ਇਹ ਕਥਾ ਉਸ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਹੈ ਜੋ ਸਾਰੇ ਬੰਧਨਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ, ਸਿਰਫ਼ ਅਸਤਿਤਵ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ, ਸਦਾ ਅਟੱਲ, ਸਭ ਵਿਆਪਕ, ਅਨਾਦਿ-ਅਨੰਤ, ਅਤੇ ਸਰਵੋਚ ਆਤਮਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਦਾ ਅਡੋਲ ਰਹਿੰਦਾ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਸਭ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਮਗਨ, ਕਿਸੇ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ; ਉਸ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਹਰੀਆਈ ਰੂਪ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਸੀ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਵੈਕੁੰਠਾ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਇਹ ਹਨ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਗੂੜ੍ਹੇ ਕਰਮ। ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪੁਰਾਣੇ ਅਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮਿਆਂ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ—ਉਹ ਜੋ ਅਪਰਕਟ ਹੈ, ਪਰ ਪ੍ਰਕਟ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਚਿਨ੍ਹਿਤ, ਉਹ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਭੂ। ਨਾਰਾਯਣ ਹੀ ਅਨੰਤ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਅਖੂਟ ਸਰੋਤ; ਨਾਰਾਯਣ ਬਣ ਕੇ, ਹਰੀ ਸਦਾ-ਸਦਾ ਲਈ ਵਜੂਦ ਵਿੱਚ ਆਇਆ। ਬ੍ਰਹਮਾ, ਸ਼ਕ੍ਰਾ, ਰੁਦ੍ਰਾ, ਧਰਮ, ਸ਼ੁਕ੍ਰਾ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ—ਇਹ ਸਭ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ, ਜੋ ਆਦਿ-ਸਰੂਪ ਹੈ, ਬਹੁਤ ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਆਦਿ-ਪੁਰੁਸ਼ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਪਿਤਾ-ਪਿਤਾਮਿਆਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ; ਐਸਾ ਵਿਸ਼ਨੁ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਵਾਮੀ ਹੈ—ਹਰੀ ਨੇ ਯਾਦਵ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਮਰਤ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਕਿਉਂ ਜਨਮ ਲਿਆ? ਸਾਰੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਵਿਸ਼ਨੁ, ਸਰਵ-ਸ਼ਕਤਿਮਾਨ, ਆਦਿ-ਪੁਰੁਸ਼, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਅਭਿੰਨ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਜਿਸ ਦੀ ਚਾਰ-ਵਿਧੀ ਪ੍ਰਕਟਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਗੁਣ-ਰਹਿਤ ਤੇ ਗੁਣ-ਯੁਕਤ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ, ਅਗਣਤ, ਅਤਿ ਉੱਤਮ ਹੈ—ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਜਿਸ ਦੇ ਅੰਗ ਯਗ, ਜਿਸ ਦੇ ਅੰਗ ਸਾਰੇ ਭਾਵ, ਜੋ ਦੇਵਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਵਲੋਂ ਚਾਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਨਾਂ ਕੋਈ ਸੁਖਮ ਹੈ, ਨਾਂ ਕੋਈ ਵੱਡਾ—ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਜਿਸ ਨੇ ਇਹ ਸਾਰਾ ਬ੍ਰਹਮੰਡ, ਜਿਹੜਾ ਚਲਦਾ ਅਤੇ ਨਾ ਚਲਦਾ, ਵਿਆਪਕ ਕੀਤਾ—ਉਹ ਜੋ ਅਜਨਮਾ, ਪ੍ਰਕਟ ਅਤੇ ਅਪਰਕਟ, ਦਿਖਾਈ ਅਤੇ ਨਾ ਦਿਖਾਈ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਰਚਨਾ ਅਤੇ ਲੀਨਤਾ ਹੈ, ਉਸ ਆਦਿ-ਦੇਵ ਬ੍ਰਹਮਣ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਧਿਆਨ ਰਾਹੀਂ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਨੁ, ਜੋ ਅਟੱਲ, ਪਵਿੱਤਰ, ਅਨਾਦਿ-ਅਨੰਤ ਸਰਵੋਚ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਰੂਪ ਸਦਾ ਇੱਕ, ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ—ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਹਿਰਣਯਗਰਭ, ਹਰੀ, ਸ਼ੰਕਰ, ਵਾਸੁਦੇਵ, ਉਦਾਰਕ, ਸੰਸਾਰਾਂ ਦੇ ਰਚਤਾ, ਪਾਲਕ ਤੇ ਸੰਹਾਰਕ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਵਿਸ਼ਨੁ, ਜਿਸ ਦੀ ਸਰੂਪ ਇੱਕ ਅਤੇ ਅਨੇਕ, ਜੋ ਸਥੂਲ ਅਤੇ ਸੁਖਮ, ਪ੍ਰਕਟ ਅਤੇ ਅਪਰਕਟ, ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਕਾਰਨ—ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਜਿਸ ਨੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰਚਨਾ, ਪਾਲਣਾ ਤੇ ਸੰਹਾਰ ਦਾ ਮੂਲ ਕਾਰਨ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਦਾ ਸਰੂਤ—ਉਸ ਵਿਸ਼ਨੁ, ਸਰਵੋਚ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਦਾ ਆਧਾਰ, ਸਭ ਤੋਂ ਸੁਖਮ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ, ਅਭੇਧ, ਸਰਵੋਚ ਪੁਰੁਸ਼—ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਜਿਸ ਦੀ ਸਰੂਪ ਗਿਆਨ ਹੈ, ਅਤਿ ਪਵਿੱਤਰ, ਜੋ ਸਭ ਵਸਤੂਆਂ ਦੀ ਸੱਚੀ ਸਰੂਪ ਵਜੋਂ ਵੱਸਦਾ, ਪਰ ਮੋਹ ਵਜੋਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ। ਵਿਸ਼ਨੁ, ਜੋ ਲੀਨਤਾ ਵਿੱਚ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਸੰਹਾਰਕ, ਰਚਨਾ ਤੇ ਪਾਲਣਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭੂ, ਅਨਾਦਿ, ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਵਾਮੀ, ਅਜਨਮਾ, ਅਭਿੰਨ, ਅਤੇ ਨਾ ਨਸ਼ਟ ਹੋਣ ਵਾਲਾ—ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਹ ਕਥਾ ਸੁਣਾਵਾਂਗਾ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਕਮਲ-ਜਨਮੇ ਪਿਤਾ ਨੇ, ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਯਕਸ਼ਾਂ ਦੇ ਪੁੱਛਣ 'ਤੇ ਕਹੀ ਸੀ। ਜੋ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹਾਂ ਨਾਲ ਰਿਕ ਅਤੇ ਸਾਮਨ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰ ਕੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਇੱਕ ਹੀ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰਕਟ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਜਿਸ ਦੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਯਜਮਾਨਾਂ ਦੇ ਯਗਾਂ ਨੂੰ ਲੂਟਦੇ ਨਹੀਂ—ਮੈਂ ਬ੍ਰਹਮਣ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸਿੱਖਿਆ, ਜਿਸ ਦੀ ਜਨਮ ਅਪਰਕਟ ਹੈ, ਦੱਸਾਂਗਾ। ਜਿਸ ਨੇ ਰਚਨਾ ਲਈ ਧਰਮ ਅਤੇ ਹੋਰ ਤੱਤ ਪ੍ਰਕਟ ਕੀਤੇ, ਜਲਾਂ ਨੂੰ 'ਨਾਰਾ' ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਚ ਦੇਖਣ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀ। ਉਹ ਜਲਾਂ ਉਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਆਰਾਮ-ਸਥਾਨ ਸਨ; ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਨਾਰਾਯਣ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਦੇਵ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਆਪਕ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਨਾਰਾਯਣ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮਣ ਚਾਰ-ਵਿਧੀ ਸਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੈ: ਗੁਣ-ਸਹਿਤ ਤੇ ਗੁਣ-ਰਹਿਤ। ਇੱਕ ਅਵਰਨਣਯੋਗ, ਪਵਿੱਤਰ ਰੂਪ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਗਿਆਨੀ ਦੇਖਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਅੱਗ ਦੀ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਉਹ ਯੋਗੀਆਂ ਦੀ ਸਰਵੋਚ ਪਹੁੰਚ ਹੈ, ਦੂਰ ਤੇ ਨੇੜੇ, ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ। ਉਹ ਵਾਸੁਦੇਵ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਵੈਰਾਗ ਨਾਲ ਦੇਖੀ ਜਾਂਦੀ; ਉਸ ਦੀ ਸਰੂਪ, ਰੰਗ ਤੇ ਹੋਰ ਲੱਛਣ ਕਲਪਨਾ ਦਾ ਫਲ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਸਦਾ ਵੱਸਦੀ ਹੈ, ਪਵਿੱਤਰ, ਇੱਕ ਹੀ ਮਜਬੂਤ ਸਰੂਪ ਨਾਲ; ਦੂਜੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸ਼ੇਸ਼ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਰ ਤੇ ਥਾਂ ਦਿੰਦੀ। ਉਹ, ਜੋ ਤਮਸ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ, ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਤੀਜੀ ਰੂਪ, ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ, ਕਰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਤਿ ਸਤਵ ਹੈ, ਉਹ ਧਰਮ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ; ਚੌਥੀ, ਜਲਾਂ ਵਿਚ ਪਿਆ, ਸਪ-ਬਿਸਤਰੇ 'ਤੇ ਆਰਾਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਰਜਸ ਉਸ ਦਾ ਗੁਣ ਹੈ; ਉਹ ਸਦਾ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰਦੀ ਹੈ—ਹਰੀ ਦਾ ਤੀਜਾ ਰੂਪ, ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ। ਉਹ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਵਾਲੇ ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਧਰਮ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ, ਸੰਹਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਦੇਵਾਂ ਅਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਧਰਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਹਨ; ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਧਰਮ ਦਾ ਹ੍ਰਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਧਰਮ ਦਾ ਵਾਧਾ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਟ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ, ਵਾਰਾਹ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੁੰਡ ਨਾਲ ਜਲਾਂ ਨੂੰ ਹਟਾਇਆ, ਅਤੇ ਇਕ ਦੰਦ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਨੂੰ, ਕਮਲ ਵਾਂਗ, ਉਠਾ ਲਿਆ; ਨਰਸਿੰਘ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਹਿਰਣਯਕਸ਼ਿਪੁ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ। ਹੋਰ, ਜਿਵੇਂ ਵਿਪ੍ਰਚਿੱਤੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਦਾਨਵ, ਵੀ ਸੰਹਾਰੇ ਗਏ; ਵਾਮਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਬਲੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਦੇ ਜਲ ਨਾਲ ਵਸ਼ ਕਰ ਲਿਆ। ਦਿਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ; ਭ੍ਰਿਗੁ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ, ਜਮਦਗਨੀ ਦਾ ਮਹਾਨ ਪੁੱਤਰ ਬਣੀ। ਰਾਮ ਨੇ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਕਤਲ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦਾ ਸੰਹਾਰ ਕੀਤਾ; ਐਸਾ ਹੀ, ਅਤ੍ਰੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਜੋਂ, ਮਹਾਨ ਦੱਤਾਤਰੇਯ ਪ੍ਰਕਟ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਅਲਰਕ ਮਹਾਨ-ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਅਠ-ਵਿਧੀ ਯੋਗ ਸਿਖਾਇਆ; ਅਤੇ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਜੋਂ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਦੇਵ ਰਾਮ ਬਣਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਡਰ ਸੀ; ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਇੱਕੋ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਨੀਂਦ ਕਰਦੇ, ...