ਇੱਕ ਵਾਰ, ਕਦਰੂ ਨੇ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਵਾਸਤੇ, ਵਿਨਤਾ—ਜੋ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਮਾਂ ਸੀ—ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਕਦਰੂ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਤਾਂ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਰੁਕਾਵਟ ਦੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤੂੰ ਤਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਧੰਨ ਹੋ, ਭਾਵੇਂ ਤੂੰ ਸੇਵਕਾ ਹੈਂ।" ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਵਿਨਤਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਪੀੜ ਛੁਪਾਈ ਤੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਕਦਰੂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ, ਇਹ ਕਿਉਂ?" ਫਿਰ ਵਿਨਤਾ ਨੇ ਕਦਰੂ ਨੂੰ ਸਨੇਹਾ ਦਿੱਤਾ, "ਹੇ ਸੁਖੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ, ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨ ਤੇ ਲੈ ਜਾ। ਸਮੁੰਦਰ ਕੋਲ ਇਕ ਠੰਢੀ ਝੀਲ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਉਹ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।" ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸੁਪਰਨ (ਗਰੁੜ) ਨੇ ਸੱਪਾਂ ਨੂੰ, ਕਦਰੂ ਅਤੇ ਵਿਨਤਾ ਸਮੇਤ, ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਚੁੱਕ ਲਿਆ। ਫਿਰ, ਕਦਰੂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਵੈਨਤੇਯ ਦੀ ਮਾਂ (ਵਿਨਤਾ) ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗੀ। ਗਰੁੜ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਅਗਵਾ ਸੀ, ਉਸਨੂੰ ਫਿਰ ਸੱਪਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ, "ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ, ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਗੁਰੂ—ਹੰਸ—ਨੂੰ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਫਿਰ ਸੂਰਜ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਵੱਲ ਜਾਣਗੇ, ਜੋ ਮੇਰਾ ਨਿਵਾਸ ਹੈ। ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸੂਰਜ ਮੰਡਲ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਇਆ ਕਰ।" ਵਿਨਤਾ, ਕੰਬਦੀ ਤੇ ਦੁਖੀ ਹੋਈ, ਕਦਰੂ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗੀ, "ਮੈਂ ਸਮਰਥ ਨਹੀਂ ਹਾਂ, ਹੇ ਸੱਪਾਂ ਦੀ ਮਾਂ। ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲੈ ਜਾਵੇਗਾ। ਉਹ ਸੂਰਜ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਣ।" ਫਿਰ ਵਿਨਤਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ, ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਗਰੁੜ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਸੱਪ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਹੁਣ ਸਮਰਥ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।" ਉਸਨੇ ਗਰੁੜ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕਦਰੂ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਸਾਨੂੰ ਚਮਕਦਾਰ ਸੂਰਜ ਕੋਲ ਲੈ ਚਲ।" ਗਰੁੜ ਨੇ "ਜਿਵੇਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ" ਆਖ ਕੇ ਸੱਪਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਚਾੜ੍ਹ ਲਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੱਪਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਗਰੁੜ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹੀ ਤੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਸੂਰਜ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਵੱਲ ਚੱਲ ਪਈ। ਪਰ ਜਦ ਉਹ ਉਥੇ ਪਹੁੰਚੇ, ਤਾੜੀ ਮਾਰਦੀ ਸੂਰਜ ਦੀ ਤਪਿਸ਼ ਨਾਲ ਉਹ ਕੰਬਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਉਹ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, "ਮੁੜ ਚੱਲ, ਹੇ ਗਿਆਨੀ। ਸੂਰਜ ਪੰਛੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਸੂਰਜ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਦੀ ਘਣਤਾ ਹੋ ਗਈ, ਅਸੀਂ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਸੜ ਗਏ ਹਾਂ। ਗਰੁੜ, ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਵਾਪਸ ਲੈ ਚਲ ਜਾਂ ਅਸੀਂ ਆਪ ਹੀ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ।" ਸੱਪਾਂ ਦੀ ਇਸ ਬੇਨਤੀ 'ਤੇ ਗਰੁੜ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੂਰਜ ਵਿਖਾਵਾਂਗਾ।" ਇਹ ਆਖ ਕੇ ਉਹ ਤੇਜੀ ਨਾਲ ਆਕਾਸ਼ ਰਾਹੀਂ ਸੂਰਜ ਵੱਲ ਚੱਲ ਪਿਆ। ਪਰ ਸੂਰਜ ਦੀ ਤਪਿਸ਼ ਨਾਲ ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਸੜ ਗਏ, ਉਹ ਸੱਪ-ਲੱਖਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ, ਇਕ ਨੀਵੇਂ ਟਾਪੂ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ। ਜਦ ਕਦਰੂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਪੀੜ-ਭਰੀ ਚੀਖਾਂ ਸੁਣੀਆਂ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਂਤਵਨਾ ਦੇਣ ਆਈ। ਕਦਰੂ ਨੇ ਵਿਨਤਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਵੱਡਾ ਪਾਪ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਵਧੇਰੇ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਨਾਲ ਕਮ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਕਦੇ ਚੈਨ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇਗਾ।" ਵਿਨਤਾ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਹੋਰ ਕੋਈ ਰਾਹ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਦਾ ਹੁਕਮ ਮੰਨਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਮਹਾਨ ਮুনি ਕਸ਼੍ਯਪ, ਜੋ ਤੇਜ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ, ਇੱਥੇ ਹੁੰਦੇ, ਤਾਂ ਕੋਈ ਹਾਨੀ ਨਾ ਹੁੰਦੀ।" ਫਿਰ ਕਦਰੂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਚੈਨ ਮਿਲੇਗਾ?" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਵਿਨਤਾ ਡਰ ਗਈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਗਰੁੜ, ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਪੁੱਤਰ, ਇਹ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਸਜਾਵਟ ਨਾਲ ਨਹੀਂ। ਜੋ ਆਖਿਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਸੀ; ਉਲਟਾ ਕਰਨਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ। ਧਰਮੀ ਮਨੁੱਖ ਕਦੇ ਧੋਖਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਚਾਹੇ ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਵੀ। ਚਾਂਦ, ਪੰਡਿਤ ਜਾਂ ਚੰਡਾਲ, ਸਭ ਉੱਤੇ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਖੁਲ੍ਹ ਕੇ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ, ਉਹ ਚਲਾਕੀ ਨਾਲ ਨੁਕਸਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਜੋ ਅਸਮਰਥ ਹਨ, ਉਹ ਜਬਰ ਵਰਤਦੇ ਹਨ।" ਫਿਰ ਵਿਨਤਾ ਨੇ ਕਦਰੂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ, ਤਾਂ ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਚੈਨ ਮਿਲੇ? ਉਹ ਬੁੱਢੇ ਹੋ ਗਏ ਹਨ—ਦੱਸ, ਮੈਂ ਉਹੀ ਕਰਾਂਗੀ।" ਕਦਰੂ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਜੇ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਰਸਾਤਲ ਦੇ ਜਲ ਨਾਲ ਲਪੜਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੈਨ ਆ ਜਾਵੇਗਾ।" ਕਦਰੂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਿਨਤਾ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਰਸਾਤਲ ਤੋਂ ਜਲ ਲਿਆ ਅਤੇ ਸੱਪਾਂ ਨੂੰ ਲਪੜ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਗਰੁੜ ਨੇ ਮਘਵਾਨ, ਸੌ ਯੱਗਾਂ ਵਾਲੇ ਇੰਦਰ, ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਵਾਸਤੇ ਇੱਥੇ ਮੀਂਹ ਪਾ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਰੁਣ ਨੇ ਮੀਂਹ ਵਰਸਾਇਆ ਅਤੇ ਸੱਪਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗਿਆਈ ਮਿਲੀ; ਰਸਾਤਲ ਤੋਂ ਆਇਆ ਗੰਗਾ ਜਲ, ਸੱਪਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਜੀਵਤ ਕਰ ਗਿਆ। ਜਿੱਥੇ ਗਰੁੜ ਨੇ ਬੁਢਾਪਾ ਤੇ ਦੁੱਖ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਰਸਾਤਲ ਦਾ ਜਲ ਲਿਆ, ਉੱਥੇ ਸੱਪਾਂ ਨੂੰ ਲਪੜਿਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਥਾਂ "ਸੱਪਾਂ ਦਾ ਨਿਵਾਸ" ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਜਲ ਗਰੁੜ ਰਸਾਤਲ ਤੋਂ ਲਿਆ, ਉਹ ਗੰਗਾ ਜਲ ਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਹਰ ਕਿਸੇ ਦੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਨੇ ਸੱਪਾਂ ਦਾ ਬੁਢਾਪਾ ਦੂਰ ਕੀਤਾ, ਰਸਾਤਲ ਤੋਂ ਆਇਆ, ਗੰਗਾ ਜਲ "ਸੱਪਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਜੀਵਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬੁਢਾਪੇ ਤੇ ਦੁੱਖ ਦੇ ਨਾਸ ਵਾਸਤੇ, ਗੰਗਾ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਵੰਝਰਾ ਨਦੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ, ਜੋ ਅਮਰਤਾ ਦਾ ਰਸ ਲੈ ਕੇ ਆਈ। ਰਸਾਤਲ ਤੋਂ ਆਈ ਗੰਗਾ, ਜੋ ਬੁਢਾਪਾ, ਦਰਿਦ੍ਰਤਾ, ਤੇ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਹੀ ਮਾਨਵ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ। ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਦੋਨੋ ਨਦੀਆਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਸ ਥਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਕੀ ਕਹੀ ਜਾਵੇ? ਸਿਰਫ ਯਾਦ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੀ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਤੇ ਦਾਨ ਦੇ ਫਲ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੌਣ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਗਿਆਨੀ ਆਖਦੇ ਹਨ ਉੱਥੇ ਲੱਖਾਂ ਤੀਰਥ ਹਨ। ਕੋਈ ਹੋਰ ਥਾਂ ਵੰਝਰਾ ਸੰਗਮ ਵਰਗਾ ਪਵਿੱਤਰ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਸਭ ਸੁਖ ਦਿੰਦਾ ਤੇ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਸਿਰਫ ਯਾਦ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੀ ਵਿਪਤੀਆਂ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਉੱਥੇ "ਦੇਵਾਗਮ" ਨਾਮਕ ਤੀਰਥ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਦਾ, ਭੋਗ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ, ਹੇ ਨਾਰਦ, ਮੈਂ ਤੇਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਦੱਸਾਂਗਾ ਕਿ ਉੱਥੇ ਕੀ ਵਾਪਰਿਆ: ਦੇਵਤੇਆਂ ਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਵਿੱਚ ਧਨ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵਾਦ-ਵਿਵਾਦ ਹੋਇਆ।