ਤਂ ਵ੍ਰਜਨ੍ਤਂ ਪਥਿ ਨਰਃ ਪ੍ਰਾਹ ਭਦ੍ਰ ਕ੍ਵ ਗਚ੍ਛਸਿ ਸ ਤਥਾਕਥਯਤ੍ ਸਰ੍ਵਂ ਸੋ ऽਪ੍ਯ੍ ਏਨਂ ਪੁਨਰ੍ ਅਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਜਦ ਉਹ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਇੱਕ ਆਦਮੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਭਲਾ, ਕਿੱਥੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹੋ?' ਉਸ ਨੇ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਉਹ ਆਦਮੀ ਮੁੜ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
ਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥਕਾਮਮੋਕ੍ਸ਼ਾਣਾਂ ਸ਼ਰੀਰਂ ਸਾਧਨਂ ਯਤਃ ਮਹਤਾ ਤੁ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਸ਼ਰੀਰਂ ਪਾਲਯੇਦ੍ ਬੁਧਃ
ਧਰਮ, ਧਨ, ਸੁਖ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਸਰੀਰ ਹੀ ਸਾਧਨ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਗਿਆਨਵਾਨ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵੱਡੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ।
ਜੀਵਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥਸੁਖਂ ਨਰਸ੍ ਤਥਾਪ੍ਨੋਤਿ ਮੋਕ੍ਸ਼ਗਤਿਮ੍ ਅਗ੍ਰ੍ਯਾਮ੍ ਜੀਵਨ੍ ਕੀਰ੍ਤਿਮ੍ ਉਪੈਤਿ ਚ ਭਵਤਿ ਮृਤਸ੍ਯ ਕਾ ਕਥਾ ਲੋਕੇ
ਜੀਵਨ, ਧਰਮ, ਧਨ ਤੇ ਸੁਖ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਉੱਚੀ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਰਾਹ ਵੀ; ਜੀਵਦੇ ਹੋਏ ਇਜ਼ਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਮਰੇ ਹੋਏ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਕੀ ਗੱਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ?
ਮਾਤਙ੍ਗਸ੍ ਤਦ੍ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚਾਥ ਹੇਤੁਮਤ੍
ਮਾਤੰਗ ਨੇ ਉਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਤਰਕ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਭਦ੍ਰ ਸਤ੍ਯਂ ਪੁਰਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਗਚ੍ਛਾਮਿ ਸ਼ਪਥਾਃ ਕृਤਾਃ
ਭਲਾ, ਸਚ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ ਮੈਂ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਕਸਮਾਂ ਖਾਚੁੱਕਾ ਹਾਂ।
ਤਂ ਭੂਯਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚਾਥ ਕਿਮ੍ ਏਵਂ ਮੂਢਧੀਰ੍ ਭਵਾਨ੍ ਕਿਂ ਨ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਤ੍ਵਯਾ ਸਾਧੋ ਮਨੁਨਾ ਯਦ੍ ਉਦੀਰਿਤਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਮੁੜ ਕਿਹਾ, 'ਤੂੰ ਇੰਨਾ ਮੂਰਖ ਕਿਉਂ ਹੈਂ? ਕੀ ਤੂੰ ਨਹੀਂ ਸੁਣਿਆ, ਸਾਧੂ, ਜੋ ਮਨੂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ?'
