ਦੇਵਦ੍ਵਿਜਾਤਿਸਤ੍ਕਰ੍ਤਾ ਸਰ੍ਵਾਤਿਥ੍ਯਕृਤਵ੍ਰਤਃ ऋਤੁਕਾਲਾਭਿਗਾਮੀ ਚ ਨਿਯਤੋ ਨਿਯਤਾਸ਼ਨਃ
ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਆਦਰ ਦਿੰਦਾ, ਸਾਰੇ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਦਾ ਵਚਨ ਲੈਂਦਾ, ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ਤੇ ਪਹੁੰਚਦਾ, ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਾ ਤੇ ਠੀਕ ਮਾਤਰਾ ਵਿਚ ਖਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦਕ੍ਸ਼ਃ ਸ਼ਿष੍ਟਜਨਾਨ੍ਵੇषੀ ਸ਼ੇषਾਨ੍ਨਕृਤਭੋਜਨਃ ਵृਥਾ ਮਾਂਸਂ ਨ ਭੁਞ੍ਜੀਤ ਸ਼ੂਦ੍ਰੋ ਵੈਸ਼੍ਯਤ੍ਵਮ੍ ऋਚ੍ਛਤਿ
ਜੋ ਚੰਗਾ ਕੰਮ ਜਾਣਦਾ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਲੱਭਦਾ, ਬਚੀ ਹੋਈ ਰੋਟੀ ਖਾਂਦਾ, ਬੇਕਾਰ ਮਾਸ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦਾ, ਉਹ ਸ਼ੂਦਰ ਵੈਸ਼ ਦਾ ਦਰਜਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ऋਤਵਾਗ੍ ਅਨਹਂਵਾਦੀ ਨਿਰ੍ਦ੍ਵਂਦ੍ਵਃ ਸਾਮਕੋਵਿਦਃ ਯਜਤੇ ਨਿਤ੍ਯਯਜ੍ਞੈਸ਼੍ ਚ ਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਪਰਮਃ ਸ਼ੁਚਿਃ
ਸੱਚ ਬੋਲਦਾ, ਅਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਦੁਵਿਧਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤ, ਸਾਮ ਗੀਤਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਦਾ, ਰੋਜ਼ ਯਜਨ ਕਰਦਾ, ਪਾਠ ਵਿਚ ਲਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਦਾਨ੍ਤੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸਤ੍ਕਰ੍ਤਾ ਸਰ੍ਵਵਰ੍ਣਾਨਸੂਯਕਃ ਗृਹਸ੍ਥਵ੍ਰਤਮ੍ ਆਤਿष੍ਠਨ੍ ਦ੍ਵਿਕਾਲਕृਤਭੋਜਨਃ
ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਆਦਰ ਦਿੰਦਾ, ਕਿਸੇ ਜਾਤੀ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਦਾ ਵਚਨ ਨਿਭਾਉਂਦਾ, ਦਿਨ ਵਿਚ ਦੋ ਵਾਰੀ ਖਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੇषਾਸ਼ੀ ਵਿਜਿਤਾਹਾਰੋ ਨਿष੍ਕਾਮੋ ਨਿਰਹਂਵਦਃ ਅਗ੍ਨਿਹੋਤ੍ਰਮ੍ ਉਪਾਸੀਨੋ ਜੁਹ੍ਵਾਨਸ਼੍ ਚ ਯਥਾਵਿਧਿ
ਬਚੀ ਹੋਈ ਰੋਟੀ ਖਾਂਦਾ, ਭੁੱਖ ਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾ ਲੈਂਦਾ, ਇੱਛਾ ਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਅੱਗ ਦੇ ਕੋਲ ਬੈਠ ਕੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਹਵਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਾਤਿਥ੍ਯਮ੍ ਉਪਾਤਿष੍ਠਞ੍ ਸ਼ੇषਾਨ੍ਨਕृਤਭੋਜਨਃ ਤ੍ਰੇਤਾਗ੍ਨਿਮਾਤ੍ਰਵਿਹਿਤਂ ਵੈਸ਼੍ਯੋ ਭਵਤਿ ਚ ਦ੍ਵਿਜਃ
ਸਾਰੇ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ, ਬਚੀ ਹੋਈ ਰੋਟੀ ਖਾਂਦਾ, ਤਿੰਨ ਅੱਗਾਂ ਦੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਮ ਕਰਦਾ, ਵੈਸ਼ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਵਾਲਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ ਵੈਸ਼੍ਯਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਕੁਲੇ ਸ਼ੁਚਿਰ੍ ਮਹਤਿ ਜਾਯਤੇ ਸ ਵੈਸ਼੍ਯਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯੋ ਜਾਤੋ ਜਨ੍ਮਪ੍ਰਭृਤਿ ਸਂਸ੍ਕृਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਵੈਸ਼ ਵੱਡੀ ਕਸ਼ਤਰੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਵੈਸ਼ ਕਸ਼ਤਰੀ ਬਣ ਕੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਹੀ ਸੰਸਕਾਰਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਪਨੀਤੋ ਵ੍ਰਤਪਰੋ ਦ੍ਵਿਜੋ ਭਵਤਿ ਸਂਸ੍ਕृਤਃ ਦਦਾਤਿ ਯਜਤੇ ਯਜ੍ਞੈਃ ਸਮृਦ੍ਧੈਰ੍ ਆਪ੍ਤਦਕ੍ਸ਼ਿਣੈਃ
ਉਪਨਯਨ ਹੋ ਕੇ ਤੇ ਵਚਨਾਂ ਵਿਚ ਲਗਾ ਰਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਵਾਲਾ ਸੰਸਕਾਰਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦਾਨ ਦਿੰਦਾ, ਵੱਡੇ ਯਜਨ ਕਰਦਾ ਤੇ ਠੀਕ ਦੱਖਣਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਅਧੀਤ੍ਯ ਸ੍ਵਰ੍ਗਮ੍ ਅਨ੍ਵਿਚ੍ਛਂਸ੍ ਤ੍ਰੇਤਾਗ੍ਨਿਸ਼ਰਣਃ ਸਦਾ ਆਰ੍ਦ੍ਰਹਸ੍ਤਪ੍ਰਦੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਪ੍ਰਜਾ ਧਰ੍ਮੇਣ ਪਾਲਯਨ੍
ਪਾਠ ਕਰ ਕੇ, ਸੁਆਰਥ ਲਈ ਸਵਰਗ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਤਿੰਨ ਅੱਗਾਂ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦਾ, ਨਰਮ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਦਾਨ ਦਿੰਦਾ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਧਰਮ ਨਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸਤ੍ਯਃ ਸਤ੍ਯਾਨਿ ਕੁਰੁਤੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਯਃ ਸ਼ੁਦ੍ਧਿਦਰ੍ਸ਼ਨਃ ਧਰ੍ਮਦਣ੍ਡੇਨ ਨਿਰ੍ਦਗ੍ਧੋ ਧਰ੍ਮਕਾਮਾਰ੍ਥਸਾਧਕਃ
ਸੱਚਾ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੱਚ ਕਰਦਾ, ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦਿਖਾਉਂਦਾ, ਧਰਮ ਦੀ ਲਾਠੀ ਨਾਲ ਸੜਿਆ, ਧਰਮ, ਇੱਛਾ ਤੇ ਧਨ ਦੇ ਲਕੜੇ ਪੂਰੇ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਯਨ੍ਤ੍ਰਿਤਃ ਕਾਰ੍ਯਕਰਣੈਃ षਡ੍ਭਾਗਕृਤਲਕ੍ਸ਼ਣਃ ਗ੍ਰਾਮ੍ਯਧਰ੍ਮਾਨ੍ ਨ ਸੇਵੇਤ ਸ੍ਵਚ੍ਛਨ੍ਦੇਨਾਰ੍ਥਕੋਵਿਦਃ
ਕੰਮਾਂ ਤੇ ਕਰਤਬਾਂ ਨਾਲ ਰੋਕਿਆ, ਛੇ ਹਿੱਸਾ ਵੰਡਣ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਵਾਲਾ, ਪਿੰਡ ਦੇ ਰਿਵਾਜ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ, ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਧਨ ਦੀ ਸਮਝ ਲੱਭਦਾ ਹੈ।
ऋਤੁਕਾਲੇ ਤੁ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਪਤ੍ਨੀਮ੍ ਉਪਾਸ਼੍ਰਯੇਤ੍ ਸਦਾ ਸਦੋਪਵਾਸੀ ਨਿਯਤਃ ਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਨਿਰਤਃ ਸ਼ੁਚਿਃ
ਸਹੀ ਸਮੇਂ ਤੇ ਧਰਮਵਾਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਤਨੀ ਕੋਲ ਜਾਂਦਾ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਪਵਾਸ ਕਰਦਾ, ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਾ, ਪਾਠ ਵਿਚ ਲਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਵਹਿਸ੍ਕਾਨ੍ਤਰਿਤੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸ਼ਯਾਨੋ ऽਸ੍ਤਿ ਸਦਾ ਗृਹੇ ਸਰ੍ਵਾਤਿਥ੍ਯਂ ਤ੍ਰਿਵਰ੍ਗਸ੍ਯ ਕੁਰ੍ਵਾਣਃ ਸੁਮਨਾਃ ਸਦਾ
ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਤਨੀ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਸੌਂਦਾ, ਘਰ ਵਿਚ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ, ਤਿੰਨ ਲਕੜਿਆਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਸਾਰੇ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੂਦ੍ਰਾਣਾਂ ਚਾਨ੍ਨਕਾਮਾਨਾਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸਿਦ੍ਧਮ੍ ਇਤਿ ਬ੍ਰੁਵਨ੍ ਸ੍ਵਾਰ੍ਥਾਦ੍ ਵਾ ਯਦਿ ਵਾ ਕਾਮਾਨ੍ ਨ ਕਿਂਚਿਦ੍ ਉਪਲਕ੍ਸ਼ਯੇਤ੍
