ਤਸ੍ਯਾਨ੍ਤੇ ਚ ਸ੍ਵਯਂ ਪ੍ਰਾਣੈਰ੍ ਅਨਿਚ੍ਛਨ੍ਨ੍ ਅਪਿ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਜਲਮ੍ ਅਗ੍ਨਿਰ੍ ਵਿषਂ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਂ ਕ੍ਸ਼ੁਦ੍ ਵ੍ਯਾਧਿਃ ਪਤਨਂ ਗਿਰੇਃ
ਉਸ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ, ਚਾਹ ਨਾ ਹੋਣ 'ਤੇ ਵੀ, ਜੀਵ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਾਣ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਪਾਣੀ, ਅੱਗ, ਜ਼ਹਿਰ, ਹਥਿਆਰ, ਭੁੱਖ, ਬਿਮਾਰੀ ਜਾਂ ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਡਿੱਗਣ ਨਾਲ।
ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਕਿਂਚਿਦ੍ ਆਸਾਦ੍ਯ ਦੇਹੀ ਪ੍ਰਾਣੈਰ੍ ਵਿਮੁਚ੍ਯਤੇ ਵਿਹਾਯ ਸੁਮਹਤ੍ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਂ ਸ਼ਰੀਰਂ ਪਾਞ੍ਚਭੌਤਿਕਮ੍
ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਦੇ ਆ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਜੀਵ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਾਣ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਵਾਲਾ ਇਹ ਵੱਡਾ ਸਰੀਰ ਪੂਰਾ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਅਨ੍ਯਚ੍ ਛਰੀਰਮ੍ ਆਦਤ੍ਤੇ ਯਾਤਨੀਯਂ ਸ੍ਵਕਰ੍ਮਜਮ੍ ਦृਢਂ ਸ਼ਰੀਰਮ੍ ਆਪ੍ਨੋਤਿ ਸੁਖਦੁਃਖੋਪਭੁਕ੍ਤਯੇ
ਉਹ ਹੋਰ ਸਰੀਰ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਦੁਖ ਭੋਗਣ ਲਈ ਬਣਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਰੀਰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੁਖ ਤੇ ਦੁਖ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਤੇਨ ਭੁਙ੍ਕ੍ਤੇ ਸ ਕृਚ੍ਛ੍ਰਾਣਿ ਪਾਪਕਰ੍ਤਾ ਨਰੋ ਭृਸ਼ਮ੍ ਸੁਖਾਨਿ ਧਾਰ੍ਮਿਕੋ ਹृष੍ਟ ਇਹ ਨੀਤੋ ਯਮਕ੍ਸ਼ਯੇ
ਉਸ ਨਾਲ, ਪਾਪੀ ਮਨੁੱਖ ਬਹੁਤ ਦੁਖ ਭੋਗਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਧਰਮ ਵਾਲਾ, ਯਮ ਦੇ ਘਰ 'ਚ ਲੈ ਜਾ ਕੇ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਸੁਖ ਭੋਗਦਾ ਹੈ।
ਊष੍ਮਾ ਪ੍ਰਕੁਪਿਤਃ ਕਾਯੇ ਤੀਵ੍ਰਵਾਯੁਸਮੀਰਿਤਃ ਭਿਨਤ੍ਤਿ ਮਰ੍ਮਸ੍ਥਾਨਾਨਿ ਦੀਪ੍ਯਮਾਨੋ ਨਿਰਨ੍ਧਨਃ
ਤਾਪ, ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਹਵਾ ਨਾਲ ਚਲਦਾ, ਜੀਵ ਦੇ ਮਰਮ ਸਥਾਨਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਬਿਨਾ ਈਂਧਨ ਦੇ ਭੜਕਦਾ ਹੈ।
ਉਦਾਨੋ ਨਾਮ ਪਵਨਸ੍ ਤਤਸ਼੍ ਚੋਰ੍ਧ੍ਵਂ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ ਭੁਜ੍ਯਤਾਮ੍ ਅਮ੍ਬੁਭਕ੍ਸ਼੍ਯਾਣਾਮ੍ ਅਧੋਗਤਿਨਿਰੋਧਕृਤ੍
ਉਦਾਨਾ ਨਾਂ ਦੀ ਹਵਾ ਫਿਰ ਉਪਰ ਵੱਲ ਚੱਲਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਤੇ ਖਾਣਾ ਲੈਣ ਦਾ ਰਸਤਾ ਰੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਹੇਠਾਂ ਵੱਲ ਜਾਣਾ ਠੱਪ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤੋ ਯੇਨਾਮ੍ਬੁਦਾਨਾਨਿ ਕृਤਾਨ੍ਯ੍ ਅਨ੍ਨਰਸਾਸ੍ ਤਥਾ ਦਤ੍ਤਾਃ ਸ ਤਸ੍ਯਾਮ੍ ਆਹ੍ਲਾਦਮ੍ ਆਪਦਿ ਪ੍ਰਤਿਪਦ੍ਯਤੇ
ਜਿਸ ਨੇ ਪਾਣੀ ਤੇ ਭੋਜਨ, ਨਾਲ ਹੀ ਪੋਸ਼ਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਿਤੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਕੀਤੇ ਕੰਮ ਦੇ ਕਾਰਨ ਮੁਸ਼ਕਲ ਵੇਲੇ ਵੀ ਖੁਸ਼ੀ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਅਨ੍ਨਾਨਿ ਯੇਨ ਦਤ੍ਤਾਨਿ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਪੂਤੇਨ ਚੇਤਸਾ ਸੋ ऽਪਿ ਤृਪ੍ਤਿਮ੍ ਅਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਵਿਨਾਪ੍ਯ੍ ਅਨ੍ਨੇਨ ਵੈ ਤਦਾ
ਜਿਸ ਨੇ ਭੋਜਨ ਭਰੋਸੇ ਨਾਲ ਸਾਫ ਦਿਲੋਂ ਦਿੱਤਾ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਵੇਲੇ ਭੋਜਨ ਨਾ ਹੋਣ ਤੇ ਵੀ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯੇਨਾਨृਤਾਨਿ ਨੋਕ੍ਤਾਨਿ ਪ੍ਰੀਤਿਭੇਦਃ ਕृਤੋ ਨ ਚ ਆਸ੍ਤਿਕਃ ਸ਼੍ਰਦ੍ਦਧਾਨਸ਼੍ ਚ ਸੁਖਮृਤ੍ਯੁਂ ਸ ਗਚ੍ਛਤਿ
ਜੋ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਬੋਲਦਾ, ਪਿਆਰ ਵਿਚ ਫੁਟ ਨਹੀਂ ਪਾਂਦਾ, ਭਰੋਸੇ ਵਾਲਾ ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸੀ ਹੈ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਸੁਖ ਨਾਲ ਮਰਦਾ ਹੈ।
ਦੇਵਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਪੂਜਾਯਾਂ ਨਿਰਤਾਸ਼੍ ਚਾਨਸੂਯਕਾਃ ਸ਼ੁਕ੍ਲਾ ਵਦਾਨ੍ਯਾ ਹ੍ਰੀਮਨ੍ਤਸ੍ ਤੇ ਨਰਾਃ ਸੁਖਮृਤ੍ਯਵਃ
ਜੋ ਦੇਵਤੇਆਂ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਇਜ਼ਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਈਰਖਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਸਾਫ, ਦਿਆਲੂ ਤੇ ਲਜਜਾਵਾਨ ਹਨ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਸੁਖ ਨਾਲ ਮਰਦੇ ਹਨ।
ਯਃ ਕਾਮਾਨ੍ ਨਾਪਿ ਸਂਰਮ੍ਭਾਨ੍ ਨ ਦ੍ਵੇषਾਦ੍ ਧਰ੍ਮਮ੍ ਉਤ੍ਸृਜੇਤ੍ ਯਥੋਕ੍ਤਕਾਰੀ ਸੌਮ੍ਯਸ਼੍ ਚ ਸ ਸੁਖਂ ਮृਤ੍ਯੁਮ੍ ऋਚ੍ਛਤਿ
ਜੋ ਇੱਛਾ, ਗੁੱਸੇ ਜਾਂ ਨਫਰਤ ਕਰਕੇ ਧਰਮ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦਾ, ਆਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਦਾ ਤੇ ਨਰਮ ਹੈ, ਉਹ ਸੁਖਦਾਈ ਮੌਤ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਵਾਰਿਦਾਸ੍ ਤृषਿਤਾਨਾਂ ਯੇ ਕ੍ਸ਼ੁਧਿਤਾਨ੍ਨਪ੍ਰਦਾਯਿਨਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੁਵਨ੍ਤਿ ਨਰਾਃ ਕਾਲੇ ਮृਤ੍ਯੁਂ ਸੁਖਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਜੋ ਤਰਸੇ ਹੋਏ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਤੇ ਭੁੱਖੇ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਸਮੇਂ ਤੇ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਸੁਖ ਨਾਲ ਮੌਤ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ੀਤਂ ਜਯਨ੍ਤਿ ਧਨਦਾਸ੍ ਤਾਪਂ ਚਨ੍ਦਨਦਾਯਿਨਃ ਪ੍ਰਾਣਘ੍ਨੀਂ ਵੇਦਨਾਂ ਕष੍ਟਾਂ ਯੇ ਚਾਨ੍ਯੋਦ੍ਵੇਗਧਾਰਿਣਃ
