ਚਰ੍ਮਕਾਸ਼ਕੁਸ਼ੈਃ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ ਪਰਿਧਾਨੋਤ੍ਤਰੀਯਕੇ ਤਦ੍ਵਤ੍ ਤ੍ਰਿषਵਣਂ ਸ੍ਨਾਨਂ ਸ਼ਸ੍ਤਮ੍ ਅਸ੍ਯ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ
ਉਹ ਚਮੜੇ, ਛਾਲ ਜਾਂ ਕੁਸ਼ ਘਾਸ ਦੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੇ, ਉਪਰਲੇ ਤੇ ਹੇਠਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਵਜੋਂ, ਅਤੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਨ੍ਹਾਉਣਾ ਉਸ ਲਈ ਚੰਗਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦੇਵਤਾਭ੍ਯਰ੍ਚਨਂ ਹੋਮਃ ਸਰ੍ਵਾਭ੍ਯਾਗਤਪੂਜਨਮ੍ ਭਿਕ੍ਸ਼ਾ ਬਲਿਪ੍ਰਦਾਨਂ ਤੁ ਸ਼ਸ੍ਤਮ੍ ਅਸ੍ਯ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਯਤੇ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ, ਹਵਨ, ਆਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ, ਭਿਖਿਆ ਤੇ ਬਲੀ ਦੇਣਾ, ਇਹ ਸਭ ਉਸ ਲਈ ਚੰਗਾ ਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਯੋਗ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਨ੍ਯਸ੍ਨੇਹੇਨ ਗਾਤ੍ਰਾਣਾਮ੍ ਅਭ੍ਯਙ੍ਗਸ਼੍ ਚਾਪਿ ਸ਼ਸ੍ਯਤੇ ਤਪਸ੍ਯਾ ਤਸ੍ਯ ਵਿਪ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰਾਃ ਸ਼ੀਤੋष੍ਣਾਦਿਸਹਿष੍ਣੁਤਾ
ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਜੰਗਲ ਦੇ ਤੇਲ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਦੀ ਮਲਿਸ਼ ਕਰਨੀ ਵੀ ਚੰਗੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਤਪस्या ਵਿੱਚ ਠੰਡ ਤੇ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਸਹਿਣਾ ਵੀ।
ਯਸ੍ ਤ੍ਵ੍ ਏਤਾ ਨਿਯਤਸ਼੍ ਚਰ੍ਯਾ ਵਾਨਪ੍ਰਸ੍ਥਸ਼੍ ਚਰੇਨ੍ ਮੁਨਿਃ ਸ ਦਹਤ੍ਯ੍ ਅਗ੍ਨਿਵਦ੍ ਦੋषਾਞ੍ ਜਯੇਲ੍ ਲੋਕਾਂਸ਼੍ ਚ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਾਨ੍
ਜੋ ਵਨਵਾਸੀ ਮੁਨੀ ਇਹ ਨਿਯਮ ਪੱਕੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਾਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸਦਾ ਲਈ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਚਤੁਰ੍ਥਸ਼੍ ਚਾਸ਼੍ਰਮੋ ਭਿਕ੍ਸ਼ੋਃ ਪ੍ਰੋਚ੍ਯਤੇ ਯੋ ਮਨੀषਿਭਿਃ ਤਸ੍ਯ ਸ੍ਵਰੂਪਂ ਗਦਤੋ ਬੁਧ੍ਯਧ੍ਵਂ ਮਮ ਸਤ੍ਤਮਾਃ
ਚੌਥਾ ਆਸ਼੍ਰਮ, ਜੋ ਸੰਨਿਆਸੀ ਦਾ ਹੈ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ; ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਉਸ ਦੀ ਸਚੀ ਸਥਿਤੀ ਸੁਣੋ, ਨੇਕ ਲੋਕੋ।
ਪੁਤ੍ਰਦ੍ਰਵ੍ਯਕਲਤ੍ਰੇषੁ ਤ੍ਯਜੇਤ੍ ਸ੍ਨੇਹਂ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ ਚਤੁਰ੍ਥਮ੍ ਆਸ਼੍ਰਮਸ੍ਥਾਨਂ ਗਚ੍ਛੇਨ੍ ਨਿਰ੍ਧੂਤਮਤ੍ਸਰਃ
ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਪੁੱਤਰ, ਧਨ ਤੇ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਲੱਗਾਵ ਛੱਡ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਈਰਖਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਚੌਥੇ ਆਸ਼੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤ੍ਰੈਵਰ੍ਣਿਕਾਂਸ੍ ਤ੍ਯਜੇਤ੍ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਆਰਮ੍ਭਾਨ੍ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮਾਃ ਮਿਤ੍ਰਾਦਿषੁ ਸਮੋ ਮੈਤ੍ਰਃ ਸਮਸ੍ਤੇष੍ਵ੍ ਏਵ ਜਨ੍ਤੁषੁ
ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਉਹ ਤਿੰਨ ਵਰਗਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਛੱਡ ਦੇਵੇ, ਮਿਤਰ ਤੇ ਵੈਰੀ ਨਾਲ ਇਕਸਾਰ ਰਹੇ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਮਿਤਰਤਾ ਬਣਾਈ ਰੱਖੇ।
ਜਰਾਯੁਜਾਣ੍ਡਜਾਦੀਨਾਂ ਵਾਙ੍ਮਨਃਕਰ੍ਮਭਿਃ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ ਯੁਕ੍ਤਃ ਕੁਰ੍ਵੀਤ ਨ ਦ੍ਰੋਹਂ ਸਰ੍ਵਸਙ੍ਗਾਂਸ਼੍ ਚ ਵਰ੍ਜਯੇਤ੍
ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਕਿਸੇ ਜੀਵ — ਚਾਹੇ ਜਣੇ, ਅੰਡੇ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕਿਸਮ ਦੇ — ਨੂੰ ਬੋਲ, ਮਨ ਜਾਂ ਕਰਮ ਨਾਲ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਪਹੁੰਚਾਏ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਲੱਗਾਵਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹੇ।
ਏਕਰਾਤ੍ਰਸ੍ਥਿਤਿਰ੍ ਗ੍ਰਾਮੇ ਪਞ੍ਚਰਾਤ੍ਰਸ੍ਥਿਤਿਃ ਪੁਰੇ ਤਥਾ ਪ੍ਰੀਤਿਰ੍ ਨ ਤਿਰ੍ਯਕ੍ਸ਼ੁ ਦ੍ਵੇषੋ ਵਾ ਨਾਸ੍ਯ ਜਾਯਤੇ
ਉਹ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇਕ ਰਾਤ, ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਰਾਤਾਂ ਰਹੇ, ਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨਾਲ ਨਾ ਪਿਆਰ ਪੈਦਾ ਹੋਵੇ, ਨਾ ਵੈਰ।
ਪ੍ਰਾਣਯਾਤ੍ਰਾਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਚ ਵ੍ਯਙ੍ਗਾਰੇ ऽਭੁਕ੍ਤਵਜ੍ਜਨੇ ਕਾਲੇ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਵਰ੍ਣਾਨਾਂ ਭਿਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਥੀ ਪਰ੍ਯਟੇਦ੍ ਗृਹਾਨ੍
ਜੀਵਨ ਚਲਾਉਣ ਲਈ, ਠੀਕ ਸਮੇਂ ਤੇ, ਚੰਗੀ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਘਰਾਂ 'ਤੇ ਭਿਖਿਆ ਲੈਣ ਲਈ ਜਾਵੇ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਹ ਖਾਧਾ ਨਹੀਂ।
ਅਲਾਭੇ ਨ ਵਿषਾਦੀ ਸ੍ਯਾਲ੍ ਲਾਭੇ ਨੈਵ ਚ ਹਰ੍षਯੇਤ੍ ਪ੍ਰਾਣਯਾਤ੍ਰਿਕਮਾਤ੍ਰਃ ਸ੍ਯਾਨ੍ ਮਾਤ੍ਰਾਸਙ੍ਗਾਦ੍ ਵਿਨਿਰ੍ਗਤਃ
ਜੇ ਭਿਖਿਆ ਨਾ ਮਿਲੇ, ਤਾਂ ਉਦਾਸ ਨਾ ਹੋਵੇ; ਜੇ ਮਿਲ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾ ਕਰੇ। ਉਹ ਜੀਵਨ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਜਿੰਨਾ ਮਿਲੇ, ਉਸ ਨਾਲ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਰਹੇ ਤੇ ਮਾਪ ਨਾਲ ਲੱਗਾਵ ਨਾ ਰੱਖੇ।
ਅਤਿਪੂਜਿਤਲਾਭਾਂਸ੍ ਤੁ ਜੁਗੁਪ੍ਸਂ ਚੈਵ ਸਰ੍ਵਤਃ ਅਤਿਪੂਜਿਤਲਾਭੈਸ੍ ਤੁ ਯਤਿਰ੍ ਮੁਕ੍ਤੋ ऽਪਿ ਬਧ੍ਯਤੇ
ਜੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਤੇ ਵਧੇਰੇ ਆਦਰ ਜਾਂ ਲਾਭ ਮਿਲੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਬਚੇ; ਕਿਉਂਕਿ ਵਧੇਰੇ ਆਦਰ-ਲਾਭ ਨਾਲ ਸੰਨਿਆਸੀ ਵੀ ਬੰਨ੍ਹ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਾਮਃ ਕ੍ਰੋਧਸ੍ ਤਥਾ ਦਰ੍ਪੋ ਲੋਭਮੋਹਾਦਯਸ਼੍ ਚ ਯੇ ਤਾਂਸ੍ ਤੁ ਦੋषਾਨ੍ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਪਰਿਵ੍ਰਾਣ੍ ਨਿਰ੍ਮਮੋ ਭਵੇਤ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇੱਛਾ, ਗੁੱਸਾ, ਅਹੰਕਾਰ, ਲਾਲਚ, ਭੁਲਾਵਾ ਤੇ ਹੋਰ ਐਸੇ ਵਿਕਾਰ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੰਨਿਆਸੀ ਮਮਤਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਭਯਂ ਸਰ੍ਵਸਤ੍ਤ੍ਵੇਭ੍ਯੋ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਯਸ਼੍ ਚਰਤੇ ਮਹੀਮ੍ ਤਸ੍ਯ ਦੇਹਾਦ੍ ਵਿਮੁਕ੍ਤਸ੍ਯ ਭਯਂ ਨੋਤ੍ਪਦ੍ਯਤੇ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਜੋ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਨਿਡਰਤਾ ਦੇ ਕੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਚਲਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ, ਜਦ ਉਹ ਦੇਹ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਦੇ ਵੀ ਡਰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ।
ਕृਤ੍ਵਾਗ੍ਨਿਹੋਤ੍ਰਂ ਸ੍ਵਸ਼ਰੀਰਸਂਸ੍ਥਂ ਸ਼ਾਰੀਰਮ੍ ਅਗ੍ਨਿਂ ਸ੍ਵਮੁਖੇ ਜੁਹੋਤਿ ਵਿਪ੍ਰਸ੍ ਤੁ ਭਿਕ੍ਸ਼ੋਪਗਤੈਰ੍ ਹਵਿਰ੍ਭਿਸ਼੍ ਚਿਤਾਗ੍ਨਿਨਾ ਸ ਵ੍ਰਜਤਿ ਸ੍ਮ ਲੋਕਾਨ੍
ਜਦ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਹੀ ਯਜਨ-ਸਥਾਨ ਬਣਾਕੇ, ਭਿਖਾ ਤੋਂ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹ ਰਾਹੀਂ ਸਰੀਰ-ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਅਰਪਣ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਚਿਤਾ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਮੋਕ੍ਸ਼ਾਸ਼੍ਰਮਂ ਯਸ਼੍ ਚਰਤੇ ਯਥੋਕ੍ਤਂ ਸ਼ੁਚਿਸ਼੍ ਚ ਸਂਕਲ੍ਪਿਤਬੁਦ੍ਧਿਯੁਕ੍ਤਃ ਅਨਿਨ੍ਧਨਂ ਜ੍ਯੋਤਿਰ੍ ਇਵ ਪ੍ਰਸ਼ਾਨ੍ਤਂ ਸ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਂ ਵ੍ਰਜਤਿ ਦ੍ਵਿਜਾਤਿਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਉੱਤਰਣ ਦੇ ਅਸ਼ਰਮ ਵਿਚ, ਜਿਵੇਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਤੇ ਨਿਸਚਿਤ ਮਨ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੁਜਾਤੀ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਬਿਨਾ ਈਂਧਨ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤ ਜੋਤ।
ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਸ੍ ਤ੍ਵਂ ਮਹਾਭਾਗ ਸਰ੍ਵਭੂਤਹਿਤੇ ਰਤਃ ਭੂਤਂ ਭਵ੍ਯਂ ਭਵਿष੍ਯਂ ਚ ਨ ਤੇ ऽਸ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਵਿਦਿਤਂ ਮੁਨੇ
ਤੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਹੈਂ, ਵੱਡੀ ਕਿਸਮਤ ਵਾਲਾ ਹੈਂ, ਤੇ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਹੈਂ; ਪਿਛਲਾ, ਮੌਜੂਦਾ ਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲਾ — ਕੁਝ ਵੀ ਤੇਰੇ ਲਈ ਅਣਜਾਣ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਮੁਨੀ।
ਕਰ੍ਮਣਾ ਕੇਨ ਵਰ੍ਣਾਨਾਮ੍ ਅਧਮਾ ਜਾਯਤੇ ਗਤਿਃ ਉਤ੍ਤਮਾ ਚ ਭਵੇਤ੍ ਕੇਨ ਬ੍ਰੂਹਿ ਤੇषਾਂ ਮਹਾਮਤੇ
ਕਿਹੜੇ ਕਰਮ ਨਾਲ ਜਾਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਨੀਵੀਂ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਕਿਹੜੇ ਕਰਮ ਨਾਲ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ? ਇਹ ਦੱਸੋ, ਹੇ ਬੁਧੀਮਾਨ।
ਸ਼ੂਦ੍ਰਸ੍ ਤੁ ਕਰ੍ਮਣਾ ਕੇਨ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਤ੍ਵਂ ਚ ਗਚ੍ਛਤਿ ਸ਼੍ਰੋਤੁਮ੍ ਇਚ੍ਛਾਮਹੇ ਕੇਨ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਃ ਸ਼ੂਦ੍ਰਤਾਮ੍ ਇਯਾਤ੍
ਕਿਹੜੇ ਕਰਮ ਨਾਲ ਸ਼ੂਦਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਅਸੀਂ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਕਿਹੜੇ ਕਰਮ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸ਼ੂਦਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਿਮਵਚ੍ਛਿਖਰੇ ਰਮ੍ਯੇ ਨਾਨਾਧਾਤੁਵਿਭੂषਿਤੇ ਨਾਨਾਦ੍ਰੁਮਲਤਾਕੀਰ੍ਣੇ ਨਾਨਾਸ਼੍ਚਰ੍ਯਸਮਨ੍ਵਿਤੇ
ਹਿਮਾਚਲ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਚੋਟੀ 'ਤੇ, ਜਿੱਥੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਾਤਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੁੱਖ ਤੇ ਬੇਲਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਕਈ ਅਜੋਬਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ,
ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਥਿਤਂ ਮਹਾਦੇਵਂ ਤ੍ਰਿਪੁਰਘ੍ਨਂ ਤ੍ਰਿਲੋਚਨਮ੍ ਸ਼ੈਲਰਾਜਸੁਤਾ ਦੇਵੀ ਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਯ ਸੁਰੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਉਥੇ ਵੱਡਾ ਦੇਵਤਾ, ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਖੜਾ ਸੀ; ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਧੀ, ਦੇਵੀ ਨੇ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਇਮਂ ਪ੍ਰਸ਼੍ਨਂ ਪੁਰਾ ਵਿਪ੍ਰਾ ਅਪृਚ੍ਛਚ੍ ਚਾਰੁਲੋਚਨਾ ਤਦ੍ ਅਹਂ ਸਂਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸ਼ृਣੁਧ੍ਵਂ ਮਮ ਸਤ੍ਤਮਾਃ
ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸੁੰਦਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ ਨੇ ਇਹ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ; ਹੁਣ ਮੈਂ ਇਹ ਸਮਝਾ ਰਹੀ ਹਾਂ — ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣੋ, ਹੇ ਸਰਵੋਤਮ ਜੀਵੋ।
ਭਗਵਨ੍ ਭਗਨੇਤ੍ਰਘ੍ਨ ਪੂष੍ਣੋ ਦਨ੍ਤਵਿਨਾਸ਼ਨ ਦਕ੍ਸ਼ਕ੍ਰਤੁਹਰ ਤ੍ਰ੍ਯਕ੍ਸ਼ ਸਂਸ਼ਯੋ ਮੇ ਮਹਾਨ੍ ਅਯਮ੍
ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਭਗਾ ਦੀ ਅੱਖ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਪੂਸ਼ਣ ਦੇ ਦੰਦ ਤੋੜਣ ਵਾਲੇ, ਦਕਸ਼ ਦੇ ਯਜਨ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਸੰਦੇਹ ਹੈ।
ਚਾਤੁਰ੍ਵਰ੍ਣ੍ਯਂ ਭਗਵਤਾ ਪੂਰ੍ਵਂ ਸृष੍ਟਂ ਸ੍ਵਯਂਭੁਵਾ ਕੇਨ ਕਰ੍ਮਵਿਪਾਕੇਨ ਵੈਸ਼੍ਯੋ ਗਚ੍ਛਤਿ ਸ਼ੂਦ੍ਰਤਾਮ੍
ਚਾਰ ਜਾਤੀਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਪਹਿਲਾਂ ਸਵੈ-ਭੂ ਦੇਵਤਾ ਨੇ ਬਣਾਇਆ ਸੀ; ਕਿਹੜੇ ਕਰਮ ਦੇ ਫਲ ਨਾਲ ਵੈਸ਼ਯ ਸ਼ੂਦਰ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
ਵੈਸ਼੍ਯੋ ਵਾ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਃ ਕੇਨ ਦ੍ਵਿਜੋ ਵਾ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯੋ ਭਵੇਤ੍ ਪ੍ਰਤਿਲੋਮੇ ਕਥਂ ਦੇਵ ਸ਼ਕ੍ਯੋ ਧਰ੍ਮੋ ਨਿਵਰ੍ਤਿਤੁਮ੍
ਕਿਹੜੇ ਕਰਮ ਨਾਲ ਵੈਸ਼ਯ ਜਾਂ ਕਸ਼ਤਰੀ, ਜਾਂ ਦੁਜਾਤੀ ਕਸ਼ਤਰੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਜਦ ਉਲਟ ਕ੍ਰਮ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਦੇਵਤਾ, ਧਰਮ ਕਿਵੇਂ ਉਲਟ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਕੇਨ ਵਾ ਕਰ੍ਮਣਾ ਵਿਪ੍ਰਃ ਸ਼ੂਦ੍ਰਯੋਨੌ ਪ੍ਰਜਾਯਤੇ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਃ ਸ਼ੂਦ੍ਰਤਾਮ੍ ਏਤਿ ਕੇਨ ਵਾ ਕਰ੍ਮਣਾ ਵਿਭੋ
ਕਿਹੜੇ ਕਰਮ ਨਾਲ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸ਼ੂਦਰ ਦੇ ਘਰ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ? ਕਸ਼ਤਰੀ ਕਿਹੜੇ ਕਰਮ ਨਾਲ ਸ਼ੂਦਰ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਮਹਾਨ?
ਏਤਂ ਮੇ ਸਂਸ਼ਯਂ ਦੇਵ ਵਦ ਭੂਤਪਤੇ ऽਨਘ ਤ੍ਰਯੋ ਵਰ੍ਣਾਃ ਪ੍ਰਕृਤ੍ਯੇਹ ਕਥਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ੍ਯਮ੍ ਆਪ੍ਨੁਯੁਃ
ਮੇਰਾ ਇਹ ਸੰਦੇਹ ਦੱਸੋ, ਹੇ ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ: ਇੱਥੇ ਤਿੰਨ ਜਾਤੀਆਂ ਕਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ?
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ੍ਯਂ ਦੇਵਿ ਦੁष੍ਪ੍ਰਾਪਂ ਨਿਸਰ੍ਗਾਦ੍ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਃ ਸ਼ੁਭੇ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯੋ ਵੈਸ਼੍ਯਸ਼ੂਦ੍ਰੌ ਵਾ ਨਿਸਰ੍ਗਾਦ੍ ਇਤਿ ਮੇ ਮਤਿਃ
ਹੇ ਸੁਭਾਗਾ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਤਾ ਮਿਲਣੀ ਬਹੁਤ ਔਖੀ ਹੈ; ਕੁਦਰਤ ਅਨੁਸਾਰ ਕੋਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕਸ਼ਤਰੀ, ਵੈਸ਼ਯ ਜਾਂ ਸ਼ੂਦਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ — ਇਹ ਮੇਰਾ ਮਤ ਹੈ।
ਕਰ੍ਮਣਾ ਦੁष੍ਕृਤੇਨੇਹ ਸ੍ਥਾਨਾਦ੍ ਭ੍ਰਸ਼੍ਯਤਿ ਸ ਦ੍ਵਿਜਃ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਵਰ੍ਣਮ੍ ਅਨੁਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਆਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯਤੇ ਪੁਨਃ
ਇੱਥੇ ਮੰਦੇ ਕਰਮ ਨਾਲ, ਦੁਜਾਤੀ ਆਪਣੇ ਸਥਾਨ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਜਾਤੀ ਮਿਲਣ 'ਤੇ ਵੀ, ਉਹ ਮੁੜ ਨਿਕਾਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਥਿਤੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਧਰ੍ਮੇਣ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ੍ਯਮ੍ ਉਪਜੀਵਤਿ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯੋ ਵਾਥ ਵੈਸ਼੍ਯੋ ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਭੂਯਂ ਸ ਗਚ੍ਛਤਿ
ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਧਰਮ 'ਤੇ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਾਂਗ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਕਸ਼ਤਰੀ ਜਾਂ ਵੈਸ਼ਯ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣਤਾ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।