ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਸਾਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸੋ ਕਿ ਜਦੋਂ ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜਨਮੇ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹੜੇ ਕਰਮ ਕੀਤੇ। ਹੇ ਵਧੀਆ ਵਕਤਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਅਸਾਧਾਰਣ ਤੇ ਅਲੌਕਿਕ ਕਰਤੱਬ ਸਾਨੂੰ ਸੁਣਾਓ—ਉਹ ਧੰਨ ਭਗਵਾਨ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਕਿਵੇਂ ਵਾਸੁਦੇਵ ਰੂਪ ਵਿਚ ਵਸੁਦੇਵ ਦੇ ਘਰ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ? ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਹ ਅਮਰ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਨੇਕੀਆਂ ਅਤੇ ਧਰਮ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ਛੱਡ ਕੇ ਮਾਨਵ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਉਂ ਆਇਆ? ਉਹ ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦਾ ਅਗਵਾ ਹੈ, ਜੋ ਅਖੰਡ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਸੁਰਗ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਈ। ਉਹ ਪਰਮਾਤਮਾ, ਜੋ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੀ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਚੱਕਰ ਘੁੰਮਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਿਆ? ਉਹ ਚਕਰ ਤੇ ਗਦਾ ਧਾਰੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਮਨ ਮਨੁੱਖਤਾ ਵੱਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ? ਉਹ ਜੋ ਗੋਵਾਂ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਰਖਵਾਲਾ ਬਣਿਆ, ਕਿਵੇਂ ਵਿṣṇੁ ਪ੍ਰਭੂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆਇਆ ਤੇ ਗੋਪਾਲ ਬਣ ਗਿਆ? ਉਹ ਜੋ ਪੰਜ ਮਹਾਂਭੂਤਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਇਕ ਔਰਤ ਦੀ ਕੋਖ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਆ ਗਿਆ? ਉਹ ਮਹਾਨ, ਜਿਸ ਨੇ ਤਿੰਨ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਨਾਰੀ ਦੀ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਆ ਗਿਆ? ਜਿਸ ਨੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰਾਹ ਬਣਾਏ, ਤਿੰਨ ਪੁਰਸ਼ਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਉਪਜਾਇਆ, ਜੋ ਅੰਤ ਸਮੇਂ ਪਾਣੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਪੀ ਗਿਆ—ਉਹ ਪ੍ਰਾਚੀਨ, ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦਿੱਖਤੇ ਤੇ ਅਦਿੱਖਤ ਰੂਪ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਇਕ ਸਮੁੰਦਰ ਬਣਾਇਆ, ਜੋ ਵਾਰਾਹ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਇਆ। ਉਹ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੰਦ ਦੀ ਨੋਕ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਉਚੱਕ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਦੀ ਖਾਤਰ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਦੇਵਤਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਸਿੰਘ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਜਿਸ ਨੇ ਹਿਰਣਯਕਸ਼ਿਪੂ ਨਾਮਕ ਮਹਾਬਲੀ ਦੈਤ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਜੋ ਯੁਗਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਅਗਨਿ ਰੂਪ ਹੋ ਗਿਆ। ਹਰੀ, ਜੋ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਪਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਪੀ ਲਿਆ, ਜੋ ਹਜ਼ਾਰ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਰੋਸ਼ਨੀਆਂ ਤੇ ਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ। ਉਹ ਹਜ਼ਾਰ ਸਿਰਾਂ ਵਾਲਾ ਦੇਵਤਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਹਰ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਨਾਭੀ ਤੋਂ ਕਮਲ ਉੱਗਿਆ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਆਸਰਾ ਬਣਿਆ। ਇਕ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ, ਸੱਪਾਂ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਸੋਨੇ ਦਾ ਕਮਲ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਡੰਡੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਤਾਰਕਾਸੁਰ ਨਾਲ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਦੈਤਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ। ਉਸ ਨੇ, ਸਾਰੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਸੰਯੁਕਤ, ਦਿਵਿਆ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਹਿਰਦੇ ਦੀ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਨਾਲ, ਕਾਲਨੇਮੀ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ। ਦੂਧ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਦੂਰਲੇ ਪਾਰ, ਅਮ੍ਰਿਤ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਸਦਾ ਲਈ ਮਹਾਨ ਯੋਗ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ, ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਆਰਾਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਦਿਤੀ ਨੇ, ਆਪਣੀ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ, ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮਥਣ ਤੋਂ ਉਪਜਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਅੰਸ਼ ਨੂੰ ਰੱਖ ਕੇ, ਇੰਦਰ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਦੈਤਾਂ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਯੋਗ ਦੇ ਪੈੜੇ ਬਣਾਏ, ਦੈਤਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟਿਆ, ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ ਬਣਾਇਆ, ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਘਰ ਦੇ ਅੱਗ, ਹੋਮ ਦੀ ਅੱਗ, ਅੱਗ, ਵੇਦ, ਸੰਸਕਾਰ, ਤੇ ਹੋਮ ਦੀ ਲੱਕੜ ਨੂੰ ਥਾਪਿਆ। ਛਿੜਕਣ ਵਾਲਾ ਪਾਤਰ, ਹਵਨ ਦੀ ਚਮਚ, ਅਤੇ ਅਭਿਅੰਗ ਬਣਾਇਆ, ਅਤੇ ਹੱਥਾਂ ਨੂੰ ਥੱਲੇ ਕਰਕੇ, ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਰਚਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਹਵਨ ਦੇ ਭਾਗੀਦਾਰ, ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪਿਤਰ-ਭੋਗੀ ਬਣਾਇਆ, ਅਤੇ ਭੋਗ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯਜਨਾ ਵਿੱਚ ਲਾਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਪਾਤਰ, ਦਾਨ, ਸੰਸਕਾਰ, ਪਿੰਡ, ਥਾਲ, ਯੂਪ, ਲੱਕੜ, ਚਮਚ, ਸੋਮਾ, ਸ਼ੁਧ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਅਤੇ ਘੇਰਾ ਲਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਲੱਕੜਾਂ ਬਣਾਈਆਂ। ਉਸ ਨੇ ਯਜਨਾ ਦੀਆਂ ਸਮੱਗਰੀਆਂ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਪ, ਸਹਾਇਕ, ਯਜਮਾਨ, ਪੁਰੋਹਿਤ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਯਜਨਾਂ ਨੂੰ ਰਚਿਆ। ਉਹ, ਜਿਸ ਨੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਮੇਂ, ਉੱਚੇ ਕਰਮ ਨਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯੁਗਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਵੰਡਿਆ, ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰ ਬਣਾਇਆ। ਮੁਹੂਰਤ, ਨਜ਼ਰਾਂ ਦੀ ਛਪਕ, ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਇਕਾਈਆਂ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਭਾਗ, ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਮਾਂ, ਘੰਟਾ, ਤਿਥੀਆਂ, ਮਹੀਨੇ, ਦਿਨ, ਅਤੇ ਸਾਲ—all ਉਸ ਨੇ ਬਣਾਏ। ਰੁੱਤਾਂ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਮਿਲਾਪ, ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਪ, ਖੇਤਰ, ਵਾਧਾ, ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ, ਤੇ ਰੂਪ ਦੀ ਸੋਭਾ—all ਉਸ ਦੀ ਰਚਨਾ ਹੈ। ਤਿੰਨ ਲੋਕ, ਤਿੰਨ ਦੇਵਤੇ, ਤਿੰਨ ਵੇਦ, ਤਿੰਨ ਅੱਗਾਂ, ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਮਾਂ, ਤਿੰਨ ਕਰਮ, ਤਿੰਨ ਵਰਗ, ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਗੁਣ—ਇਹ ਸਭ ਉਸ ਨੇ ਬਣਾਏ। ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਉਸ ਦੀ ਅਨੰਤ ਕ੍ਰਿਆ ਨਾਲ ਬਣੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਸਭ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਧਾਰੀ ਹੈ। ਉਹ ਜੋ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਯੋਗ ਦੁਆਰਾ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਯੋਗ ਦੁਆਰਾ ਆਉਂਦਾ ਤੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਨਿਯਮ ਹੈ, ਉਹੀ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ। ਉਹ ਨੇਕੀਆਂ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਰਾਹ ਹੈ, ਪਾਪੀਆਂ ਲਈ ਰਾਹ ਨਹੀਂ, ਚਾਰ ਵਰਣਾਂ ਦਾ ਮੂਲ ਤੇ ਰਖਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਜੋ ਚਾਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਚਾਰ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ, ਆਕਾਸ਼, ਧਰਤੀ, ਹਵਾ, ਤੇ ਅੱਗ—all ਉਹ ਆਪ ਹੈ। ਉਹ ਚੰਦ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਰੂਪ ਰੋਸ਼ਨੀ, ਯੁਗਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਰਾਤ ਦਾ ਵਾਸੀ, ਜੋ ਪਰਮ ਜੋਤ ਵਜੋਂ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਰਮ ਤਪ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਉਸ ਨੂੰ ਪਰਮ, ਕੁਝ ਅਪਰਮ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਹੀ ਪਰਮ ਆਤਮਾ ਹੈ; ਉਹ ਆਦਿਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਾ, ਦੈਤਿਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਵਿਆਪਕ। ਉਹ ਯੁਗਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸੰਸਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਨਾਸੀ, ਸੰਸਾਰਾਂ ਦੇ ਪੁਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪੁਲ, ਪਵਿੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ। ਉਹ ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਰਚਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਹੈ, ਸੋਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੋਮਾ, ਅੱਗ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅੱਗ, ਜੋਤੇ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਹੈ। ਇੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭੂ, ਤਪੱਸੀਆਂ ਵਿੱਚ ਤੱਤ, ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਮਰਤਾ, ਤੇ ਜੋਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜੋਤੀ। ਰੂਪ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰੂਪ, ਲਛ੍ਯ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲਛ੍ਯ, ਆਕਾਸ਼-ਜਨਮ ਹਵਾ, ਹਵਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਣ, ਪ੍ਰਾਣ ਤੋਂ ਹਵਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਅੱਗ। ਸੁਰਗ ਵਿੱਚ ਉਹ ਹਵਨ ਦੀ ਅੱਗ ਹੈ, ਪ੍ਰਾਣ ਵਜੋਂ ਅੱਗ, ਮਧੁ-ਅਸੁਰ ਦਾ ਸੰਘਾਰਕ; ਅੰਸ ਤੋਂ ਰਕਤ, ਰਕਤ ਤੋਂ ਮਾਸ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਉਹ ਪਰਮਾਤਮਾ ਵਿਅਪਕ, ਅਨੰਤ, ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰਾਂ ਦਾ ਆਧਾਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਹਰ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਅਵਤਾਰ ਧਾਰ ਕੇ, ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।