ਗੋਸ੍ਤ੍ਰੀਦ੍ਵਿਜਾਨਾਂ ਪਰਿਰਕ੍ਸ਼ਣਾਰ੍ਥਂ ਵਿਵਾਹਕਾਲੇ ਸੁਰਤਪ੍ਰਸਙ੍ਗੇ ਪ੍ਰਾਣਾਤ੍ਯਯੇ ਸਰ੍ਵਧਨਾਪਹਾਰੇ ਪਞ੍ਚਾਨृਤਾਨ੍ਯ੍ ਆਹੁਰ੍ ਅਪਾਤਕਾਨਿ
ਗਾਂ, ਔਰਤਾਂ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਵਿਆਹ ਵੇਲੇ, ਸੰਗਤ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਜਾਨ ਦੇ ਖਤਰੇ 'ਚ, ਸਾਰੇ ਧਨ ਦੇ ਗੁਆਚ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਪੰਜ ਝੂਠ ਪਾਪ ਨਹੀਂ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ।
ਧਰ੍ਮਵਾਕ੍ਯਂ ਨ ਚ ਸ੍ਤ੍ਰੀषੁ ਨ ਵਿਵਾਹੇ ਤਥਾ ਰਿਪੌ ਵਞ੍ਚਨੇ ਚਾਰ੍ਥਹਾਨੌ ਚ ਸ੍ਵਨਾਸ਼ੇ ऽਨृਤਕੇ ਤਥਾ ਏਵਂ ਤਦ੍ ਵਾਕ੍ਯਮ੍ ਆਕਰ੍ਣ੍ਯ ਮਾਤਙ੍ਗਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਹ
ਧਰਮ ਦੀ ਗੱਲ ਔਰਤਾਂ 'ਤੇ, ਵਿਆਹ 'ਤੇ, ਦੁਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦੇਣ 'ਤੇ, ਧਨ ਦੇ ਗੁਆਚ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਆਪਣੇ ਨਾਸ 'ਤੇ, ਅਤੇ ਝੂਠ 'ਤੇ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ; ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਮਾਤੰਗ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਮੈਵਂ ਵਦਸ੍ਵ ਭਦ੍ਰਂ ਤੇ ਸਤ੍ਯਂ ਲੋਕੇषੁ ਪੂਜ੍ਯਤੇ ਸਤ੍ਯੇਨਾਵਾਪ੍ਯਤੇ ਸੌਖ੍ਯਂ ਯਤ੍ ਕਿਂਚਿਜ੍ ਜਗਤੀਗਤਮ੍
ਇੰਝ ਨਾ ਕਹਿ; ਸਚਾਈ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਆਦਰਯੋਗ ਹੈ। ਸਚ ਨਾਲ ਹੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੁਝ ਹੈ, ਸੁਖ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਸਤ੍ਯੇਨਾਰ੍ਕਃ ਪ੍ਰਤਪਤਿ ਸਤ੍ਯੇਨਾਪੋ ਰਸਾਤ੍ਮਿਕਾਃ ਜ੍ਵਲਤ੍ਯ੍ ਅਗ੍ਨਿਸ਼੍ ਚ ਸਤ੍ਯੇਨ ਵਾਤਿ ਸਤ੍ਯੇਨ ਮਾਰੁਤਃ
ਸੂਰਜ ਸਚ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਪਾਣੀ ਸਚ ਨਾਲ ਰਸ ਭਰਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅੱਗ ਸਚ ਨਾਲ ਜਲਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਹਵਾ ਸਚ ਨਾਲ ਵਗਦੀ ਹੈ।
ਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥਕਾਮਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤਿਰ੍ ਮੋਕ੍ਸ਼ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਿਸ਼੍ ਚ ਦੁਰ੍ਲਭਾ ਸਤ੍ਯੇਨ ਜਾਯਤੇ ਪੁਂਸਾਂ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਸਤ੍ਯਂ ਨ ਸਂਤ੍ਯਜੇਤ੍
ਧਰਮ, ਧਨ, ਕਾਮ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਤੇ ਮੁਕਤੀ, ਜੋ ਮਿਲਣੀ ਔਖੀ ਹੈ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸਚ ਨਾਲ ਹੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਸਚ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਾ ਛੱਡੋ।
ਸਤ੍ਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਪਰਂ ਲੋਕੇ ਸਤ੍ਯਂ ਯਜ੍ਞੇषੁ ਚੋਤ੍ਤਮਮ੍ ਸਤ੍ਯਂ ਸ੍ਵਰ੍ਗਸਮਾਯਾਤਂ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਸਤ੍ਯਂ ਨ ਸਂਤ੍ਯਜੇਤ੍
ਸਚਾਈ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ, ਯਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਸਚ ਨਾਲ ਹੀ ਸਵਰਗ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਸਚ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਾ ਛੱਡੋ।
ਇਤ੍ਯ੍ ਉਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸੋ ऽਥ ਮਾਤਙ੍ਗਸ੍ ਤਂ ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯ ਨਰੋਤ੍ਤਮਮ੍ ਜਗਾਮ ਤਤ੍ਰ ਯਤ੍ਰਾਸ੍ਤੇ ਪ੍ਰਾਣਿਹਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰਾਕ੍ਸ਼ਸਃ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਮਾਤੰਗ ਨੇ ਉਸ ਉੱਤਮ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਉਥੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਆਪ ਉਥੇ ਚਲਾ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਹਮਰਾਕਸ਼ਸ ਸੀ।
ਤਮ੍ ਆਗਤਂ ਸਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯਾਸੌ ਚਾਣ੍ਡਾਲਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰਾਕ੍ਸ਼ਸਃ ਵਿਸ੍ਮਯੋਤ੍ਫੁਲ੍ਲਨਯਨਃ ਸ਼ਿਰਃਕਮ੍ਪਂ ਤਮ੍ ਅਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਉਸ ਚੰਡਾਲ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ ਬ੍ਰਹਮਰਾਕਸ਼ਸ ਨੇ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵੱਡੀਆਂ ਕਰ ਲੀਆਂ, ਸਿਰ ਹਿਲਾਇਆ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
ਸਾਧੁ ਸਾਧੁ ਮਹਾਭਾਗ ਸਤ੍ਯਵਾਕ੍ਯਾਨੁਪਾਲਕ ਨ ਮਾਤਙ੍ਗਮ੍ ਅਹਂ ਮਨ੍ਯੇ ਭਵਨ੍ਤਂ ਸਤ੍ਯਲਕ੍ਸ਼ਣਮ੍
ਸ਼ਾਬਾਸ਼, ਸ਼ਾਬਾਸ਼, ਵੱਡੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਸੱਚੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਨਿਭਾਉਣ ਵਾਲੇ! ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਮਾਤੰਗ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦਾ, ਤੂੰ ਸਚ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ ਹੈ।
ਕਰ੍ਮਣਾਨੇਨ ਮਨ੍ਯੇ ਤ੍ਵਾਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਸ਼ੁਚਿਮ੍ ਅਵ੍ਯਯਮ੍ ਯਤ੍ ਕਿਂਚਿਤ੍ ਤ੍ਵਾਂ ਭਦ੍ਰਮੁਖਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਧਰ੍ਮਸਂਸ਼੍ਰਯਮ੍ ਕਿਂ ਤਤ੍ਰ ਭਵਤਾ ਰਾਤ੍ਰੌ ਕृਤਂ ਵਿष੍ਣੁਗृਹੇ ਵਦ
ਇਸ ਕਰਤਾਬ ਨਾਲ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਅਟੱਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਧਰਮ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਇੱਕ ਗੱਲ ਪੁੱਛਣੀ ਹੈ: ਰਾਤ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਕੀ ਕੀਤਾ? ਦੱਸ।
ਤਮ੍ ਅਭ੍ਯੁਵਾਚ ਮਾਤਙ੍ਗਃ ਸ਼ृਣੁ ਵਿष੍ਣੁਗृਹੇ ਮਯਾ ਯਤ੍ ਕृਤਂ ਰਜਨੀਭਾਗੇ ਯਥਾਤਥ੍ਯਂ ਵਦਾਮਿ ਤੇ
ਮਾਤੰਗ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ: 'ਸੁਣ, ਮੈਂ ਰਾਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਸੱਚ ਸੱਚ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।'
ਵਿष੍ਣੋਰ੍ ਦੇਵਕੁਲਸ੍ਯਾਧਃ ਸ੍ਥਿਤੇਨਾਨਮ੍ਰਮੂਰ੍ਤਿਨਾ ਪ੍ਰਜਾਗਰਃ ਕृਤੋ ਰਾਤ੍ਰੌ ਗਾਯਤਾ ਵਿष੍ਣੁਗੀਤਿਕਾਮ੍
'ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਮੰਦਰ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਨਮਰ ਹੋ ਕੇ ਖੜਾ ਰਹਿ ਕੇ, ਮੈਂ ਰਾਤ ਭਰ ਜਾਗ ਕੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀਆਂ ਗੀਤੀਆਂ ਗਾਈਆਂ।'
ਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰਾਕ੍ਸ਼ਸਃ ਪ੍ਰਾਹ ਕਿਯਨ੍ਤਂ ਕਾਲਮ੍ ਉਚ੍ਯਤਾਮ੍ ਪ੍ਰਜਾਗਰੋ ਵਿष੍ਣੁਗृਹੇ ਕृਤਂ ਭਕ੍ਤਿਮਤਾ ਵਦ
ਬ੍ਰਹਮਰਾਕਸ਼ਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: 'ਦੱਸ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਜਾਗ ਕੇ ਤੂੰ ਕਿੰਨੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਇਹ ਕਰਿਆ?'
ਤਮ੍ ਅਭ੍ਯੁਵਾਚ ਪ੍ਰਹਸਨ੍ ਵਿਂਸ਼ਤ੍ਯ੍ ਅਬ੍ਦਾਨਿ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸ ਏਕਾਦਸ਼੍ਯਾਂ ਮਾਸਿ ਮਾਸਿ ਕृਤਸ੍ ਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰਜਾਗਰਃ ਮਾਤਙ੍ਗਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰਾਕ੍ਸ਼ਸਃ
ਉਸ ਨੇ ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ: 'ਵੀਹ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ, ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ, ਮੈਂ ਉਥੇ ਜਾਗ ਕੇ ਗੀਤ ਗਾਏ।' ਮਾਤੰਗ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਬ੍ਰਹਮਰਾਕਸ਼ਸ ਨੇ ਕਿਹਾ।
ਯਦ੍ ਅਦ੍ਯ ਤ੍ਵਾਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤਦ੍ ਭਵਾਨ੍ ਵਕ੍ਤੁਮ੍ ਅਰ੍ਹਤਿ ਏਕਰਾਤ੍ਰਿਕृਤਂ ਸਾਧੋ ਮਮ ਦੇਹਿ ਪ੍ਰਜਾਗਰਮ੍
'ਹੁਣ ਜੋ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ, ਉਹ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ: ਇਕ ਰਾਤ ਦੇ ਜਾਗਣ ਦਾ ਫਲ ਮੈਨੂੰ ਦੇ।'
ਏਵਂ ਤ੍ਵਾਂ ਮੋਕ੍ਸ਼ਯਿष੍ਯਾਮਿ ਮੋਕ੍ਸ਼ਯਿष੍ਯਾਮਿ ਨਾਨ੍ਯਥਾ ਤ੍ਰਿਃ ਸਤ੍ਯੇਨ ਮਹਾਭਾਗ ਇਤ੍ਯ੍ ਉਕ੍ਤ੍ਵਾ ਵਿਰਰਾਮ ਹ
'ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦਿਆਂਗਾ, ਮੁਕਤੀ ਦਿਆਂਗਾ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ। ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਸੱਚੀ ਕਸਮ ਖਾ ਕੇ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਵੱਡੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ।' ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਉਹ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ।
ਮਾਤਙ੍ਗਸ੍ ਤਮ੍ ਉਵਾਚਾਥ ਮਯਾਤ੍ਮਾ ਤੇ ਨਿਸ਼ਾਚਰ ਨਿਵੇਦਿਤਃ ਕਿਮ੍ ਉਕ੍ਤੇਨ ਖਾਦਸ੍ਵ ਸ੍ਵੇਚ੍ਛਯਾਪਿ ਮਾਮ੍
ਮਾਤੰਗ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: 'ਰਾਤ ਨੂੰ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ, ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਆਪ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਤੈਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹਾਂ। ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਦਾ ਕੀ ਫਾਇਦਾ? ਜਿਵੇਂ ਚਾਹੇ ਮੈਨੂੰ ਖਾ ਲੈ।'
ਤਮ੍ ਆਹ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੋ ਭੂਯੋ ਯਾਮਦ੍ਵਯਪ੍ਰਜਾਗਰਮ੍ ਸਗੀਤਂ ਮੇ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਸ੍ਵ ਕृਪਾਂ ਕਰ੍ਤੁਂ ਤ੍ਵਮ੍ ਅਰ੍ਹਸਿ
ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੇ ਫਿਰ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: 'ਮੈਨੂੰ ਦੋ ਯਾਮਾਂ ਦਾ ਜਾਗਣ ਤੇ ਗੀਤ ਦਾ ਫਲ ਦੇ। ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਦਇਆ ਦਿਖਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।'
ਮਾਤਙ੍ਗੋ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਂ ਪ੍ਰਾਹ ਕਿਮ੍ ਅਸਂਬਦ੍ਧਮ੍ ਉਚ੍ਯਤੇ ਖਾਦਸ੍ਵ ਸ੍ਵੇਚ੍ਛਯਾ ਮਾਂ ਤ੍ਵਂ ਨ ਪ੍ਰਦਾਸ੍ਯੇ ਪ੍ਰਜਾਗਰਮ੍ ਮਾਤਙ੍ਗਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਾਹ ਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰਾਕ੍ਸ਼ਸਃ
ਮਾਤੰਗ ਨੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: 'ਤੂੰ ਅਜਿਹੀਆਂ ਬੇਤੁਕੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਿਉਂ ਕਰਦਾ ਹੈ? ਜਿਵੇਂ ਚਾਹੇ ਮੈਨੂੰ ਖਾ ਲੈ, ਪਰ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਜਾਗਣ ਦਾ ਫਲ ਨਹੀਂ ਦਿਆਂਗਾ।' ਮਾਤੰਗ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਬ੍ਰਹਮਰਾਕਸ਼ਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
ਕੋ ਹਿ ਦੁष੍ਟਮਤਿਰ੍ ਮਨ੍ਦੋ ਭਵਨ੍ਤਂ ਦ੍ਰष੍ਟੁਮ੍ ਉਤ੍ਸਹੇਤ੍ ਧਰ੍षਯਿਤੁਂ ਪੀਡਯਿਤੁਂ ਰਕ੍ਸ਼ਿਤਂ ਧਰ੍ਮਕਰ੍ਮਣਾ
'ਕੌਣ ਮੰਦ-ਮੱਤ ਜਾਂ ਬੁਰੇ ਮਨ ਵਾਲਾ ਤੈਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਜਾਂ ਤੰਗ ਕਰਨ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਦ ਤੂੰ ਧਰਮ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ?'
