ਵਹ੍ਨਿਨਾ ਚਾਕ੍ਸ਼ਯਾ ਦਤ੍ਤਾਃ ਸ਼ਰਾਸ੍ ਤੇ ऽਪਿ ਕ੍ਸ਼ਯਂ ਯਯੁਃ ਯੁਧ੍ਯਤਃ ਸਹ ਗੋਪਾਲੈਰ੍ ਅਰ੍ਜੁਨਸ੍ਯਾਭਵਤ੍ ਕ੍ਸ਼ਯਃ
ਅੱਗ ਵਲੋਂ ਮਿਲੇ ਅਖੁੰਨ ਤੀਰ ਵੀ ਖਤਮ ਹੋ ਗਏ; ਗੋਪਾਲਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਲੜਦੇ ਹੋਏ, ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਹਾਰ ਮਿਲੀ।
ਅਚਿਨ੍ਤਯਤ੍ ਤੁ ਕੌਨ੍ਤੇਯਃ ਕृष੍ਣਸ੍ਯੈਵ ਹਿ ਤਦ੍ ਬਲਮ੍ ਯਨ੍ ਮਯਾ ਸ਼ਰਸਂਘਾਤੈਃ ਸਬਲਾ ਭੂਭृਤੋ ਜਿਤਾਃ
ਕੌਂਤੇਯ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਤਾਕਤ ਬਾਰੇ ਸੋਚਿਆ, 'ਮੇਰੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਬਰਸਾਤ ਨਾਲ, ਰਾਜੇ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਫੌਜਾਂ ਜਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ।'
ਮਿषਤਃ ਪਾਣ੍ਡੁਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯ ਤਤਸ੍ ਤਾਃ ਪ੍ਰਮਦੋਤ੍ਤਮਾਃ ਅਪਾਕृष੍ਯਨ੍ਤ ਚਾਭੀਰੈਃ ਕਾਮਾਚ੍ ਚਾਨ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਵਵ੍ਰਜੁਃ
ਪਾਂਡਵ ਦੇਖਦਾ ਹੀ ਰਹਿ ਗਿਆ, ਉਹ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਔਰਤਾਂ ਆਭੀਰਾਂ ਵਲੋਂ ਘਸੀਟੀਆਂ ਗਈਆਂ, ਤੇ ਹੋਰ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਲੀ ਗਈਆਂ।
ਤਤਃ ਸ਼ਰੇषੁ ਕ੍ਸ਼ੀਣੇषੁ ਧਨੁष੍ਕੋਟ੍ਯਾ ਧਨਂਜਯਃ ਜਘਾਨ ਦਸ੍ਯੂਂਸ੍ ਤੇ ਚਾਸ੍ਯ ਪ੍ਰਹਾਰਾਞ੍ ਜਹਸੁਰ੍ ਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਜਦ ਉਸ ਦੇ ਤੀਰ ਖਤਮ ਹੋ ਗਏ, ਧਨੁ ਦੇ ਕੋਨੇ ਨਾਲ ਧਨੰਜਯ ਨੇ ਡਾਕੂਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ; ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਉਸ ਦੇ ਵਾਰਾਂ ਉੱਤੇ ਹੱਸ ਪਏ।
ਪਸ਼੍ਯਤਸ੍ ਤ੍ਵ੍ ਏਵ ਪਾਰ੍ਥਸ੍ਯ ਵृष੍ਣ੍ਯਨ੍ਧਕਵਰਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ ਜਗ੍ਮੁਰ੍ ਆਦਾਯ ਤੇ ਮ੍ਲੇਚ੍ਛਾਃ ਸਮਨ੍ਤਾਨ੍ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਾਃ
ਪਾਰਥ ਦੇਖਦਾ ਹੀ ਰਹਿ ਗਿਆ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਤੇ ਅੰਧਕ ਵੰਸ਼ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਮਲੇਛ ਲੈ ਗਏ, ਹੇ ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ!
ਤਤਃ ਸ ਦੁਃਖਿਤੋ ਜਿष੍ਣੁਃ ਕष੍ਟਂ ਕष੍ਟਮ੍ ਇਤਿ ਬ੍ਰੁਵਨ੍ ਅਹੋ ਭਗਵਤਾ ਤੇਨ ਮੁਕ੍ਤੋ ऽਸ੍ਮੀਤਿ ਰੁਰੋਦ ਵੈ
ਫਿਰ ਜਿਸ਼ਨੂ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, 'ਹਾਏ ਹਾਏ!' ਕਹਿੰਦਾ, 'ਅਹੋ, ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ,' ਰੋਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਤਦ੍ ਧਨੁਸ੍ ਤਾਨਿ ਚਾਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਸ ਰਥਸ੍ ਤੇ ਚ ਵਾਜਿਨਃ ਸਰ੍ਵਮ੍ ਏਕਪਦੇ ਨष੍ਟਂ ਦਾਨਮ੍ ਅਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਿਯੇ ਯਥਾ
ਉਹ ਧਨੁਸ਼, ਉਹ ਹਥਿਆਰ, ਉਹ ਰਥ ਤੇ ਉਹ ਘੋੜੇ—ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਾਸ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਦਾਨ ਅਜਿਹੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਸਮਝ ਨਾ ਰੱਖਦਾ ਹੋਵੇ।
ਅਹੋ ਚਾਤਿ ਬਲਂ ਦੈਵਂ ਵਿਨਾ ਤੇਨ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ ਯਦ੍ ਅਸਾਮਰ੍ਥ੍ਯਯੁਕ੍ਤੋ ऽਹਂ ਨੀਚੈਰ੍ ਨੀਤਃ ਪਰਾਭਵਮ੍
ਹਾਏ, ਕਿਸੇਮਤ ਦਾ ਬੜਾ ਜ਼ੋਰ ਹੈ! ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦੇ ਬਿਨਾ ਮੈਂ ਬਿਲਕੁਲ ਅਸਹਾਇ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ ਤੇ ਘੱਟ ਦਰਜੇ ਵਾਲਿਆਂ ਕੋਲੋਂ ਹਾਰ ਗਿਆ ਹਾਂ।
ਤੌ ਬਾਹੂ ਸ ਚ ਮੇ ਮੁष੍ਟਿਃ ਸ੍ਥਾਨਂ ਤਤ੍ ਸੋ ऽਸ੍ਮਿ ਚਾਰ੍ਜੁਨਃ ਪੁਣ੍ਯੇਨੇਵ ਵਿਨਾ ਤੇਨ ਗਤਂ ਸਰ੍ਵਮ੍ ਅਸਾਰਤਾਮ੍
ਉਹ ਬਾਂਹਾਂ, ਮੇਰੀ ਮੁੱਠ, ਮੇਰਾ ਦਰਜਾ ਤੇ ਮੈਂ ਆਪ ਅਰਜੁਨ—ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਉਸ ਦੇ ਬਿਨਾ ਬੇਮਤਲਬ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਪੁੰਨ ਕਰਮ ਦੇ ਕਾਰਨ ਦੇ ਬਿਨਾ ਸਭ ਕੁਝ ਖਾਲੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਮਾਰ੍ਜੁਨਤ੍ਵਂ ਭੀਮਸ੍ਯ ਭੀਮਤ੍ਵਂ ਤਤ੍ਕृਤਂ ਧ੍ਰੁਵਮ੍ ਵਿਨਾ ਤੇਨ ਯਦ੍ ਆਭੀਰੈਰ੍ ਜਿਤੋ ऽਹਂ ਕਥਮ੍ ਅਨ੍ਯਥਾ
ਮੇਰਾ ਅਰਜੁਨ ਹੋਣਾ ਤੇ ਭੀਮ ਦੀ ਤਾਕਤ—ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਉਸ ਕਰਕੇ ਸੀ; ਉਸ ਦੇ ਬਿਨਾ, ਹੋਰ ਕਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮੈਂ ਆਭੀਰਿਆਂ ਕੋਲੋਂ ਹਾਰ ਸਕਦਾ ਸੀ?
