ਨ ਤਤ੍ਰ ਵृਕ੍ਸ਼ਚ੍ਛਾਯਾ ਵਾ ਨ ਤਡਾਗਾਃ ਸਰਾਂਸਿ ਚ ਨ ਵਾਪ੍ਯੋ ਦੀਰ੍ਘਿਕਾ ਵਾਪਿ ਨ ਕੂਪੋ ਨ ਪ੍ਰਪਾ ਸਭਾ
ਉਥੇ ਕੋਈ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ ਛਾਂ ਨਹੀਂ, ਕੋਈ ਪੋਖਰ ਜਾਂ ਝੀਲ ਨਹੀਂ, ਕੋਈ ਜਲ-ਸੰਚੈ ਨਹੀਂ, ਕੋਈ ਲੰਬੇ ਹੌਦ ਨਹੀਂ, ਕੋਈ ਕੂਆਂ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਦੀ ਥਾਂ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਕੋਈ ਸਭਾ ਨਹੀਂ।
ਨ ਮਣ੍ਡਪੋ ਨਾਯਤਨਂ ਨ ਨਦ੍ਯੋ ਨ ਚ ਪਰ੍ਵਤਾਃ ਨ ਕਿਂਚਿਦ੍ ਆਸ਼੍ਰਮਸ੍ਥਾਨਂ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਤਤ੍ਰ ਵਰ੍ਤ੍ਮਨਿ
ਉਥੇ ਕੋਈ ਮੰਡਪ ਨਹੀਂ, ਕੋਈ ਮੰਦਰ ਨਹੀਂ, ਕੋਈ ਦਰਿਆ ਜਾਂ ਪਹਾੜ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਕੋਈ ਆਸ਼ਰਮ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ।
ਯਤ੍ਰ ਵਿਸ਼੍ਰਮਤੇ ਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਃ ਪੁਰੁषੋ ऽਤੀਵਕਰ੍षਿਤਃ ਅਵਸ਼੍ਯਮ੍ ਏਵ ਗਨ੍ਤਵ੍ਯਃ ਸ ਸਰ੍ਵੈਸ੍ ਤੁ ਮਹਾਪਥਃ
ਉਥੇ, ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਥੱਕ ਜਾਂਦਾ ਤੇ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹਨੂੰ ਵੀ ਕਦੇ ਆਰਾਮ ਦੀ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ; ਸਭ ਨੂੰ ਉਹ ਵੱਡਾ ਰਾਹ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਹੀ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਕਾਲੇ ਤੁ ਸਂਤ੍ਯਜ੍ਯ ਸੁਹृਦ੍ਬਨ੍ਧੁਧਨਾਦਿਕਮ੍ ਜਰਾਯੁਜਾਣ੍ਡਜਾਸ਼੍ ਚੈਵ ਸ੍ਵੇਦਜਾਸ਼੍ ਚੋਦ੍ਭਿਜਾਸ੍ ਤਥਾ
ਜਦੋਂ ਸਮਾਂ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ, ਧਨ ਤੇ ਹੋਰ ਸਭ ਕੁਝ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਜਿਹੜੇ ਜੀਵ ਜਣਨੀ, ਅੰਡਾ, ਪਸੀਨਾ ਜਾਂ ਉਗਣ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਹਨ—
ਜਙ੍ਗਮਾਜਙ੍ਗਮਾਸ਼੍ ਚੈਵ ਗਮਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਮਹਾਪਥਮ੍ ਦੇਵਾਸੁਰਮਨੁष੍ਯੈਸ਼੍ ਚ ਵੈਵਸ੍ਵਤਵਸ਼ਾਨੁਗੈਃ
ਚਲਦੇ ਤੇ ਨਾ ਚਲਦੇ ਜੀਵ, ਦੇਵਤੇ, ਅਸੁਰ ਤੇ ਮਨੁੱਖ—all ਵੈਵਸਵਤ ਦੇ ਹੁਕਮ ਹੇਠ ਉਹ ਵੱਡਾ ਰਾਹ ਤੈਅ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸ੍ਤ੍ਰੀਪੁਂਨਪੁਂਸਕੈਸ਼੍ ਚੈਵ ਪृਥਿਵ੍ਯਾਂ ਜੀਵਸਂਜ੍ਞਿਤੈਃ ਪੂਰ੍ਵਾਹ੍ਣੇ ਚਾਪਰਾਹ੍ਣੇ ਵਾ ਮਧ੍ਯਾਹ੍ਨੇ ਵਾ ਤਥਾ ਪੁਨਃ
ਇਸ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਔਰਤਾਂ, ਮਰਦ, ਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲਿੰਗ ਪਛਾਣ ਨਹੀਂ, ਸਾਰੇ ਜੀਵ, ਸਵੇਰੇ, ਦੁਪਹਿਰ ਜਾਂ ਮੱਧ-ਦਿਨ—
ਸਂਧ੍ਯਾਕਾਲੇ ऽਰ੍ਧਰਾਤ੍ਰੇ ਵਾ ਪ੍ਰਤ੍ਯੂषੇ ਵਾਪ੍ਯ੍ ਉਪਸ੍ਥਿਤੇ ਵृਦ੍ਧੈਰ੍ ਵਾ ਮਧ੍ਯਮੈਰ੍ ਵਾਪਿ ਯੌਵਨਸ੍ਥੈਸ੍ ਤਥੈਵ ਚ
ਸਾਂਝ ਵੇਲੇ, ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਜਾਂ ਸਵੇਰ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਬੁਜ਼ੁਰਗ, ਮੱਧ-ਉਮਰ ਜਾਂ ਜਵਾਨ—
ਗਰ੍ਭਵਾਸੇ ऽਥ ਬਾਲ੍ਯੇ ਵਾ ਗਨ੍ਤਵ੍ਯਃ ਸ ਮਹਾਪਥਃ ਪ੍ਰਵਾਸਸ੍ਥੈਰ੍ ਗृਹਸ੍ਥੈਰ੍ ਵਾ ਪਰ੍ਵਤਸ੍ਥੈਃ ਸ੍ਥਲੇ ऽਪਿ ਵਾ
ਗਰਭ ਵਿਚ, ਬਚਪਨ ਵਿਚ, ਪਰਦੇਸੀ, ਘਰ ਵਾਲਾ, ਪਹਾੜ ਤੇ ਜਮੀਨ 'ਤੇ—ਉਹ ਵੱਡਾ ਰਾਹ ਤੈਅ ਕਰਨਾ ਹੀ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਸ੍ਥੈਰ੍ ਵਾ ਜਲਸ੍ਥੈਰ੍ ਵਾ ਗृਹਮਧ੍ਯਗਤੈਸ੍ ਤਥਾ ਆਸੀਨੈਸ਼੍ ਚਾਸ੍ਥਿਤੈਰ੍ ਵਾਪਿ ਸ਼ਯਨੀਯਗਤੈਸ੍ ਤਥਾ
ਖੇਤਾਂ ਵਿਚ, ਪਾਣੀ ਵਿਚ, ਘਰ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਬੈਠੇ, ਖੜੇ ਜਾਂ ਸੁੱਤੇ ਹੋਏ—
ਜਾਗ੍ਰਦ੍ਭਿਰ੍ ਵਾ ਪ੍ਰਸੁਪ੍ਤੈਰ੍ ਵਾ ਗਨ੍ਤਵ੍ਯਃ ਸ ਮਹਾਪਥਃ ਇਹਾਨੁਭੂਯ ਨਿਰ੍ਦਿष੍ਟਮ੍ ਆਯੁਰ੍ ਜਨ੍ਤੁਃ ਸ੍ਵਯਂ ਤਦਾ
ਜਾਗਦੇ ਜਾਂ ਸੁੱਤੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਵੱਡਾ ਰਾਹ ਤੈਅ ਕਰਨਾ ਹੀ ਪੈਂਦਾ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਆਪਣੀ ਉਮਰ ਪੂਰੀ ਕਰ ਕੇ, ਜੀਵ ਫਿਰ—
ਤਸ੍ਯਾਨ੍ਤੇ ਚ ਸ੍ਵਯਂ ਪ੍ਰਾਣੈਰ੍ ਅਨਿਚ੍ਛਨ੍ਨ੍ ਅਪਿ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਜਲਮ੍ ਅਗ੍ਨਿਰ੍ ਵਿषਂ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਂ ਕ੍ਸ਼ੁਦ੍ ਵ੍ਯਾਧਿਃ ਪਤਨਂ ਗਿਰੇਃ
ਉਸ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ, ਚਾਹ ਨਾ ਹੋਣ 'ਤੇ ਵੀ, ਜੀਵ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਾਣ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਪਾਣੀ, ਅੱਗ, ਜ਼ਹਿਰ, ਹਥਿਆਰ, ਭੁੱਖ, ਬਿਮਾਰੀ ਜਾਂ ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਡਿੱਗਣ ਨਾਲ।
ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਕਿਂਚਿਦ੍ ਆਸਾਦ੍ਯ ਦੇਹੀ ਪ੍ਰਾਣੈਰ੍ ਵਿਮੁਚ੍ਯਤੇ ਵਿਹਾਯ ਸੁਮਹਤ੍ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਂ ਸ਼ਰੀਰਂ ਪਾਞ੍ਚਭੌਤਿਕਮ੍
ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਦੇ ਆ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਜੀਵ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਾਣ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਵਾਲਾ ਇਹ ਵੱਡਾ ਸਰੀਰ ਪੂਰਾ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਅਨ੍ਯਚ੍ ਛਰੀਰਮ੍ ਆਦਤ੍ਤੇ ਯਾਤਨੀਯਂ ਸ੍ਵਕਰ੍ਮਜਮ੍ ਦृਢਂ ਸ਼ਰੀਰਮ੍ ਆਪ੍ਨੋਤਿ ਸੁਖਦੁਃਖੋਪਭੁਕ੍ਤਯੇ
ਉਹ ਹੋਰ ਸਰੀਰ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਦੁਖ ਭੋਗਣ ਲਈ ਬਣਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਰੀਰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੁਖ ਤੇ ਦੁਖ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਤੇਨ ਭੁਙ੍ਕ੍ਤੇ ਸ ਕृਚ੍ਛ੍ਰਾਣਿ ਪਾਪਕਰ੍ਤਾ ਨਰੋ ਭृਸ਼ਮ੍ ਸੁਖਾਨਿ ਧਾਰ੍ਮਿਕੋ ਹृष੍ਟ ਇਹ ਨੀਤੋ ਯਮਕ੍ਸ਼ਯੇ
ਉਸ ਨਾਲ, ਪਾਪੀ ਮਨੁੱਖ ਬਹੁਤ ਦੁਖ ਭੋਗਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਧਰਮ ਵਾਲਾ, ਯਮ ਦੇ ਘਰ 'ਚ ਲੈ ਜਾ ਕੇ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਸੁਖ ਭੋਗਦਾ ਹੈ।
ਊष੍ਮਾ ਪ੍ਰਕੁਪਿਤਃ ਕਾਯੇ ਤੀਵ੍ਰਵਾਯੁਸਮੀਰਿਤਃ ਭਿਨਤ੍ਤਿ ਮਰ੍ਮਸ੍ਥਾਨਾਨਿ ਦੀਪ੍ਯਮਾਨੋ ਨਿਰਨ੍ਧਨਃ
ਤਾਪ, ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਹਵਾ ਨਾਲ ਚਲਦਾ, ਜੀਵ ਦੇ ਮਰਮ ਸਥਾਨਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਬਿਨਾ ਈਂਧਨ ਦੇ ਭੜਕਦਾ ਹੈ।
ਉਦਾਨੋ ਨਾਮ ਪਵਨਸ੍ ਤਤਸ਼੍ ਚੋਰ੍ਧ੍ਵਂ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ ਭੁਜ੍ਯਤਾਮ੍ ਅਮ੍ਬੁਭਕ੍ਸ਼੍ਯਾਣਾਮ੍ ਅਧੋਗਤਿਨਿਰੋਧਕृਤ੍
ਉਦਾਨਾ ਨਾਂ ਦੀ ਹਵਾ ਫਿਰ ਉਪਰ ਵੱਲ ਚੱਲਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਤੇ ਖਾਣਾ ਲੈਣ ਦਾ ਰਸਤਾ ਰੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਹੇਠਾਂ ਵੱਲ ਜਾਣਾ ਠੱਪ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤੋ ਯੇਨਾਮ੍ਬੁਦਾਨਾਨਿ ਕृਤਾਨ੍ਯ੍ ਅਨ੍ਨਰਸਾਸ੍ ਤਥਾ ਦਤ੍ਤਾਃ ਸ ਤਸ੍ਯਾਮ੍ ਆਹ੍ਲਾਦਮ੍ ਆਪਦਿ ਪ੍ਰਤਿਪਦ੍ਯਤੇ
ਜਿਸ ਨੇ ਪਾਣੀ ਤੇ ਭੋਜਨ, ਨਾਲ ਹੀ ਪੋਸ਼ਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਿਤੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਕੀਤੇ ਕੰਮ ਦੇ ਕਾਰਨ ਮੁਸ਼ਕਲ ਵੇਲੇ ਵੀ ਖੁਸ਼ੀ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਅਨ੍ਨਾਨਿ ਯੇਨ ਦਤ੍ਤਾਨਿ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਪੂਤੇਨ ਚੇਤਸਾ ਸੋ ऽਪਿ ਤृਪ੍ਤਿਮ੍ ਅਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਵਿਨਾਪ੍ਯ੍ ਅਨ੍ਨੇਨ ਵੈ ਤਦਾ
ਜਿਸ ਨੇ ਭੋਜਨ ਭਰੋਸੇ ਨਾਲ ਸਾਫ ਦਿਲੋਂ ਦਿੱਤਾ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਵੇਲੇ ਭੋਜਨ ਨਾ ਹੋਣ ਤੇ ਵੀ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯੇਨਾਨृਤਾਨਿ ਨੋਕ੍ਤਾਨਿ ਪ੍ਰੀਤਿਭੇਦਃ ਕृਤੋ ਨ ਚ ਆਸ੍ਤਿਕਃ ਸ਼੍ਰਦ੍ਦਧਾਨਸ਼੍ ਚ ਸੁਖਮृਤ੍ਯੁਂ ਸ ਗਚ੍ਛਤਿ
ਜੋ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਬੋਲਦਾ, ਪਿਆਰ ਵਿਚ ਫੁਟ ਨਹੀਂ ਪਾਂਦਾ, ਭਰੋਸੇ ਵਾਲਾ ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸੀ ਹੈ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਸੁਖ ਨਾਲ ਮਰਦਾ ਹੈ।
ਦੇਵਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਪੂਜਾਯਾਂ ਨਿਰਤਾਸ਼੍ ਚਾਨਸੂਯਕਾਃ ਸ਼ੁਕ੍ਲਾ ਵਦਾਨ੍ਯਾ ਹ੍ਰੀਮਨ੍ਤਸ੍ ਤੇ ਨਰਾਃ ਸੁਖਮृਤ੍ਯਵਃ
ਜੋ ਦੇਵਤੇਆਂ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਇਜ਼ਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਈਰਖਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਸਾਫ, ਦਿਆਲੂ ਤੇ ਲਜਜਾਵਾਨ ਹਨ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਸੁਖ ਨਾਲ ਮਰਦੇ ਹਨ।
ਯਃ ਕਾਮਾਨ੍ ਨਾਪਿ ਸਂਰਮ੍ਭਾਨ੍ ਨ ਦ੍ਵੇषਾਦ੍ ਧਰ੍ਮਮ੍ ਉਤ੍ਸृਜੇਤ੍ ਯਥੋਕ੍ਤਕਾਰੀ ਸੌਮ੍ਯਸ਼੍ ਚ ਸ ਸੁਖਂ ਮृਤ੍ਯੁਮ੍ ऋਚ੍ਛਤਿ
ਜੋ ਇੱਛਾ, ਗੁੱਸੇ ਜਾਂ ਨਫਰਤ ਕਰਕੇ ਧਰਮ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦਾ, ਆਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਦਾ ਤੇ ਨਰਮ ਹੈ, ਉਹ ਸੁਖਦਾਈ ਮੌਤ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਵਾਰਿਦਾਸ੍ ਤृषਿਤਾਨਾਂ ਯੇ ਕ੍ਸ਼ੁਧਿਤਾਨ੍ਨਪ੍ਰਦਾਯਿਨਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੁਵਨ੍ਤਿ ਨਰਾਃ ਕਾਲੇ ਮृਤ੍ਯੁਂ ਸੁਖਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਜੋ ਤਰਸੇ ਹੋਏ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਤੇ ਭੁੱਖੇ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਸਮੇਂ ਤੇ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਸੁਖ ਨਾਲ ਮੌਤ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ੀਤਂ ਜਯਨ੍ਤਿ ਧਨਦਾਸ੍ ਤਾਪਂ ਚਨ੍ਦਨਦਾਯਿਨਃ ਪ੍ਰਾਣਘ੍ਨੀਂ ਵੇਦਨਾਂ ਕष੍ਟਾਂ ਯੇ ਚਾਨ੍ਯੋਦ੍ਵੇਗਧਾਰਿਣਃ
ਜੋ ਦੌਲਤ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਠੰਡ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦੇ ਹਨ; ਜੋ ਚੰਦਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦੇ ਹਨ; ਜੋ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਪੀੜ ਤੇ ਤਕਲੀਫ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮਾਰਕ ਪੀੜ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਮੋਹਂ ਜ੍ਞਾਨਪ੍ਰਦਾਤਾਰਸ੍ ਤਥਾ ਦੀਪਪ੍ਰਦਾਸ੍ ਤਮਃ ਕੂਟਸਾਕ੍ਸ਼ੀ ਮृषਾਵਾਦੀ ਯੋ ਗੁਰੁਰ੍ ਨਾਨੁਸ਼ਾਸ੍ਤਿ ਵੈ
ਜੋ ਗਿਆਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਭਟਕਾਵਾ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਜੋ ਦੀਵਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਹਨੇਰਾ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਝੂਠਾ ਗਵਾਹ, ਝੂਠ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਉਹ ਅਧਿਆਪਕ ਜੋ ਸਿੱਖਿਆ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ—
