ਇੱਕ ਵਾਰ, ਜਦੋਂ ਗੋਪੀਆਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੇ ਚਮਤਕਾਰੀ ਕੰਮਾਂ ਅਤੇ ਮਨਮੋਹਣੀ ਲੀਲਾਵਾਂ ਦੇ ਗੀਤ ਗਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਅਤੇ ਗੋਆਲੇ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਦ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਵ੍ਰਜ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵਾਰ, ਰਾਮ (ਬਲਦੇਵ) ਅਤੇ ਕੇਸ਼ਵ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ) ਇਕੱਠੇ ਗਾਂਵਾਂ ਨੂੰ ਚਰਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਤੁਰਦੇ-ਤੁਰਦੇ ਸੁਹਾਵਣੇ ਤਾਲਾਂ ਦੇ ਬਾਗ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੇ। ਉਸ ਤਾਲ-ਵਨ ਵਿੱਚ ਧੇਨੁਕਾ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਦੈਤ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਗਧੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦਾ ਮਾਸ ਖਾਂਦਾ। ਜਦ ਗੋਆਲੇਆਂ ਨੇ ਤਾਲ-ਵਨ ਨੂੰ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਵੇਖਿਆ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਿੱਠੜੇ ਫਲਾਂ ਨੂੰ ਖਾਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਜਾਗੀ। ਉਹ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ, "ਹੇ ਰਾਮ! ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ! ਇਹ ਧਰਤੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਧੇਨੁਕਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੇਠ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਫਲ ਇਥੇ ਹੀ ਪਏ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਵੇਖੋ, ਤਾਲਾਂ ਦੇ ਫਲ ਕਿੰਨੇ ਸੁਗੰਧੀ ਅਤੇ ਪੱਕੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ—ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੋ ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਢਾਹ ਲਵੋ।" ਗੋਆਲੇਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਸੰਕਰਸ਼ਣ (ਬਲਦੇਵ) ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਤਾਲਾਂ ਦੇ ਫਲ ਥੱਲੇ ਸੁੱਟਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਜਦ ਫਲਾਂ ਦੇ ਡਿੱਗਣ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਆਈ, ਤਾਂ ਦੈਤਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਉਹ ਮੰਦ-ਚਿੱਤ ਧੇਨੁਕਾ, ਗਧੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਉੱਥੇ ਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਬਲਦੇਵ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿੱਛਲੇ ਦੋਹਾਂ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਲੱਤ ਮਾਰੀ, ਪਰ ਬਲਦੇਵ ਨੇ ਓਹੀ ਪੈਰ ਫੜ ਲਏ। ਫੜ ਕੇ, ਬਲਦੇਵ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਾਇਆ ਤੇ ਨਿਸ਼ਚੇਤ ਕਰਕੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਇਕ ਤਾਲ ਦੇ ਵੱਡੇ ਦਰੱਖਤ ਉੱਤੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਜਦ ਉਹ ਗਧਾ ਉੱਤੇਲੇ ਤਾਲਾਂ ਤੋਂ ਡਿੱਗਿਆ, ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਫਲ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ, ਜਿਵੇਂ ਤੇਜ਼ ਹਵਾ ਬੱਦਲਾਂ ਨੂੰ ਥੱਲੇ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਤੇ ਬਲਭਦਰ ਨੇ, ਬੜੀ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ, ਉਸ ਦੇ ਹੋਰ ਸਾਥੀ ਗਧਾ-ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਫੜ ਕੇ ਤਾਲਾਂ ਉੱਤੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਪੱਕੇ ਤਾਲਾਂ ਦੇ ਫਲਾਂ ਅਤੇ ਗਧਾ-ਦੈਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਸਜ ਗਈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਥੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਹੋਰ ਵਧ ਗਈ। ਹੁਣ, ਉਸ ਤਾਲ-ਵਨ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਪਹਿਲਾਂ ਗਾਂ ਚਰ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀਆਂ ਸਨ, ਉਥੇ ਹੁਣ ਗਾਵਾਂ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਤਾਜ਼ਾ ਘਾਹ ਚਰਦੀਆਂ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਫਿਰਦੀਆਂ। ਜਦ ਧੇਨੁਕਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਭਰਾਵਾਂ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਹੋ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਤਾਲ-ਵਨ ਸਾਰੇ ਗੋਆਲੇਆਂ ਅਤੇ ਗੋਪੀਆਂ ਲਈ ਚਮਕ ਉਠਿਆ। ਫਿਰ ਵਸੁਦੇਵ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪੁੱਤਰ, ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਨਵੇਂ ਸੀੰਗ ਲਾਉਂਦੇ ਜਵਾਨ ਬਲਦਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਦੂਰ-ਦੂਰ ਗਾਵਾਂ ਨੂੰ ਨਾਂ ਲੈ ਕੇ ਸਦਦੇ, ਮੋਹਰਿਆਂ ਦੀਆਂ ਰੱਸੀਆਂ ਮੋਢਿਆਂ ਉੱਤੇ, ਜੰਗਲ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਫਿਰਦੇ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਕਾਲੇ ਰੰਗ ਦੀ ਧੂੜ ਨਾਲ ਰੰਗੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਤੇ ਉਹ ਇੰਦਰ ਦੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਵਾਂਗ, ਚਿੱਟੇ ਤੇ ਕਾਲੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਰਗੇ ਲੱਗ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਤੁਰਦੇ, ਖੇਡਾਂ ਕਰਦੇ, ਜਗਤ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸਿੱਧਾਂ ਨਾਲ ਰਮਣ ਕਰਦੇ, ਆਪ ਹੀ ਜਗਤ ਦੇ ਸਭ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਲੈਂਦੇ, ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੀ ਆਦਰ ਕਰਦੇ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਮਨੁੱਖ-ਜਨਮ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਖੇਡਦੇ। ਉਥੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਝੂਲਿਆਂ, ਕੁਸ਼ਤੀ ਅਤੇ ਪੱਥਰ ਸੁੱਟਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕਸਰਤਾਂ ਕਰਦੇ। ਉਸ ਵੇਲੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਿਆਂ, ਪ੍ਰਲੰਭਾ ਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਅਸੁਰ, ਗੋਆਲੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਭੇਸ ਬਦਲ ਕੇ ਉਥੇ ਆ ਗਿਆ। ਉਹ ਦਾਨਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਸੀ, ਮਨੁੱਖੀ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਨੀਰਭੈ ਹੋ ਕੇ ਗੋਆਲੇਆਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਗਿਆ। ਉਹ ਦੋਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਮੌਕਾ ਲੱਭਣ ਲੱਗਾ ਕਿ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੋਹিণੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ (ਬਲਦੇਵ) ਨੂੰ ਮਾਰੇ, ਜਦਕਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੂੰ ਵਿਅਸਤ ਰੱਖੇ। ਫਿਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖੇਡ ਵਿਚ, ਸਭ ਨੇ 'ਹਰਿਣ-ਕ੍ਰੀੜਾ' ਨਾਂ ਦੀ ਬੱਚਿਆਂ ਵਾਲੀ ਖੇਡ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜੋੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉੱਛਲਦੇ ਹਨ। ਗੋਵਿੰਦਾ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ) ਨੇ ਸ੍ਰੀਦਾਮਾ ਨਾਲ, ਬਲਦੇਵ ਨੇ ਪ੍ਰਲੰਭਾ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਗੋਆਲੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਜੋੜੇ ਬਣਾਏ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੇ ਸ੍ਰੀਦਾਮਾ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ, ਰੋਹਣੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਪ੍ਰਲੰਭਾ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਵਾਲੇ ਹੋਰ ਗੋਆਲੇ ਵੀ ਜਿੱਤ ਗਏ। ਜੋ ਹਾਰ ਗਏ, ਉਹ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਮੋਢਿਆਂ ਉੱਤੇ ਚੁੱਕ ਕੇ ਵੱਡੇ ਬੋਹੜ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਤੱਕ ਲੈ ਕੇ ਗਏ, ਫਿਰ ਸਭ ਆਪਣੇ ਥਾਂ ਵਾਪਸ ਆ ਗਏ। ਪਰ ਦਾਨਵ ਪ੍ਰਲੰਭਾ ਨੇ ਸੰਕਰਸ਼ਣ (ਬਲਦੇਵ) ਨੂੰ ਮੋਢੇ ਉੱਤੇ ਚੁੱਕਿਆ ਅਤੇ ਰੁਕਿਆ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਚੰਦ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਦੌੜ ਪਿਆ। ਜਦ ਹੋਰ ਲਿਜਾਣਾ ਔਖਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਦਾਨਵ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਮੀਂਹ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਬੱਦਲ ਫੈਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸੰਕਰਸ਼ਣ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਉਹ ਅਸੁਰ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਸੜਦੇ ਪਹਾੜ ਵਰਗਾ, ਗਲਿਆਂ, ਗਹਣਿਆਂ ਅਤੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਮੋਹਰ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਬੱਡੀ ਰਥ ਦੀਆਂ ਪਹੀਆਂ ਵਰਗੀਆਂ, ਉਹ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਕੰਬਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ, ਬਲਦੇਵ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਦੌੜ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਸੰਕਰਸ਼ਣ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੂੰ ਆਵਾਜ਼ ਮਾਰੀ, "ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ! ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ! ਵੇਖ, ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਦੈਤ ਲੈ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਗੋਆਲੇ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਆਇਆ ਸੀ, ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਪਹਾੜ ਵਰਗਾ ਹੈ। ਹੇ ਮਧੁਸੂਦਨ, ਦੱਸ, ਹੁਣ ਕੀ ਕਰੀਏ? ਇਹ ਦੁਰਚਿੱਤ ਵਾਲਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਭੱਜ ਰਿਹਾ ਹੈ।" ਗੋਵਿੰਦਾ, ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦਾ ਸੀ, ਰੋਹਣੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ, ਹੌਲੀ ਮੁਸਕਾਨ ਨਾਲ ਰਾਮ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਕੀ ਇਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਤੇਰੀ ਮਨੁੱਖੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਹੈ? ਤੂੰ ਤਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਅੰਦਰੂਨੀ ਰਾਜ਼ ਹੈਂ, ਸਭ ਤੋਂ ਗੁਪਤ, ਹੇ ਸਰਵਵਿਆਪੀ। ਯਾਦ ਕਰ, ਹੇ ਜਗਤਪਤੀ, ਹੇ ਸਭ ਕਾਰਨਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਹੇ ਆਤਮਾ, ਜੋ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਤੇ ਇਕ-ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਹੈ। ਤੂੰ ਤੇ ਮੈਂ, ਹੇ ਵਿਸ਼ਵ-ਆਤਮਾ, ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਇੱਕੋ ਕਾਰਨ ਹਾਂ; ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਅਸੀਂ ਦੋ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਆਏ ਹਾਂ, ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹਾਂ। ਆਪਣੀ ਅਪਾਰ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ, ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਅਸੁਰ ਤੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰ। ਮਨੁੱਖੀ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਸਵਜਨਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰ।" ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਵਲੋਂ ਇਹ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਣ ਉੱਤੇ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਬਲਰਾਮ ਹੱਸ ਪਿਆ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਪ੍ਰਲੰਭਾ ਅਸੁਰ ਨੂੰ ਤਕਲੀਫ ਦੇਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।