ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਗੋਕੁਲ ਵਿੱਚ ਗਾਂਵਾਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਗਾਂਵਾਂ ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਬਛਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸਨ। ਉਹ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੀਆਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੀਂਹ ਨਾਲ ਉੱਗੀ ਫਸਲਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਪੌਸ਼ਣ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਮੀਂਹ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੇ ਬੱਦਲ ਦਿਸਦੇ, ਉਥੇ ਕਦੇ ਤੰਗੀ, ਕਰਜ਼ਾ, ਭੁੱਖ ਜਾਂ ਸੁੱਕਾ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੱਦਲਾਂ ਨੇ ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਗਾਂਵਾਂ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਸੂਰਜ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਇਆ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਪਰਜਨਯਾ ਨੇ ਸਾਰੀਆਂ ਜਗ੍ਹਾਂ ਮੀਂਹ ਵਰਸਾਇਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਲਾਭ ਮਿਲਿਆ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਹਰੇਕ ਸਾਵਣ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ, ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ ਇੰਦਰ ਦੇ ਆਦਰ ਵਿੱਚ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ, ਤੇ ਗੋਕੁਲ ਦੇ ਵਸਨੀਕ ਵੀ ਹੋਰਾਂ ਵਾਂਗ ਇਸੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਦੇ। ਇੱਕ ਵਾਰ, ਜਦੋਂ ਨੰਦ ਜੀ ਨੇ ਇੰਦਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਦਾਮੋਦਰ—ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ—ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਇੰਦਰ ਵੱਲ ਗੁੱਸਾ ਜਗਾਇਆ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਅਸੀਂ ਕਿਸਾਨ ਜਾਂ ਵਪਾਰੀ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਹੀ ਗਾਂਵਾਂ ਸਾਡੀਆਂ ਦੇਵਤਾ ਹਨ, ਪਿਤਾ ਜੀ। ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਹਾਂ। ਗਿਆਨ ਦੇ ਚਾਰ ਰੂਪ ਹਨ: ਪੁੱਛਗਿੱਛ, ਤਿੰਨ ਵੇਦ, ਵਪਾਰ ਤੇ ਰਾਜ ਕਰਨਾ। ਹੁਣ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣੋ—ਵਪਾਰ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਖੇਤੀ, ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂ-ਪਾਲਣ—ਇਹ ਤਿੰਨ ਮੁੱਖ ਜੀਵਿਕਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਹਨ, ਤੇ ਵਪਾਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਕਿਸਾਨ ਲਈ ਖੇਤੀ, ਵਪਾਰੀ ਲਈ ਵਪਾਰ, ਤੇ ਸਾਡੇ ਲਈ ਗਾਂਵਾਂ—ਇਹ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਜੀਵਨ-ਸਾਧਨ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਪਾਰ ਤਿੰਨ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਕੋਲ ਜਿਹੜਾ ਗਿਆਨ ਹੈ, ਉਹੀ ਉਸ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਦੈਵੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ—ਉਸ ਦੀ ਹੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਉਹੀ ਉਸ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇ ਗਿਆਨ ਦਾ ਫਲ ਖਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਥੇ ਜਾਂ ਅਗਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਚੰਗਾ ਫਲ ਨਹੀਂ ਪਾਂਦਾ। ਇਸ ਲਈ, ਸਾਡੇ ਲਈ ਪਹਾੜਾਂ, ਸਰਹੱਦਾਂ, ਜੰਗਲਾਂ ਤੇ ਟਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ—ਇਹੀ ਸਾਡਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਮਾਰਗ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਪਹਾੜ ਅਤੇ ਗਾਂਵਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ; ਸਾਨੂੰ ਇੰਦਰ ਨਾਲ ਕੀ ਲੈਣਾ? ਸਾਡੇ ਲਈ ਗਾਂਵਾਂ ਅਤੇ ਪਹਾੜ ਹੀ ਦੇਵਤਾ ਹਨ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਯਜਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਕਿਸਾਨ ਸਰਹੱਦਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਅਸੀਂ ਜੰਗਲਾਂ ਅਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹੋਏ, ਗਾਂਵਾਂ ਅਤੇ ਪਹਾੜ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਇਸ ਲਈ, ਤੁਸੀਂ ਗੋਵਰਧਨ ਪਹਾੜ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭੇਟਾਂ ਨਾਲ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰੋ, ਤੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਪਸ਼ੂ ਦੀ ਭੇਟ ਚੜ੍ਹਾਓ। ਸਾਰੀਆਂ ਗਾਂਵਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ ਇਕੱਠਾ ਕਰੋ, ਕੋਈ ਹਿਚਕ ਨਾ ਕਰੋ, ਤੇ ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜਾਂ ਹੋਰ ਇੱਛਾ ਕਰਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੁਰਸ਼ਾਦ ਵੰਡੋ। ਜਦੋਂ ਭੇਟਾਂ ਚੜ੍ਹ ਚੁੱਕਣ, ਯਜਨਾ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਭੋਜਨ ਕਰ ਲੈਣ, ਤਾਂ ਗਾਂਵਾਂ ਨੂੰ ਹਾਰ-ਫੁੱਲ ਪਾ ਕੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਛੱਡ ਦਿਓ। ਇਹੀ ਮੇਰੀ ਰਾਏ ਹੈ, ਗਾਂਵਾਲਿਓ; ਜੇ ਇਹ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਕਰੋਗੇ, ਤਾਂ ਗਾਂਵਾਂ, ਪਹਾੜ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਸੰਤੋਖ ਮਿਲੇਗਾ।" ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਨੰਦ ਜੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਗੋਕੁਲ ਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਖਿੜ ਉੱਠੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵੱਲ ਵੇਖ ਕੇ ਆਖਿਆ, "ਵਧੀਆ, ਵਧੀਆ! ਪੁੱਤਰ, ਤੇਰੀ ਰਾਏ ਬਹੁਤ ਚੰਗੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਆਖਿਆ, ਅਸੀਂ ਪਹਾੜ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਾਂਗੇ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗੋਕੁਲ ਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਪਹਾੜ ਦੀ ਯਜਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦਹੀਂ, ਖੀਰ, ਮਾਸ ਤੇ ਹੋਰ ਭੋਜਨ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕੀਤੇ। ਸੈਂਕੜਿਆਂ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਗਾਂਵਾਂ ਨੇ ਵੀ ਗੋਵਰਧਨ ਪਹਾੜ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕੀਤੀ। ਸਾਂਡਾਂ ਨੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਮਾਰੀ, ਜਿਵੇਂ ਮੀਂਹ ਨਾਲ ਭਰੇ ਬੱਦਲ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਗੂੰਜਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਗੋਵਿੰਦ—ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ—ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਕੇ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, "ਮੈਂ ਹੀ ਪਹਾੜ ਹਾਂ।" ਫਿਰ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਉਸੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਗਾਂਵਾਲਿਆਂ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਸਮੇਤ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਲਿਆਏ ਹੋਏ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭੋਜਨ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਖਾਧਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ, ਦੂਜੇ ਰੂਪ ਨੂੰ ਪਹਿਲੇ ਰੂਪ ਦੇ ਲੁਕ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ, ਗਾਂਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਵਰ ਮੰਗ ਕੇ, ਉਹ ਮੁੜ ਆਪਣੇ ਗਾਵਾਂ ਵਾਲੇ ਥਾਂ ਤੇ ਪਰਤ ਆਏ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਜਦ ਇੰਦਰ ਦੀ ਵੱਡੀ ਯਜਨਾ ਰੁਕ ਗਈ, ਤਾਂ ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਮੀਂਹ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸੰਵਰਤਕ ਨਾਂ ਦੇ ਬੱਦਲਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣੋ, ਹੁਣ ਮੇਰਾ ਹੁਕਮ ਮਿਲਣ ਉੱਤੇ, ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਦੇਰੀ ਦੇ, ਤੁਰੰਤ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰੋ। ਨੰਦਗੋਪ ਤੇ ਹੋਰ ਗੋਕੁਲ ਵਾਸੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਤਾਕਤ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਕੇ, ਵੱਡਾ ਵਿਘਨ ਪੈਦਾ ਕਰ ਬੈਠੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਾਰੀ ਜੀਵਿਕਾ ਗਾਂਵਾਂ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਮੇਰੇ ਹੁਕਮ ਤੇ ਮੀਂਹ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗਾਂਵਾਂ ਨੂੰ ਤਕਲੀਫ਼ ਦਿਓ। ਮੈਂ ਵੀ ਹਾਥੀ ਦੇ ਦੰਦ ਵਰਗੇ ਉੱਚੇ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਹਵਾ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਤੁਹਾਡੀ ਮਦਦ ਕਰਾਂਗਾ।" ਇੰਦਰ ਦੇ ਹੁਕਮ ਤੇ, ਬੱਦਲਾਂ ਨੇ ਤੀਬਰ ਹਵਾ ਤੇ ਮੀਂਹ ਨਾਲ ਭਿਆਨਕ ਤੂਫ਼ਾਨ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਗਾਂਵਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਦਾ ਯਤਨ ਹੋਇਆ। ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ, ਧਰਤੀ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼—all ਕੁਝ ਇੱਕ ਹੀ ਵੱਡੀ ਮੀਂਹ ਦੀ ਧਾਰ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ। ਗਾਂਵਾਂ, ਉਸ ਮਜ਼ਬੂਤ ਤੂਫ਼ਾਨ ਅਤੇ ਹਵਾ ਨਾਲ ਮਾਰੀ ਗਈਆਂ, ਸਾਰੀਆਂ ਪਾਸੇ ਮੂੰਹ ਮੋੜ ਕੇ ਡਿੱਗ ਪਈਆਂ। ਕੁਝ ਗਾਂਵਾਂ ਆਪਣੇ ਬਛਿਆਂ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲਾ ਕੇ ਖੜੀਆਂ ਰਹੀਆਂ, ਪਰ ਹੋਰ ਗਾਂਵਾਂ ਪਾਣੀ ਦੇ ਵਗਣ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਬਛਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਬਛੜੇ, ਹਵਾ ਕਾਰਨ ਕੰਬਦੇ ਹੋਏ, ਦੁਖੀ ਚਿਹਰੇ ਨਾਲ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਚੀਕਦੇ, "ਸਾਨੂੰ ਬਚਾਓ, ਸਾਨੂੰ ਬਚਾਓ!"—ਜਿਵੇਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਰਹੇ ਹੋਣ। ਫਿਰ ਹਰੀ—ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ—ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਪੂਰਾ ਗੋਕੁਲ, ਗਾਂਵਾਂ, ਗਾਂਵਾਲੀਆਂ ਤੇ ਗਾਂਵਾਲਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਵੱਡੀ ਪੀੜ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, "ਇਹ ਸਭ ਇੰਦਰ ਨੇ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦੀ ਯਜਨਾ ਰੁਕ ਗਈ। ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਪੂਰੇ ਗਾਵਾਂ ਦੇ ਥਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ ਹੋਵੇਗੀ।" ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕੀਤਾ, "ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਇਸ ਵੱਡੇ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਉਖਾੜ ਕੇ, ਛਤਰੀ ਵਾਂਗ ਗਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਥਾਮ ਲੈਣਾ ਹੈ।" ਖੇਡ-ਖੇਡ ਵਿੱਚ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਇੱਕ ਹੱਥ ਨਾਲ ਗੋਵਰਧਨ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਉਖਾੜ ਕੇ ਉੱਚਾ ਚੁੱਕ ਲਿਆ। ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ, ਪਹਾੜ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਗਾਂਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਇੱਥੇ ਆ ਜਾਓ, ਮੀਂਹ ਹੁਣ ਰੁਕ ਗਿਆ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗਾਂਵ, ਗਾਂਵਾਂ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ।