾਨਿ ਪ੍ਰਾਣਿਭੂਤਗਤਾਨਿ ਵੈ ਸ਼ੋषਂ ਨਯਤਿ ਭੋ ਵਿਪ੍ਰਾਃ ਸਮਸ੍ਤਂ ਪृਥਿਵੀਤਲਮ੍
ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਪਾਣੀ ਹੈ, ਉਹ ਪੀ ਕੇ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਉਹ ਧਰਤੀ ਦੀ ਸਾਰੀ ਸਤਹ ਨੂੰ ਸੁੱਕਾ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸਮੁਦ੍ਰਾਨ੍ ਸਰਿਤਃ ਸ਼ੈਲਾਞ੍ ਸ਼ੈਲਪ੍ਰਸ੍ਰਵਣਾਨਿ ਚ ਪਾਤਾਲੇषੁ ਚ ਯਤ੍ ਤੋਯਂ ਤਤ੍ ਸਰ੍ਵਂ ਨਯਤਿ ਕ੍ਸ਼ਯਮ੍
ਸਮੁੰਦਰ, ਦਰਿਆ, ਪਹਾੜ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਝਰਨੇ ਅਤੇ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਜੋ ਪਾਣੀ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਤਤਸ੍ ਤਸ੍ਯਾਪ੍ਯ੍ ਅਭਾਵੇਨ ਤੋਯਾਹਾਰੋਪਬृਂਹਿਤਾਃ ਸਹਸ੍ਰਰਸ਼੍ਮਯਃ ਸਪ੍ਤ ਜਾਯਨ੍ਤੇ ਤਤ੍ਰ ਭਾਸ੍ਕਰਾਃ
ਉਸ ਪਾਣੀ ਦੇ ਨਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਉਥੇ ਸੱਤ ਸੂਰਜ, ਹਜ਼ਾਰ ਕਿਰਨਾਂ ਵਾਲੇ, ਪਾਣੀ ਦੀ ਘਾਟ ਨਾਲ ਪਲਦੇ ਹੋਏ, ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।