ਸ਼ੂਦਰਾਂ ਲਈ ਜੋ ਰੋਟੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਤਿਆਰ ਹੋਣੀ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰਦਾ, ਚਾਹੇ ਆਪਣੇ ਲਈ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ, ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ।
ਪਿਤृਦੇਵਾਤਿਥਿਕृਤੇ ਸਾਧਨਂ ਕੁਰੁਤੇ ਚ ਯਤ੍ ਸ੍ਵਵੇਸ਼੍ਮਨਿ ਯਥਾਨ੍ਯਾਯਮ੍ ਉਪਾਸ੍ਤੇ ਭੈਕ੍ਸ਼੍ਯਮ੍ ਏਵ ਚ
ਪਿਤਰਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਲਈ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿਚ ਜੋ ਕੁਝ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤਿਆਰ ਕਰਦਾ, ਤੇ ਜਿਵੇਂ ਠੀਕ ਹੋਵੇ, ਭਿਖਿਆ ਤੇ ਜੀਵਨ ਗੁਜ਼ਾਰਦਾ ਹੈ।
ਦ੍ਵਿਕਾਲਮ੍ ਅਗ੍ਨਿਹੋਤ੍ਰਂ ਚ ਜੁਹ੍ਵਾਨੋ ਵੈ ਯਥਾਵਿਧਿ ਗੋਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਹਿਤਾਰ੍ਥਾਯ ਰਣੇ ਚਾਭਿਮੁਖੋ ਹਤਃ
ਦਿਨ ਵਿਚ ਦੋ ਵਾਰੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਹਵਨ ਕਰਦਾ, ਗਾਂਵਾਂ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਜੰਗ ਵਿਚ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਕੇ ਮਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤ੍ਰੇਤਾਗ੍ਨਿਮਨ੍ਤ੍ਰਪੂਤੇਨ ਸਮਾਵਿਸ਼੍ਯ ਦ੍ਵਿਜੋ ਭਵੇਤ੍ ਜ੍ਞਾਨਵਿਜ੍ਞਾਨਸਂਪਨ੍ਨਃ ਸਂਸ੍ਕृਤੋ ਵੇਦਪਾਰਗਃ
ਤ੍ਰੇਤਾ-ਅਗਨੀ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਗਿਆਨ ਤੇ ਅਨੁਭਵ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਵਾਲਾ ਤੇ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਪੂਰਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵੈਸ਼੍ਯੋ ਭਵਤਿ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਃ ਸ੍ਵੇਨ ਕਰ੍ਮਣਾ ਏਤੈਃ ਕਰ੍ਮਫਲੈਰ੍ ਦੇਵਿ ਨ੍ਯੂਨਜਾਤਿਕੁਲੋਦ੍ਭਵਃ
ਵੈਸ਼ ਵਧੀਆ ਕਰਮ ਕਰ ਕੇ ਧਰਮਵਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਸ਼ਤਰੀ ਆਪਣੇ ਕਰਮ ਨਾਲ ਉੱਚਾ ਬਣਦਾ ਹੈ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਨਾਲ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਨੀਵੀਂ ਜਾਤੀ ਦਾ ਮਨੁੱਖ ਵੀ ਉੱਚਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੂਦ੍ਰੋ ऽਪ੍ਯ੍ ਆਗਮਸਂਪਨ੍ਨੋ ਦ੍ਵਿਜੋ ਭਵਤਿ ਸਂਸ੍ਕृਤਃ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਵਾਪ੍ਯ੍ ਅਸਦ੍ਵृਤ੍ਤਃ ਸਰ੍ਵਸਂਕਰਭੋਜਨਃ
ਸ਼ੂਦਰ ਜੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋਵੇ ਤੇ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਵੀ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਜੇ ਕੋਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮਾੜਾ ਚਲਣ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ ਤੇ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਖਾਂਦਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਆਪਣਾ ਦਰਜਾ ਗੁਆ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਸ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ੍ਯਂ ਸਮੁਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਸ਼ੂਦ੍ਰੋ ਭਵਤਿ ਤਾਦृਸ਼ਃ ਕਰ੍ਮਭਿਃ ਸ਼ੁਚਿਭਿਰ੍ ਦੇਵੀ ਸ਼ੁਦ੍ਧਾਤ੍ਮਾ ਵਿਜਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਐਸਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਪਣ ਛੱਡ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਕਰਕੇ ਸ਼ੂਦਰ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪਰ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ, ਸ਼ੁੱਧ ਆਤਮਾ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਕਾਬੂ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਉੱਚਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੂਦ੍ਰੋ ऽਪਿ ਦ੍ਵਿਜਵਤ੍ ਸੇਵ੍ਯ ਇਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਬ੍ਰਵੀਤ੍ ਸ੍ਵਯਮ੍ ਸ੍ਵਭਾਵਕਰ੍ਮਣਾ ਚੈਵ ਯਤ੍ਰ ਸ਼ੂਦ੍ਰੋ ऽਧਿਤਿष੍ਠਤਿ
ਸ਼ੂਦਰ ਨੂੰ ਵੀ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਵਾਂਗ ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ—ਇਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਪ ਕਿਹਾ; ਤੇ ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਵਕ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ, ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਸ਼ੂਦਰ ਖੜਾ ਹੈ।
ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਃ ਸ ਦ੍ਵਿਜਾਤਿਭ੍ਯੋ ਵਿਜ੍ਞੇਯ ਇਤਿ ਮੇ ਮਤਿਃ ਨ ਯੋਨਿਰ੍ ਨਾਪਿ ਸਂਸ੍ਕਾਰੋ ਨ ਸ਼੍ਰੁਤਿਰ੍ ਨ ਚ ਸਂਤਤਿਃ
ਜੋ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਮੇਰਾ ਵਿਚਾਰ ਹੈ; ਨਾ ਜਨਮ, ਨਾ ਸੰਸਕਾਰ, ਨਾ ਪਾਠ, ਨਾ ਵੰਸ਼—ਇਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੋਈ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ।
ਕਾਰਣਾਨਿ ਦ੍ਵਿਜਤ੍ਵਸ੍ਯ ਵृਤ੍ਤਮ੍ ਏਵ ਤੁ ਕਾਰਣਮ੍ ਸਰ੍ਵੋ ऽਯਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਲੋਕੇ ਵृਤ੍ਤੇਨ ਤੁ ਵਿਧੀਯਤੇ
ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਹੋਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਸਿਰਫ ਚਲਣ ਹੀ ਹੈ; ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਹਰ ਕੋਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਚਲਣ ਨਾਲ ਹੀ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਵृਤ੍ਤੇ ਸ੍ਥਿਤਸ਼੍ ਚ ਸ਼ੂਦ੍ਰੋ ऽਪਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਤ੍ਵਂ ਚ ਗਚ੍ਛਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸ੍ਵਭਾਵਃ ਸੁਸ਼੍ਰੋਣਿ ਸਮਃ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਮੇ ਮਤਃ
ਸ਼ੂਦਰ ਵੀ ਜੇ ਚਲਣ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਰਹੇ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਪਣ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਹੇ ਸੋਹਣੀ, ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਸੁਭਾਵ ਮੇਰੇ ਵਿਚਾਰ ਵਿਚ ਸਭ ਵਿਚ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਹੈ।
ਨਿਰ੍ਗੁਣਂ ਨਿਰ੍ਮਲਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਯਤ੍ਰ ਤਿष੍ਠਤਿ ਸ ਦ੍ਵਿਜਃ ਏਤੇ ਯੇ ਵਿਮਲਾ ਦੇਵਿ ਸ੍ਥਾਨਭਾਵਨਿਦਰ੍ਸ਼ਕਾਃ
ਜਿੱਥੇ ਗੁਣ-ਰਹਿਤ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਬ੍ਰਹਮ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਇਹ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਪਵਿੱਤਰ ਹਨ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਸ੍ਵਯਂ ਚ ਵਰਦੇਨੋਕ੍ਤਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਸृਜਤਾ ਪ੍ਰਜਾਃ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਹਿ ਮਹਤ੍ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਂ ਲੋਕੇ ਚਰਤਿ ਪਾਦਵਤ੍
ਇਹ ਗੱਲ ਵਰਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਪ ਕਹੀ, ਜੋ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਹੈ; ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਵੱਡਾ ਖੇਤਰ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਵਾਂਗ ਫਿਰਦਾ ਹੈ।
ਯਤ੍ ਤਤ੍ਰ ਬੀਜਂ ਪਤਤਿ ਸਾ ਕृषਿਃ ਪ੍ਰੇਤ੍ਯ ਭਾਵਿਨੀ ਸਂਤੁष੍ਟੇਨ ਸਦਾ ਭਾਵ੍ਯਂ ਸਤ੍ਪਥਾਲਮ੍ਬਿਨਾ ਸਦਾ
ਜੋ ਵੀ ਬੀਜ ਉਥੇ ਡਿੱਗਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਫਸਲ ਮਰਨ ਮਗਰੋਂ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸਦਾ ਚੰਗੇ ਰਾਹ ਤੇ ਟਿਕੇ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਂ ਹਿ ਮਾਰ੍ਗਮ੍ ਆਕ੍ਰਮ੍ਯ ਵਰ੍ਤਿਤਵ੍ਯਂ ਬੁਭੂषਤਾ ਸਂਹਿਤਾਧ੍ਯਾਯਿਨਾ ਭਾਵ੍ਯਂ ਗृਹੇ ਵੈ ਗृਹਮੇਧਿਨਾ
ਜੋ ਗਿਆਨ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦਾ ਰਾਹ ਪਕੜਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਘਰ-ਵਾਲਾ ਜੋ ਸੰਹਿਤਾ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿਚ ਵੀ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਨਿਤ੍ਯਂ ਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਯੁਕ੍ਤੇਨ ਨ ਚਾਧ੍ਯਯਨਜੀਵਿਨਾ ਏਵਂਭੂਤੋ ਹਿ ਯੋ ਵਿਪ੍ਰਃ ਸਤਤਂ ਸਤ੍ਪਥੇ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਰਹੇ, ਪਰ ਪੜ੍ਹਾਈ ਨਾਲ ਹੀ ਜੀਵਨ ਨਾ ਗੁਜ਼ਾਰੇ; ਐਸਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੋ ਸਦਾ ਚੰਗੇ ਰਾਹ ਤੇ ਟਿਕਿਆ ਰਹੇ, ਉਹੀ ਸਹੀ ਹੈ।
ਆਹਿਤਾਗ੍ਨਿਰ੍ ਅਧੀਯਾਨੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਭੂਯਾਯ ਕਲ੍ਪਤੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ੍ਯਂ ਦੇਵਿ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਰਕ੍ਸ਼ਿਤਵ੍ਯਂ ਯਤਾਤ੍ਮਨਾ
ਜੋ ਅਗਨੀ ਰੱਖਦਾ ਤੇ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ-ਪਣ ਲਈ ਯੋਗ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਪਣ ਮਿਲਣ ਮਗਰੋਂ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਯਤਨ ਨਾਲ ਸੰਭਾਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।