ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਦੇਵਲੋਕ ਦੀਆਂ ਅਸਪ੍ਰਸਾ ਰਮਣੀਆਂ—ਉਰਵਸ਼ੀ, ਮੇਨਕਾ, ਰੰਭਾ, ਘ੍ਰਿਤਾਚੀ, ਪੁੰਜਿਕਸਥਲਾ, ਵਿਸ਼ਵਾਚੀ, ਸਹਜਨਿਆ, ਪੂਰਵਚਿੱਤੀ ਅਤੇ ਤਿਲੋਤਮਾ—ਸਭ ਆਪਣੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨੀ 'ਤੇ ਗਰਵ ਕਰਦੀਆਂ, ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੋਈਆਂ। ਅਲੰਬੁਸ਼ਾ, ਮਿਸ਼ਰਕੇਸ਼ੀ, ਸ਼ਸ਼ਿਲੇਖਾ, ਵਾਮਨਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਸਪ੍ਰਸਾਵਾਂ ਵੀ ਉੱਥੇ ਮੌਜੂਦ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਕ-ਨਕਸ਼ ਵਧੀਆ, ਕਮਰ ਪਤਲੀ, ਚਿਹਰੇ ਮਨਮੋਹਣੇ, ਛਾਤੀ ਉਭਰੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਇੱਛਾ ਦੇ ਕਲਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨਤਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਥੇ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕੰਮ ਲਈ, ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਵੇਲੇ, ਸ਼ਚੀ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਇੰਦਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਬਾਕੀ ਸਭ ਇੱਥੇ ਰਹੋ, ਪਰ ਤੂੰ, ਹੇ ਸ਼ੁਭ-ਚਿਹਰਾ, ਇੱਥੇ ਵਧੀਆ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।" ਤੇਰੀ ਮਦਦ ਲਈ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਕਾਮਦੇਵ, ਵਸੰਤ ਅਤੇ ਵਾਯੂ ਦੇਵਤਾ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਹੇ ਸੋਹਣੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਜਾ। ਇੰਦਰ ਦੇ ਹੁਕਮ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਸੋਹਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਅਸਪ੍ਰਸਾ, ਕਾਮਦੇਵ, ਵਸੰਤ ਅਤੇ ਵਾਯੂ ਦੇ ਨਾਲ ਆਕਾਸ਼ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਚਲ ਪਈ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਉੱਥੇ ਪਹੁੰਚੀ, ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ, ਸੁੰਦਰ ਜੰਗਲ ਵੇਖਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਤਪਸਿਆ ਦੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾਰ, ਪਵਿੱਤਰਤਾ-ਰਹਿਤ, ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਸੀ। ਉਹ, ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਸ ਮਨੋਹਰ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਵੇਖਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਨੰਦਨਵਨ ਵਰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਸੀ, ਹਰ ਮੌਸਮ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਡਾਲੀਆਂ 'ਤੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਹਿਰਣਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ। ਜੰਗਲ ਪਵਿੱਤਰ ਸੀ, ਪੱਤਿਆਂ ਅਤੇ ਟਹਣੀਆਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਮਿੱਠੇ ਤੇ ਸੁਹਾਵਣੇ ਸੁਰਾਂ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦਾ। ਉਹ ਵੇਖਦੀ ਹੈ ਕਿ ਦਰੱਖਤ ਹਰ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਫਲ ਲੈ ਕੇ ਚਮਕ ਰਹੇ ਹਨ, ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਰਸ ਭਰਿਆ। ਆਮ, ਜੰਗਲੀ ਆਮ, ਨਰਮ ਨਾਰੀਅਲ, ਟਿੰਡੂਕ, ਬਿਲਵਾ, ਜੀਵ, ਅਨਾਰ ਅਤੇ ਬੀਜ ਵਾਲੇ ਫਲ, ਜੈਕਫਰੂਟ, ਲਾਕੂਚਾ, ਨੀਪ, ਸੋਹਣੇ ਸਿਰੀਸ਼, ਕਬੂਤਰ, ਕੋਲਾ, ਅਰਿਮੇਦ, ਖੱਟਾ ਵੇਤਸ, ਭੱਲਾਤਕ, ਆਮਲਾ, ਸ਼ਤਪਰਨ, ਕਿੰਸ਼ੁਕ, ਇੰਗੁਦਾ, ਕਰਵੀਰ, ਹਰੀਤਕੀ, ਵਿਭੀਤਕ—ਇਹ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦਰੱਖਤ ਉਹ ਦੇਖਦੀ ਹੈ। ਅਸ਼ੋਕ, ਪੁੰਨਾਗ, ਕੇਤਕੀ, ਬਕੁਲਾ, ਪਾਰਿਜਾਤ, ਕੋਵਿਦਾਰ, ਮੰਦਾਰ, ਇੰਦੀਵਰ, ਪਾਟਲਾ, ਸੋਹਣੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਦੇਵਦਾਰੂ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਵੀ ਉੱਥੇ ਹਨ। ਸ਼ਾਲ, ਤਾਲ, ਤਮਾਲ, ਨਿਕੁਲਾ, ਲੋਮਕਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਧੀਆ ਦਰੱਖਤ, ਫਲ ਅਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਲਦਿਆ ਹੋਇਆ। ਚਕੋਰਾ, ਕਮਲ, ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਤੋਤਾ, ਕੋਇਲ, ਕਲਵਿੰਗਕ, ਹਰੇ ਪੰਛੀ, ਜੀਵਜੀਵਕ, ਚਾਤਕ ਤੇ ਹੋਰ ਪੰਛੀਆਂ, ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਮਿੱਠੀਆਂ ਤੇ ਸੁਹਾਵਣੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉੱਥੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਸੁੰਦਰ ਝੀਲਾਂ ਵੀ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਾਣੀ ਸਾਫ਼ ਹੈ, ਕੁਮੁਦ, ਕਮਲ ਅਤੇ ਨੀਲੇ ਜਲ-ਕਮਲ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ। ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਕਹਲਾਰਾ ਤੇ ਕਮਲ ਦੇ ਫੁੱਲ, ਕਦੰਬ ਦੇ ਦਰੱਖਤ, ਚਕਰਵਾਕ ਪੰਛੀ, ਪਾਣੀ ਦੇ ਪੰਛੀ, ਕਰੰਦਵਾ ਬਤਖ, ਸਾਰਸ, ਹੰਸ, ਕਛੂਏ, ਮਦਗੁ ਪੰਛੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਾਣੀ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਉੱਥੇ ਹਨ। ਉਹ, ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਦੌੜ-ਦੌੜ ਕੇ, ਜੰਗਲ ਦੇ ਹਰ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਵੇਖਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਨੇਤਰ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਖੁਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਉਹ ਵਾਯੂ, ਕਾਮਦੇਵ ਅਤੇ ਵਸੰਤ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਤੁਸੀਂ ਹਰ ਇੱਕ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਮਦਦ ਕਰੋ।" ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਆਖੋ, ਅਸੀਂ ਕਰਾਂਗੇ।" ਉਹ ਬੋਲੀ, "ਅੱਜ ਮੈਂ ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਕੋਲ ਜਾਵਾਂਗੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਂਗ ਰੋਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਤਪਸਿਆ ਨਾਲ ਸੁੱਕ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ—ਅੱਜ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਛਾ ਦਾ ਰਥ-ਸਵਾਰੀ ਬਣਾ ਦਿਆਂਗੀ।" "ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਹੋਵੇ, ਜਨਾਰਦਨ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨੀਲਲੋਹਿਤ—even ਉਹ ਵੀ, ਅੱਜ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕਾਮਦੇਵ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਜਖਮੀ ਕਰ ਦਿਆਂਗੀ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਚਲ ਪਈ। ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਤਪਸਿਆ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ, ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਹ, ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਕੋਇਲ ਵਾਂਗ ਮਿੱਠੀ, ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਉੱਥੇ ਖੜੀ ਰਹੀ। ਫਿਰ, ਉਹ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਅਸਪ੍ਰਸਾ ਗਾਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਵਸੰਤ ਨੇ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਵਰਤੀ, ਕੋਇਲਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਮੌਸਮ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਮਿੱਠੀ ਤੇ ਮਨਮੋਹਣੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਮਲਯ ਪਹਾੜ ਦੀ ਵਾਸਨਾ ਵਾਲੀ ਹਵਾ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਵਹੀ, ਉੱਚੇ-ਹੇਠੇ ਪਵਿੱਤਰ ਫੁੱਲ ਝੜਦੇ ਹੋਏ। ਕਾਮਦੇਵ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਤੀਰ ਲੈ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆਇਆ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਵਿਗਾੜ ਦਿੱਤਾ। ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਗਾਣੇ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣੀ, ਮਨ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਹ ਸੋਹਣੀ ਭੁੰਨੇ ਵਾਲੀ ਦੇ ਕੋਲ ਆਇਆ, ਕਾਮਦੇਵ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ। ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਖੁਲ ਗਈਆਂ, ਉਪਰਲਾ ਵਸਤ੍ਰ ਝੜ ਗਿਆ, ਸਰੀਰ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਰੋਮ-ਰੋਮ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਬੋਲੇ, "ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈ, ਤੇ ਕਿਸ ਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਸੋਹਣੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਖੁਸ਼ਕਿਸਮਤ, ਮਨਮੋਹਣੀ ਮੁਸਕਾਨ ਵਾਲੀ? ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਮਨ ਚੁਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਸੋਹਣੀ ਭੁੰਨੇ ਵਾਲੀ। ਸੱਚ ਦੱਸ, ਪਤਲੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ!" ਉਹ ਬੋਲੀ, "ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਦਾਸੀ ਹਾਂ, ਫੁੱਲਾਂ ਲਈ ਆਈ ਹਾਂ। ਜਲਦੀ ਹੁਕਮ ਦੇ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਆਦੇਸ਼ 'ਤੇ ਕੀ ਕਰਾਂ?" ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ 'ਤੇ ਕਾਬੂ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਭੁੱਲ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਹ ਨੌਜਵਾਨ ਅਸਪ੍ਰਸਾ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜ ਕੇ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕਾਮਦੇਵ, ਵਾਯੂ ਤੇ ਵਸੰਤ—ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ—ਜਿਵੇਂ ਆਏ, ਵਾਪਸ ਦੇਵਲੋਕ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਰੀ ਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸਿਆ, ਜੋ ਉਸ ਨੇ ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਇੰਦਰ ਤੇ ਦੇਵਤਾ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ, ਆਨੰਦਤ ਹੋ ਗਏ। ਕੰਡੂ ਰਿਸ਼ੀ, ਉਸ ਅਸਪ੍ਰਸਾ ਦੇ ਨਾਲ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਉੱਚਤਮ ਰੂਪ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰ ਲਿਆ, ਜੋ ਕਾਮਦੇਵ ਵਰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਸੀ।