ਮਤ੍ਸ੍ਯਬਨ੍ਧੈਸ਼੍ ਚ ਮਤ੍ਸ੍ਯੋ ऽਸੌ ਮਤ੍ਸ੍ਯੈਰ੍ ਅਨ੍ਯੈਃ ਸਹ ਦ੍ਵਿਜਾਃ ਘਾਤਿਤੋ ऽਸੁਰਵਰ੍ਯਾਯ ਸ਼ਮ੍ਬਰਾਯ ਨਿਵੇਦਿਤਃ
ਉਹ ਮੱਛੀ ਹੋਰ ਮੱਛੀਆਂ ਸਮੇਤ ਮੱਛੀ ਫੜਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਫੜੀ, ਮਾਰੀ ਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰ ਸ਼ੰਬਰ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤੀ।
ਤਸ੍ਯ ਮਾਯਾਵਤੀ ਨਾਮ ਪਤ੍ਨੀ ਸਰ੍ਵਗृਹੇਸ਼੍ਵਰੀ ਕਾਰਯਾਮ੍ ਆਸ ਸੂਦਾਨਾਮ੍ ਆਧਿਪਤ੍ਯਮ੍ ਅਨਿਨ੍ਦਿਤਾ
ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਂ ਮਾਯਾਵਤੀ ਸੀ ਤੇ ਜੋ ਸਾਰੇ ਘਰ ਦੀ ਮਾਲਕਣ ਸੀ, ਉਸਨੂੰ ਰਸੋਈਆਂ ਦੀ ਮੁਖੀ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ।
ਦਾਰਿਤੇ ਮਤ੍ਸ੍ਯਜਠਰੇ ਦਦृਸ਼ੇ ਸਾਤਿਸ਼ੋਭਨਮ੍ ਕੁਮਾਰਂ ਮਨ੍ਮਥਤਰੋਰ੍ ਦਗ੍ਧਸ੍ਯ ਪ੍ਰਥਮਾਙ੍ਕੁਰਮ੍
ਜਦ ਮੱਛੀ ਦਾ ਪੇਟ ਚੀਰਿਆ ਗਿਆ, ਉਸਨੇ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣਾ ਮੁੰਡਾ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਜਲਿਆ ਹੋਇਆ ਕਾਮਦੇਵ ਰੁੱਖ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਅੰਕੁਰ ਸੀ।
ਕੋ ऽਯਂ ਕਥਮ੍ ਅਯਂ ਮਤ੍ਸ੍ਯਜਠਰੇ ਸਮੁਪਾਗਤਃ ਇਤ੍ਯ੍ ਏਵਂ ਕੌਤੁਕਾਵਿष੍ਟਾਂ ਤਾਂ ਤਨ੍ਵੀਂ ਪ੍ਰਾਹ ਨਾਰਦਃ
ਉਹ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਸੋਚਣ ਲੱਗੀ, 'ਇਹ ਕੌਣ ਹੈ, ਤੇ ਮੱਛੀ ਦੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਆ ਗਿਆ?' ਉਸ ਵੇਲੇ ਨਾਰਦ ਨੇ ਉਸ ਸੁੰਦਰ ਨਾਰੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਅਯਂ ਸਮਸ੍ਤਜਗਤਾਂ ਸृष੍ਟਿਸਂਹਾਰਕਾਰਿਣਾ ਸ਼ਮ੍ਬਰੇਣ ਹृਤਃ ਕृष੍ਣਤਨਯਃ ਸੂਤਿਕਾਗृਹਾਤ੍
'ਇਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਸਾਰੇ ਜਗਤਾਂ ਦੇ ਬਣਾਉਣ ਤੇ ਮਿਟਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ੰਬਰ ਨੇ ਸੂਤਕ ਘਰ ਤੋਂ ਚੁੱਕ ਲਿਆ ਸੀ।'
ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤਃ ਸਮੁਦ੍ਰੇ ਮਤ੍ਸ੍ਯੇਨ ਨਿਗੀਰ੍ਣਸ੍ ਤੇ ਵਸ਼ਂ ਗਤਃ ਨਰਰਤ੍ਨਮ੍ ਇਦਂ ਸੁਭ੍ਰੁ ਵਿਸ਼੍ਰਬ੍ਧਾ ਪਰਿਪਾਲਯ
'ਇਹ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟਿਆ ਗਿਆ, ਮੱਛੀ ਨੇ ਨਿਗਲ ਲਿਆ ਤੇ ਹੁਣ ਤੇਰੇ ਹਵਾਲੇ ਆ ਗਿਆ। ਸੋਹਣੀ ਭੌਂਹ ਵਾਲੀਏ, ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਹੋ ਕੇ ਇਸ ਮਨੁੱਖ ਰਤਨ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ।'
ਨਾਰਦੇਨੈਵਮ੍ ਉਕ੍ਤਾ ਸਾ ਪਾਲਯਾਮ੍ ਆਸ ਤਂ ਸ਼ਿਸ਼ੁਮ੍ ਬਾਲ੍ਯਾਦ੍ ਏਵਾਤਿਰਾਗੇਣ ਰੂਪਾਤਿਸ਼ਯਮੋਹਿਤਾ
ਨਾਰਦ ਨੇ ਜਿਵੇਂ ਆਖਿਆ, ਉਹ ਮਹਿਲਾ ਨੇ ਉਸ ਬੱਚੇ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕੀਤੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਉਸ ਦੀ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਵਧੀਆ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।
ਸ ਯਦਾ ਯੌਵਨਾਭੋਗਭੂषਿਤੋ ऽਭੂਦ੍ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ ਸਾਭਿਲਾषਾ ਤਦਾ ਸਾ ਤੁ ਬਭੂਵ ਗਜਗਾਮਿਨੀ
ਹੇ ਵਿਦਵਾਨੋ, ਜਦ ਉਹ ਨੌਜਵਾਨੀ ਦੇ ਸੁਖ-ਸਿੰਗਾਰ ਨਾਲ ਸਜ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਮਹਿਲਾ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ ਹਾਥੀ ਵਰਗੇ ਚਾਲ ਨਾਲ ਤੁਰੀ।
ਮਾਯਾਵਤੀ ਦਦੌ ਚਾਸ੍ਮੈ ਮਾਯਾ ਸਰ੍ਵਾ ਮਹਾਤ੍ਮਨੇ ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮ੍ਨਾਯਾਤ੍ਮਭੂਤਾਯ ਤਨ੍ਨ੍ਯਸ੍ਤਹृਦਯੇਕ੍ਸ਼ਣਾ ਪ੍ਰਸਜ੍ਜਨ੍ਤੀਂ ਤੁ ਤਾਮ੍ ਆਹ ਸ ਕਾਰ੍ष੍ਣਿਃ ਕਮਲਲੋਚਨਃ
ਮਾਯਾਵਤੀ ਨੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ, ਜੋ ਉਸ ਦਾ ਆਪਣਾ ਹੀ ਰੂਪ ਸੀ, ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਮਾਯਾਵਾਂ ਦੇ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਆਪਣਾ ਦਿਲ ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਉਸ ਉੱਤੇ ਟਿਕਾ ਕੇ, ਉਹ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਕਮਲ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਆਖਿਆ।
ਮਾਤृਭਾਵਂ ਵਿਹਾਯੈਵ ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਵਰ੍ਤਸੇ ऽਨ੍ਯਥਾ
ਮਾਂ ਵਾਲਾ ਭਾਵ ਛੱਡ ਕੇ, ਤੂੰ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਿਉਂ ਵਰਤ ਰਹੀ ਹੈਂ?
ਸਾ ਚਾਸ੍ਮੈ ਕਥਯਾਮ੍ ਆਸ ਨ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ ਤ੍ਵਂ ਮਮੇਤਿ ਵੈ ਤਨਯਂ ਤ੍ਵਾਮ੍ ਅਯਂ ਵਿष੍ਣੋਰ੍ ਹृਤਵਾਨ੍ ਕਾਲਸ਼ਮ੍ਬਰਃ
ਉਹ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਕਾਲਸ਼ੰਬਰ ਨੇ ਤੈਨੂੰ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ, ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਲੈ ਗਿਆ ਸੀ।"
ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤਃ ਸਮੁਦ੍ਰੇ ਮਤ੍ਸ੍ਯਸ੍ਯ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਜਠਰਾਨ੍ ਮਯਾ ਸਾ ਤੁ ਰੋਦਿਤਿ ਤੇ ਮਾਤਾ ਕਾਨ੍ਤਾਦ੍ਯਾਪ੍ਯ੍ ਅਤਿਵਤ੍ਸਲਾ
"ਤੈਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਤੂੰ ਮੱਛੀ ਦੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਗਿਆ ਤੇ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਲੱਭ ਲਿਆ। ਤੇਰੀ ਸੋਹਣੀ ਤੇ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਮਾਂ ਅਜੇ ਵੀ ਤੇਰੇ ਲਈ ਰੋ ਰਹੀ ਹੈ।"
ਇਤ੍ਯ੍ ਉਕ੍ਤਃ ਸ਼ਮ੍ਬਰਂ ਯੁਦ੍ਧੇ ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮ੍ਨਃ ਸ ਸਮਾਹ੍ਵਯਤ੍ ਕ੍ਰੋਧਾਕੁਲੀਕृਤਮਨਾ ਯੁਯੁਧੇ ਚ ਮਹਾਬਲਃ
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਮਨ ਲੈ ਕੇ, ਸ਼ੰਬਰ ਨੂੰ ਲੜਾਈ ਲਈ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਆਪਣੀ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਉਸ ਨਾਲ ਜੰਗ ਕੀਤੀ।
ਹਤ੍ਵਾ ਸੈਨ੍ਯਮ੍ ਅਸ਼ੇषਂ ਤੁ ਤਸ੍ਯ ਦੈਤ੍ਯਸ੍ਯ ਮਾਧਵਿਃ ਸਪ੍ਤ ਮਾਯਾ ਵ੍ਯਤਿਕ੍ਰਮ੍ਯ ਮਾਯਾਂ ਸਂਯੁਯੁਜੇ ऽष੍ਟਮੀਮ੍
ਉਸ ਦੈਤ ਦੇ ਪੂਰੇ ਫੌਜ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਮਾਧਵ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸੱਤ ਮਾਯਾਵਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਤੇ ਅਠਵੀਂ ਨਾਲ ਲੜਨ ਲੱਗਾ।
ਤਯਾ ਜਘਾਨ ਤਂ ਦੈਤ੍ਯਂ ਮਾਯਯਾ ਕਾਲਸ਼ਮ੍ਬਰਮ੍ ਉਤ੍ਪਤ੍ਯ ਚ ਤਯਾ ਸਾਰ੍ਧਮ੍ ਆਜਗਾਮ ਪਿਤੁਃ ਪੁਰਮ੍
ਉਸ ਮਾਯਾ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਕਾਲਸ਼ੰਬਰ ਦੈਤ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਉਹ ਮਾਯਾਵਤੀ ਨਾਲ ਇਕੱਠੇ ਉੱਡ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਚਲੇ ਗਏ।
ਅਨ੍ਤਃਪੁਰੇ ਚ ਪਤਿਤਂ ਮਾਯਾਵਤ੍ਯਾ ਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍ ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਹृष੍ਟਸਂਕਲ੍ਪਾ ਬਭੂਵੁਃ ਕृष੍ਣਯੋषਿਤਃ ਰੁਕ੍ਮਿਣੀ ਚਾਬ੍ਰਵੀਤ੍ ਪ੍ਰੇਮ੍ਣਾ ਆਸਕ੍ਤਦृष੍ਟਿਰ੍ ਅਨਿਨ੍ਦਿਤਾ
ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਮਾਯਾਵਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਆਉਂਦੇ ਵੇਲੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀਆਂ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਮਨ ਪਾਇਆ। ਰੁਕਮੀਣੀ ਨੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਨਜ਼ਰ ਟਿਕਾ ਕੇ, ਨਿਰਮਲਤਾ ਨਾਲ ਆਖਿਆ।
ਧਨ੍ਯਾਯਾਃ ਖਲ੍ਵ੍ ਅਯਂ ਪੁਤ੍ਰੋ ਵਰ੍ਤਤੇ ਨਵਯੌਵਨੇ ਅਸ੍ਮਿਨ੍ ਵਯਸਿ ਪੁਤ੍ਰੋ ਮੇ ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮ੍ਨੋ ਯਦਿ ਜੀਵਤਿ
"ਉਹ ਮਹਿਲਾ ਵਾਕਈ ਧਨਵੰਤ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਨੌਜਵਾਨੀ ਦੀ ਤਰੋਤਾਜ਼ਗੀ ਵਿੱਚ ਖੜਾ ਹੈ। ਜੇ ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ ਇਸ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਜੀਵਤ ਹੈ।"
ਸਭਾਗ੍ਯਾ ਜਨਨੀ ਵਤ੍ਸ ਤ੍ਵਯਾ ਕਾਪਿ ਵਿਭੂषਿਤਾ ਅਥਵਾ ਯਾਦृਸ਼ਃ ਸ੍ਨੇਹੋ ਮਮ ਯਾਦृਗ੍ ਵਪੁਸ਼੍ ਚ ਤੇ ਹਰੇਰ੍ ਅਪਤ੍ਯਂ ਸੁਵ੍ਯਕ੍ਤਂ ਭਵਾਨ੍ ਵਤ੍ਸ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
"ਪੁੱਤਰ, ਕੋਈ ਮਾਂ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਸੋਭਿਤ ਹੋਈ ਹੈ। ਜਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਮੇਰਾ ਪਿਆਰ ਤੇ ਤੇਰੀ ਸੋਹਣੀ ਆਕਰਤੀ ਹੈ, ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਤੂੰ ਹਰੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈਂ, ਪੁੱਤਰ, ਤੂੰ ਇਹੀ ਹੋਵੇਗਾ।"
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨ੍ ਅਨ੍ਤਰੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਃ ਸਹ ਕृष੍ਣੇਨ ਨਾਰਦਃ ਅਨ੍ਤਃਪੁਰਵਰਾਂ ਦੇਵੀਂ ਰੁਕ੍ਮਿਣੀਂ ਪ੍ਰਾਹ ਹਰ੍षਿਤਃ
ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਨਾਰਦ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਨਾਲ ਆਇਆ ਤੇ ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਲ ਦੀਆਂ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਰੁਕਮੀਣੀ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਆਖਿਆ।
ਏष ਤੇ ਤਨਯਃ ਸੁਭ੍ਰੁ ਹਤ੍ਵਾ ਸ਼ਮ੍ਬਰਮ੍ ਆਗਤਃ ਹृਤੋ ਯੇਨਾਭਵਤ੍ ਪੂਰ੍ਵਂ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ ਤੇ ਸੂਤਿਕਾਗृਹਾਤ੍
"ਹੇ ਸੋਹਣੀ ਭਰਵਾਂ ਵਾਲੀ, ਇਹ ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਸ਼ੰਬਰ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ। ਇਹ ਉਹੀ ਹੈ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਤੇਰੇ ਜਨਮ ਕਮਰੇ ਤੋਂ ਲੈ ਗਿਆ ਸੀ।"
ਇਯਂ ਮਾਯਾਵਤੀ ਭਾਰ੍ਯਾ ਤਨਯਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਤੇ ਸਤੀ ਸ਼ਮ੍ਬਰਸ੍ਯ ਨ ਭਾਰ੍ਯੇਯਂ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍ ਅਤ੍ਰ ਕਾਰਣਮ੍
"ਇਹ ਮਾਯਾਵਤੀ ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਪਤਨੀ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ੰਬਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨਹੀਂ। ਸੁਣ, ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਕੀ ਹੈ।"
ਮਨ੍ਮਥੇ ਤੁ ਗਤੇ ਨਾਸ਼ਂ ਤਦੁਦ੍ਭਵਪਰਾਯਣਾ ਸ਼ਮ੍ਬਰਂ ਮੋਹਯਾਮ੍ ਆਸ ਮਾਯਾਰੂਪੇਣ ਰੁਕ੍ਮਿਣਿ
"ਜਦ ਕਾਮ ਦੇਵ ਦਾ ਨਾਸ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਉਤਪਤਿ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਰਹੀ। ਰੁਕਮੀਣੀ, ਉਸ ਨੇ ਮਾਯਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਸ਼ੰਬਰ ਨੂੰ ਭਟਕਾ ਦਿੱਤਾ।"
ਵਿਵਾਹਾਦ੍ਯੁਪਭੋਗੇषੁ ਰੂਪਂ ਮਾਯਾਮਯਂ ਸ਼ੁਭਮ੍ ਦਰ੍ਸ਼ਯਾਮ੍ ਆਸ ਦੈਤ੍ਯਸ੍ਯ ਤਸ੍ਯੇਯਂ ਮਦਿਰੇਕ੍ਸ਼ਣਾ
"ਵਿਆਹ ਤੇ ਹੋਰ ਸੁਖ-ਸੰਗਾਰ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਦੈਤ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸੋਭਾਵਾਂ ਮਾਯਾਵਾਂ ਰੂਪ ਵਿਖਾਇਆ। ਇਹ ਮਦਿਰ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਉਹੀ ਹੈ।"
ਕਾਮੋ ऽਵਤੀਰ੍ਣਃ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ ਤੇ ਤਸ੍ਯੇਯਂ ਦਯਿਤਾ ਰਤਿਃ ਵਿਸ਼ਙ੍ਕਾ ਨਾਤ੍ਰ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਾ ਸ੍ਨੁषੇਯਂ ਤਵ ਸ਼ੋਭਨਾ
"ਕਾਮ ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਉਹ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਉਸ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਰਤੀ ਹੈ। ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਾ ਕਰ—ਇਹ ਸੋਭਾਵਾਂ ਮਹਿਲਾ ਤੇਰੀ ਪੁੱਤ-ਵਧੂ ਹੈ।"
ਤਤੋ ਹਰ੍षਸਮਾਵਿष੍ਟੌ ਰੁਕ੍ਮਿਣੀਕੇਸ਼ਵੌ ਤਦਾ ਨਗਰੀ ਚ ਸਮਸ੍ਤਾ ਸਾ ਸਾਧੁ ਸਾਧ੍ਵ੍ ਇਤ੍ਯ੍ ਅਭਾषਤ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਰੁਕਮਣੀ ਤੇ ਕੇਸ਼ਵ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ, ਤੇ ਸਾਰੀ ਸ਼ਹਿਰ ਨੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ, 'ਵਧੀਆ! ਵਧੀਆ!'