ਤੇ ਮੋਹਮृਤ੍ਯਵਃ ਸਰ੍ਵੇ ਤਥਾ ਯੇ ਵੇਦਨਿਨ੍ਦਕਾਃ ਵਿਭੀषਣਾਃ ਪੂਤਿਗਨ੍ਧਾਃ ਕੂਟਮੁਦ੍ਗਰਪਾਣਯਃ
ਇਹ ਸਭ ਭਟਕਾਵੇ ਤੇ ਮੌਤ ਦੇ ਵਸ਼ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ: ਡਰਾਉਣੇ, ਬਦਬੂ ਵਾਲੇ, ਝੂਠੀ ਗਦੀਆਂ ਫੜਨ ਵਾਲੇ।
ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਦੁਰਾਤ੍ਮਾਨੋ ਯਮਸ੍ਯ ਪੁਰੁषਾਸ੍ ਤਥਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇषੁ ਦृਕ੍ਪਥਂ ਤੇषੁ ਜਾਯਤੇ ਤਸ੍ਯ ਵੇਪਥੁਃ
ਮੰਦ ਦਿਲ ਵਾਲੇ, ਯਮ ਦੇ ਨੌਕਰ, ਆਉਂਦੇ ਹਨ; ਜਦ ਉਹ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਕੰਪਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕ੍ਰਨ੍ਦਤ੍ਯ੍ ਅਵਿਰਤਃ ਸੋ ऽਥ ਭ੍ਰਾਤृਮਾਤृਪਿਤृਂਸ੍ ਤਥਾ ਸਾ ਤੁ ਵਾਗ੍ ਅਸ੍ਫੁਟਾ ਵਿਪ੍ਰਾ ਏਕਵਰ੍ਣਾ ਵਿਭਾਵ੍ਯਤੇ
ਉਹ ਲਗਾਤਾਰ ਰੋ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ, ਭਰਾ, ਮਾਂ ਤੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਬੁਲਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਦੀ ਬੋਲੀ ਅਸਪਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹੀ ਅੱਖਰ ਸੁਣਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਦृष੍ਟਿਰ੍ ਵਿਭ੍ਰਾਮ੍ਯਤੇ ਤ੍ਰਾਸਾਤ੍ ਕਾਸਾਵृष੍ਟ੍ਯ੍ ਅਤ੍ਯ੍ ਅਥਾਨਨਮ੍ ਤਤਃ ਸ ਵੇਦਨਾਵਿष੍ਟਂ ਤਚ੍ ਛਰੀਰਂ ਵਿਮੁਞ੍ਚਤਿ
ਡਰ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਘੁੰਮ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਮੂੰਹ ਉੱਤੇ ਖੰਘ ਤੇ ਹੰਝੂ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਫਿਰ, ਪੀੜ ਨਾਲ ਘੇਰਿਆ, ਉਹ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਵਾਯ੍ਵਗ੍ਰਸਾਰੀ ਤਦ੍ਰੂਪਦੇਹਮ੍ ਅਨ੍ਯਤ੍ ਪ੍ਰਪਦ੍ਯਤੇ ਤਤ੍ਕਰ੍ਮਯਾਤਨਾਰ੍ਥੇ ਚ ਨ ਮਾਤृਪਿਤृਸਂਭਵਮ੍
ਹਵਾ ਨਾਲ ਲੈ ਜਾਇਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਉਸੇ ਰੂਪ ਦਾ ਹੋਰ ਸਰੀਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਭੋਗਣ ਲਈ, ਜੋ ਮਾਂ-ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਜਨਮਿਆ।
ਤਤ੍ਪ੍ਰਮਾਣਵਯੋਵਸ੍ਥਾਸਂਸ੍ਥਾਨੈਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਤੇ ਵ੍ਯਥਾ ਤਤੋ ਦੂਤੋ ਯਮਸ੍ਯਾਥ ਪਾਸ਼ੈਰ੍ ਬਧ੍ਨਾਤਿ ਦਾਰੁਣੈਃ
ਉਹ ਉਸ ਸਰੀਰ ਦੀ ਮਾਪ, ਉਮਰ, ਹਾਲਤ ਤੇ ਰੂਪ ਅਨੁਸਾਰ ਪੀੜ ਭੋਗਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ ਯਮ ਦਾ ਦੂਤ ਉਸ ਨੂੰ ਕਠੋਰ ਰੱਸੀਆਂ ਨਾਲ ਬਾਂਧ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।