ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਵਪਾਰੀ ਬਹੁਤ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਬਿਲਕੁਲ ਅਡੋਲ ਅਤੇ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋਇਆ, ਦੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਚੁੱਕਾ ਸੀ। ਦਿਨ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਜਦੋਂ ਚੰਨ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਗਿਆਰਵੀਂ ਰਾਤ ਨੂੰ, ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਉਥੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਵਿਭੀਸ਼ਣ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ, ਗੌਤਮੀ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਇਸਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਯੋਗੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਨਿਯਮਤ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਉਥੇ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ। ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਵੈਭੀਸ਼ਣੀ ਸੀ ਅਤੇ ਜੋ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਵਾਂਗ ਹੀ ਸੀ, ਉਸ ਵਪਾਰੀ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਵਪਾਰੀ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਧਰਮੀ ਪੁੱਤਰ ਸਾਰੀ ਘਟਨਾ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ, ਲੰਕਾ ਦੇ ਮਹਾਨ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹੈ। ਵਿਭੀਸ਼ਣ, ਜੋ ਪਰਮ ਉੱਤਮ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਆਖਦਾ ਹੈ—"ਸ੍ਰੀ ਰਾਮ ਜੀ ਮੇਰੇ ਆਚਾਰਯ ਹਨ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨੁਮਾਨ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਿੱਤਰ ਹਨ, ਮੇਰੇ ਵੀ ਮਿੱਤਰ ਹਨ। ਉਸ ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਹੀ ਮਹਾਨ ਪਹਾੜ ਲਿਆ ਸੀ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਹੋਰ ਕੰਮ ਆਇਆ, ਉਹ ਸਭ ਜੜੀਆਂ-ਬੂਟੀਆਂ ਵਾਲਾ ਪਹਾੜ ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਹਿਮਾਲਯਾਂ ਉੱਤੇ ਲਿਆਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੇ ਨੇ ਵਿਸ਼ਲਯਕਰਣੀ ਅਤੇ ਮ੍ਰਿਤਸੰਜੀਵਨੀ ਜੜੀਆਂ ਰਾਮ ਲਈ ਲਿਆ ਕੇ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਪਹਾੜ ਮੁੜ ਲੈ ਜਾ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਅਸਲੀ ਥਾਂ ਤੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ। ਹੁਣ, ਤੁਸੀਂ ਉਹ ਜੜੀ ਲਿਆਓ ਅਤੇ ਇਸ ਵਪਾਰੀ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਉੱਤੇ ਰੱਖੋ, ਅਤੇ ਹਰੀ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰੋ; ਫਿਰ ਇਹ ਉੱਤਮ ਮਨ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਜੋ ਕੁਝ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਿਲ ਜਾਵੇਗਾ। ਜਦੋਂ ਵੈਭੀਸ਼ਣੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਗਿਆ, ਵਿਸ਼ਲਯਕਰਣੀ ਫਿਰ ਗੌਤਮੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ, ਜਿੱਥੇ ਹਰੀ, ਯੋਗੇਸ਼ਵਰ, ਮੌਜੂਦ ਸਨ, ਡਿੱਗ ਪਈ।" "ਉਹ ਜੜੀ ਜਲਦੀ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਵਿਖਾ ਦੇ, ਦੇਰੀ ਨਾ ਕਰ; ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਪੀੜ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨਾ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪੁੰਨ ਹੈ।" ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੇ 'ਜਿਵੇਂ ਹੁਕਮ' ਆਖ ਕੇ, ਉਹ ਜੜੀ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵਿਖਾਈ। 'ਇਹ ਲੈ ਲੈ,' ਆਖ ਕੇ, ਵੈਭੀਸ਼ਣੀ ਨੇ ਉਸ ਦਰੱਖਤ ਦੀ ਟਾਹਣੀ ਕੱਟੀ ਅਤੇ ਵਪਾਰੀ ਦੇ ਉੱਤਮ ਸੁਭਾਵ ਅਤੇ ਪਰਉਪਕਾਰ ਵਾਸਤੇ, ਉਸ ਉੱਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਉਹ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਦਰੱਖਤ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗਿਆ ਸੀ, ਉਥੋਂ ਟਾਹਣੀ ਲੈ ਕੇ, ਵਪਾਰੀ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਉੱਤੇ ਰੱਖੀ। ਸਿਰਫ਼ ਛੂਹਣ ਨਾਲ ਹੀ ਵਪਾਰੀ ਆਪਣਾ ਅਸਲ ਰੂਪ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਪਿਤਾ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਵੈਭੀਸ਼ਣੀ ਨੇ ਐਸਾ ਹੀ ਕੀਤਾ ਤੇ ਟਾਹਣੀ ਠੀਕ ਥਾਂ ਰੱਖ ਦਿੱਤੀ। ਫਿਰ, ਵਪਾਰੀ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਠੀਕ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਉਹ ਪੂਰਾ ਸਿਹਤਮੰਦ ਹੋ ਗਿਆ। ਜੜੀਆਂ, ਮਣੀਆਂ ਅਤੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ। ਉਹੀ ਟਾਹਣੀ ਲੈ ਕੇ, ਧਰਮ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਵਪਾਰੀ ਨੇ ਗੌਤਮੀ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਇਸਨਾਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਹਰੀ, ਯੋਗੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਵਪਾਰੀ ਉਹ ਟਾਹਣੀ ਲੈ ਕੇ ਮੁੜ ਨਰਪੁਰ ਨਾਂ ਦੇ ਮਹਾਨ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਉਥੇ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਮਹਾਰਾਜਾ ਸੀ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਪਰ ਉਸਦਾ ਕੋਈ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਧੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਜਾ ਚੁੱਕੀ ਸੀ। ਉਹ ਧੀ ਹੀ ਰਾਜੇ ਦੀ ਇਕੱਲੀ ਸੰਤਾਨ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਵੀ ਇੱਕ ਵ੍ਰਤ ਰੱਖਿਆ ਸੀ—ਕੋਈ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਦੇਵਤਾ, ਦਾਨਵ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜਾਂ ਕਸ਼ਤਰੀ, ਜਾਂ ਵੈਸ਼, ਜਾਂ ਸ਼ੂਦਰ, ਗੁਣਵਾਨ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨਾ ਹੋਵੇ—ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵਾਪਸ ਲਿਆਵੇ, ਉਸਨੂੰ ਹੀ ਉਹ ਧੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਰਾਜੇ ਨੇ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਧੀ ਰਾਜ ਸਮੇਤ ਉਸਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਦਿਨ ਰਾਤ, ਇੱਕ ਵੈਸ਼ ਨੇ ਇਹ ਸੁਣਿਆ ਅਤੇ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਦੀ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵਾਪਸ ਲਿਆਵਾਂਗਾ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।" ਫਟਾਫਟ ਉਸ ਵੈਸ਼ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਲਿਆਇਆ ਗਿਆ। ਸਿਰਫ਼ ਟਾਹਣੀ ਦੇ ਛੂਹਣ ਨਾਲ ਹੀ, ਰਾਜੇ ਦੀ ਧੀ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਠੀਕ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ?" ਤਾਂ ਵੈਸ਼ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਹੋਈ ਹਰ ਘਟਨਾ ਬਿਨਾਂ ਲੁਕਾਏ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ, ਧਰਮ, ਤਪ, ਦਾਨ, ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੋਮਾਂ ਅਤੇ ਦਿਵਯ ਜੜੀਆਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਇਹ ਸਮਰੱਥਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਹੈ।" ਵੈਸ਼ ਦੀਆਂ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਿਆ। "ਵਾਹ! ਇਹ ਕਿੰਨਾ ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਮਨੁੱਖ ਹੈ! ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਤ ਹੀ ਕੋਈ ਦਿਵਯ ਜੀਵ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਮਰੱਥਾ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ? ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਧੀ ਅਤੇ ਰਾਜ ਦੋਵੇਂ ਇਸਨੂੰ ਦੇ ਦਿਆਂਗਾ।" ਇਹ ਨਿਸ਼ਚੈ ਕਰਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਅਤੇ ਰਾਜ ਦੋਵੇਂ ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ ਆਰਾਮ ਲਈ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਪਰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਉਹ ਗਹਿਰੀ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ। "ਬਿਨਾ ਮਿੱਤਰ ਦੇ, ਨਾ ਰਾਜ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਖੁਸ਼ੀ।" ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਅਤੇ ਵੈਸ਼ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਚਿਰਤਾਰਥ ਹੋਇਆ। ਇਹੀ ਪੂਰਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹੈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤਮ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਜੋ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ: ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦਇਆ ਨਾਲ ਭਰੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਦਿੱਤਾ ਹੋਵੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਵੀ। ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਮਣਿਕੁੰਡਲ ਇਕ ਵਾਰ ਜੰਗਲ ਗਿਆ। ਰਾਜ ਕਰਦਿਆਂ, ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਗੌਤਮ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ। ਮਣਿਕੁੰਡਲ, ਜਿਸ ਦੀ ਦੌਲਤ ਦੁਸ਼ਟ ਜੁਆਰੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਖੋਹ ਲਈ ਗਈ ਸੀ, ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮਿੱਤਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸਨੂੰ ਘਰ ਲੈ ਗਿਆ ਅਤੇ ਧਰਮ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਆਦਰ-ਸੱਤਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਧਰਮ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਬਾਰੇ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸਿਆ ਅਤੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਇਸਨਾਨ ਕਰਵਾਇਆ। ਫਿਰ, ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਾਰੇ ਸਾਕਿਆਂ, ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵੈਸ਼ਾਂ, ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਕੌਸ਼ਿਕ ਆਦਿ ਵੱਡਿਆਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ, ਯੋਗੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ, ਹੋਮ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਰਾਜਾ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਉਹ ਤੀਰਥ 'ਮਰੇਆਂ ਨੂੰ ਜਿਵਾਊ', 'ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾਤਾ', ਅਤੇ 'ਯੋਗੇਸ਼ਵਰ ਦਾ ਤੀਰਥ' ਵਜੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਕੇਵਲ ਯਾਦ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੀ, ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਮੰਦੇ ਵਿਚਾਰ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅੱਗੇ, ਉਰਵਸ਼ੀ ਨਾਮਕ ਤੀਰਥ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਇਸਨਾਨ, ਦਾਨ, ਮਹਾਦੇਵ ਅਤੇ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਆਦਿ ਕਰਕੇ, ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜ੍ਞ ਦੇ ਫਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ, ਜਿੱਥੇ ਮਹਾਦੇਵ ਅਤੇ ਹਰੀ, ਸ਼ਾਰੰਗਧਨੁਸ਼ਧਾਰੀ, ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਪ੍ਰਮਤੀ ਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਜੋ ਚਕ੍ਰਵਰਤੀ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ, ਇੰਦਰ ਲੋਕ ਨੂੰ ਚਲਿਆ ਗਿਆ। ਉਥੇ, ਹੇ ਨਾਰਦ, ਉਸ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਮਰੁਤਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਵੇਖਿਆ।