ਇੱਕ ਵਾਰ, ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਉਲਝਣ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਇੱਕ ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ?" ਰਾਕਸ਼ਸੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਰੂਪ ਬਦਲ ਸਕਦੀ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਵਿੱਚ ਲੈਣ ਲਈ ਕਈ ਵਾਰ ਕਸਮਾਂ ਖਾ ਕੇ, ਬਹੁਤ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰੇ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਕਨਕਾਲਿਨੀ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਾਂ।" ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਤੂੰ ਜੋ ਵੀ ਆਖੀ ਹੈ, ਮੈਂ ਉਹੀ ਕਰਾਂਗਾ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਜੋ ਕੁਝ ਤੈਨੂੰ ਪਸੰਦ ਹੈ, ਮੈਂ ਉਹੀ ਕਹਾਂਗਾ ਤੇ ਕਰਾਂਗਾ।" ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਕਸ਼ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਹ ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਸੀ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਸੁੰਦਰ ਸੀ ਤੇ ਉਹ ਦੇਵਤਾਕੀ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਖਦੀ, "ਇਹ ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਭੰਡਾਰ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਹਰ ਥਾਂ ਗੱਲ ਕਰਦੀ ਤੇ ਐਸਾ ਹੀ ਵਿਵਹਾਰ ਕਰਦੀ। ਜਦੋਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੁੰਦਰਤਾ, ਭਾਗ, ਜਵਾਨੀ, ਗਿਆਨ ਤੇ ਮਹਾਨਤਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੁਝ ਗੁਣ ਸੀ, ਤਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸਮਝਿਆ ਕਿ ਉਹ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਹੈ। ਉਥੇ, ਇੱਕ ਹੋਰ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜਿਸ ਦੀ ਧੀ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਨੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਦਾ ਵਿਵਾਹ ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨਾਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਮਾਨ ਕੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਕੁੜੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਤੀ ਵਜੋਂ ਮਿਲਿਆ, ਸੋਚੀ, "ਮੇਰਾ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ।" ਪਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਗੁਣ ਵੇਖ ਕੇ, ਅੰਦਰੋਂ ਬਹੁਤ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਸੋਚਦਾ, "ਇਹ ਰਾਕਸ਼ਸੀ, ਜੋ ਬੁਰੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਖਾ ਜਾਵੇਗੀ। ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ? ਕਿੱਥੇ ਜਾਵਾਂ? ਕਿਸ ਨੂੰ ਦੱਸਾਂ?" "ਇਹਾਂ ਕੌਣ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਵੱਡੇ ਖਤਰੇ ਤੋਂ ਬਚਾਵੇਗਾ? ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ, ਜੋ ਸ਼ੁਭ, ਗੁਣਵਤੀ, ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਜਵਾਨ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੀ, ਕਿਸੇ ਮੰਦੇ ਭਾਗ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਖਾ ਜਾਵੇਗੀ।" ਇਸ ਸਮੇਂ, ਉਹ ਗੁਣਵਤੀ ਪਤਨੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਸੀ, ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਸੀ ਤੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਥਾਂ ਚਲੀ ਗਈ ਸੀ। ਜਵਾਨ, ਭਗਤੀ ਭਰੀ ਪਤਨੀ, ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ, ਪਤੀ ਦੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਸਮਝ ਕੇ, ਚੁੱਪਚਾਪ ਉਸ ਨੂੰ ਇਕਾਂਤ ਵਿੱਚ ਪੁੱਛਦੀ ਹੈ, "ਮੇਰੇ ਸੁਆਮੀ, ਤੁਸੀਂ ਦੁਖ ਵਿੱਚ ਕਿਉਂ ਡੁੱਬੇ ਹੋ? ਸੱਚ ਦੱਸੋ।" ਉਹ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਜਿਵੇਂ ਹੋਇਆ, ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, "ਪਿਆਰੇ ਮਿੱਤਰ ਜਾਂ ਉੱਤਮ ਜਨਮ ਵਾਲੀ ਮਹਿਲਾ ਨੂੰ ਕੀ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ?" ਪਤਨੀ, ਜੋ ਵਧੀਆ ਬੋਲਣ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਪਤੀ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਉੱਤਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, "ਜੋ ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਕਾਬੂ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ, ਉਸ ਲਈ ਹਰ ਥਾਂ ਡਰ ਹੈ—even ਘਰ ਵਿੱਚ। ਪਰ ਜੋ ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਕਾਬੂ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਡਰ ਨਹੀਂ। ਫਿਰ ਗੌਤਮੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਕੀ?" "ਇੱਥੇ ਜੋ ਵਸਦੇ ਹਨ—ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਭਗਤ, ਵੈਰਾਗੀ ਤੇ ਵਿਵੇਕੀ—ਇੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੋ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਵੋ, ਤੇ ਨਿਰਮਲ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸਤਕਾਰ ਕਰੋ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ ਕੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਗੌਤਮੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਨਾਰਾਯਣ ਦੀ ਸਤਕਿਰਤੀ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਬੋਲੇ, "ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਅੰਦਰਲੇ ਆਤਮਾ ਹੋ, ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਹੋ; ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਇਸ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ, ਮੁਕੁੰਦ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਨਾਸਕ ਤੇ ਰਖਵਾਲੇ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਨਿਰਧਨ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਨਰਸਿੰਹਾ, ਤੁਸੀਂ ਕਿਉਂ ਰਖਿਆ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ?" ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਸੁਣ ਕੇ, ਨਾਰਾਯਣ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਦੁਖਾਂ ਦਾ ਹਟਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਨੇ ਉਸ ਪਾਪੀ ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਚਕਰ, ਜੋ ਹਜ਼ਾਰ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਨਾਲ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਛਤ ਵਰ ਦਿੰਦੇ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਨਾਰਾਯਣ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੀ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ; ਜਿੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ, ਦਾਨ, ਪੂਜਾ ਤੇ ਹੋਰ ਕਰਮ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਭਾਨੁ ਤੀਰਥ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਤਵਸਤ੍ਰ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ, ਇੰਦਰ, ਯਮ ਤੇ ਅਗਨੇਯ ਤੀਰਥ ਵੀ, ਜੋ ਹਰ ਪਾਪ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ, ਅਭਿਸ਼ਤੁਤਾ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜਾ, ਪ੍ਰਿਯਦਰਸ਼ਨ, ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਲਈ ਇਕ ਉੱਤਮ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯੱਗ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਥੇ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਤੇ ਅਤ੍ਰੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਯਾਜਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮੌਜੂਦ ਹੁੰਦੇ। ਜਦੋਂ ਯਜਮਾਨ ਕਸ਼ਤਰੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਯਗ-ਭੂਮੀ ਕਿਵੇਂ ਬਣਾਈ ਜਾਵੇ? ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਦীক্ষਾ ਹੁੰਦੀ, ਰਾਜਾ ਯਗ-ਭੂਮੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ ਦੀ ਦীক্ষਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਦਾਤਾ ਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤਕਾਰੀ ਕੌਣ ਹੋਵੇ? ਮੰਗਣ ਦੀ ਕਿਰਿਆ ਸਾਰੇ ਸੁਖਾਂ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੈ ਪਰ ਪਾਪੀ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਕਸ਼ਤਰੀ ਵਲੋਂ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਵਸੀਸ਼ਠ, ਜੋ ਧਰਮ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਗਿਆਨ ਰੱਖਦਾ ਸੀ, ਉਥੇ ਬੋਲੇ। "ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ ਦੀ ਦীক্ষਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਯਗ-ਭੂਮੀ ਲਈ ਮੰਗਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ: 'ਮੈਨੂੰ, ਹੇ ਸਾਵਿਤਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਪੂਜਾ ਦੀ ਥਾਂ ਦੇ।'" "ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤੁਸੀਂ ਦੇਵਤਾਕੀ ਤੇ ਰਾਜਸੀ ਹੋ, ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਹੋ, ਤੁਹਾਡੀ ਵੰਦਨਾ। ਰਾਜਾ ਸਾਵਿਤਰ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਲਈ ਮੰਗਦਾ ਹੈ।" ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। "ਐਸਾ ਹੋਵੇ," ਅਭਿਸ਼ਤੁਤਾ ਨੇ ਵੀ, ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਸੂਰਜ, ਜੋ ਹਰੀ ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ, ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕੀਤੀ। "ਹੇ ਸਾਵਿਤਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦੇ, ਤੁਹਾਡੀ ਵੰਦਨਾ।" ਕਿਉਂਕਿ ਸੂਰਜ ਰਾਜਸੀ ਤੇ ਦੇਵਤਾਕੀ ਦੋਹਾਂ ਹੈ, ਤੇ ਭੂਮੀ ਰਾਜਾ ਵਲੋਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ, ਸਾਵਿਤਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਮੈਂ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।" ਜੋ ਵੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਯੱਗ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਹਾਨੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ; ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯੱਗ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨਾਲ। ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਤੇ ਸੂਰਜ, ਪૃਥਵੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਕੋਲ ਆਇਆ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਯੱਗ ਦੇਣ ਲਈ, ਉਹ ਥਾਂ ਭਾਨੁ ਤੀਰਥ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਉੱਤਮ ਯੱਗ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਅਸ਼ਵਮੇਧ, ਅਮਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਦੈਤ, ਦਾਨਵ ਤੇ ਹੋਰ ਯੱਗ ਨਾਸਕ ਵੀ ਆਏ। ਉਹ ਸਭ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਸਾਮ ਵੇਦ ਦੇ ਗਾਇਕਾਂ ਵਾਂਗ ਗਾਉਂਦੇ, ਬਿਨਾ ਰੋਕ-ਟੋਕ ਦੇ ਅੰਦਰ ਆ ਗਏ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਚਮਚ, ਭਾਂਡੇ, ਸੋਮਾ, ਸੋਮਾ-ਪ੍ਰੈਸ, ਸੋਮਾ ਪੀਣ ਦੀ ਚੀਜ਼, ਹਵਨ ਸਮੱਗਰੀ, ਯਾਜਕ ਤੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਵੀ ਫੜ ਲਿਆ। ਕੁਝ ਅਸੁਰ ਹਾਸਾ ਮਜਾਕ ਕਰਦੇ, ਕੁਝ ਚੀਜ਼ਾਂ ਸੁੱਟਦੇ, ਕੁਝ ਹੱਸਦੇ; ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਕਰਤੂਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਵਿਸ਼ਵਰੂਪ ਨੂੰ ਹੀ ਪਤਾ ਸੀ। ਵਿਸ਼ਵਰੂਪ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਇਹ ਦੈਤ ਹਨ।" ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਤਵਸਤ੍ਰ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਦੱਸੀ।