ਸੰਕਰਸ਼ਣ ਨੇ ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੈਤਯ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਰੂਪ ਸੜਕ ਰਹੀ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਜਿਹਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਚਮਕਦਾ ਮੁਕੁਟ, ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਮਾਲਾ ਤੇ ਅਨੇਕ ਗਹਣੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਦੈਤਯ ਬਹੁਤ ਹੀ ਭਿਆਨਕ ਸੀ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਰਥ ਦੇ ਪਹੀਏ ਵਾਂਗ ਵੱਡੀਆਂ ਤੇ ਲਾਲ ਸਨ, ਅਤੇ ਜਦ ਉਹ ਤੁਰਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਧਰਤੀ ਕੰਬਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦੀ ਸੀ। ਜਦ ਸੰਕਰਸ਼ਣ ਨੂੰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਦੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੂੰ ਆਵਾਜ਼ ਮਾਰੀ, “ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ! ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ! ਦੇਖ, ਇਹ ਦੈਤਯ, ਜੋ ਗਵਾਲਾ ਬਣ ਕੇ ਆਇਆ ਸੀ ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਮੈਨੂੰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਲੈ ਗਿਆ ਹੈ।” ਉਸ ਨੇ ਅੱਗੇ ਆਖਿਆ, “ਮਧੁ-ਸੂਦਨ! ਹੁਣ ਦੱਸ, ਮੈਨੂੰ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ? ਇਹ ਦੁਸਟ ਦਿਲ ਵਾਲਾ ਬੜੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਭੱਜ ਰਿਹਾ ਹੈ।” ਗੋਵਿੰਦ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਹੈ ਤੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਰੋਹਣੀ ਦੇ ਪੁੱਤ੍ਰ ਦੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਪੂਰਾ ਗਿਆਨ ਸੀ, ਹੌਲੇ ਹੌਲੇ ਮੁਸਕੁਰਾ ਕੇ ਰਾਮਾ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਕੀ ਇਹ ਮਨੁੱਖੀ ਸੁਭਾਵ ਤੂੰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਧਾਰਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ? ਤੂੰ ਤਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਅੰਦਰਲੇ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵੀ ਅਤੀ ਗੁਪਤ ਹੈਂ, ਹੇ ਸਰਵ-ਵਿਆਪਕ!” ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਵਾਇਆ, “ਹੇ ਸਭ ਜਗਤ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਸਾਰਿਆਂ ਕਾਰਨਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ, ਏਕਮਾਤ੍ਰ ਆਤਮਾ, ਜੋ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਹੈ, ਯਾਦ ਕਰ, ਤੂੰ ਤੇ ਮੈਂ, ਹੇ ਜਗਤ ਦੀ ਆਤਮਾ, ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸਿਰਜਣ ਵਾਲੇ ਇੱਕੋ ਹੀ ਕਾਰਨ ਹਾਂ। ਦੁਨੀਆਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਅਸੀਂ ਦੋ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ ਹਾਂ, ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹਾਂ। ਆਪਣੀ ਅਸੀਮ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ, ਅੰਦਰਲੇ ਦੈਤ ਨੂੰ ਜਿੱਤ, ਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ ਆਪਣਿਆਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰ।” ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਸ ਪਏ ਅਤੇ ਬਲਰਾਮ ਨੇ ਉਸ ਦੈਤ ਪ੍ਰਲੰਭ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਕਰਕੇ, ਬਲਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮੁੱਠ ਨਾਲ ਪ੍ਰਲੰਭ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਘੁੰਮ ਕੇ ਮਾਰਿਆ। ਉਸ ਮਾਰ ਨਾਲ ਪ੍ਰਲੰਭ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਉੱਡ ਗਈਆਂ, ਸਿਰ ਚੱਕੀ ਹੋ ਗਿਆ, ਮੂੰਹੋਂ ਖੂਨ ਵਗਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਦੈਤਾਂ ਦਾ ਮੁਖੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਕੇ ਮਰ ਗਿਆ। ਜਦ ਗਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਬਲਰਾਮ ਨੇ ਪ੍ਰਲੰਭ ਦੈਤ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਬੜੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਝੂਮ ਉਠੇ, ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ ਤੇ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, “ਵਧਾਈ ਹੋ! ਵਧਾਈ ਹੋ!” ਇਉਂ ਪ੍ਰਲੰਭ ਦੈਤ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਮਾ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਹੋਈ ਤੇ ਉਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੇ ਨਾਲ ਮੁੜ ਕੇ ਗੋਕੁਲ ਵਾਪਸ ਆ ਗਏ। ਰਾਮਾ ਤੇ ਕੇਸ਼ਵ ਜਦ ਵ੍ਰਜ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਕੇ ਖੇਡਦੇ ਰਹੇ, ਤਾਂ ਮੀਂਹ ਵਾਲਾ ਮੌਸਮ ਲੰਘ ਗਿਆ ਤੇ ਸਰਦ ਰੁੱਤ ਆ ਗਈ, ਜਿੱਥੇ ਕਮਲ ਫੁੱਲ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਇੱਕ ਦਿਨ, ਜਦ ਸਾਫ਼ ਅਸਮਾਨ ਤੇ ਚਮਕਦੇ ਤਾਰੇ ਸਨ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਵ੍ਰਜ ਵਾਸੀ ਇੰਦਰ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਗਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਤਿਉਹਾਰ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਤੇ ਉਤਾਵਲੇ ਦੇਖ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੇ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ ਵੱਡਿਆਂ ਨੂੰ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਨੰਦ ਜੀ ਨੂੰ ਬੜੀ ਆਦਰ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ, “ਇਹ ‘ਇੰਦਰ’ ਕੌਣ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਨਾਂ ਉੱਤੇ ਤੁਸੀਂ ਇੰਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ?” ਨੰਦ ਜੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਇੰਦਰ ਬੱਦਲਾਂ ਤੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਹੈ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁ। ਉਸਦੇ ਹੁਕਮ ਤੇ ਬੱਦਲ ਪਾਣੀ ਵਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਮੀਂਹ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਫਸਲਾਂ ਪੈਦਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਸਾਡੀ ਤੇ ਹੋਰ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਵਰਤੀ ਹੈ; ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਭੋਗ ਕੇ ਅਸੀਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਗਾਵਾਂ, ਜੋ ਦੁੱਧ ਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ, ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹਨ; ਮੀਂਹ ਨਾਲ ਉੱਗੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਖਾ ਕੇ ਉਹ ਤੰਦਰੁਸਤ ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਮੀਂਹ ਵਾਲੇ ਬੱਦਲ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਥੇ ਨਾ ਅਕਾਲ ਹੁੰਦਾ, ਨਾ ਕਰਜ਼ਾ, ਨਾ ਭੁੱਖ, ਨਾ ਸੁੱਕੀ ਧਰਤੀ। ਬੱਦਲ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਤੇ ਗਾਵਾਂ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਚੁੱਕਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਪਰਜਨਯ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਮੀਂਹ ਵਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਸਭ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ। ਇਸ ਲਈ, ਮੀਂਹ ਦੀ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ, ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ ਇੰਦਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਸੀਂ ਵੀ ਹੋਰਾਂ ਵਾਂਗ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।” ਨੰਦ ਜੀ ਦੀ ਇੰਦਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਦਾਮੋਦਰ ਨੇ ਇੰਦਰ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਗੁੱਸਾ ਜਗਾਇਆ ਤੇ ਆਖਿਆ, “ਅਸੀਂ ਕਿਸਾਨ ਜਾਂ ਵਪਾਰੀ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਹੀ ਗਾਵਾਂ ਸਾਡੇ ਦੇਵਤਾ ਹਨ, ਪਿਤਾ ਜੀ; ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਜੰਗਲ ਵਾਸੀ ਹਾਂ। ਗਿਆਨ, ਤਿੰਨ ਵੇਦ, ਵਪਾਰ ਤੇ ਰਾਜਕਾਜ — ਇਹ ਚਾਰ ਵਿਧਿਆਵਾਂ ਹਨ; ਹੁਣ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣੋ, ਵਪਾਰ ਬਾਰੇ। ਖੇਤੀ, ਵਪਾਰ ਤੇ ਪਸ਼ੂਪਾਲਨ — ਇਹ ਵੱਡੀਆਂ ਵਿਧਿਆਵਾਂ ਹਨ, ਤੇ ਵਪਾਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕਿਸਾਨ ਲਈ ਖੇਤੀ, ਵਪਾਰੀ ਲਈ ਵਪਾਰ, ਸਾਡੇ ਲਈ ਗਾਵਾਂ — ਇਹ ਸਾਡਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਧੰਧਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਵਿਧਿਆ ਨਾਲ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਯੋਗ ਹੈ, ਉਹੀ ਉਸਦੀ ਵੱਡੀ ਦੈਵੀਤਾ ਹੈ; ਉਹੀ ਪੂਜਾ ਯੋਗ ਤੇ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੈ। ਜੋ ਦੂਜੇ ਦੀ ਵਿਧਿਆ ਦਾ ਫਲ ਖਾਂਦਾ ਤੇ ਦੂਜੇ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇੱਥੇ ਜਾਂ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਚੰਗਾ ਫਲ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ।” ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੇ ਅੱਗੇ ਆਖਿਆ, “ਸਾਡੀਆਂ ਮਰਿਆਦਾਵਾਂ, ਸਰਹੱਦਾਂ, ਜੰਗਲ, ਪਹਾੜੀਆਂ ਤੇ ਟਿੱਲਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ; ਇਹੀ ਸਾਡਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰਸਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਪਹਾੜ ਦੀ ਯਜਨਾ ਤੇ ਗਾਵਾਂ ਦੀ ਯਜਨਾ ਕਰੋ; ਸਾਨੂੰ ਇੰਦਰ ਨਾਲ ਕੀ ਲੈਣਾ? ਸਾਡੇ ਲਈ ਗਾਵਾਂ ਤੇ ਪਹਾੜ ਹੀ ਦੇਵਤਾ ਹਨ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਯਜਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਕਿਸਾਨ ਸਰਹੱਦਾਂ ਦੀ, ਤੇ ਅਸੀਂ ਜੰਗਲ ਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹੋਏ ਗਾਵਾਂ ਤੇ ਪਹਾੜ ਦੀ ਯਜਨਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਇਸ ਲਈ, ਤੁਸੀਂ ਗੋਵਰਧਨ ਪਹਾੜ ਦੀ ਵੱਖਰੀਆਂ ਚੜਾਵਿਆਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੋ; ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਸ਼ੂ ਦੀ ਯਜਨਾ ਕਰੋ। ਸਾਰੀਆਂ ਗਾਵਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ ਇਕੱਠਾ ਕਰੋ, ਕੋਈ ਹਿਚਕ ਨਾ ਕਰੋ; ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਤੇ ਹੋਰ ਜੋ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਅਰਪਿਤ ਕਰੋ। ਜਦ ਚੜਾਵਾ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਯਜਨਾ ਪੂਰੀ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਭੋਜਨ ਕਰ ਲੈਣ, ਫਿਰ ਗਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਰਦ ਰੁੱਤ ਦੇ ਫੁੱਲ ਲਾ ਕੇ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਛੱਡ ਦਿਓ। ਇਹ ਮੇਰੀ ਰਾਏ ਹੈ, ਹੇ ਗਵਾਲਿਆਂ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਕਰੋਗੇ, ਤਾਂ ਗਾਵਾਂ, ਪਹਾੜ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਮਿਲੇਗੀ।” ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਨੰਦ ਤੇ ਹੋਰ ਵ੍ਰਜ ਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਖਿੜ ਪਏ, ਤੇ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, “ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ! ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ!” ਨੰਦ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਪੁੱਤਰ, ਤੇਰੀ ਰਾਏ ਬਹੁਤ ਚੰਗੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਆਖਿਆ, ਅਸੀਂ ਸਭ ਕੁਝ ਕਰਾਂਗੇ — ਪਹਾੜ ਦੀ ਯਜਨਾ ਹੋਵੇ।