ਇਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਅਸੰਦੀਵਾ ਸੀ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਗੁਣਵਾਨ, ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਦਿਮਾਗ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਵਿਆਹ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਇੱਕ ਰਾਤ, ਜਦੋਂ ਅਸੰਦੀਵਾ ਸੁੱਤਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਨਰਮ ਅਤੇ ਬੇਪਰਵਾਹ ਸੀ। ਇਸ ਵੇਲੇ, ਇੱਕ ਕਰੂੜ-ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ, ਰੂਪ ਬਦਲਣ ਦੀ ਸਮਰਥ ਰਾਖਸ਼ਸੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ। ਉਹ ਰਾਖਸ਼ਸੀ ਉਸ ਨੂੰ ਚਲਾਕੀ ਨਾਲ ਗੌਤਮੀ ਨਦੀ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਕੰਢੇ ਤੇ, ਸ੍ਰੀਗਿਰੀ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਕੰਢੇ ਤੇ ਲੈ ਗਈ, ਜਿੱਥੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਉਂਦੇ-ਜਾਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਉਥੇ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਸੀ, ਜੋ ਧਰਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦਾ ਟਿਕਾਣਾ ਸੀ; ਉਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬ੍ਰਿਹਤਕੀਰਤੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਰਾਜਸੀ ਗੁਣ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਰਾਤ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ, ਰਾਖਸ਼ਸੀ, ਅਸੰਦੀਵਾ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਉਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੀ, ਜੋ ਕਿ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਮੋਹਕ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਰਾਖਸ਼ਸੀ, ਆਪਣਾ ਰੂਪ ਬਦਲ ਕੇ, ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਘੁੰਮਦੀ ਰਹੀ; ਅਸੰਦੀਵਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਗੋਦਾਵਰੀ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਕੰਢੇ 'ਤੇ, ਹੁਣ ਵਧੇਰੇ ਉਮਰ ਵਾਲੀ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੀ, ਉਸ ਨੇ ਡਰਾਉਣੇ ਢੰਗ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਇਹ ਗੰਗਾ ਹੈ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ! ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਇਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਪੂਜਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਨੀਚ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਉਹ ਨੀਚ ਅਤੇ ਚੁਟੜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵਧੀਆ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਹੋ: 'ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਮਾਂ ਹਾਂ, ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਹੋ।' ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਨਹੀਂ ਕਹੋਗੇ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।” “ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਮੰਨੋਂ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਾਂਗੀ, ਜੋ ਤੁਹਾਡੀ ਇੱਛਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਕਰਾਂਗੀ। ਫਿਰ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਤੁਹਾਡੀ ਧਰਤੀ, ਘਰ ਅਤੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਕੋਲ ਵਾਪਸ ਲੈ ਜਾਵਾਂਗੀ। ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ।” ਅਸੰਦੀਵਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਤੁਸੀਂ ਕੌਣ ਹੋ?” ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਸੀ, ਰਾਖਸ਼ਸੀ, ਜੋ ਰੂਪ ਬਦਲ ਸਕਦੀ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਭਰੋਸਾ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੋਈ, ਕਈ ਕਸਮਾਂ ਖਾ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਅਸੰਦੀਵਾ ਦਾ ਮਨ ਉਲਝਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ ਹਰ ਥਾਂ 'ਤੇ ਕਨਕਲਿਨੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹਾਂ।” ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, “ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਆਖਿਆ, ਮੈਂ ਠੀਕ ਠੀਕ ਉਹੀ ਕਰਾਂਗਾ—ਇਸ 'ਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਚੰਗਾ ਲੱਗੇ, ਮੈਂ ਉਹੀ ਕਹਾਂਗਾ ਅਤੇ ਕਰਾਂਗਾ।” ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਖਸ਼ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਵਧੀ ਹੋਈ, ਪਰ ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਦਿਵਿਆ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਹਰ ਥਾਂ ਲੈ ਜਾਂਦੀ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਖਦੀ, “ਇਹ ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਖਜਾਨਾ।” ਇਉਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਹਰ ਥਾਂ ਜਾਂਦੀ, ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਜਾਂਦੀ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹੀ ਦੱਸਦੀ। ਜਦੋਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਅਸੰਦੀਵਾ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੁੰਦਰਤਾ, ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ, ਨੌਜਵਾਨੀ, ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਮਹਾਨਤਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਮਰਦراز ਮਹਿਲਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਦੇਖਿਆ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਇਹ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਹੈ। ਉਥੇ, ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜਿਸ ਦੀ ਧੀ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਨੇ ਆਪਣੇ ਧੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਅਸੰਦੀਵਾ ਨਾਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਰਾਖਸ਼ਸੀ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਕੁੜੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਅਸੰਦੀਵਾ ਨੂੰ ਪਤੀ ਵਜੋਂ ਪਾਇਆ, ਸੋਚੀ, “ਮੇਰਾ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ।” ਪਰ ਅਸੰਦੀਵਾ, ਆਪਣੀ ਗੁਣਵਾਨ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਬਹੁਤ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਸੋਚਦਾ, “ਇਹ ਰਾਖਸ਼ਸੀ, ਮੰਦ ਰੂਪ ਵਾਲੀ, ਮੈਨੂੰ ਜਰੂਰ ਖਾ ਜਾਵੇਗੀ। ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ? ਕਿੱਥੇ ਜਾਵਾਂ? ਕਿਸ ਨੂੰ ਦੱਸਾਂ?” “ਇਥੇ ਕੌਣ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਵੱਡੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਤੋਂ ਬਚਾਵੇਗਾ? ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਸ਼ੁਭ, ਗੁਣਵਾਨ, ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨ ਹੈ, ਪਰ ਕਿਸੇ ਮੰਦ ਭਾਗ ਨਾਲ, ਰਾਖਸ਼ਸੀ ਉਸਨੂੰ ਵੀ ਖਾ ਜਾਵੇਗੀ।” ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਉਹ ਗੁਣਵਾਨ ਪਤਨੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਵਧੀ, ਬਹੁਤ ਡਰਾਉਣੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਉਸ ਵੇਲੇ ਕਿਤੇ ਹੋਰ ਚਲੀ ਗਈ ਸੀ। ਨੌਜਵਾਨ, ਨਿਮਰ ਅਤੇ ਆਦਰ ਵਾਲੀ ਪਤਨੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਵੇਖਿਆ, ਚੁਪ ਚਾਪ ਉਸ ਨੂੰ ਇਕਾਂਤ ਵਿੱਚ ਪੁੱਛਿਆ। “ਮੇਰੇ ਸਵਾਮੀ, ਤੁਸੀਂ ਕਿਉਂ ਦੁਖੀ ਹੋ? ਸੱਚ ਦੱਸੋ।” ਅਸੰਦੀਵਾ ਨੇ ਹੌਲੇ ਹੌਲੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਇਆ ਸੀ: “ਪਿਆਰੇ ਮਿਤਰ ਜਾਂ ਉੱਚ ਜਨਮ ਵਾਲੀ ਮਹਿਲਾ ਨੂੰ ਕੀ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ?” ਪਤਨੀ, ਜੋ ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਜਵਾਬ ਦਿੰਦੀ ਹੈ: “ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੇ ਕਾਬੂ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੇ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਹਰ ਥਾਂ ਡਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ—even ਆਪਣੇ ਘਰ 'ਤੇ। ਪਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਸਵੈ-ਅਧਿਕਾਰ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਡਰ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦਾ? ਫਿਰ ਗੌਤਮੀ ਦੇ ਕੰਢੇ 'ਤੇ ਤਾਂ ਕੀ?” “ਇਥੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ—ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਭਗਤੀਆਂ, ਵੈਰਾਗੀ ਅਤੇ ਵਿਵੇਕਸ਼ੀਲ ਹਨ—ਇਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੋ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਵੋ, ਅਤੇ ਨਿਰਮਲ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸਤਿ ਕਰੋ।” ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ, ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਗੌਤਮੀ ਦੇ ਕੰਢੇ 'ਤੇ ਨਾਰਾਇਣ ਦੀ ਸਤਿ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ, “ਤੁਸੀਂ ਅੰਦਰੂਨੀ ਆਤਮਾ ਹੋ, ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਵਾਮੀ; ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਇਸ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ, ਮੁਕੁੰਦ, ਨਾਸਕ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਨਿਰਧਨ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਹੇ ਨਰਸਿੰਹਾ, ਤੁਸੀਂ ਰੱਖਿਆ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ?” ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਸੁਣ ਕੇ, ਨਾਰਾਇਣ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਦੁੱਖਾਂ ਦੇ ਨਾਸਕ, ਨੇ ਉਸ ਪਾਪੀ ਰਾਖਸ਼ਸੀ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਚਕਰ ਨਾਲ, ਜੋ ਹਜ਼ਾਰ ਕਿਰਨਾਂ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਛਿਤ ਵਰ ਦਿਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਗੁਰੂ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਨਾਰਾਇਣ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ, ਦਾਨ, ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਰਮ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਭਾਨੁ ਤੀਰਥ, ਟਵਸਤ੍ਰ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ, ਇੰਦਰ, ਯਮ ਅਤੇ ਅੱਗ ਦੇ ਤੀਰਥ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ, ਜੋ ਹਰ ਪਾਪ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਥੇ, ਅਭਿਸ਼ਤੁਤ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜਾ, ਪ੍ਰਿਯਦਰਸ਼ਨ, ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਲਈ ਸ਼ੁਭ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਥੇ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਅਤੇ ਅਤ੍ਰੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ 'ਚ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਯਾਜਕ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਕਸ਼ਤਰੀ ਨੇ ਯਜਨ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਯਜਨ-ਸਥਲ ਕਿਵੇਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ? ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਦীক্ষਾ ਹੋਵੇ, ਰਾਜਾ ਯਜਨ-ਸਥਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ ਦੀ ਦिक्षਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਦਾਤਾ ਕੌਣ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕੌਣ? ਮੰਗਣ ਦੀ ਕਿਰਿਆ ਸਾਰੇ ਸੁਖਾਂ ਦੀ ਜੜ ਹੈ, ਪਰ ਪਾਪੀ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਕਸ਼ਤਰੀ ਵੱਲੋਂ। ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਇਉਂ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਵਸੀਸ਼ਠ, ਜੋ ਧਰਮ ਦਾ ਵਧੀਆ ਗਿਆਨ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਉਥੇ ਬੋਲੇ। ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ ਦੀ ਦिक्षਾ ਹੋ ਰਹੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਯਜਨ-ਸਥਲ ਲਈ ਮੰਗਿਆ ਜਾਵੇ: “ਮੈਨੂੰ ਦਿਓ, ਹੇ ਸਵਿਤਾ ਦੇਵਤਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਲਈ ਉਚਿਤ ਥਾਂ।” “ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤੁਸੀਂ ਦਿਵਿਆ ਅਤੇ ਰਾਜਸੀ ਹੋ, ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ। ਸਵਿਤਾ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਵੱਲੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ੁਭ ਪੂਜਾ ਲਈ ਮੰਗਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।” ਫਿਰ, ਰਾਜਾ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।