ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਜਾਂ ਸੂਰਜ ਦੀ ਗ੍ਰਹਿਣ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਜਦ ਮੇਰੀ ਹਾਜਰੀ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿਸ਼ਨੂ—ਜੋ ਧਰਤੀ ਦਾ ਆਧਾਰ ਹੈ—ਨੂੰ ਭਾਵਨਾ ਅਤੇ ਸੰਜਮ ਨਾਲ ਸਦਾ ਭੇਟ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਾਕਈ ਗਿਆਨਵਾਨ ਹੈ। ਜੋ ਕੋਈ ਸੁੰਦਰ ਗਾਂਵਾਂ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਛੜਿਆਂ ਦੀ ਭੇਟ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੰਗਮ 'ਤੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਦੁਇਜਾਤੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਜੋ ਫਲ ਉਥੇ ਮਿਲਦਾ ਹੈ— ਇਸ ਲਈ, ਵਿਅਕਤੀ ਗੋਦਾਵਰੀ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜੀ ਜਾਂਦੀ ਮਹਾਂ ਨਦੀ ਹੈ, ਉੱਤੇ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ, ਦਾਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਰਮ ਕਰਕੇ ਵੱਡਾ ਪੁੰਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਗੋਦਾਵਰੀ ਤੁਹਾਡੇ ਨੇਤ੍ਰਤਵ ਵਿੱਚ ਗੰਗਾ ਬਣ ਜਾਵੇਗੀ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰੀ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਮੈਂ, ਹੇ ਮਾਤਾ, ਸ਼ਿਵ ਤੋਂ ਸੁਣਿਆ ਸੀ ਜਦ ਉਹ ਗੌਤਮ ਨਾਲ ਬੋਲ ਰਹੇ ਸਨ; ਇਸੇ ਕਰਕੇ, ਸ਼ੰਭੂ ਸਦਾ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਵਸਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਮਾਤਾ, ਉਹ ਦਇਆ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਕੌਣ ਰੋਕ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਪਰ, ਮਾਤਾ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦੇ ਬੰਧਨ ਕਾਰਨ, ਇਹ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਵਿੱਚ ਫਸ ਕੇ, ਲੋਕ ਨੇੜੀ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਗੋਦਾਵਰੀ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ, ਨਾ ਹੀ ਸ਼ਿਵ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ, ਨਾ ਯਾਦ ਕਰਦੇ, ਨਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੇ। ਇਸ ਲਈ, ਮਾਤਾ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਸੰਤੋਸ਼ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਾਂਗਾ; ਜੇਕਰ ਸੰਜਮ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਕਠਿਨਾਈ ਆਵੇ, ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਸ਼ਬਦ ਮਾਫ ਕਰ ਦੇਵੋ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਵਿਘਨ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਕੁਝ ਰੁਕਾਵਟ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਪਰ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਬਿਨਾ ਰੁਕਾਵਟ ਦੇ ਅੱਗੇ ਵਧ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ, ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਨਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਜੋ ਵੀ ਗੋਦਾਵਰੀ ਨੂੰ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਪੂਰਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕੁਝ ਵੀ ਬਾਕੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ। ਘਰ ਛੱਡਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਘੱਟ ਦਰਜੇ ਦੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਕਈ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਪਰ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਉਸ ਦੇ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ ਗੰਗਾ ਪਹੁੰਚ ਜਾਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹੜਾ ਫਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ? ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਵਰਣਨ ਸਦਾਸ਼ਿਵਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ; ਮੈਂ ਇਹ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਇਤਿਹਾਸਕ ਬਚਨਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕਿਹਾ ਹੈ। ਧਰਮ, ਅਰਥ, ਕਾਮ ਅਤੇ ਮੋਖਸ਼ ਲਈ ਜਿਤਨੇ ਸਾਧਨ ਚਲ-ਅਚਲ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਇਥੇ, ਇਸ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਰਸਾਏ ਗਏ ਹਨ। ਵੈਦਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਸਾਰੀ ਸ਼੍ਰੁਤੀ ਦਾ ਰਾਜ਼ ਅਤੇ ਸੱਚੀ ਵਜ੍ਹਾ—ਇਹ ਸਭ ਇਥੇ ਨਾਮਿਤ ਹੈ; ਇਹ ਪੁਰਾਣ, ਜੋ ਕਈ ਧਰਮਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਸਦਾ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਜੋ ਵੀ ਇਸ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਲੋਕ ਜਾਂ ਲਾਈਨ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਸੁਣਦਾ ਜਾਂ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ "ਗੰਗਾ, ਗੰਗਾ" ਸ਼ਬਦ ਉਚਾਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਪੁੰਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਗੰਗਾ ਪੁਰਾਣ, ਉੱਤਮ ਅਤੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਕਲੀ ਯੁਗ ਦੇ ਦਾਗਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸਾਰੀਆਂ ਸਿੱਧੀਆਂ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਸ਼ੁਭ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ, ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਪੂਜਣ ਯੋਗ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਛਤ ਫਲ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਵਧੀਆ ਕੀਤਾ, ਗੌਤਮ! ਤੁਹਾਨੂੰ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ। ਕੌਣ ਤੁਹਾਡੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਗੌਤਮੀ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਦੰਡਕਾਰਣਯ ਵਿੱਚ ਲਿਆਇਆ? ਜੋ ਵੀ "ਗੰਗਾ, ਗੰਗਾ" ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਯੋਜਨ ਦੂਰ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤਿੰਨ ਕਰੋੜ ਅਤੇ ਅੱਧ ਕਰੋੜ ਤੀਰਥ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ, ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਦ ਸੂਰਜ ਸਿੰਹ ਰਾਸੀ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਜੂਪਟਰ ਹੋਵੇ। ਭਾਗੀਰਥੀ ਵਿੱਚ ਸਾਠ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਦਾ ਫਲ, ਜਾਂ ਗੋਦਾਵਰੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਦਾ ਫਲ, ਜਦ ਸੂਰਜ ਸਿੰਹ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਜੂਪਟਰ ਉੱਚਾ ਹੋਵੇ— ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਇਹ ਗੌਤਮੀ, ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਮੇਰੇ ਆਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਹੋਵੇ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਸ਼ਨਾਨ ਦੁਆਰਾ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮੋਖਸ਼ ਦੇਵੇਗੀ। ਹਜ਼ਾਰ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਗ ਅਤੇ ਸੌ ਵਾਜਪੇਯਾ ਯਗ ਪੂਰੇ ਕਰਨ ਦਾ ਜੋ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਇਹ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਹੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਨਾਰਦ, ਜਿਸ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪੁਰਾਣਾ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੱਲੋਂ ਉਚਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਕਲੀ ਯੁਗ ਤੋਂ ਕੋਈ ਡਰ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਸਰਵੋਤਮ ਪੁਰਾਣਾ, ਹਰ ਵਿਸ਼ਵਾਸੀ, ਸ਼ਾਂਤ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਭਗਤ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਸੁਣਾਇਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੜ੍ਹਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਭੋਗ ਅਤੇ ਮੋਖਸ਼ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਵਿਅਕਤੀ ਪੂਰਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਵੀ ਇਹ ਪੁਸਤਕ ਲਿਖ ਕੇ ਕਿਸੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੁੜ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ। ਅਸੀਂ ਇਥੇ ਰੱਬ ਦੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਸੁਣ ਕੇ ਅਜੇ ਤ੍ਰਿਪਤ ਨਹੀਂ ਹੋਏ; ਤੁਸੀਂ ਫਿਰ ਉੱਚਤ ਰਾਜ਼ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸੋ। ਤੁਸੀਂ ਅਜੇ ਤੱਕ ਅਨੰਤ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦਾ ਵਰਨਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ; ਅਸੀਂ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ, ਹੇ ਦੇਵ, ਸਾਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸੋ। ਹੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਿਸ਼ੀ, ਮੈਂ ਅਨੰਤ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ, ਜੋ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਵਿਰਲੇ ਹੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਸਰਵੋਤਮ ਸਾਰ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਸਾਰ, ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰਾਂਗਾ। ਕਲਪ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਮੈਂ, ਜੋ ਅਵ੍ਯਕਤ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ, ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਅਤੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਕਹੇ: ਹੇ ਦਿਵਯ ਕਲਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ, ਕਾਰੀਗਰਾਂ ਦੇ ਮੁਖ, ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਪੱਥਰ ਨਾਲ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਬਣਾਓ। ਇਸ ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ, ਜਿਵੇਂ ਰੀਤ-ਰਿਵਾਜਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ, ਦੇਖ ਕੇ ਭਗਤ—ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਸਮੇਤ—ਦੈਤ ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਵੱਲੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਵੱਡੇ ਖਤਰੇ ਨੂੰ ਸਮਝ ਲੈਣਗੇ। ਸੁਰਗ ਅਤੇ ਸੂਮੇਰੂ ਪਰਬਤ ਦੀ ਚੋਟੀ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੀ ਲੰਬੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਉਥੇ ਨਿਡਰ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਮੇਰੇ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਮੂਰਤੀ ਬਣਾਈ, ਜਿਸ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਸ਼ੰਖ, ਚਕਰ ਅਤੇ ਗਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਮੂਰਤੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਸ਼ੁਭ ਲਕਸ਼ਣ ਸਨ, ਅੱਖਾਂ ਖਿੜਦੇ ਕਮਲ ਵਰਗੀਆਂ, ਸੀਨੇ 'ਤੇ ਸ੍ਰੀਵਤਸ ਚਿੰਨ੍ਹ, ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤਿਸ਼ਾਲੀ, ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੂਰਤੀ। ਉਸ ਦਾ ਸੀਨਾ ਜੰਗਲ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ, ਮਸਤਕ ਤੇ ਮੁਕੁਤ ਅਤੇ ਬਾਂਹਾਂ 'ਤੇ ਬਾਂਹ-ਬੰਦ, ਪੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰ, ਚੌੜੇ ਮੋਲੇ, ਅਤੇ ਕੰਨ 'ਤੇ ਕੁੰਦਲ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ ਦਿਵਯ ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ, ਉਸ ਸਮੇਂ, ਮੈਂ ਗੁਪਤ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ, ਠੀਕ ਸਥਾਪਨਾ ਸਮੇਂ, ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਸ਼ਕ੍ਰਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਦਿਵਯ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਆਸਨ ਤੇ, ਵਧੀਆ ਹਾਥੀ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਗਿਆ। ਮੂਰਤੀ ਦੀ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਅਤੇ ਭੇਟਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਸ਼ਕ੍ਰਾ ਨੇ ਉਸ ਮੂਰਤੀ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ। ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ, ਸ਼ਬਦ, ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸੰਜਮ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰਾ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਨਾਮੁਚੀ ਦੇ ਆਗੂ ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾ, ਧਰਮ, ਭਾਵਨਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ, ਗੰਗਾ, ਗੋਦਾਵਰੀ ਅਤੇ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ—ਜੋ ਸੁਣੇ ਜਾਂ ਪੜ੍ਹੇ, ਉਹ ਪੂਰਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੋਖਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।