ਇਤ੍ਥਂ ਵਦਨ੍ ਯਯੌ ਜਿष੍ਣੁਰ੍ ਇਨ੍ਦ੍ਰਪ੍ਰਸ੍ਥਂ ਪੁਰੋਤ੍ਤਮਮ੍ ਚਕਾਰ ਤਤ੍ਰ ਰਾਜਾਨਂ ਵਜ੍ਰਂ ਯਾਦਵਨਨ੍ਦਨਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖ ਕੇ, ਜੀਸ਼ਨੂ ਇੰਦਰਪ੍ਰਸਥ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸ਼ਹਿਰ, ਵੱਲ ਚਲਿਆ ਤੇ ਉਥੇ ਯਾਦਵਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਜੋਂ ਵਜ੍ਰ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ।
ਸ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਤਤੋ ਵ੍ਯਾਸਂ ਫਾਲ੍ਗੁਨਃ ਕਾਨਨਾਸ਼੍ਰਯਮ੍ ਤਮ੍ ਉਪੇਤ੍ਯ ਮਹਾਭਾਗਂ ਵਿਨਯੇਨਾਭ੍ਯਵਾਦਯਤ੍
ਉਥੇ ਫਾਲਗੁਨ ਨੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਵਿਆਸ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਮਨੁੱਖ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ।
ਤਂ ਵਨ੍ਦਮਾਨਂ ਚਰਣਾਵ੍ ਅਵਲੋਕ੍ਯ ਸੁਨਿਸ਼੍ਚਿਤਮ੍ ਉਵਾਚ ਪਾਰ੍ਥਂ ਵਿਚ੍ਛਾਯਃ ਕਥਮ੍ ਅਤ੍ਯਨ੍ਤਮ੍ ਈਦृਸ਼ਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਚਰਨਾਂ ਤੇ ਮੱਥਾ ਟੇਕਦਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਵਿਆਸ ਨੇ ਪੂਰੀ ਤਸੱਲੀ ਨਾਲ ਪਾਰਥ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਤੇਰੀ ਜੋ ਰੌਣਕ ਸੀ, ਉਹ ਇੰਨੀ ਕਿਵੇਂ ਮੁੱਕ ਗਈ?'
ਅਜਾਰਜੋਨੁਗਮਨਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾਥਵਾ ਕृਤਾ ਜਯਾਸ਼ਾਭਙ੍ਗਦੁਃਖੀ ਵਾ ਭ੍ਰष੍ਟਚ੍ਛਾਯੋ ऽਸਿ ਸਾਂਪ੍ਰਤਮ੍
ਕੀ ਤੂੰ ਕਿਸੇ ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਜਾਂ ਨੀਵੀਂ ਜਾਤ ਵਾਲੇ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਦਾ ਪਾਪ ਕੀਤਾ ਹੈ? ਜਾਂ ਜਿੱਤ ਦੀ ਆਸ ਟੁੱਟਣ ਕਰਕੇ ਦੁਖੀ ਹੋ, ਜੋ ਤੇਰੀ ਚਮਕ ਹੁਣ ਮੁੱਕ ਗਈ ਹੈ?
ਸਾਂਤਾਨਿਕਾਦਯੋ ਵਾ ਤੇ ਯਾਚਮਾਨਾ ਨਿਰਾਕृਤਾਃ ਅਗਮ੍ਯਸ੍ਤ੍ਰੀਰਤਿਰ੍ ਵਾਪਿ ਤੇਨਾਸਿ ਵਿਗਤਪ੍ਰਭਃ
ਜਾਂ ਸੰਤਾਨਿਕ ਆਦਿਕ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਤੂੰ ਅਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤੀ, ਜਾਂ ਅਵੈਧ ਔਰਤਾਂ ਵੱਲ ਮਨ ਲਾਇਆ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਤੇਰੀ ਜੋ ਰੌਣਕ ਸੀ, ਉਹ ਘੱਟ ਹੋ ਗਈ ਹੈ?
ਭੁਙ੍ਕ੍ਤੇ ਪ੍ਰਦਾਯ ਵਿਪ੍ਰੇਭ੍ਯੋ ਮਿष੍ਟਮ੍ ਏਕਮ੍ ਅਥੋ ਭਵਾਨ੍ ਕਿਂ ਵਾ ਕृਪਣਵਿਤ੍ਤਾਨਿ ਹृਤਾਨਿ ਭਵਤਾਰ੍ਜੁਨ
ਜਾਂ ਤੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਸੁਆਦਲੇ ਭੋਜਨ ਦੇ ਕੇ ਆਪ ਹੀ ਉਹ ਖਾ ਲਿਆ, ਜਾਂ ਅਰਜੁਨ, ਤੇਰੀ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਾਇਦਾਦ ਵੀ ਕਿਸੇ ਨੇ ਲੈ ਲਈ?
ਕਚ੍ਚਿਨ੍ ਨ ਸੂਰ੍ਯਵਾਤਸ੍ਯ ਗੋਚਰਤ੍ਵਂ ਗਤੋ ऽਰ੍ਜੁਨ ਦੁष੍ਟਚਕ੍ਸ਼ੁਰ੍ ਹਤੋ ਵਾਪਿ ਨਿਃਸ਼੍ਰੀਕਃ ਕਥਮ੍ ਅਨ੍ਯਥਾ
ਅਰਜੁਨ, ਕੀ ਤੂੰ ਕਦੇ ਸੂਰਜ ਜਾਂ ਹਵਾ ਦੀ ਨਿਗਾਹ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ, ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਦੀ ਮਾੜੀ ਨਜ਼ਰ ਲੱਗ ਗਈ, ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਮੰਦ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਤੇਰੀ ਸ਼ਾਨ ਇੰਨੀ ਘਟ ਗਈ ਹੈ?
ਸ੍ਪृष੍ਟੋ ਨਖਾਮ੍ਭਸਾ ਵਾਪਿ ਘਟਾਮ੍ਭਃਪ੍ਰੋਕ੍ਸ਼ਿਤੋ ऽਪਿ ਵਾ ਤੇਨਾਤੀਵਾਸਿ ਵਿਚ੍ਛਾਯੋ ਨ੍ਯੂਨੈਰ੍ ਵਾ ਯੁਧਿ ਨਿਰ੍ਜਿਤਃ
ਜਾਂ ਤੈਨੂੰ ਕਿਸੇ ਨਖ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਘੜੇ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਛੂਹ ਲੱਗੀ, ਜਾਂ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਦਰਜੇ ਵਾਲਿਆਂ ਕੋਲੋਂ ਹਾਰ ਗਿਆ, ਜੋ ਤੇਰੀ ਚਮਕ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੁੱਕ ਗਈ ਹੈ?
ਤਤਃ ਪਾਰ੍ਥੋ ਵਿਨਿਃਸ਼੍ਵਸ੍ਯ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਂ ਭਗਵਨ੍ਨ੍ ਇਤਿ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤੋ ਯਥਾਵਦ੍ ਆਚष੍ਟ ਵਿਪ੍ਰਾ ਆਤ੍ਮਪਰਾਭਵਮ੍
ਫਿਰ ਪਾਰਥ ਨੇ ਡੂੰਘੀ ਸਾਹ ਲੈ ਕੇ ਆਖਿਆ, 'ਭਗਵਾਨ ਜੀ, ਸੁਣੋ,' ਤੇ ਜਿਵੇਂ ਕੁਝ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਆਪਣਾ ਹਾਰ ਜਾਣਾ ਵਿਆਸ ਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ।
ਯਦ੍ ਬਲਂ ਯਚ੍ ਚ ਨਸ੍ ਤੇਜੋ ਯਦ੍ ਵੀਰ੍ਯਂ ਯਤ੍ ਪਰਾਕ੍ਰਮਃ ਯਾ ਸ਼੍ਰੀਸ਼੍ ਛਾਯਾ ਚ ਨਃ ਸੋ ऽਸ੍ਮਾਨ੍ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਹਰਿਰ੍ ਗਤਃ
ਜੋ ਤਾਕਤ, ਜੋ ਜੋਸ਼, ਜੋ ਵੀਰਤਾ, ਜੋ ਸ਼ਕਤੀ, ਜੋ ਕismet ਤੇ ਜੋ ਚਮਕ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਸੀ—ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਸਾਨੂੰ ਛੱਡ ਗਿਆ ਜਦੋਂ ਹਰੀ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਇਤਰੇਣੇਵ ਮਹਤਾ ਸ੍ਮਿਤਪੂਰ੍ਵਾਭਿਭਾषਿਣਾ ਹੀਨਾ ਵਯਂ ਮੁਨੇ ਤੇਨ ਜਾਤਾਸ੍ ਤृਣਮਯਾ ਇਵ
ਉਸ ਦੂਜੇ ਨੇ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਹੱਸ ਕੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਸਾਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਹੇ ਮੁਨੀ, ਅਸੀਂ ਹੁਣ ਘਾਹ ਵਾਂਗ ਨਿਕੰਮੇ ਹੋ ਗਏ ਹਾਂ।
ਅਸ੍ਤ੍ਰਾਣਾਂ ਸਾਯਕਾਨਾਂ ਚ ਗਾਣ੍ਡੀਵਸ੍ਯ ਤਥਾ ਮਮ ਸਾਰਤਾ ਯਾਭਵਨ੍ ਮੂਰ੍ਤਾ ਸ ਗਤਃ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਃ
ਮੇਰੇ ਹਥਿਆਰਾਂ, ਤੀਰਾਂ ਤੇ ਗਾਂਡੀਵ ਵਿੱਚ ਜੋ ਤਾਕਤ ਸੀ—ਉਹ ਪੂਰਨ ਪੁਰਖ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਯਸ੍ਯਾਵਲੋਕਨਾਦ੍ ਅਸ੍ਮਾਞ੍ ਸ਼੍ਰੀਰ੍ ਜਯਃ ਸਂਪਦ੍ ਉਨ੍ਨਤਿਃ ਨ ਤਤ੍ਯਾਜ ਸ ਗੋਵਿਨ੍ਦਸ੍ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾਸ੍ਮਾਨ੍ ਭਗਵਾਨ੍ ਗਤਃ
ਜਿਸ ਦੀ ਸਿਰਫ਼ ਨਿਗਾਹ ਨਾਲ ਸਾਨੂੰ ਰੌਣਕ, ਜਿੱਤ, ਦੌਲਤ ਤੇ ਉੱਚਾਈ ਮਿਲਦੀ ਸੀ—ਉਹ ਗੋਵਿੰਦ ਸਾਨੂੰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਛੱਡਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਭਗਵਾਨ ਸਾਨੂੰ ਛੱਡ ਗਿਆ ਹੈ।
ਭੀष੍ਮਦ੍ਰੋਣਾਙ੍ਗਰਾਜਾਦ੍ਯਾਸ੍ ਤਥਾ ਦੁਰ੍ਯੋਧਨਾਦਯਃ ਯਤ੍ਪ੍ਰਭਾਵੇਨ ਨਿਰ੍ਦਗ੍ਧਾਃ ਸ ਕृष੍ਣਸ੍ ਤ੍ਯਕ੍ਤਵਾਨ੍ ਭੁਵਮ੍
ਭੀਸ਼ਮ, ਦ੍ਰੋਣ, ਅੰਗ ਦੇ ਰਾਜਾ ਤੇ ਦੁਰਯੋਧਨ ਆਦਿਕ—all ਉਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਸੜ ਕੇ ਖਤਮ ਹੋ ਗਏ; ਉਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਹੁਣ ਧਰਤੀ ਛੱਡ ਗਿਆ ਹੈ।
ਨਿਰ੍ਯੌਵਨਾ ਹਤਸ਼੍ਰੀਕਾ ਭ੍ਰष੍ਟਚ੍ਛਾਯੇਵ ਮੇ ਮਹੀ ਵਿਭਾਤਿ ਤਾਤ ਨੈਕੋ ऽਹਂ ਵਿਰਹੇ ਤਸ੍ਯ ਚਕ੍ਰਿਣਃ
ਜਵਾਨੀ ਤੋਂ ਵੰਝੀ, ਚਮਕ ਤੋਂ ਖੋਹੀ ਹੋਈ, ਮੇਰੀ ਧਰਤੀ ਮੈਨੂੰ ਐਸੇ ਲੱਗਦੀ ਹੈ, ਪਿਆਰੇ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਔਰਤ ਦੀ ਰੌਣਕ ਮੁੱਕ ਗਈ ਹੋਵੇ; ਮੈਂ ਉਸ ਚਕਰਧਾਰੀ ਦੀ ਵਿਛੋੜੀ ਵਿੱਚ ਇਕੱਲਾ ਨਹੀਂ ਹਾਂ।
ਯਸ੍ਯਾਨੁਭਾਵਾਦ੍ ਭੀष੍ਮਾਦ੍ਯੈਰ੍ ਮਯ੍ਯ੍ ਅਗ੍ਨੌ ਸ਼ਲਭਾਯਿਤਮ੍ ਵਿਨਾ ਤੇਨਾਦ੍ਯ ਕृष੍ਣੇਨ ਗੋਪਾਲੈਰ੍ ਅਸ੍ਮਿ ਨਿਰ੍ਜਿਤਃ
ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਭੀਸ਼ਮ ਆਦਿ ਮੇਰੇ ਅੱਗੇ ਪਤੰਗਿਆਂ ਵਾਂਗ ਸੜ ਗਏ, ਉਸ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਬਿਨਾ, ਅੱਜ ਮੈਂ ਗੋਪਾਂ ਵਲੋਂ ਹਾਰ ਗਿਆ ਹਾਂ।
ਗਾਣ੍ਡੀਵਂ ਤ੍ਰਿषੁ ਲੋਕੇषੁ ਖ੍ਯਾਤਂ ਯਦ੍ ਅਨੁਭਾਵਤਃ ਮਮ ਤੇਨ ਵਿਨਾਭੀਰੈਰ੍ ਲਗੁਡੈਸ੍ ਤੁ ਤਿਰਸ੍ਕृਤਮ੍
ਗਾਂਡੀਵ ਧਨੁਸ਼, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ, ਹੁਣ ਉਸ ਦੇ ਬਿਨਾ, ਗੋਪਾਂ ਨੇ ਲਕੜੀਆਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਤਿਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਸ੍ਤ੍ਰੀਸਹਸ੍ਰਾਣ੍ਯ੍ ਅਨੇਕਾਨਿ ਹ੍ਯ੍ ਅਨਾਥਾਨਿ ਮਹਾਮੁਨੇ ਯਤਤੋ ਮਮ ਨੀਤਾਨਿ ਦਸ੍ਯੁਭਿਰ੍ ਲਗੁਡਾਯੁਧੈਃ
ਅਨੇਕਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਔਰਤਾਂ, ਹੁਣ ਅਨਾਥ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਜਦ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਲਕੜੀਆਂ ਵਾਲੇ ਡਾਕੂਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਗਿਆ।
ਆਨੀਯਮਾਨਮ੍ ਆਭੀਰੈਃ ਸਰ੍ਵਂ ਕृष੍ਣਾਵਰੋਧਨਮ੍ ਹृਤਂ ਯष੍ਟਿਪ੍ਰਹਰਣੈਃ ਪਰਿਭੂਯ ਬਲਂ ਮਮ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਘਰ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਆਭੀਰਾਂ ਨੇ ਲਕੜੀਆਂ ਨਾਲ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਹੋ ਕੇ, ਮੇਰੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਨਿਮਰ ਕਰਕੇ, ਲੈ ਗਿਆ।
ਨਿਃਸ਼੍ਰੀਕਤਾ ਨ ਮੇ ਚਿਤ੍ਰਂ ਯਜ੍ ਜੀਵਾਮਿ ਤਦ੍ ਅਦ੍ਭੁਤਮ੍ ਨੀਚਾਵਮਾਨਪਙ੍ਕਾਙ੍ਕੀ ਨਿਰ੍ਲਜ੍ਜੋ ऽਸ੍ਮਿ ਪਿਤਾਮਹ
ਇਹ ਕੋਈ ਅਜੀਬ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਿ ਮੈਂ ਰੌਣਕ ਤੋਂ ਵੰਝਾ ਹੋ ਗਿਆ; ਹੈਰਾਨੀ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਅਜੇ ਵੀ ਜੀਉਂਦਾ ਹਾਂ। ਨੀਚ ਅਪਮਾਨ ਦੇ ਕੀਚੜ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ, ਮੈਂ ਨਿਰਲੱਜ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਹੇ ਪਿਤਾਮਹ।