ਜੋ ਦੌਲਤ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਠੰਡ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦੇ ਹਨ; ਜੋ ਚੰਦਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦੇ ਹਨ; ਜੋ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਪੀੜ ਤੇ ਤਕਲੀਫ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮਾਰਕ ਪੀੜ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਮੋਹਂ ਜ੍ਞਾਨਪ੍ਰਦਾਤਾਰਸ੍ ਤਥਾ ਦੀਪਪ੍ਰਦਾਸ੍ ਤਮਃ ਕੂਟਸਾਕ੍ਸ਼ੀ ਮृषਾਵਾਦੀ ਯੋ ਗੁਰੁਰ੍ ਨਾਨੁਸ਼ਾਸ੍ਤਿ ਵੈ
ਜੋ ਗਿਆਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਭਟਕਾਵਾ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਜੋ ਦੀਵਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਹਨੇਰਾ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਝੂਠਾ ਗਵਾਹ, ਝੂਠ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਉਹ ਅਧਿਆਪਕ ਜੋ ਸਿੱਖਿਆ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ—
ਤੇ ਮੋਹਮृਤ੍ਯਵਃ ਸਰ੍ਵੇ ਤਥਾ ਯੇ ਵੇਦਨਿਨ੍ਦਕਾਃ ਵਿਭੀषਣਾਃ ਪੂਤਿਗਨ੍ਧਾਃ ਕੂਟਮੁਦ੍ਗਰਪਾਣਯਃ
ਇਹ ਸਭ ਭਟਕਾਵੇ ਤੇ ਮੌਤ ਦੇ ਵਸ਼ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ: ਡਰਾਉਣੇ, ਬਦਬੂ ਵਾਲੇ, ਝੂਠੀ ਗਦੀਆਂ ਫੜਨ ਵਾਲੇ।
ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਦੁਰਾਤ੍ਮਾਨੋ ਯਮਸ੍ਯ ਪੁਰੁषਾਸ੍ ਤਥਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇषੁ ਦृਕ੍ਪਥਂ ਤੇषੁ ਜਾਯਤੇ ਤਸ੍ਯ ਵੇਪਥੁਃ
ਮੰਦ ਦਿਲ ਵਾਲੇ, ਯਮ ਦੇ ਨੌਕਰ, ਆਉਂਦੇ ਹਨ; ਜਦ ਉਹ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਕੰਪਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕ੍ਰਨ੍ਦਤ੍ਯ੍ ਅਵਿਰਤਃ ਸੋ ऽਥ ਭ੍ਰਾਤृਮਾਤृਪਿਤृਂਸ੍ ਤਥਾ ਸਾ ਤੁ ਵਾਗ੍ ਅਸ੍ਫੁਟਾ ਵਿਪ੍ਰਾ ਏਕਵਰ੍ਣਾ ਵਿਭਾਵ੍ਯਤੇ
ਉਹ ਲਗਾਤਾਰ ਰੋ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ, ਭਰਾ, ਮਾਂ ਤੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਬੁਲਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਦੀ ਬੋਲੀ ਅਸਪਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹੀ ਅੱਖਰ ਸੁਣਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਦृष੍ਟਿਰ੍ ਵਿਭ੍ਰਾਮ੍ਯਤੇ ਤ੍ਰਾਸਾਤ੍ ਕਾਸਾਵृष੍ਟ੍ਯ੍ ਅਤ੍ਯ੍ ਅਥਾਨਨਮ੍ ਤਤਃ ਸ ਵੇਦਨਾਵਿष੍ਟਂ ਤਚ੍ ਛਰੀਰਂ ਵਿਮੁਞ੍ਚਤਿ
ਡਰ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਘੁੰਮ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਮੂੰਹ ਉੱਤੇ ਖੰਘ ਤੇ ਹੰਝੂ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਫਿਰ, ਪੀੜ ਨਾਲ ਘੇਰਿਆ, ਉਹ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਵਾਯ੍ਵਗ੍ਰਸਾਰੀ ਤਦ੍ਰੂਪਦੇਹਮ੍ ਅਨ੍ਯਤ੍ ਪ੍ਰਪਦ੍ਯਤੇ ਤਤ੍ਕਰ੍ਮਯਾਤਨਾਰ੍ਥੇ ਚ ਨ ਮਾਤृਪਿਤृਸਂਭਵਮ੍
ਹਵਾ ਨਾਲ ਲੈ ਜਾਇਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਉਸੇ ਰੂਪ ਦਾ ਹੋਰ ਸਰੀਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਭੋਗਣ ਲਈ, ਜੋ ਮਾਂ-ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਜਨਮਿਆ।
ਤਤ੍ਪ੍ਰਮਾਣਵਯੋਵਸ੍ਥਾਸਂਸ੍ਥਾਨੈਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਤੇ ਵ੍ਯਥਾ ਤਤੋ ਦੂਤੋ ਯਮਸ੍ਯਾਥ ਪਾਸ਼ੈਰ੍ ਬਧ੍ਨਾਤਿ ਦਾਰੁਣੈਃ
ਉਹ ਉਸ ਸਰੀਰ ਦੀ ਮਾਪ, ਉਮਰ, ਹਾਲਤ ਤੇ ਰੂਪ ਅਨੁਸਾਰ ਪੀੜ ਭੋਗਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ ਯਮ ਦਾ ਦੂਤ ਉਸ ਨੂੰ ਕਠੋਰ ਰੱਸੀਆਂ ਨਾਲ ਬਾਂਧ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਜਨ੍ਤੋਃ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤਕਾਲਸ੍ਯ ਵੇਦਨਾਰ੍ਤਸ੍ਯ ਵੈ ਭृਸ਼ਮ੍ ਭੂਤੈਃ ਸਂਤ੍ਯਕ੍ਤਦੇਹਸ੍ਯ ਕਣ੍ਠਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਨਿਲਸ੍ਯ ਚ
ਜਦ ਜੀਵ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪੀੜ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਪੀੜਤ ਹੈ, ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਚੁੱਕਾ ਤੇ ਸਾਹ ਗਲੇ ਉੱਤੇ ਹੈ, ਉਹ ਜੀਵ—
ਸ਼ਰੀਰਾਚ੍ ਚ੍ਯਾਵਿਤੋ ਜੀਵੋ ਰੋਰਵੀਤਿ ਤਥੋਲ੍ਬਣਮ੍ ਨਿਰ੍ਗਤੋ ਵਾਯੁਭੂਤਸ੍ ਤੁ षਾਟ੍ਕੌਸ਼ਿਕਕਲੇਵਰੇ
ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਨਿਕਲਿਆ ਜੀਵ ਜ਼ੋਰ-ਜ਼ੋਰ ਰੋਦਾ ਹੈ; ਨਿਕਲ ਕੇ, ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਹੋ ਕੇ, ਛੇ ਪਰਤਾਂ ਵਾਲੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਮਾਤृਭਿਃ ਪਿਤृਭਿਸ਼੍ ਚੈਵ ਭ੍ਰਾਤृਭਿਰ੍ ਮਾਤੁਲੈਸ੍ ਤਥਾ ਦਾਰੈਃ ਪੁਤ੍ਰੈਰ੍ ਵਯਸ੍ਯੈਸ਼੍ ਚ ਗੁਰੁਭਿਸ੍ ਤ੍ਯਜ੍ਯਤੇ ਭੁਵਿ
ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਮਾਵਾਂ, ਪਿਤਾਵਾਂ, ਭਰਾਵਾਂ, ਮਾਮਿਆਂ, ਪਤਨੀਆਂ, ਪੁੱਤਰਾਂ, ਦੋਸਤਾਂ ਤੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਵਲੋਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦृਸ਼੍ਯਮਾਨਸ਼੍ ਚ ਤੈਰ੍ ਦੀਨੈਰ੍ ਅਸ਼੍ਰੁਪੂਰ੍ਣੇਕ੍ਸ਼ਣੈਰ੍ ਭृਸ਼ਮ੍ ਸ੍ਵਸ਼ਰੀਰਂ ਸਮੁਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਵਾਯੁਭੂਤਸ੍ ਤੁ ਗਚ੍ਛਤਿ
ਉਹਨਾਂ ਦੁਖੀ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਹਨ, ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਕੇ ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਨ੍ਧਕਾਰਮ੍ ਅਪਾਰਂ ਚ ਮਹਾਘੋਰਂ ਤਮੋਵृਤਮ੍ ਸੁਖਦੁਃਖਪ੍ਰਦਾਤਾਰਂ ਦੁਰ੍ਗਮਂ ਪਾਪਕਰ੍ਮਣਾਮ੍
ਇਹ ਅੰਤਹੀਣ, ਡਰਾਉਣੀ ਤੇ ਭਾਰੀ ਹਨੇਰੀ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ ਅੰਧਕਾਰ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸੁਖ ਤੇ ਦੁੱਖ ਦੋਵੇਂ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਮੰਦ ਕਰਮ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਇਹ ਪਾਰ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ।
ਦੁਃਸਹਂ ਚ ਦੁਰਨ੍ਤਂ ਚ ਦੁਰ੍ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼ਂ ਦੁਰਾਸਦਮ੍ ਦੁਰਾਪਮ੍ ਅਤਿਦੁਰ੍ਗਂ ਚ ਪਾਪਿष੍ਠਾਨਾਂ ਸਦਾਹਿਤਮ੍
ਇਹ ਸਹਿਣ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ, ਅੰਤਹੀਣ, ਵੇਖਣਾ ਵੀ ਔਖਾ, ਪਹੁੰਚਣਾ ਤੇ ਮਿਲਣਾ ਵੀ ਕਠਿਨ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਖਤਰਨਾਕ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਪੀਆਂ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਭੜਕਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਕृष੍ਯਮਾਣਾਸ਼੍ ਚ ਤੈਰ੍ ਭੂਤੈਰ੍ ਯਾਮ੍ਯੈਃ ਪਾਸ਼ੈਸ੍ ਤੁ ਸਂਯਤਾਃ ਮੁਦ੍ਗਰੈਸ੍ ਤਾਡ੍ਯਮਾਨਾਸ਼੍ ਚ ਨੀਯਨ੍ਤੇ ਤਂ ਮਹਾਪਥਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਯਮ ਦੇ ਜਣੇ ਹੋਏ ਭੂਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਖਿੱਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਯਮ ਦੇ ਫੰਨਿਆਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹਥੌੜਿਆਂ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਹ ਮਹਾਂ ਰਸਤੇ ਉੱਤੇ ਲੈ ਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕ੍ਸ਼ੀਣਾਯੁषਂ ਸਮਾਲੋਕ੍ਯ ਪ੍ਰਾਣਿਨਂ ਚਾਯੁषਕ੍ਸ਼ਯੇ ਨਿਨੀषਵਃ ਸਮਾਯਾਨ੍ਤਿ ਯਮਦੂਤਾ ਭਯਂਕਰਾਃ
ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਜੀਵ ਦੀ ਉਮਰ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਉਹ ਆਖਰੀ ਪਲ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਯਮ ਦੇ ਡਰਾਉਣੇ ਦੂਤ ਉਸ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਣ ਦੀ ਨੀਅਤ ਨਾਲ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਆਰੂਢਾ ਯਾਨਕਾਲੇ ਤੁ ऋਕ੍ਸ਼ਵ੍ਯਾਘ੍ਰਖਰੇषੁ ਚ ਉष੍ਟ੍ਰੇषੁ ਵਾਨਰੇष੍ਵ੍ ਅਨ੍ਯੇ ਵृਸ਼੍ਚਿਕੇषੁ ਵृਕੇषੁ ਚ
ਜਦੋਂ ਰਵਾਨਗੀ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਕੁਝ ਭੂਤ ਭਾਲੂ, ਬਾਘ, ਗਧੇ, ਉਠ, ਬਾਂਦਰ, ਬਿਚੂ ਤੇ ਭੇਡੀਆਂ ਦੀ ਪਿੱਠ ਤੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹਨ।
ਉਲੂਕਸਰ੍ਪਮਾਰ੍ਜਾਰਂ ਤਥਾਨ੍ਯੇ ਗृਧ੍ਰਵਾਹਨਾਃ ਸ਼੍ਯੇਨਸ਼ृਗਾਲਮ੍ ਆਰੂਢਾਃ ਸਰਘਾਕਙ੍ਕਵਾਹਨਾਃ
ਕੁਝ ਉਲੂ, ਸੱਪ, ਬਿੱਲੀ, ਗਿਧ, ਬਾਜ, ਗਿੱਟ ਤੇ ਕੁਝ ਟिड਼ੇ ਤੇ ਬਗਲੇ ਦੀ ਪਿੱਠ ਤੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹਨ।