ਹੋਰਸ-ਮੁਖ ਵਾਲੇ, ਵੱਡੀ ਲੰਮੀ ਗਰਦਨ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਪੁਰਖ ਦੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਮਧੁ ਅਤੇ ਕੈਟਭ ਦੇ ਵਧਨਹਾਰ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਹੋਰਸ-ਮੁਖ। ਮੈਂ ਉਸ ਮਹਾਨ ਕੱਛ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਸਦਾ ਸਰੀਰ ਵੱਡੇ ਕੱਛ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਉਭਾਰਿਆ, ਜੋ ਪਰਬਤ-ਧਾਰੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਇਆ। ਮੈਂ ਉਸ ਮਹਾਨ ਸੂਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਸਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਉਠਾਇਆ; ਅਤੇ ਉਸ ਆਦਿ-ਸੂਰ, ਸਰਵ-ਰੂਪੀ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕਰਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਨਮਸਕਾਰ। ਅਨੰਤ, ਸੁਖਮ, ਮੁਖੀ ਅਤੇ ਉੱਤਮ, ਜਿਸਦਾ ਰੂਪ ਪਰਮਾਣੂ ਹੈ, ਜੋ ਯੋਗੀਆਂ ਵਲੋਂ ਪਹੁੰਚਣਯੋਗ ਹੈ—ਉਸਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਸਭ ਕਾਰਨਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਜੋ ਯੋਗੇਸ਼ਵਰਾਂ ਦੇ ਆਚਰਨ ਵਿੱਚ ਨਿਵਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਜਾਣਣਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ੀਰ-ਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਸੱਪ ਉਤੇ ਵਿਛਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਜਵਾਹਰਾਤਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਕੁੰਡਲਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ—ਉਸਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਸਮੇਂ ਜਦੋਂ ਉਸਦੀ ਸਤਿਕਾਰ-ਸੂਚਕ ਵਡਿਆਈ ਹੋਈ, ਤਾਂ ਮਾਧਵ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਬੋਲੇ: "ਜਲਦੀ ਦੱਸੋ, ਹੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਿਸ਼ਿ, ਜੋ ਕੁਝ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਮੰਗਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ।" "ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ, ਹੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਪਾਰ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ, ਜੋ ਡਰਾਉਣਾ, ਅਸਥਿਰ, ਦੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਅਤੇ ਕੇਵਲ ਕੇਲਾ-ਪੱਤੇ ਵਰਗਾ ਨਾਸਵੰਤ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਕੋਈ ਆਸਰਾ ਨਹੀਂ, ਕੋਈ ਆਧਾਰ ਨਹੀਂ, ਜਲ ਦੇ ਬੁੱਲੇ ਵਾਂਗ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬਦਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿਪਤੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਪਾਰ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਤੇ ਡਰਾਉਣਾ ਹੈ— ਉਸ ਵਿਚ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਭਟਕ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਮੇਰਾ ਮਨ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਮੈਂ ਅੰਤ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਦਾ। ਅੱਜ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹਾਂ, ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ! ਮੈਨੂੰ ਸੰਸਾਰ-ਸਾਗਰ ਤੋਂ ਉਭਾਰ ਲੈ। ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਉਹ ਸਦਾ-ਥਿਰ ਪਰਮ ਧਾਮ ਪਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਥ, ਵਾਪਸ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੁੜ ਮਿਲਣਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ।" ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਭਗਤ ਹੈਂ, ਹੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਿਸ਼ਿ! ਸਦਾ ਮੇਰੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰ। ਮੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਜਿਹੜੀ ਮੁਕਤੀ ਤੂੰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਨਿਸ਼ਚਤ ਹੀ ਮਿਲੇਗੀ। ਮੇਰੇ ਭਗਤ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਖਸ਼ਤਰੀ, ਵੈਸ਼, ਇਸਤਰੀ, ਸ਼ੂਦਰ ਜਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਨੀਵੀਂ ਜਾਤਿ ਦੇ ਹੋਣ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਉੱਚੀ ਪਦਵੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ; ਤਾਂ ਫਿਰ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮੇਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਤੇਰਾ ਕੀ ਕਹਿਣਾ! ਜੋ ਕੁੱਤਾ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਵੀ ਮੇਰਾ ਭਗਤ ਹੈ, ਪੂਰੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ, ਉਹ ਵੀ ਚਾਹੀਦੀ ਪੂਰਨਤਾ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਤਾਂ ਗੱਲ ਹੀ ਕੀ!" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਉਹ ਭਗਤ-ਵਤਸਲ, ਜਿਸਦਾ ਮਾਰਗ ਜਾਨਣਾ ਔਖਾ ਹੈ, ਵਿ੍ਸ਼ਣੂ, ਉਥੇ ਹੀ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਹੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਿਸ਼ਿ, ਕੰਡੂ ਨੇ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਚਿੱਤ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਇੱਛਾਵਾਂ ਛੱਡ ਦਿਤੀਆਂ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਸਥਿਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਕੀਤਾ, ਮਮਤਾ ਅਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਮਨ ਨੂੰ ਏਕਾਗ੍ਰ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਪਰਮ ਪੁਰਖ ਦਾ ਯੋਗਯੋਗ ਧਿਆਨ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਉਹ ਪਰਮ ਮੁਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਈ, ਜੋ ਅਸਪ੍ਰਸ਼, ਨਿਰਗੁਣ, ਸ਼ਾਂਤ, ਸਿਰਫ ਅਸਤੀਤ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ, ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਔਖਾ ਹੈ। ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਕੰਡੂ ਦੀ ਇਹ ਕਥਾ ਸੁਣਦਾ ਜਾਂ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਕੇ, ਸੁਗਮ ਸਵਰਗ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਿਸ਼ਿ, ਮੈਂ ਤੇਨੂੰ ਕਰਮ-ਭੂਮੀ, ਪਰਮ ਮੁਕਤੀ-ਖੇਤਰ ਅਤੇ ਪਰਮ ਭਗਵਾਨ, ਪਰਮ ਪੁਰਖ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸੀ। ਜੋ ਲੋਕ ਪਰਮ ਪੁਰਖ, 'ਸ਼੍ਰੀ ਪੁਰੁਸ਼ੋਤਮ' ਨੂੰ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਵੇਖਦੇ, ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਵਰ ਦਿੰਦਾ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਦਾਤਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਉਮਰ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਸੰਸਾਰਕ ਦੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ— ਉਹ ਲੋਕ ਰਾਜ ਭੋਗ ਅਤੇ ਸੁੱਚੇ ਦਿਵ੍ਯ ਸੁਖ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈ ਕੇ, ਫਿਰ ਸਭ ਦੋਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਹਰੀ ਦੇ ਅਵਿਨਾਸੀ ਧਾਮ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਵਿਆਸ ਜੀ ਦੀ ਇਹ ਵਡਿਆਈ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ, ਜੋ ਸਵੈ-ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਰੱਖਦੇ ਸਨ, ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ, ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਵਾਰ ਵਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰਤਾ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ, "ਆਹ! ਤੁਸੀਂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਧਰਤੀ ਦੇ ਗੁਣ ਦੱਸ ਦਿੱਤੇ, ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਪੁਰੁਸ਼ ਖੇਤਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵੀ, ਹੇ ਪੁਰੁਸ਼ੋਤਮ। ਸੱਚਮੁੱਚ, ਪੁਰੁਸ਼ ਖੇਤਰ ਦੀ ਇਹ ਪਰਮ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣ ਕੇ ਹੈਰਾਨੀ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਦੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀ, ਖੁਸ਼ੀ ਵੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਵਕਤਾ। ਕਈ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਸਾਡੇ ਮਨ ਵਿਚ ਇੱਕ ਸੰਦੇਹ ਸੀ; ਤੁਹਾਡੇ ਬਿਨਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਜੋ ਇਹ ਸੰਦੇਹ ਦੂਰ ਕਰ ਸਕੇ। ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੁੱਛਦੇ ਹਾਂ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ਿ, ਬਲਦੇਵ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਅਤੇ ਭਦਰਾ ਦੇ ਜਨਮ ਬਾਰੇ, ਪੂਰੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ। ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਦੋਵੇਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਅਤੇ ਸੰਕਰਸ਼ਣ, ਵਸੁਦੇਵ ਦੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਪੁੱਤਰ, ਜਨਮੇ, ਅਤੇ ਉਹ ਨੰਦ ਦੇ ਘਰ ਕਿਉਂ ਰਹੇ, ਹੇ ਰਿਸ਼ਿ? ਇਸ ਮਾਨਵ ਲੋਕ ਵਿਚ, ਜੋ ਅਸਾਰ, ਦੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਬਹੁਤ ਅਸਥਿਰ, ਜਲ ਦੇ ਬੁੱਲੇ ਵਰਗਾ, ਡਰਾਉਣਾ ਅਤੇ ਰੋਂਗਟੇ ਖੜੇ ਕਰ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ— ਉਹ ਮਾਤਾ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿਚ, ਜੋ ਮਲ-ਮੂਤਰ ਨਾਲ ਭਿੱਜਿਆ, ਪੀੜਾਦਾਇਕ, ਦੁਖਦਾਇਕ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਡਰਾਉਣਾ ਹੈ, ਉਸ ਵਿਚ ਰਹਿ ਕੇ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਖ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਸਨ? ਹੇ ਰਿਸ਼ਿ, ਦੱਸੋ ਕਿ ਜਦੋਂ ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜਨਮੇ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹੜੇ-ਕਿਹੜੇ ਕਰਤੱਬ ਕੀਤੇ? ਹੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਵਕਤਾ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਸਾਨੂੰ ਸੁਣਾਓ। ਉਸ ਮੰਗਲਮਈ ਪ੍ਰਭੂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਦੀ ਸੰਪੂਰਨ, ਅਦਭੁਤ ਅਤੇ ਅਤਿ-ਮਾਨਵ ਕਰਤੂਤ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ— ਕਿਵੇਂ ਉਹ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੇ ਘਰ ਵਾਸੁਦੇਵ ਰੂਪ ਵਿਚ ਆਏ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ, ਧਰਮਾਤਮਾ ਅਤੇ ਸਤਪੁਰਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਏ ਹੋਏ। ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਇਥੇ ਮਾਨਵ ਲੋਕ ਵਿਚ ਕਿਉਂ ਆਏ—ਦੇਵਤਾ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਨੇਤਾ, ਜੋ ਅਮਰ ਹੈ, ਜੋ ਸੁਰਗ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦਾ ਆਦਿ-ਸਰੋਤ ਹੈ? ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਉਹ, ਪਰਮ ਆਤਮਾ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਆਏ—ਜੋ ਇੱਕਲਾ ਹੀ ਸੰਸਾਰ ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਘੁੰਮਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਕਰਦਾ ਹੈ? ਕਿਵੇਂ ਉਹ, ਚਕ੍ਰ ਅਤੇ ਗਦਾ ਵਾਲਾ, ਆਪਣਾ ਮਨ ਮਨੁੱਖਤਾ ਵੱਲ ਲੈ ਗਿਆ—ਜੋ ਗੋ-ਰੱਖਕ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਰੱਖਿਆਕਾਰ ਬਣਿਆ? ਕਿਵੇਂ ਵਿਸ਼ਣੂ, ਪ੍ਰਭੂ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆਇਆ ਤੇ ਗਵਾਲਾ ਬਣਿਆ—ਜੋ ਮਹਾਨ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਆਤਮਾ ਹੈ? ਕਿਵੇਂ ਉਹ, ਮਹਿਮਾਵਾਨ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਇਕ ਇਸਤਰੀ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿਚ ਆਇਆ—ਜੋ ਤਿੰਨ ਪੈਰ ਪਾ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰ ਲੈਂਦਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ? ਉਹ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮਾਰਗ ਬਣਾਏ, ਤਿੰਨ ਪੁਰਸ਼ਾਰਥ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੇ—ਜੋ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਪਾਣੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਨੂੰ ਪੀ ਗਿਆ। ਉਹ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦਿੱਖ ਅਤੇ ਅਦਿੱਖ ਰੂਪ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਇਕ ਸਮੁੰਦਰ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ—ਉਹ ਪ੍ਰਾਚੀਨ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਸੂਰ ਰੂਪ ਵਿਚ ਆਇਆ ਸੀ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਉਤਸੁਕਤਾ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ, ਅਤੇ ਵਿਆਸ ਜੀ ਤਿਆਰ ਹੋਏ ਕਿ ਉਹ ਇਹ ਪਰਮ ਰਾਜ ਦੱਸਣ।