ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲਿੰਗਾਂ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਦੁਆਰਾ, ਉੱਚ ਕੋਟੀਆਂ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਅਤੇ ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਹੋਰ ਸੇਵਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ। ਪਰਮ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਦੇ ਵੀ ਛੱਡਣੀ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦੀ ਅਤੇ ਭਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਬਾਹਰੀ ਰਸਮਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾਉਣਾ ਵੀ ਠੀਕ ਨਹੀਂ। ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਬੇਪਰਵਾਹੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਦੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਬਾਹਰੋਂ ਚੰਗੇ ਦਿਸਦੇ ਹੋਣ, ਉਹ ਅਖੀਰਕਾਰ ਤਲਵਾਰਾਂ ਅਤੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਿਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ—ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ-ਹੀਨ ਆਪਣੇ ਕਰਤਵਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਰਾਮ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਐਸੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਯਮ ਦੇ ਦੂਤ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪੀੜਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪਕਾ ਕੇ ਸਜ਼ਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ, ਹਵਾ ਦੇ ਪੁੱਤ੍ਰ ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਉਖਾੜਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਉਹ ਅਸਫਲ ਰਿਹਾ। ਫਿਰ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੂੰਝ ਨਾਲ ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਲਪੇਟ ਕੇ ਉਖਾੜਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਉਹ ਵੀ ਨਾਕਾਮ ਰਹਿਆ। ਇਹ ਐਸਾ ਅਚੰਭਾ ਸੀ ਜੋ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਅਤੇ ਰਾਜੇ ਦੋਹਾਂ ਲਈ ਵੱਡੀ ਹੈਰਾਨੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਿਆ। ਜਿਹੜਾ ਲਿੰਗ ਮਹੇਸ਼ਾ ਵੱਲੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਕੌਣ ਹਿਲਾ ਸਕਦਾ ਸੀ? ਜਦ ਰਾਜੇ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਲਿੰਗ ਅਟੱਲ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਉਥੋਂ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਰਾਮਚੰਦ੍ਰ ਜੀ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਸੱਦ ਕੇ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਪੂਰੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮਨ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਉਹਨਾਂ ਲਿੰਗਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਧਰਤੀ ਦਾ ਸਥਾਨ, ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵਾਸੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ। ਇੱਥੇ ਸਿਰਫ਼ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵੀ ਵੱਡੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਫਿਰ, ਰਾਮ ਨੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, "ਮਾਤਾ, ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰ, ਹੇ ਗੌਤਮੀ!" ਉਹ ਮਨ ਵਿਚ ਵਾਰ ਵਾਰ ਹੈਰਾਨ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਅਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਦੇਵਤੇ ਇਸ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਤੀਰਥ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਕੋਈ ਇਸ ਦੀ ਕਥਾ ਪੜ੍ਹਦਾ, ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਜਾਂ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਤੇ ਜੇ ਇੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੇ ਜਾਂ ਦਾਨ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਕੀ ਕਹਿਣਾ! ਅਗਲਾ ਤੀਰਥ ਵਿਆਸ-ਤੀਰਥ ਹੈ, ਜੋ ਪ੍ਰਚੇਤਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਕੋਈ ਪਵਿੱਤਰ ਜਾਂ ਸਭ ਕੁਝ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ। ਮੇਰੇ ਦਸ ਮਨ-ਜਨਮੇ ਪੁੱਤਰ ਸਨ, ਜੋ ਸੰਸਾਰਾਂ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਵੀ ਬਣੇ। ਉਹ ਅੰਤ ਜਾਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਨਿਕਲ ਪਏ। ਉਹ ਮੁੜ ਮੁੜ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਤੇ ਫਿਰ ਚਲੇ ਗਏ। ਜਦ ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਲੱਗਾ, ਉਹ ਮੁੜੇ ਨਹੀਂ—ਜੋ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ, ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਅੰਗੀਰਸ ਦੇ ਦੇਵ-ਵੰਸ਼ਜ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਅਤੇ ਵੇਦਾਂਗਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਹਰ ਵਿਦਿਆ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਅੰਗੀਰਸ ਤੋਂ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਵੱਡੀ ਤਪੱਸਿਆ ਲਈ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛੇ ਬਿਨਾਂ ਹੀ ਤੁਰ ਪਏ। ਪਰ ਮਾਂ ਦਾ ਸਤਕਾਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ—ਗੁਰੂ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਨਾਰਦ ਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਦਿੱਤਾ, "ਜਿਹੜੇ ਮੇਰੀ ਅਣਦੇਖੀ ਕਰਕੇ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਨ ਗਏ ਹਨ—ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਸਫਲਤਾ ਨਹੀਂ ਪਾਵੇਗਾ।" ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਭਟਕਦੇ ਰਹੇ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਕਦੇ ਸੰਪੂਰਨ ਨਾ ਹੋਈ। ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ—ਕਿਤੇ ਦੈਤਾਂ ਵੱਲੋਂ, ਕਿਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ, ਕਿਤੇ ਔਰਤਾਂ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਹੀ ਸਰੀਰ ਦੀਆਂ ਖਾਮੀਆਂ ਕਰਕੇ। ਅਜਿਹੇ ਹੀ ਭਟਕਦੇ ਭਟਕਦੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਅਗਸਤਯ ਰਿਸ਼ੀ ਕੋਲ ਆਏ, ਜੋ ਤਪੱਸਿਆ ਦੇ ਖਜਾਨੇ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਗੁਰੂ ਅਤੇ ਘੜੇ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਅੰਗੀਰਸ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ, ਜੋ ਅੱਗ ਦੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਤੋਂ ਆਏ ਸਨ, ਦੱਖਣ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗੇ, "ਹੇ ਮਹਾਨ, ਸਾਨੂੰ ਕਿਹੜੀ ਗਲਤੀ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀ ਤਪੱਸਿਆ 'ਚ ਸਫਲਤਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ, ਭਾਵੇਂ ਅਸੀਂ ਵਾਰ ਵਾਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਢੰਗਾਂ ਨਾਲ ਕਰਦੇ ਹਾਂ? ਸਾਨੂੰ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ? ਇੱਥੇ ਤਪੱਸਿਆ ਦਾ ਸਹੀ ਢੰਗ ਕੀ ਹੈ? ਸਾਨੂੰ ਰਸਤਾ ਦੱਸੋ, ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ। ਤੁਸੀਂ ਤਪੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਹੋ।" "ਤੁਸੀਂ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ, ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹੋ, ਸਦਾ ਸੰਯਮੀ, ਦਇਆਲੂ ਅਤੇ ਭਲਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਕ੍ਰੋਧ ਤੇ ਵੈਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ, ਜੋ ਚਾਹੋ ਸੋ ਬੋਲੋ। ਜਿਹੜੇ ਅਹੰਕਾਰੀ, ਦਇਆ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਗੁਰੂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਝੂਠੇ ਤੇ ਨਿਰਦਈ ਹਨ—ਉਹ ਸੱਚ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ।" ਅਗਸਤਯ ਨੇ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਧਿਆਨ ਲਗਾ ਕੇ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਤੁਸੀਂ ਸ਼ਾਂਤ ਮਨ ਵਾਲੇ ਹੋ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਜਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਬਣਾਏ ਗਏ ਹੋ, ਪਰ ਤੁਹਾਡੀ ਤਪੱਸਿਆ ਅਧੂਰੀ ਰਹੀ—ਆਪਣੇ ਪਤਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਯਾਦ ਕਰੋ। ਜਿਹੜੇ ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੱਲੋਂ ਬਣੇ ਤੇ ਸੁਖੀ ਰਹੇ, ਫਿਰ ਮੁੜ ਤਲਾਸ਼ੀ ਲਈ ਨਿਕਲੇ, ਉਹ ਵੀ ਅੰਗੀਰਸ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ ਬਣੇ। ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਿਕਲੇ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਨਿਸ਼ਚਤ ਤੌਰ ਤੇ ਆਪ ਹੀ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧੇਰੇ ਹੋਵੋਗੇ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।" "ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਗੰਗਾ ਤੇ ਜਾ ਕੇ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰੋ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਗੰਗਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਰਸਤਾ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿਅ ਹੈ। ਉਥੇ, ਤੀਰਥ ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ, ਤੁਸੀਂ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਗਿਆਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਰੇ ਸੰਦੇਹ ਦੂਰ ਕਰੇਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਬਿਨਾ ਸੱਚੇ ਗੁਰੂ ਦੇ, ਕੋਈ ਵੀ ਕਿਤੇ ਵੀ ਪੂਰਨਤਾ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦਾ।" ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਕੌਣ ਗਿਆਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਣੁ, ਮਹੇਸ਼, ਆਦਿਤਿਆ ਜਾਂ ਚੰਦ੍ਰਮਾ?" "ਜਾਂ ਅੱਗ, ਜਾਂ ਵਰੁਣ, ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰਿਸ਼ੀ? ਗਿਆਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਕੌਣ ਹੈ?" ਅਗਸਤਯ ਨੇ ਫਿਰ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, "ਸੁਣੋ, ਗਿਆਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਕੌਣ ਹੈ।" "ਜੋ ਪਾਣੀ ਹੈ, ਉਹ ਅੱਗ ਹੈ; ਜੋ ਅੱਗ ਹੈ, ਉਹ ਸੂਰਜ ਹੈ; ਜੋ ਸੂਰਜ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਣੁ ਹੈ; ਜੋ ਵਿਸ਼ਣੁ ਹੈ, ਉਹ ਭਾਸਕਰ ਹੈ। ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਰੁਦ੍ਰ ਹੈ; ਜੋ ਰੁਦ੍ਰ ਹੈ, ਉਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ, ਉਹੀ ਗਿਆਨ—ਇਥੇ ਉਹੀ ਗਿਆਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" "ਬਹੁਤ ਗੁਰੂ ਹਨ—ਉਪਦੇਸ਼ਕ, ਪ੍ਰੇਰਕ, ਟਿੱਪਣੀਕਾਰ, ਵਿਆਖਿਆਕਾਰ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ—ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਆਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ।" "ਇਥੇ ਉਹੀ ਗਿਆਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵੱਖਰਾ ਪਣ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਕੋ ਅਦਵੈਤ ਸ਼ੰਭੂ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਾਮਾਂ—ਇੰਦਰ, ਮਿਤ੍ਰ, ਅੱਗੀ—ਦੇ ਕੇ ਵਖਾਣਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਭੇਦ ਮਾਇਆ ਦੇ ਕਰਕੇ ਹੈ।" ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਭਜਨ ਗਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਤੁਰ ਪਏ—ਪੰਜ ਉੱਤਰੀ ਗੰਗਾ ਵੱਲ ਤੇ ਪੰਜ ਦੱਖਣੀ ਗੰਗਾ ਵੱਲ। ਅਗਸਤਯ ਦੀ ਆਗਿਆ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਢੰਗ ਨਾਲ ਬੈਠ ਗਏ ਅਤੇ ਸੱਚ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਮਨ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਰਚਨਹਾਰ ਦਾ ਕੰਮ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਹ ਸਭ ਅਧਰਮ ਦੇ ਨਾਸ, ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ, ਸੰਸਾਰਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਅਤੇ ਧਰਮ, ਕਾਮ ਤੇ ਅਰਥ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਸੀ।