ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ, ਸਭ ਦੇਵਤੇ ਪੂਰੀ ਤਿਆਰੀ ਨਾਲ, ਦਾਨਵਾਂ ਅਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜੇ ਮੰਯੁ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਖਿਆ, "ਅਸੀਂ ਤੇਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ। ਫਿਰ ਅਸੀਂ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਕਰਾਂਗੇ। ਮੰਯੁ, ਸਾਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸੱਚਾ ਸਰੂਪ ਵਿਖਾ, ਅਸੀਂ ਜੰਗ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹਾਂ।" ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੰਯੁ ਹੌਲੀ ਹਾਸਾ ਕਰਦਿਆਂ ਉੱਤਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, "ਮੇਰਾ ਉਤਪੰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਣ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਹਰ ਜੀਵ, ਹਰ ਥਾਂ ਅਤੇ ਮਨ ਵਿਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੀ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ। ਕੋਈ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣ ਸਕਦਾ, ਪਰ ਉਹ ਸਾਰੇ ਸਮੇਂ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਨਿਰਾਕਾਰ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਆਕਾਰ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਕਰਤਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪੂਰੇ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ। ਉਹ ਪਰਮਪਤਾ, ਪ੍ਰਗਟ, ਦਿਵ੍ਯ ਹੈ, ਅਸਮਾਨਾਂ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਸਰੂਪ ਕੌਣ ਜਾਣ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਜੋ ਆਪ ਹੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਕੌਣ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ?" ਮੰਯੁ ਫਿਰ ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਮੈਂ ਐਸੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਹਾਂ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣ ਸਕਦੇ। ਫਿਰ ਵੀ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਸਰੂਪ ਵੇਖੋ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਮੰਯੁ ਨੇ ਆਪਣਾ ਮਹਾਨ ਰੂਪ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਪਰਮ ਭਵ ਦੇ ਤੀਜੇ ਨੇਤਰ ਤੋਂ ਉਪਜਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਰੂਪ ਪ੍ਰਚੰਡ ਤੇਜ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਪੁਰੁਸ਼ਤਾ ਦਾ ਸਰੂਪ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ ਅਹੰਕਾਰ ਦਾ ਰੂਪ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਭ ਦੀ ਭਿਆਨਕ ਕ੍ਰੋਧਤਾ ਹੈ, ਵਿਨਾਸ਼ ਦਾ ਕਾਰਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਵੈ-ਤੇਜ ਨਾਲ ਚਮਕਣ ਵਾਲਾ ਸ਼ੰਕਰ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਿ ਹੈ। ਉਸ ਰੂਪ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ ਵੇਖ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ, ਜਦਕਿ ਦੈਤ ਅਤੇ ਦਾਨਵ ਡਰ ਗਏ। ਦੇਵਤੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ। ਫਿਰ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਮੰਯੁ ਨੂੰ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੇ ਸੈਨਾਪਤੀ ਬਣੋ। ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਲੋਂ ਮਿਲੇ ਰਾਜ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਰਾਜ-ਭੋਗ ਕਰਾਂਗੇ।" ਉਹ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਹਰ ਕਾਰਜ ਵਿਚ ਤੁਸੀਂ ਜਿੱਤ ਦੇ ਦਾਤਾ ਹੋ, ਜਿੱਤ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ ਹੋ; ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਇੰਦਰ, ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਵਰੁਣ ਹੋ, ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਆਪ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲੇ ਹੋ। ਜਿੱਤ ਲਈ, ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਵਿਅਪਕ ਹੋ ਜਾਓ।" ਮੰਯੁ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਮੇਰੇ ਬਿਨਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਸਭ ਵਿਚ ਵੱਸ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਫਿਰ ਵੀ ਕੋਈ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ। ਉਹ ਪਰਮਾਤਮਾ ਆਪ ਹੀ ਮੰਯੁ ਹੈ, ਜੋ ਹਰ ਇਕ ਵਿਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪ ਵਿਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।" ਉਹ ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਉਹੀ ਰੂਦ੍ਰ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਰੂਦ੍ਰ ਹੀ ਮੰਯੁ ਹੈ, ਜੋ ਫਿਰ ਸ਼ਿਵ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਕੁਝ ਚਲਦਾ-ਫਿਰਦਾ ਅਤੇ ਅਚਲ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਮੰਯੁ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ।" ਮੰਯੁ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਜੰਗ ਵਿਚ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਜਿੱਤ, ਹੌਂਸਲਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਮੰਯੁ ਤੋਂ ਹੀ ਉਪਜੀ। ਜਦੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਮੰਯੁ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਦੈਤਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਭ ਵਾਪਸ ਆ ਗਏ, ਮੰਯੁ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੇਠ। ਉਥੇ, ਗੌਤਮੀ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਥੇ ਹੀ ਕ੍ਰੋਧ ਤੇ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਲਈ, ਉਹ ਥਾਂ ਮੰਯੁਤੀਰਥ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਈ। ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਉਥੇ ਸ਼ੁੱਧ ਮਨ ਨਾਲ ਮੰਯੁ ਦੇ ਉਤਪੱਤੀ ਦੀ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਵੀ ਪਰਾਜਿਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਹੇ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ, ਮੰਯੁਤੀਰਥ ਵਰਗਾ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਪਾਵਨ ਤੀਰਥ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ, ਜਿੱਥੇ ਸ਼ੰਕਰ ਆਪ, ਮੰਯੁ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਸਦਾ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ, ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਜਾਂ ਸਿਮਰਨ ਕਰਨਾ, ਸਭ ਮਨੋਕਾਮਨਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਸਾਰਸਵਤ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਮੰਗਲਮਈ ਹੈ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭੋਗ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਰੋਗਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸਭ ਸਿੱਧੀਆਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ, ਹੇ ਨਾਰਦ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ, ਮੈਂ ਉਸ ਸਥਾਨ ਦੀ ਕਥਾ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਪੁਸ਼ਪੋਤਕਟ ਦੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ, ਗੌਤਮੀ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਕੰਢੇ, ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਪਹਾੜ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਸ਼ੁਭ੍ਰ ਹੈ। ਇਹ ਪਹਾੜ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ, ਸ਼ਾਕਲਯ ਨਾਮ ਦਾ ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ ਵੱਸਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਉੱਚਤਮ ਵੈਰਾਗ ਦੀ ਖਾਤਰ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ। ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਜੰਤ ਉਸ ਮਹਾਨ ਦੁਜਾਤੀ ਦੀ ਸਦਾ ਵੰਦਨਾ ਕਰਦੇ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਦੇ, ਜੋ ਗੌਤਮੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਅੱਗ ਦੀ ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਵੇਦ-ਅਧਿਐਨ ਵਿਚ ਲੀਨ, ਉਸ ਨੂੰ ਉਥੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ ਅਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਯੋਨੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸੇਵਾ ਮਿਲਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਮਹਾਨ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ, ਪਰਸ਼ੁ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਦੈਤ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਦੁਜਾਤੀਆਂ ਲਈ ਡਰਾਉਣਾ ਸੀ, ਯਜਨਾ ਦਾ ਵੈਰੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦਾ ਘਾਤਕ ਸੀ। ਉਹ ਦੈਤ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦਾ; ਕਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕਦੇ ਸ਼ੇਰ, ਕਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਕਦੇ ਪਸ਼ੂ, ਕਦੇ ਔਰਤ, ਕਦੇ ਹਿਰਣ, ਕਦੇ ਬੱਚਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਝੂਠਾ ਦੈਤ, ਜਿਸ ਥਾਂ ਮਹਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸ਼ਾਕਲਯ ਵੱਸਦਾ ਸੀ, ਉਥੇ ਘੁੰਮਦਾ ਰਹਿੰਦਾ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਵਾਰੀ ਸ਼ਾਕਲਯ ਕੋਲ ਜਾਂਦਾ, ਪਰ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਜਾਂ ਮਾਰਣ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਕਾਮਯਾਬ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਜਦ ਸ਼ਾਕਲਯ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਵਿਧੀਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਪਰਸ਼ੁ ਨੇ ਭੁੱਖ ਲੱਗਣ ਤੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਿਆ—ਬੁੱਢਾ, ਧੂਸਰ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲਾ, ਕਮਜ਼ੋਰ—ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਕੁਆਰੀ ਲੈ ਆਇਆ। ਉਹ ਸ਼ਾਕਲਯ ਨੂੰ ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੈਨੂੰ ਭੁੱਖੀ ਸਮਝ, ਇਹ ਕੁਆਰੀ ਵੀ। ਅਤਿਥਿ-ਸੇਵਾ ਦੇ ਸਮੇਂ ਅਸੀਂ ਆਏ ਹਾਂ, ਤੂੰ ਆਦਰ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੋ।" ਉਹ ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਉਹੀ ਧੰਨ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਤਿਥਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰੋਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਕੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਉਂਦੇ ਜਾਂ ਮਰੇ ਹੋਏ। ਜਦ ਕੋਈ ਖਾਣ ਲਈ ਬੈਠਾ ਹੋਵੇ, ਜੋ ਕੁਝ ਆਪਣੇ ਲਈ ਰੱਖਿਆ ਹੋਵੇ, ਜੇ ਉਹ ਮਿਹਮਾਨ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ ਦਾਨ ਕਰਨ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ।" ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼ਾਕਲਯ ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਮੈਂ ਦੇਵਾਂਗਾ," ਅਤੇ ਉਸ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਧੀਅਨੁਸਾਰ ਬਿਠਾ ਕੇ, ਪਰਸ਼ੁ ਨੂੰ ਕੁਲ੍ਹਾੜੀ (ਅਪਣਾ ਨਾਮਸੂਚਕ ਚਿੰਨ੍ਹ) ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਯਥੋਚਿਤ ਆਦਰ-ਸਨਮਾਨ ਕਰ ਕੇ, ਸ਼ਾਕਲਯ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਦਿੱਤਾ। ਜਦ ਪਰਸ਼ੁ ਨੇ ਹੱਥ ਧੋ ਲਏ, ਉਹ ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਜੋ ਦੂਰੋਂ ਆਇਆ, ਥੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ, ਜਦ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਦੇਵਤਾ ਵੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਜੇ ਉਹ ਅਸੰਤੁਸ਼ਟ ਰਹਿ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਉਲਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।