ਦੀਨਸ੍ਯ ਪਾਪਗ੍ਰਸ੍ਤਸ੍ਯ ਵਿषਯੈਰ੍ ਮੋਹਿਤਸ੍ਯ ਚ ਨਰਕਾਰ੍ਤਸ੍ਯ ਮੂਢਸ੍ਯ ਸਾਧਵਃ ਸ੍ਯੁਰ੍ ਦਯਾਨ੍ਵਿਤਾਃ
'ਜੋ ਦੁਖੀ, ਪਾਪਾਂ ਵਿੱਚ ਫਸੇ, ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਗਨ, ਨਰਕ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ, ਤੇ ਮੂਰਖ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਚੰਗੇ ਲੋਕ ਦਇਆ ਕਰਦੇ ਹਨ।'
ਤਨ੍ ਮਮ ਤ੍ਵਂ ਮਹਾਭਾਗ ਕृਪਾਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਜਾਗਰਮ੍ ਯਾਮਸ੍ਯੈਕਸ੍ਯ ਮੇ ਦੇਹਿ ਗਚ੍ਛ ਵਾ ਨਿਲਯਂ ਸ੍ਵਕਮ੍
'ਇਸ ਲਈ, ਵੱਡੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਮੈਨੂੰ ਦਇਆ ਕਰ ਤੇ ਇਕ ਯਾਮ ਦੇ ਜਾਗਣ ਦਾ ਫਲ ਮੈਨੂੰ ਦੇ, ਜਾਂ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਚਲਾ ਜਾ।'
ਤਂ ਪੁਨਃ ਪ੍ਰਾਹ ਚਾਣ੍ਡਾਲੋ ਨ ਯਾਸ੍ਯਾਮਿ ਨਿਜਂ ਗृਹਮ੍ ਨ ਚਾਪਿ ਤਵ ਦਾਸ੍ਯਾਮਿ ਕਥਂਚਿਦ੍ ਯਾਮਜਾਗਰਮ੍ ਤਂ ਪ੍ਰਹਸ੍ਯਾਥ ਚਾਣ੍ਡਾਲਂ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰਾਕ੍ਸ਼ਸਃ
ਉਸ ਚੰਡਾਲ ਨੇ ਫਿਰ ਕਿਹਾ: 'ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਘਰ ਨਹੀਂ ਜਾਵਾਂਗਾ, ਤੇ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਯਾਮ ਦੇ ਜਾਗਣ ਦਾ ਫਲ ਨਹੀਂ ਦਿਆਂਗਾ।' ਫਿਰ ਹੱਸ ਕੇ ਬ੍ਰਹਮਰਾਕਸ਼ਸ ਨੇ ਚੰਡਾਲ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
ਰਾਤ੍ਰ੍ਯਵਸਾਨੇ ਯਾ ਗੀਤਾ ਗੀਤਿਕਾ ਕੌਤੁਕਾਸ਼੍ਰਯਾ ਤਸ੍ਯਾਃ ਫਲਂ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਸ੍ਵ ਤ੍ਰਾਹਿ ਪਾਪਾਤ੍ ਸਮੁਦ੍ਧਰ
'ਰਾਤ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਜੋ ਗੀਤ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਗਾਇਆ ਗਿਆ, ਉਸ ਦਾ ਫਲ ਮੈਨੂੰ ਦੇ। ਮੈਨੂੰ ਪਾਪ ਤੋਂ ਬਚਾ, ਉੱਥੋਂ ਕੱਢ।'