ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਥਿਤਂ ਮਹਾਦੇਵਂ ਤ੍ਰਿਪੁਰਘ੍ਨਂ ਤ੍ਰਿਲੋਚਨਮ੍ ਸ਼ੈਲਰਾਜਸੁਤਾ ਦੇਵੀ ਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਯ ਸੁਰੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਉਥੇ ਵੱਡਾ ਦੇਵਤਾ, ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਖੜਾ ਸੀ; ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਧੀ, ਦੇਵੀ ਨੇ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਇਮਂ ਪ੍ਰਸ਼੍ਨਂ ਪੁਰਾ ਵਿਪ੍ਰਾ ਅਪृਚ੍ਛਚ੍ ਚਾਰੁਲੋਚਨਾ ਤਦ੍ ਅਹਂ ਸਂਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸ਼ृਣੁਧ੍ਵਂ ਮਮ ਸਤ੍ਤਮਾਃ
ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸੁੰਦਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ ਨੇ ਇਹ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ; ਹੁਣ ਮੈਂ ਇਹ ਸਮਝਾ ਰਹੀ ਹਾਂ — ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣੋ, ਹੇ ਸਰਵੋਤਮ ਜੀਵੋ।
ਭਗਵਨ੍ ਭਗਨੇਤ੍ਰਘ੍ਨ ਪੂष੍ਣੋ ਦਨ੍ਤਵਿਨਾਸ਼ਨ ਦਕ੍ਸ਼ਕ੍ਰਤੁਹਰ ਤ੍ਰ੍ਯਕ੍ਸ਼ ਸਂਸ਼ਯੋ ਮੇ ਮਹਾਨ੍ ਅਯਮ੍
ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਭਗਾ ਦੀ ਅੱਖ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਪੂਸ਼ਣ ਦੇ ਦੰਦ ਤੋੜਣ ਵਾਲੇ, ਦਕਸ਼ ਦੇ ਯਜਨ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਸੰਦੇਹ ਹੈ।
ਚਾਤੁਰ੍ਵਰ੍ਣ੍ਯਂ ਭਗਵਤਾ ਪੂਰ੍ਵਂ ਸृष੍ਟਂ ਸ੍ਵਯਂਭੁਵਾ ਕੇਨ ਕਰ੍ਮਵਿਪਾਕੇਨ ਵੈਸ਼੍ਯੋ ਗਚ੍ਛਤਿ ਸ਼ੂਦ੍ਰਤਾਮ੍
ਚਾਰ ਜਾਤੀਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਪਹਿਲਾਂ ਸਵੈ-ਭੂ ਦੇਵਤਾ ਨੇ ਬਣਾਇਆ ਸੀ; ਕਿਹੜੇ ਕਰਮ ਦੇ ਫਲ ਨਾਲ ਵੈਸ਼ਯ ਸ਼ੂਦਰ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
ਵੈਸ਼੍ਯੋ ਵਾ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਃ ਕੇਨ ਦ੍ਵਿਜੋ ਵਾ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯੋ ਭਵੇਤ੍ ਪ੍ਰਤਿਲੋਮੇ ਕਥਂ ਦੇਵ ਸ਼ਕ੍ਯੋ ਧਰ੍ਮੋ ਨਿਵਰ੍ਤਿਤੁਮ੍
ਕਿਹੜੇ ਕਰਮ ਨਾਲ ਵੈਸ਼ਯ ਜਾਂ ਕਸ਼ਤਰੀ, ਜਾਂ ਦੁਜਾਤੀ ਕਸ਼ਤਰੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਜਦ ਉਲਟ ਕ੍ਰਮ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਦੇਵਤਾ, ਧਰਮ ਕਿਵੇਂ ਉਲਟ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਕੇਨ ਵਾ ਕਰ੍ਮਣਾ ਵਿਪ੍ਰਃ ਸ਼ੂਦ੍ਰਯੋਨੌ ਪ੍ਰਜਾਯਤੇ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਃ ਸ਼ੂਦ੍ਰਤਾਮ੍ ਏਤਿ ਕੇਨ ਵਾ ਕਰ੍ਮਣਾ ਵਿਭੋ
ਕਿਹੜੇ ਕਰਮ ਨਾਲ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸ਼ੂਦਰ ਦੇ ਘਰ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ? ਕਸ਼ਤਰੀ ਕਿਹੜੇ ਕਰਮ ਨਾਲ ਸ਼ੂਦਰ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਮਹਾਨ?
ਏਤਂ ਮੇ ਸਂਸ਼ਯਂ ਦੇਵ ਵਦ ਭੂਤਪਤੇ ऽਨਘ ਤ੍ਰਯੋ ਵਰ੍ਣਾਃ ਪ੍ਰਕृਤ੍ਯੇਹ ਕਥਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ੍ਯਮ੍ ਆਪ੍ਨੁਯੁਃ
ਮੇਰਾ ਇਹ ਸੰਦੇਹ ਦੱਸੋ, ਹੇ ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ: ਇੱਥੇ ਤਿੰਨ ਜਾਤੀਆਂ ਕਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ?
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ੍ਯਂ ਦੇਵਿ ਦੁष੍ਪ੍ਰਾਪਂ ਨਿਸਰ੍ਗਾਦ੍ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਃ ਸ਼ੁਭੇ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯੋ ਵੈਸ਼੍ਯਸ਼ੂਦ੍ਰੌ ਵਾ ਨਿਸਰ੍ਗਾਦ੍ ਇਤਿ ਮੇ ਮਤਿਃ
ਹੇ ਸੁਭਾਗਾ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਤਾ ਮਿਲਣੀ ਬਹੁਤ ਔਖੀ ਹੈ; ਕੁਦਰਤ ਅਨੁਸਾਰ ਕੋਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕਸ਼ਤਰੀ, ਵੈਸ਼ਯ ਜਾਂ ਸ਼ੂਦਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ — ਇਹ ਮੇਰਾ ਮਤ ਹੈ।
ਕਰ੍ਮਣਾ ਦੁष੍ਕृਤੇਨੇਹ ਸ੍ਥਾਨਾਦ੍ ਭ੍ਰਸ਼੍ਯਤਿ ਸ ਦ੍ਵਿਜਃ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਵਰ੍ਣਮ੍ ਅਨੁਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਆਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯਤੇ ਪੁਨਃ
ਇੱਥੇ ਮੰਦੇ ਕਰਮ ਨਾਲ, ਦੁਜਾਤੀ ਆਪਣੇ ਸਥਾਨ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਜਾਤੀ ਮਿਲਣ 'ਤੇ ਵੀ, ਉਹ ਮੁੜ ਨਿਕਾਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਥਿਤੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਧਰ੍ਮੇਣ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ੍ਯਮ੍ ਉਪਜੀਵਤਿ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯੋ ਵਾਥ ਵੈਸ਼੍ਯੋ ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਭੂਯਂ ਸ ਗਚ੍ਛਤਿ
ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਧਰਮ 'ਤੇ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਾਂਗ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਕਸ਼ਤਰੀ ਜਾਂ ਵੈਸ਼ਯ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣਤਾ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਸ਼੍ ਚ ਵਿਪ੍ਰਤ੍ਵਮ੍ ਉਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਧਰ੍ਮਾਨ੍ ਨਿषੇਵਤੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ੍ਯਾਤ੍ ਸ ਪਰਿਭ੍ਰष੍ਟਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਯੋਨੌ ਪ੍ਰਜਾਯਤੇ
ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੋਣ ਦਾ ਦਰਜਾ ਛੱਡ ਕੇ, ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਵਾਲਾ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣੀਅਤ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕਸ਼ਤਰੀ ਘਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਵੈਸ਼੍ਯਕਰ੍ਮ ਚ ਯੋ ਵਿਪ੍ਰੋ ਲੋਭਮੋਹਵ੍ਯਪਾਸ਼੍ਰਯਃ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ੍ਯਂ ਦੁਰ੍ਲਭਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਕਰੋਤ੍ਯ੍ ਅਲ੍ਪਮਤਿਃ ਸਦਾ
ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਲਾਲਚ ਤੇ ਭੁਲੇਖੇ ਕਰਕੇ ਵੈਸ਼ਿਆਂ ਵਾਲਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣੀਅਤ ਦੀ ਵੱਡੀ ਪਦਵੀ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੂਰਖਤਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸ ਦ੍ਵਿਜੋ ਵੈਸ਼੍ਯਤਾਮ੍ ਏਤਿ ਵੈਸ਼੍ਯੋ ਵਾ ਸ਼ੂਦ੍ਰਤਾਮ੍ ਇਯਾਤ੍ ਸ੍ਵਧਰ੍ਮਾਤ੍ ਪ੍ਰਚ੍ਯੁਤੋ ਵਿਪ੍ਰਸ੍ ਤਤਃ ਸ਼ੂਦ੍ਰਤ੍ਵਮ੍ ਆਪ੍ਨੁਯਾਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਦੂਜਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਵੈਸ਼ਿਆ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਵੈਸ਼ਿਆ ਸ਼ੂਦਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਜੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਪਣਾ ਧਰਮ ਛੱਡ ਦੇਵੇ, ਉਹ ਵੀ ਸ਼ੂਦਰ ਦੀ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰਾਸੌ ਨਿਰਯਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਵਰ੍ਣਭ੍ਰष੍ਟੋ ਬਹਿष੍ਕृਤਃ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਾਤ੍ ਪਰਿਭ੍ਰष੍ਟਃ ਸ਼ੂਦ੍ਰਯੋਨੌ ਪ੍ਰਜਾਯਤੇ
ਉਹ ਇਥੇ ਡਿੱਗ ਕੇ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਜਾਤੀ ਛੱਡਣ ਕਰਕੇ ਬਾਹਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਬ੍ਰਹਮ ਲੋਕ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਕੇ, ਉਹ ਸ਼ੂਦਰ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯੋ ਵਾ ਮਹਾਭਾਗੇ ਵੈਸ਼੍ਯੋ ਵਾ ਧਰ੍ਮਚਾਰਿਣਿ ਸ੍ਵਾਨਿ ਕਰ੍ਮਾਣ੍ਯ੍ ਅਪਾਕृਤ੍ਯ ਸ਼ੂਦ੍ਰਕਰ੍ਮ ਨਿषੇਵਤੇ
ਜੇ ਕੋਈ ਕਸ਼ਤਰੀ, ਹੇ ਮਹਾਨ, ਜਾਂ ਵੈਸ਼ਿਆ, ਆਪਣਾ ਕਰਮ ਛੱਡ ਕੇ, ਸ਼ੂਦਰਾਂ ਵਾਲਾ ਕੰਮ ਕਰੇ—
ਸ੍ਵਸ੍ਥਾਨਾਤ੍ ਸ ਪਰਿਭ੍ਰष੍ਟੋ ਵਰ੍ਣਸਂਕਰਤਾਂ ਗਤਃ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯੋ ਵੈਸ਼੍ਯਃ ਸ਼ੂਦ੍ਰਤ੍ਵਂ ਯਾਤਿ ਤਾਦृਸ਼ਃ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਥਾਨ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਕੇ, ਜਾਤੀ ਮਿਲਾਪ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਐਸਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕਸ਼ਤਰੀ ਜਾਂ ਵੈਸ਼ਿਆ, ਸ਼ੂਦਰ ਦੀ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਯਸ੍ ਤੁ ਸ਼ੂਦ੍ਰਃ ਸ੍ਵਧਰ੍ਮੇਣ ਜ੍ਞਾਨਵਿਜ੍ਞਾਨਵਾਞ੍ ਸ਼ੁਚਿਃ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞੋ ਧਰ੍ਮਨਿਰਤਃ ਸ ਧਰ੍ਮਫਲਮ੍ ਅਸ਼੍ਨੁਤੇ
ਪਰ ਜੇ ਕੋਈ ਸ਼ੂਦਰ ਆਪਣਾ ਧਰਮ ਨਿਭਾ ਕੇ ਗਿਆਨ ਤੇ ਸਮਝ ਵਾਲਾ, ਪਵਿੱਤਰ, ਧਰਮ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹੇ, ਉਹ ਧਰਮ ਦਾ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਇਦਂ ਚੈਵਾਪਰਂ ਦੇਵਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਸਮੁਦਾਹृਤਮ੍ ਅਧ੍ਯਾਤ੍ਮਂ ਨੈष੍ਠਿਕੀ ਸਿਦ੍ਧਿਰ੍ ਧਰ੍ਮਕਾਮੈਰ੍ ਨਿषੇਵ੍ਯਤੇ
ਇਹ ਵੀ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ: ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਆਤਮਕ ਸਿੱਧੀ ਉਹ ਲੋਕ ਹਾਸਲ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਧਰਮ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।
