ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇੰਦਰਤੀਰਥ ਤੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਲਈ ਜਲ ਦੇ ਅਰਪਣ ਕਰੇ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਯਮਤੀਰਥ ਉੱਤੇ। ਇਹ ਤੀਰਥ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਸ਼ਿਵ ਜੀ, ਜੋ ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਲੋਂ ਪੂਜੇ ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਸਦਾ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵੈਦਿਕ ਅਤੇ ਲੋਕਿਕ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ, ਨਾਚ, ਗੀਤ, ਵਾਜੇ ਅਤੇ ਪੰਜ ਅੰਮ੍ਰਿਤਾਂ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਭੇਟਾਂ, ਨਮਸਕਾਰਾਂ, ਪ੍ਰਦੱਖਣਾਂ, ਧੂਪ, ਦੀਵੇ, ਭੋਜਨ, ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਸੁਗੰਧੀਆਂ ਨਾਲ ਰੱਬ ਦੀ ਪੂਜਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਭਗਤ ਨੇ ਇਕੇਗ੍ਰ ਚਿੱਤ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਵਿਸ਼ਣੂ ਅਤੇ ਸ਼ੰਭੂ ਦੀ ਉੱਚੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਅਰਾਧਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਪ੍ਰਭੂ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਵਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਰਾਜਾ ਵਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰ ਪਾਉਣ ਉਪਰੰਤ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਭੋਗ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੋਵੇਂ ਦਿੱਤੇ, ਅਤੇ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਵੀ ਬਖ਼ਸ਼ੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਇਹ ਤੀਰਥ ਸ਼ੈਵ ਅਤੇ ਵੈਸ਼ਣਵ ਦੋਵੇਂ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ। ਇੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਅਤੇ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਜਾਂ ਉਚਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ-ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਨਗਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਭਾਣੂਤੀਰਥ ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਸਭ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਸਥਾਨ ਬੜੀ ਪੂਣੀ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਥੇ ਸੋ ਸਤਾਨ ਹਨ। ਇਹ ਭਿਲਤੀਰਥ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਰੋਗਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਮਹਾਦੇਵ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਭਗਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਸੁਣੋ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਜੀ, ਗੰਗਾ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਕੰਢੇ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀਗਿਰੀ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਤਟ ਉੱਤੇ, ਉਥੇ ਵੀ ਇਹ ਚੰਗੀ ਕਥਾ ਵਾਪਰਦੀ ਹੈ। ਉਥੇ ਮਹਾਦੇਵ, ਆਦਿਕੇਸ਼ਾ ਨਾਮ ਨਾਲ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਿੰਗ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਲੋਂ ਪੂਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਸੀ ਸਿੰਧੁਦਵੀਪ, ਜੋ ਪਰਮ ਧਰਮਾਤਮਾ ਸੀ; ਉਸਦਾ ਭਰਾ ਵੇਦ ਵੀ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਸੀ। ਉਹ ਆਦਿਕੇਸ਼ਾ, ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦੇ ਸ਼ਤ੍ਰੂ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਹਰ ਦਿਨ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਦੁਪਹਿਰ ਦੇ ਸਮੇਂ ਪੂਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਵੇਦ, ਜੋ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਗਿਆਨਵਾਨ ਸੀ, ਭਿਖਿਆ ਲਈ ਪਿੰਡ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ। ਉਹ ਜਦੋਂ ਦੂਰ ਹੁੰਦਾ, ਤਾਂ ਇੱਕ ਭਿਲਾ ਜਾਤੀ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰੀ, ਜੋ ਵੱਡਾ ਧਰਮਾਤਮਾ ਸੀ, ਹਰ ਰੋਜ਼ ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਪਹਾੜ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਦਾ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜਗ੍ਹਾਂ ਜਾ ਕੇ ਜਾਨਵਰ ਮਾਰਦਾ। ਉਹ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਭਰ ਕੇ, ਜੋ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਧਾਰੀ ਦੀ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਲਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਤੀਰ ਦੀ ਨੋਕ ਉੱਤੇ ਮਾਸ ਰੱਖ ਕੇ, ਥੱਕਾ ਹੋਇਆ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੇ ਦਰ ਤੇ ਆਉਂਦਾ। ਆਦਿਕੇਸ਼ਾ ਕੋਲ ਆ ਕੇ, ਉਹ ਮਾਸ ਬਾਹਰ ਰੱਖ ਦਿੰਦਾ, ਗੰਗਾ ਤੇ ਜਾ ਕੇ ਮੁੜ ਪਾਣੀ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਭਰ ਲੈਂਦਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਕੋਲ ਆ ਜਾਂਦਾ। ਉਹ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪੱਤੇ ਹਥੀਂ ਲੈਂਦਾ, ਹੋਰ ਮਾਸ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਭੇਟ ਵਜੋਂ ਰੱਖਦਾ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਦਿਕੇਸ਼ਾ ਕੋਲ ਆਉਂਦਾ, ਜਿਸਨੂੰ ਵੇਦ ਨੇ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਪੂਜਿਆ ਹੁੰਦਾ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਨਾਲ ਉਸ ਪੂਜਾ ਨੂੰ ਲੰਘ ਜਾਂਦਾ ਅਤੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਪਾਣੀ ਭਾਵੇਂ ਪਾ ਦਿੰਦਾ। ਉਹ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਨ੍ਹਾਉਂਦਾ ਅਤੇ ਮਾਸ ਦੀ ਭੇਟ ਕਰ ਕੇ ਆਖਦਾ, "ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਣ।" ਉਸਨੂੰ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਲਈ ਕੋਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਭਗਤੀ ਜਾਂ ਰੀਤ-ਰਿਵਾਜ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਜਿਵੇਂ ਲਿਆ ਸੀ, ਮਾਸ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਵਾਪਸ ਲੈ ਜਾਂਦਾ। ਇਹ ਕੰਮ ਉਹ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਕਰਦਾ; ਪਰ ਪ੍ਰਭੂ ਉਸ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਰਹਿੰਦੇ—ਇਹ ਰੱਬ ਦੀ ਅਦਭੁਤ ਲੀਲਾ ਹੈ। ਜਦ ਤੱਕ ਉਹ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਖੁਸ਼ੀ ਮਹਿਸੂਸ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ; ਸ਼ੰਭੂ ਦੀ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਉੱਤੇ ਅਥਾਹ ਦਇਆ ਨੂੰ ਕੌਣ ਸਮਝ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਉਹ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਉਮਾ ਸਮੇਤ ਆਦਿ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ। ਕਈ ਸਮਾਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੰਘ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਵੇਦ ਨੂੰ ਗੁੱਸਾ ਆ ਗਿਆ। ਵੇਦ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, "ਜੋ ਕੋਈ ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ਿੰਗਾਰਿਆ ਹੋਇਆ ਪੂਜਾ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਾਪੀ ਹੈ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।" ਜੋ ਕੋਈ ਅਧਿਆਪਕ, ਦੇਵਤਾ, ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਜਾਂ ਮਾਲਕ ਦਾ ਘਾਤਕ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਮਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ; ਪਰ ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਵਿਰੋਧੀ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚਦੇ ਹੋਏ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਵੇਦ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਸਿੰਧੁ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸੋਚਿਆ, "ਇਹ ਕੰਮ ਕਿਹੜੇ ਪਾਪੀ ਦਾ ਹੈ?" ਜੋ ਕੋਈ ਜੰਗਲ ਦੇ ਫੁੱਲ, ਦਿਵਿਆ ਕੰਦ-ਮੂਲ, ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਪੂਜਾ ਨਸ਼ਟ ਕਰਕੇ, ਫਿਰ ਮਾਸ ਅਤੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਦੂਜੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ। ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ, ਉਹ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਛੁਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। "ਮੈਂ ਉਸ ਪਾਪੀ ਨੂੰ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।" ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ, ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਾਂਗ ਹੀ ਦੇਵੀ ਕੋਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਉਹ ਪੂਜਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਆਦਿ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਵੱਡੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਸ਼ਿਕਾਰੀ, ਤੂੰ ਬਾਰ-ਬਾਰ ਥੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਇੰਨਾ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਆਇਆ? ਤੇਰੇ ਬਿਨਾ, ਪਿਆਰੇ, ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਖੁਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ। ਆਰਾਮ ਕਰ, ਮੇਰੇ ਪੁੱਤ।" ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਵੇਦ ਨੇ ਹੈਰਾਨੀ ਅਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਦੇਖਿਆ, ਪਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ। ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਾਂਗ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਹੁਣ ਗੁੱਸੇ ਚੜ੍ਹੇ ਵੇਦ ਨੇ ਪ੍ਰਭੂ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਆਖਿਆ, "ਇਹ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਪਾਪੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਸੱਚੀਆਂ ਰੀਤਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਨਿਰਦਈ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਉੱਤੇ ਕ੍ਰੂਰ ਹੈ।" "ਇਹ ਨੀਚ ਜਾਤ ਦਾ, ਅਗਿਆਨੀ, ਬਿਨਾ ਅਧਿਆਪਕ ਦੇ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਗਲਤ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਕਦੇ ਵੀ ਇੱਕ ਗਾਂ ਵੀ ਨਹੀਂ ਵਧਾਈ।" "ਇਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਿਖਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਆਖਦਾ? ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਤਾਂ ਸਹੀ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਅਤੇ ਵਰਤਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।" "ਇਹ ਸ਼ਿਕਾਰੀ, ਜੋ ਸਦਾ ਤੁਹਾਡੀ ਹੀ ਸ਼ਰਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਨਾ ਵਾਈਫ਼ ਹੈ, ਨਾ ਬੱਚਾ, ਉਹ ਤੁਹਾਡੀ ਪੂਜਾ ਅਸ਼ੁੱਧ ਮਾਸ ਨਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ।" "ਇਹ ਤਾਂ ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਭੂ ਉਸ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ; ਹੁਣ ਮੈਂ ਇਸ ਭਿਲਾ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਨੇ ਪਾਪ ਕੀਤਾ, ਸਜ਼ਾ ਦੇਵਾਂਗਾ।