ਮੈਂ ਅਕਲ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਹੋ ਕੇ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਤੋਂ ਮੂੰਹ ਮੋੜ ਕੇ, ਅਜਿਹੇ ਕਰਮ ਕੀਤੇ ਹਨ ਕਿ ਤਿੰਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਵਰਗਾ ਪਾਪੀ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਦੁੱਖ ਤੇ ਕਲੇਸ਼ ਦੇ ਕਾਰਨ ਦੋ ਮੂੰਹਾਂ ਵਾਲਾ ਜਨਮ ਮਿਲਿਆ। ਮੇਰੀ ਪੀੜ੍ਹਾ ਤੇ ਦੁਖਾਂ ਨੇ ਇਸ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਵੀ ਸੁੰਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਹੁਣ, ਰਾਜਨ, ਧਰਮ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਹੋਰ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣੋ: ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹੱਤਿਆ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਪਾਪ, ਕਈ ਵਾਰੀ, ਉਸ ਕਰਤੂਤ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਵੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਕੋਈ ਕਸ਼ਤਰੀ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਜੰਗ ਤੋਂ ਬਾਹਰ, ਕਿਸੇ ਅਜਿਹੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਵੇ ਜੋ ਭੱਜ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਹਥਿਆਰ ਰੱਖ ਚੁੱਕਾ ਹੋਵੇ, ਭਰੋਸਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਮੂੰਹ ਮੋੜ ਲੈਵੇ, ਜਾਂ ਕੋਈ ਅਣਪਛਾਤਾ, ਬੈਠਾ ਹੋਇਆ, ਜਾਂ ਡਰ ਕੇ ਕਹਿ ਦੇਵੇ "ਮੈਂ ਡਰ ਗਿਆ ਹਾਂ"—ਜੇ ਉਹਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹੱਤਾ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦਾ, ਚੰਗੀ ਰਹਿ ਚੱਲਣ ਦੀ ਉਲਟ ਕਰਦਾ ਜਾਂ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੀ ਨਿਰਾਦਰ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਵੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹੱਤਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਮੁੱਖੋਂ ਮਿੱਠਾ ਤੇ ਪਿੱਠੋਂ ਕਰਵਾ ਬੋਲਦਾ, ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਹੋਰ ਰੱਖਦਾ, ਬੋਲਦਾ ਕੁਝ ਤੇ ਕਰਦਾ ਕੁਝ ਹੋਰ—ਇਹ ਵੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹੱਤਾ ਹੈ। ਜੋ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਉੱਤੇ ਝੂਠੀ ਕਸਮ ਖਾਂਦਾ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨਾਲ ਵੈਰ ਰੱਖਦਾ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦਾ, ਜੋ ਝੂਠੀ ਨਿਮਰਤਾ ਕਰਦਾ ਤੇ ਅੰਦਰੋਂ ਮਾੜਾ ਹੈ—ਉਹ ਵੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹੱਤਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਕਰਕੇ ਦੇਵਤੇ, ਵੇਦ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਜਾਂ ਚੰਗੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਨੂੰ ਬੁਰਾ ਆਖੇ, ਉਹ ਵੀ ਬ੍ਰਹਮਨ-ਹੱਤਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਮੈਂ ਅਜਿਹਾ ਸੀ, ਪਰ ਪਖੰਡ ਤੇ ਲਾਜ਼ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਚੰਗਾ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਰਿਹਾ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਰਾਜਨ, ਮੈਂ ਦੁਬਾਰਾ ਜਨਮ ਵਾਲਾ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ ਵੀ, ਕਦੇ-ਕਦੇ ਮੈਂ ਚੰਗਾ ਕੰਮ ਵੀ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਕਰਮ ਕਰਕੇ, ਅੱਜ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਛਲੇ ਕਰਮ ਯਾਦ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਚਿੱਚਿਕਾ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਦੱਸੀਆਂ, ਤਾਂ ਪਵਮਾਨਾ ਬਹੁਤ ਹੈਰਾਨ ਹੋਇਆ ਤੇ ਉਸ ਦੁਬਾਰਾ ਜਨਮ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਕਿਹੜੇ ਕਰਮ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਮੁਕਤ ਹੋਇਆ?" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: "ਇਸ ਮਹਾਨ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ, ਗੌਤਮੀ ਨਦੀ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਕੰਢੇ ਤੇ, ਗਦਾਧਰ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਹੈ; ਮੈਨੂੰ ਉੱਥੇ ਲੈ ਚੱਲੋ।" "ਉਹ ਥਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ, ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ—ਇਹ ਗੱਲ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੋਂ ਸੁਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਗੌਤਮੀ ਤੇ ਜਾਂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਵਾਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੋਈ ਅਜਿਹਾ ਦੁੱਖ ਹਟਾਉਣ ਵਾਲਾ ਥਾਂ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਪੂਰੇ ਮਨੋਂ ਉਸ ਥਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।" "ਆਪਣੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ ਮੈਂ ਕਦੇ ਉਥੇ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ; ਮਾੜੇ ਕਰਮ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਇੱਛਤ ਫਲ ਮਿਲਣਾ ਔਖਾ ਹੈ। ਹੇ ਵੀਰ, ਮੇਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਮੈਂ ਉਸ ਥਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੇਖ ਸਕਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਹੀ ਮੈਂ ਗਦਾਧਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ।" "ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਅਣਕਹੀ ਪੀੜ੍ਹਾ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ, ਦਇਆ ਤੇ ਕਰੁਣਾ ਦਾ ਘਰ ਹੈ—ਉਸ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਦੁਖਾਂ ਦਾ ਵਾਸਤਾ ਮੁੜ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ। ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਹੀ, ਹੇ ਚੰਗੇ, ਮੈਂ ਉਸ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵਾਂਗਾ।" ਚਿੱਚਿਕਾ ਦੀ ਇਹ ਬੇਨਤੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੁਬਾਰਾ ਜਨਮ ਵਾਲੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪਰਮਾਤਮਾ ਤੇ ਗੰਗਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਵਾਏ। ਫਿਰ ਚਿੱਚਿਕਾ ਨੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਇਸਨਾਨ ਕੀਤਾ। ਜਦ ਤੱਕ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ, ਹੇ ਗੰਗਾ, ਹੇ ਗੌਤਮੀ, ਤੇਰੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਇੱਥੇ ਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪਾਪੀ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। "ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਸਭ ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਮੈਨੂੰ ਉੱਥੇ ਚੁੱਕ ਲੈ, ਭਾਵੇਂ ਮੈਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹਾਂ; ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਤੋਂ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੀ, ਤੇਰੇ ਬਿਨਾ, ਇਸ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਕੋਈ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਰਾਹ ਨਹੀਂ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਮਨ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਕੇ, ਕੇਵਲ ਗੰਗਾ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ, ਦੁਬਾਰਾ ਜਨਮ ਵਾਲੇ ਨੇ ਇਸਨਾਨ ਕੀਤਾ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੋਚਿਆ: "ਹੇ ਗੰਗਾ, ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ।" ਫਿਰ, ਪਹਾੜ ਦੇ ਵਸਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਗਦਾਧਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਪਵਮਾਨਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ, ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਪਵਮਾਨਾ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਪਸ ਗਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਨੂੰ ਪਾਵਮਾਨਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਗਦਾਧਰ ਨੂੰ ਕੋਟਿਤੀਰਥ ਵੀ ਆਖਦੇ ਹਨ; ਉੱਥੇ ਕੀਤਾ ਹਰ ਕੰਮ ਲੱਖਾਂ ਗੁਣਾ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਥਾਂ ਨੂੰ ਭਦਰਤੀਰਥ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਮਹਾਨ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਹੁਣ, ਉਸ਼ਾ, ਜੋ ਤਵਸ਼ਟ੍ਰ ਦੀ ਧਰਮਪਤਨੀ ਸੀ, ਆਦਿਤਯ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਵਹੁਟੀ ਹੈ। ਛਾਇਆ ਵੀ ਸਵਿਤਾ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ਨੇਸ਼ਚਰ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਭੈਣ ਵਿਟੀ ਹੈ, ਜੋ ਡਰਾਉਣੀ ਤੇ ਪਾਪੀ ਸਵਰੂਪ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਸਵਿਤਾ ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ ਕਿ ਇਸ ਧੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਕਿਸ ਨਾਲ ਕਰੇ। ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਧੀ ਡਰਾਉਣੀ ਹੈ, ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਅਜਿਹੀ ਵਹੁਟੀ ਦਾ ਕੀ ਕਰੀਏ?" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋ ਇਹ ਹਾਲਤ ਚੱਲਦੀ ਰਹੀ, ਉਹ ਧੀ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਕੋਲ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਗੱਲ ਕਰਨ ਲੱਗੀ। "ਜੋ ਪਿਤਾ ਆਪਣੀ ਨੌਜਵਾਨ ਧੀ ਨੂੰ ਯੋਗ ਵਰ ਨੂੰ ਦੇਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜੇ ਨਾ ਦੇਵੇ, ਉਹ ਪਾਪੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚੌਥੇ ਸਾਲ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਦਸਵੇਂ ਸਾਲ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਧੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਯਤਨ ਨਾਲ ਕਰੇ।" "ਕੁਆਰੀ ਧੀ ਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਵਰ ਨੂੰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜੋ ਧਨਵਾਨ, ਗਿਆਨਵਾਨ, ਨੌਜਵਾਨ, ਚੰਗੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਾਲਾ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਉੱਚ ਕੁਲ ਦਾ ਤੇ ਰਖਿਆ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ। ਜੇ ਪਿਤਾ ਇਸ ਤੋਂ ਉਲਟ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਦਾ ਨਰਕ ਦਾ ਭੋਗੀ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਗਿਆਨੀਆਂ ਲਈ ਵੀ, ਧੀ ਦਾ ਦਾਨ ਹੀ ਧਰਮ ਦਾ ਰਾਹ ਹੈ।" "ਮੂਰਖ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਾਸਨਾ ਨਾਲ ਡੁੱਬੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਨਰਕ ਹੀ ਹੈ। ਇਕ ਪਾਸੇ ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ, ਪਹਾੜ, ਜੰਗਲ ਤੇ ਉਪਵਨ ਹਨ; ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਸੋਹਣੀ, ਨਿਰਦੋਸ਼ ਕੁਆਰੀ ਧੀ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਧੀ, ਘੋੜਾ, ਗਾਂ ਜਾਂ ਤਿਲ ਵੇਚਦਾ ਹੈ—ਉਸ ਲਈ ਰੌਰਵ ਆਦਿ ਨਰਕਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਨਹੀਂ। ਧੀ ਦੇ ਵਿਆਹ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਉਲੰਘਣਾ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।" "ਇਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਜੋ ਪਾਪ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੌਣ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਜਦ ਤੱਕ ਉਹ ਕੁਆਰੀ ਲਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੀ ਤੇ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਖੇਡਦੀ ਹੈ...