ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਨਾਰੀ ਹੱਸਦੀ ਹੋਈ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਬੋਲੀ, "ਹੇ ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ, ਕੀ ਅੱਜ ਤੇਰਾ ਦਿਨ ਲੰਘ ਗਿਆ? ਇਹ ਕੋਈ ਅਜੀਬ ਗੱਲ ਨਹੀਂ, ਕਿਸ ਨੂੰ ਇਹ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ?" ਸਵੇਰੇ, ਹੇ ਭਾਗਸ਼ਾਲੀ, ਤੂੰ ਇਸ ਸੁਹਣੇ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਆਇਆ ਸੀ; ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਤੇਰੀ ਸੋਹਣੀ ਕਮਰ, ਅਤੇ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ। ਹੁਣ ਸ਼ਾਮ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਦਿਨ ਲੰਘ ਗਿਆ; ਇਹ ਮਜ਼ਾਕ ਦਾ ਕਾਰਨ ਕੀ ਹੈ? ਸੱਚ ਦੱਸ, ਇਹ ਕੀ ਹਾਲਾਤ ਹੈ? ਸਵੇਰੇ ਤੂੰ ਆਇਆ ਸੀ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਇਹ ਗੱਲ ਸੱਚ ਹੈ, ਝੂਠ ਨਹੀਂ; ਪਰ ਅੱਜ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਲਈ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਸਾਲ ਲੰਘ ਗਏ ਹਨ। ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਕੰਬਦੇ ਹੋਏ, ਵੱਡੀ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਨਾਰੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ, "ਦੱਸ, ਹੇ ਡਰਪੋਕ, ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਸੀ, ਕਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਲੰਘ ਗਿਆ?" ਉਹ ਨਾਰੀ ਬੋਲੀ, "ਸੱਤ ਸੌ ਨੌ ਸਾਲ, ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਵੀ ਲੰਘ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।" ਰਿਸ਼ੀ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ, "ਕੀ ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ, ਹੇ ਡਰਪੋਕ, ਜਾਂ ਤੂੰ ਮਜ਼ਾਕ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈਂ, ਹੇ ਮੰਗਲਮਈ? ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਦਿਨ ਹੀ ਇੱਥੇ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਲੰਘਿਆ ਹੈ।" ਉਹ ਨਾਰੀ ਬੋਲੀ, "ਇੱਥੇ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੈਂ ਝੂਠ ਕਿਵੇਂ ਬੋਲ ਸਕਦੀ ਹਾਂ? ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਅੱਜ, ਜਦ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਸਵਾਲ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਧਰਮ ਦੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਚੱਲਦੇ ਹੋਏ।" ਇਸ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ੀ ਸਮਝ ਕੇ ਆਤਮ-ਨਿੰਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, "ਹਾਏ ਹਾਏ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ!" "ਮੇਰੀ ਤਪस्या ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਈ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਦਾਤ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਈ, ਮੇਰਾ ਵਿਵੇਕ ਕਿਸੇ ਨੇ ਚੁਰਾ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਇਸ ਮੋਹ ਲਈ ਨਾਰੀ ਬਣਾਈ ਗਈ। ਬ੍ਰਹਮ, ਜੋ ਛੇ ਲਹਿਰਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ, ਅਤਮ-ਸਯੰਮ ਦੁਆਰਾ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਰਸਤਾ ਮੈਂ ਬਣਾਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੈਂ ਵੱਡੀ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ—ਇਸ ਉੱਤੇ ਸ਼ਰਮ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਵਰਤ, ਸਾਰੇ ਵੇਦ, ਅਤੇ ਹਰ ਕਾਰਨ—ਅੱਜ, ਨਰਕ ਦੇ ਪਿੰਡ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਰਸਤੇ ਦੁਆਰਾ, ਇੱਛਾ ਨੇ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਗੁੱਸੇ ਦੀ ਭੜਕਦਾਰ ਅੱਗ ਨਾਲ ਰਾਖ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਸੱਤ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਮਿਤ੍ਰਤਾ ਸਾਂਝੀ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸਤਕਰਮ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰਵਾਇਤ ਹੈ। ਜਾਂ ਫਿਰ, ਤੇਰਾ ਕੀ ਦੋਸ਼? ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ? ਦੋਸ਼ ਸਿਰਫ ਮੇਰਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਿੱਤ ਸਕਿਆ। ਜਿਵੇਂ, ਸ਼ਕ੍ਰਾ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ, ਮੇਰੀ ਮਸਤ ਤਪस्या ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਗਈ, ਤਿਵੇਂ ਤੇਰੀ ਨਜ਼ਰ, ਵੱਡੇ ਮੋਹ ਨਾਲ, ਮੈਨੂੰ ਨਿੰਦਣਯੋਗ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ। ਜਦ ਤਕ ਰਿਸ਼ੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਸੁੰਦਰ ਕਮਰ ਵਾਲੀ ਨਾਰੀ ਨੂੰ ਬੋਲਦਾ ਰਿਹਾ, ਉਹ ਕੰਬਣ ਲੱਗੀ, ਪਸੀਨੇ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈ, ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਘਬਰਾਈ। ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕੰਬਦੇ, ਲਤਾ-ਵਾਂਗ ਦੇਹ ਤੇ ਪਸੀਨਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, "ਜਾ, ਜਾ!" ਉਸ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਡਾਂਟ ਸੁਣ ਕੇ, ਆਸ਼ਰਮ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਚਲਦੀ ਹੋਈ, ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਪਸੀਨੇ ਨੂੰ ਪੋਂਝਣ ਲੱਗੀ। ਉਹ ਨਾਰੀ, ਦਰਖ਼ਤ ਤੋਂ ਦਰਖ਼ਤ, ਨਰਮ ਲਾਲ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਪਸੀਨਾ ਪੋਂਝਦੀ ਹੋਈ, ਆਪਣੀ ਦੇਹ ਨੂੰ ਸੁੱਕਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਫਿਰ, ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਬੀਜ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ, ਜੋ ਪਸੀਨੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਆਇਆ। ਦਰਖ਼ਤਾਂ ਨੇ ਉਸ ਅੰਕੁਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਲੈ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਹਵਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇਕਠਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ; ਸੋਮਾ ਅਤੇ ਗਾਂਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਾਲਣ ਹੋਈ, ਉਹ ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ ਵਧੀ। ਦਰਖ਼ਤਾਂ ਤੋਂ, ਮਾਰੀਸ਼ਾ ਨਾਂ ਦੀ ਸੁੰਦਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਕੁਵਾਰੀ ਜਨਮੀ; ਉਹ ਪ੍ਰਾਚੇਤਸਾ ਦੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਦਕਸ਼ ਦੀ ਮਾਤਾ ਬਣੀ, ਹੇ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਵਾਲੇ। ਅਤੇ ਭਾਗਸ਼ਾਲੀ ਕੰਡੂ, ਜਦ ਉਸ ਦੀ ਤਪस्या ਖਤਮ ਹੋ ਗਈ, ਹੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਿਸ਼ੀ, ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਪੁਰੁਸ਼ੋਤਮ ਨਾਂ ਦੇ ਆਵਾਸ ਵੱਲ ਚਲਿਆ। ਉਹ ਨੈਤਿਕ ਖੇਤਰ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵਿਰਲਾ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਕੰਢੇ ਤੇ, ਜੋ ਹਰ ਇੱਛਤ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸੁਹਣਾ ਸੀ, ਰੇਤ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ, ਕੇਤਕੀ ਦੇ ਬਾਗਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਰਖ਼ਤਾਂ ਅਤੇ ਲਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਅਤੇ ਕਈ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦਾ—ਮੰਗਲਮਈ। ਹਰ ਥਾਂ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਚੱਲਣਯੋਗ, ਹਰ ਰੁੱਤ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਭਾਗਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਸਰੋਤ। ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਭ੍ਰਿਗੁ ਆਦਿ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਸਿੱਧਾਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ, ਕਿਨਨਰਾਂ, ਯਕਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸੇਵਿਆ ਗਿਆ। ਉਥੇ ਉਸ ਨੇ ਹਰੀ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜਾਤੀਆਂ, ਅਤੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਾਸੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸੇਵਿਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਅਤੇ ਉੱਚਤਮ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮਨ-ਚਾਹੀ ਆਰਥਤਾ ਵਾਲਾ ਸਮਝਿਆ। ਉਥੇ, ਮਨ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਕਾਗ੍ਰ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਹਰੀ ਦੀ ਉੱਚਤਮ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ, ਉੱਚਤਮ ਬ੍ਰਹਮ-ਜਪ ਕਰਦਾ, ਹਥ ਉੱਚੇ ਕਰਕੇ ਖੜਾ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਯੋਗੀ, ਉੱਤਮ ਰਿਸ਼ੀ। ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਅਸੀਂ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਉਹ ਉੱਚਤਮ ਅਤੇ ਮੰਗਲਮਈ ਬ੍ਰਹਮ-ਜਪ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕੰਡੂ ਨੇ ਕੇਸ਼ਵ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਵਿਸ਼ਣੂ ਪਰੇ ਤੋਂ ਵੀ ਪਰੇ, ਅਸੀਮ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ; ਉਹ ਉੱਚਤਮ ਆਤਮਾ, ਅੰਤਮ ਬ੍ਰਹਮ, ਉੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ, ਅਤੇ ਪਰੇ ਤੋਂ ਵੀ ਪਰੇ ਹੈ। ਉਹ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਪਰ ਕਾਰਨਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਉਸ ਦਾ ਵੀ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਸਭ ਕਾਰਨਾਂ ਦਾ ਅੰਤਮ ਕਾਰਨ; ਉਹ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੈ, ਪਰ ਇੱਥੇ ਕਈ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਕਰਤਾ ਹੋ ਕੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ, ਪ੍ਰਭੂ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਸਰੂਪ, ਅਵਿਨਾਸੀ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਅਟੱਲ; ਉਹ ਸਦਾ, ਅਜਨਮਾ ਵਿਸ਼ਣੂ, ਸਭ ਨਸ਼ਟ ਹੋਣ ਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਅਲੱਗ। ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਅਵਿਨਾਸੀ, ਅਜਨਮਾ, ਸਦਾ ਬ੍ਰਹਮ, ਉੱਚਤਮ ਪੁਰੁਸ਼ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਭਾਵਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋਣ ਦੇ। ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਉੱਚਤਮ ਬ੍ਰਹਮ-ਜਪ ਦੀ ਉਚਾਰਣ ਸੁਣ ਕੇ, ਹੇ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪੱਕੀ ਅਤੇ ਉੱਚਤਮ ਭਗਤੀ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਉੱਚਤਮ ਪੁਰੁਸ਼— ਉੱਚਤਮ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ, ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਕੋਲ ਆਇਆ ਅਤੇ ਬੋਲਾ, ਹੇ ਮਧੁ ਦੇ ਨਾਸਕ। ਗਰੁੜ, ਵਿਨਤਾ ਦੇ ਪੁੱਤ, ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਗੂੰਜਦਾਰ ਅਵਾਜ਼, ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ, ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਗੂੰਜਦੀ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ। "ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਆਪਣੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਇੱਛਾ ਦੱਸ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਮੈਂ ਵਰ ਦਿੰਣ ਆਇਆ ਹਾਂ; ਆਪਣਾ ਵਰ ਚੁਣ, ਹੇ ਡਟੇ ਹੋਏ।" ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਚਕ੍ਰਧਾਰੀ, ਦੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਅਚਾਨਕ ਅੱਖਾਂ ਖੋਲੀਆਂ ਅਤੇ ਹਰੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਵੇਖਿਆ।