ਇਹ ਰਾਜਸ ਗੁਣ ਵਾਲੀ, ਸਦਾ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਰਚਣ ਵਾਲੀ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਤਤਪਰ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ—ਇਹ ਹਰੀ ਦੀ ਤੀਜੀ ਰੂਪ ਹੈ। ਇਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਅਟੱਲ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਥਾਪਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਅਹੰਕਾਰੀ ਅਸੁਰਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਧਰਮ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਣ ਦਾ ਯਤਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਵੀ ਧਰਮ ਦੀ ਘਾਟ ਅਤੇ ਅਧਰਮ ਦੀ ਵਾਧੂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਆਪ ਹੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਇਹ ਵਰਾਹ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ, ਤਾਂ ਆਪਣੀ ਸੂੰਡ ਨਾਲ ਜਲਾਂ ਨੂੰ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਕ ਹੀ ਦੰਦ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੌਮਲ ਕਮਲ ਉਠਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਲਿਆ। ਫਿਰ ਨਰਸਿੰਘ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਇਸ ਨੇ ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼ਿਪੂ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਕੀਤਾ। ਹੋਰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਅਸੁਰਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵਿਪ੍ਰਚਿੱਤੀ ਤੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਦਾਨਵ, ਇਸ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਨਸ਼ਟ ਹੋਏ। ਵਾਮਨ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਇਸ ਨੇ ਬਲੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਵਸ਼ ਕਰ ਲਿਆ। ਦਿਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਇਹ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਫਿਰਦੀ ਰਹੀ। ਭ੍ਰਿਗੁ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ, ਜਮਦਗਨੀ ਦਾ ਮਹਾਬਲੀ ਪੁੱਤਰ ਬਣੀ। ਰਾਮ ਨੇ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਸਾਰੇ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ, ਅਤਰੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬਣ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਦੱਤਾਤ੍ਰੇਯ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਅਲਰਕ ਨੂੰ ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਯੋਗ ਸਿਖਾਇਆ। ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਜੋਂ, ਉਹੀ ਮਹਾਨ ਰਾਮ ਬਣੇ। ਰਾਮ ਨੇ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਡਰਾਉਣ ਵਾਲੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਇਕੋ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਹ ਮਹਾਨ, ਸਾਪ ਦੀ ਸ਼ੈਯਾ ਉੱਤੇ ਲੰਬੇ ਯੋਗ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਏ, ਆਪਣੇ ਤੇਜ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰ ਰਹੇ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਸਮੇਤ, ਹਰ ਚਲਣ ਵਾਲੀ ਤੇ ਅਡੋਲ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਲਿਆ। ਜਨਲੋਕ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਭੀ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਕਮਲ ਉਗਿਆ, ਜਿਸ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵੱਲ ਮੁੰਹ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਹਵਾ ਦੇ ਤੰਤੂਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ—ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਪਿਤਰ ਲੋਕ ਬਣਿਆ। ਉਥੇ ਚਾਰ ਮੂੰਹ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਨਾਂ ਦੀ ਮੈਲ ਤੋਂ ਦਾਨਵ ਮਧੁ ਅਤੇ ਕੈਟਭ ਜੰਮੇ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦਾ ਯਤਨ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਉਹ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਤਲ ਤੋਂ ਉੱਠ ਕੇ, ਦੋਵੇਂ ਭਿਆਨਕ ਦਾਨਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਤੇ ਅਣਗਿਣਤ ਹੋਰ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਅਜਨਮਾ ਪ੍ਰਭੂ ਇੱਥੇ ਅਵਤਾਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ, ਇਹ ਅਵਤਾਰ ਮਥੁਰਾ ਵਿੱਚ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਤੋਗੁਣੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਕੇ ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ ਵਜੋਂ ਅਵਤਾਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਦਾ ਰੱਖਿਆ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਚਾਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਪਸ਼ੂ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਸੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਅਪਣੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਧਾਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਭੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਕਤੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਮਨਚਾਹੇ ਫਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੈਂ ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਹੋਕੇ ਵੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਵਜੋਂ ਮਨੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਹੋਰ ਸੁਣੋ। ਹੇ ਵਧੀਆ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਹਰੀ ਦੇ ਉਸ ਅਵਤਾਰ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਾਂਗਾ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਦਾ ਭਾਰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਵੀ, ਹੇ ਦੁਜਾਤਿ, ਅਧਰਮ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਧਰਮ ਘਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਦ ਜਨਾਰਦਨ, ਆਪਣਾ ਰੂਪ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਕੇ, ਇੱਥੇ ਅਵਤਾਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਸੱਜਣਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰ ਸਕਣ। ਪਾਪੀਆਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ, ਅਤੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਉਹ ਜਨਮ ਦਰ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਧਰਤੀ ਭਾਰੀ ਭਾਰ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਗਈ, ਉਹ ਮੈਰੂ ਪਹਾੜ ਤੇ, ਸੁਰਗਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਗਈ। ਉੱਥੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਧਰਤੀ ਨੇ ਦੁਖੀ ਹੋਕੇ, ਦਇਆ ਭਾਵ ਨਾਲ, ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਅਗਨਿ ਸੋਨੇ ਦੀ, ਸੂਰਜ ਗਾਵਾਂ ਦੀ ਅਧਿਆਪਕ ਹੈ; ਪਰ ਮੇਰੇ ਲਈ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਕੇਵਲ ਨਾਰਾਇਣ ਹੀ ਵਡੇ ਅਧਿਆਪਕ ਹਨ। ਹੁਣ, ਇਹ ਦੈਤ, ਕਾਲਨੇਮੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ, ਮਾਨਵ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਦਿਨ-ਰਾਤ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਕਾਲਨੇਮੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਹਾਬਲੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਮਾਰਿਆ ਸੀ, ਹੁਣ ਉਗਰਸੇਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਕਂਸ ਵਜੋਂ ਜਨਮ ਲੈ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਅਸੁਰ ਹੈ।" "ਅਰਿਸ਼ਟ, ਧੇਨੁਕ, ਕੇਸ਼ੀ, ਪ੍ਰਲੰਭ, ਨਰਕਾਸੁਰ, ਸੁੰਡਾ ਅਤੇ ਬਾਣਾ (ਬਲੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ)—ਇਹ ਤੇ ਹੋਰ ਅਨੇਕਾਂ ਮਹਾਨ ਯੋਧੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿਕਾਰ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਮਹਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ ਹਨ—ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ। ਅਨੇਕਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਟੋਲੀਆਂ, ਦਿਵ੍ਯ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਆ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਇਹ ਮਾਣੀ ਅਤੇ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਦੈਤ ਰਾਜਾ ਹਨ।" "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਅਮਰ ਲੋਕ ਦੇ ਸਵਾਮਿਓ, ਇਸ ਭਾਰੀ ਭਾਰ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ; ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਦੱਸ ਰਹੀ ਹਾਂ। ਹੇ ਮਹਾਨ ਭਾਗ ਵਾਲੇ, ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਕੁਝ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਉਹ ਕਰੋ ਤਾਂ ਜੋ ਮੇਰਾ ਭਾਰ ਘਟ ਸਕੇ ਅਤੇ ਮੈਂ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਨਾ ਡੁੱਬ ਜਾਵਾਂ।" ਧਰਤੀ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ, ਉਸ ਦਾ ਭਾਰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਧਰਤੀ ਜੋ ਕਹਿ ਰਹੀ ਹੈ, ਇਹ ਸਭ ਸੱਚ ਹੈ, ਹੇ ਸੁਰਗਵਾਸਿਓ। ਮੈਂ, ਭਵ ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ, ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਰੂਪ ਹੋ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਵਤਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਉੱਚ-ਨੀਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਤੇ ਅਧੀਨਤਾ ਦੇ ਸੰਚਾਰ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।" "ਆਓ, ਅਸੀਂ ਦੁੱਧ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਉੱਤਮ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਚਲ ਕੇ, ਹਰੀ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰੀਏ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਦੱਸ ਦਈਏ। ਉਹ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦਾ ਆਤਮਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ, ਜਗਤ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਆਪਣਾ ਇਕ ਛੋਟਾ ਹਿੱਸਾ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਭੇਜ ਕੇ ਧਰਮ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।" ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ ਉਥੇ ਚਲੇ ਗਏ। ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਇਕਾਗ੍ਰ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗਰੁੜਧਵਜ ਹਰੀ ਦੀ ਸਤਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ—"ਹੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਅਨੇਕ ਮੂੰਹ ਤੇ ਅਨੇਕ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲੇ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ; ਹੇ ਅਗੋਚਰ, ਜਗਤ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ, ਲਯ ਅਤੇ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।