ਉਗ੍ਰਾਨ੍ਨਂ ਗਰ੍ਹਿਤਂ ਦੇਵਿ ਗਣਾਨ੍ਨਂ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਸੂਤਕਮ੍ ਘੁष੍ਟਾਨ੍ਨਂ ਨੈਵ ਭੋਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਸ਼ੂਦ੍ਰਾਨ੍ਨਂ ਨੈਵ ਵਾ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਜੋ ਖਾਣਾ ਕਰੜਾ, ਨਿੰਦਿਆ ਹੋਇਆ, ਜਾਂ ਸਾਂਝਾ, ਜਾਂ ਸ਼ਰਾਦ੍ਹ ਜਾਂ ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਦਾ, ਜਾਂ ਜੋ ਅਸ਼ੁੱਧ ਘੋਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਸ਼ੂਦਰ ਦਾ ਖਾਣਾ—ਇਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਸ਼ੂਦ੍ਰਾਨ੍ਨਂ ਗਰ੍ਹਿਤਂ ਦੇਵਿ ਸਦਾ ਦੇਵੈਰ੍ ਮਹਾਤ੍ਮਭਿਃ ਪਿਤਾਮਹਮੁਖੋਤ੍ਸृष੍ਟਂ ਪ੍ਰਮਾਣਮ੍ ਇਤਿ ਮੇ ਮਤਿਃ
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਸ਼ੂਦਰ ਦਾ ਖਾਣਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਵਲੋਂ ਨਿੰਦਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਇਹ ਪਿਤਾ-ਪੁਰਖਿਆਂ ਵਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਨਿਯਮ ਹੈ, ਮੇਰੀ ਸੋਚ ਹੈ।
ਸ਼ੂਦ੍ਰਾਨ੍ਨੇਨਾਵਸ਼ੇषੇਣ ਜਠਰੇ ਮ੍ਰਿਯਤੇ ਦ੍ਵਿਜਃ ਆਹਿਤਾਗ੍ਨਿਸ੍ ਤਥਾ ਯਜ੍ਵਾ ਸ ਸ਼ੂਦ੍ਰਗਤਿਭਾਗ੍ ਭਵੇਤ੍
ਜੇ ਦੂਜਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ, ਜਾਂ ਅੱਗ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ, ਜਾਂ ਯਜਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸ਼ੂਦਰ ਦਾ ਖਾਣਾ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ ਮਰ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਸ਼ੂਦਰ ਦੀ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਤੇਨ ਸ਼ੂਦ੍ਰਾਨ੍ਨਸ਼ੇषੇਣ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸ੍ਥਾਨਾਦ੍ ਅਪਾਕृਤਃ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਃ ਸ਼ੂਦ੍ਰਤਾਮ੍ ਏਤਿ ਨਾਸ੍ਤਿ ਤਤ੍ਰ ਵਿਚਾਰਣਾ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਸ਼ੂਦਰ ਦੇ ਬਚੇ ਹੋਏ ਖਾਣੇ ਨਾਲ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬ੍ਰਾਹਮਣੀਅਤ ਤੋਂ ਹਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਯਸ੍ਯਾਨ੍ਨੇਨਾਵਸ਼ੇषੇਣ ਜਠਰੇ ਮ੍ਰਿਯਤੇ ਦ੍ਵਿਜਃ ਤਾਂ ਤਾਂ ਯੋਨਿਂ ਵ੍ਰਜੇਦ੍ ਵਿਪ੍ਰੋ ਯਸ੍ਯਾਨ੍ਨਮ੍ ਉਪਜੀਵਤਿ
ਜਿਸ ਦੇ ਖਾਣੇ ਨਾਲ, ਜੇ ਦੂਜਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ, ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਖਾਣਾ ਰਹਿ ਕੇ ਮਰ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਉਸੀ ਦੀ ਜਾਤੀ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਖਾਣਾ ਉਹ ਖਾਂਦਾ ਸੀ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਤ੍ਵਂ ਸੁਖਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਦੁਰ੍ਲਭਂ ਯੋ ऽਵਮਨ੍ਯਤੇ ਅਭੋਜ੍ਯਾਨ੍ਨਾਨਿ ਵਾਸ਼੍ਨਾਤਿ ਸ ਦ੍ਵਿਜਤ੍ਵਾਤ੍ ਪਤੇਤ ਵੈ
ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣੀਅਤ ਦੀ ਵੱਡੀ ਪਦਵੀ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਜਾਂ ਅਣਵਾਜ਼ੀਬ ਖਾਣਾ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੂਜਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਦੀ ਹਾਲਤ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੁਰਾਪੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਾ ਸ੍ਤੇਯੀ ਚੌਰੋ ਭਗ੍ਨਵ੍ਰਤੋ ऽਸ਼ੁਚਿਃ ਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਵਰ੍ਜਿਤਃ ਪਾਪੋ ਲੁਬ੍ਧੋ ਨੈਕृਤਿਕਃ ਸ਼ਠਃ
ਜੋ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਵਾਲਾ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਹੱਤਿਆਰਾ, ਚੋਰ, ਡਾਕੂ, ਵਚਨ ਤੋੜਣ ਵਾਲਾ, ਅਸ਼ੁੱਧ, ਪਾਠ ਛੱਡਣ ਵਾਲਾ, ਪਾਪੀ, ਲਾਲਚੀ, ਧੋਖੇਬਾਜ਼ ਜਾਂ ਮਕਾਰ ਹੋਵੇ—
ਅਵ੍ਰਤੀ ਵृषਲੀਭਰ੍ਤਾ ਕੁਣ੍ਡਾਸ਼ੀ ਸੋਮਵਿਕ੍ਰਯੀ ਵਿਹੀਨਸੇਵੀ ਵਿਪ੍ਰੋ ਹਿ ਪਤਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਯੋਨਿਤਃ
ਜੋ ਵਚਨ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ, ਨਿਕਲੇ ਹੋਏ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦਾ, ਸਾਂਝਾ ਬਰਤਨ ਵਿੱਚ ਖਾਂਦਾ, ਸੋਮਾ ਵੇਚਦਾ ਜਾਂ ਅਣਯੋਗਿਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਐਸਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬ੍ਰਾਹਮਣੀਅਤ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਗੁਰੁਤਲ੍ਪੀ ਗੁਰੁਦ੍ਵੇषੀ ਗੁਰੁਕੁਤ੍ਸਾਰਤਿਸ਼੍ ਚ ਯਃ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦ੍ਵਿਡ੍ ਵਾਪਿ ਪਤਤਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਯੋਨਿਤਃ
ਜੋ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਸਤ੍ਰੀ ਨਾਲ ਵਿਅਭਿਚਾਰ ਕਰਦਾ, ਅਧਿਆਪਕ ਨਾਲ ਵੈਰ ਰੱਖਦਾ, ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਨਿੰਦਿਆ ਕਰਦਾ ਜਾਂ ਬ੍ਰਹਮ ਨਾਲ ਵੈਰ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਐਸਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬ੍ਰਾਹਮਣੀਅਤ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਏਭਿਸ੍ ਤੁ ਕਰ੍ਮਭਿਰ੍ ਦੇਵਿ ਸ਼ੁਭੈਰ੍ ਆਚਰਿਤੈਸ੍ ਤਥਾ ਸ਼ੂਦ੍ਰੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਤਾਂ ਗਚ੍ਛੇਦ੍ ਵੈਸ਼੍ਯਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਤਾਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍
ਪਰ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਇਹ ਚੰਗੇ ਕਰਮ ਕਰਕੇ, ਸ਼ੂਦਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣੀਅਤ ਨੂੰ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਵੈਸ਼ਿਆ ਕਸ਼ਤਰੀ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੂਦ੍ਰਃ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਯਥਾਨ੍ਯਾਯਂ ਯਥਾਵਿਧਿ ਸਰ੍ਵਾਤਿਥ੍ਯਮ੍ ਉਪਾਤਿष੍ਠਞ੍ ਸ਼ੇषਾਨ੍ਨਕृਤਭੋਜਨਃ
ਜੋ ਸ਼ੂਦਰ ਨਿਆਂ ਅਤੇ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਬਚੀ ਹੋਈ ਰੋਟੀ ਹੀ ਖਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषਾਂ ਪਰਿਚਰ੍ਯਾਂ ਯੋ ਜ੍ਯੇष੍ਠਵਰ੍ਣੇ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਤਃ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ ਅਵਿਮਨਾਃ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਃ ਸਤਤਂ ਸਤ੍ਪਥੇ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਜੋ ਵੱਡੇ ਜਾਤੀ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਨੋਂ-ਮਨ ਸੇਵਾ ਤੇ ਦੇਖਭਾਲ ਮਨ ਲਗਾ ਕੇ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੈ ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚੰਗੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।