ਚਿਰਂ ਨष੍ਟੇਨ ਪੁਤ੍ਰੇਣ ਸਂਗਤਾਂ ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਰੁਕ੍ਮਿਣੀਮ੍ ਅਵਾਪ ਵਿਸ੍ਮਯਂ ਸਰ੍ਵੋ ਦ੍ਵਾਰਵਤ੍ਯਾਂ ਜਨਸ੍ ਤਦਾ
ਜਦ ਰੁਕਮਣੀ ਆਪਣੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਗੁੰਮ ਹੋਏ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਮਿਲੀ, ਤਾਂ ਦੁਆਰਕਾ ਦੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਏ।
ਚਾਰੁਦੇष੍ਣਂ ਸੁਦੇष੍ਣਂ ਚ ਚਾਰੁਦੇਹਂ ਚ ਸ਼ੋਭਨਮ੍ ਸੁषੇਣਂ ਚਾਰੁਗੁਪ੍ਤਂ ਚ ਭਦ੍ਰਚਾਰੁਂ ਤਥਾਪਰਮ੍
ਰੁਕਮਣੀ ਨੇ ਪੁੱਤਰ ਜਣੇ: ਚਾਰੁਦੇਸ਼ਨ, ਸੁਦੇਸ਼ਨ, ਚਾਰੁਦੇਹ ਜੋ ਸੋਹਣਾ ਸੀ, ਸੁਸ਼ੇਣ, ਚਾਰੁਗੁਪਤ ਅਤੇ ਭਦਰਚਾਰੁ।
ਚਾਰੁਵਿਨ੍ਦਂ ਸੁਚਾਰੁਂ ਚ ਚਾਰੁਂ ਚ ਬਲਿਨਾਂ ਵਰਮ੍ ਰੁਕ੍ਮਿਣ੍ਯ੍ ਅਜਨਯਤ੍ ਪੁਤ੍ਰਾਨ੍ ਕਨ੍ਯਾਂ ਚਾਰੁਮਤੀਂ ਤਥਾ
ਉਸ ਨੇ ਚਾਰੁਵਿੰਦ, ਸੁਚਾਰੁ, ਤੇ ਚਾਰੁ, ਜੋ ਬਲਵਾਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਸੀ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਧੀ ਚਾਰੁਮਤੀ ਵੀ ਜਣੀ।
ਅਨ੍ਯਾਸ਼੍ ਚ ਭਾਰ੍ਯਾਃ ਕृष੍ਣਸ੍ਯ ਬਭੂਵੁਃ ਸਪ੍ਤ ਸ਼ੋਭਨਾਃ ਕਾਲਿਨ੍ਦੀ ਮਿਤ੍ਰਵਿਨ੍ਦਾ ਚ ਸਤ੍ਯਾ ਨਾਗ੍ਨਜਿਤੀ ਤਥਾ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਪਤਨੀਆਂ ਵੀ ਸਨ—ਸੱਤ ਉੱਚੀ ਕੁਲ ਦੀਆਂ: ਕਾਲਿੰਦੀ, ਮਿਤ੍ਰਵਿੰਦਾ, ਸਤਿਆ ਅਤੇ ਨਾਗਨਜਿਤੀ।
ਦੇਵੀ ਜਾਮ੍ਬਵਤੀ ਚਾਪਿ ਸਦਾ ਤੁष੍ਟਾ ਤੁ ਰੋਹਿਣੀ ਮਦ੍ਰਰਾਜਸੁਤਾ ਚਾਨ੍ਯਾ ਸੁਸ਼ੀਲਾ ਸ਼ੀਲਮਣ੍ਡਲਾ
ਦੇਵੀ ਜਾਮਬਵਤੀ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਰੋਹਣੀ, ਮਦਰ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਧੀ, ਸੁਸ਼ੀਲਾ ਅਤੇ ਸ਼ੀਲਮੰਡਲਾ ਵੀ ਉਸ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਸਨ।