ਗੌਤਮੀ ਨਦੀ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ, ਦਸ ਹੋਰ ਤੀਰਥ ਹਨ, ਜੋ ਹਰ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਅਤੇ ਦਾਨ ਦੇਣ ਨਾਲ ਹਜ਼ਾਰ ਗੁਣਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਥੇ ਵਸੀਸ਼ਠ ਆਦਿ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਪਾਪ ਨਾਸ਼ਕ ਅਤੇ ਸਭ ਸੰਕਟਾਂ ਤੋਂ ਉਬਾਰਨ ਵਾਲਾ ਯਜਨ ਕੀਤਾ। ਧਰਤੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕੁੰਡਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਮਹਾਤਪਸੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀਆਂ ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਗੌਤਮੀ ਨਦੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਦੇ ਨਾਲ਼, ਜੋ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਉਹ ਤੀਰਥ 'ਸਹਸ੍ਰਕੁੰਡ' ਵੱਡੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਵਾਲਾ ਬਣ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੀਰਥ ਨੂੰ 'ਕਪਿਲਾ ਤੀਰਥ', 'ਅੰਗਿਰਸ', 'ਆਦਿਤਯ', ਅਤੇ 'ਸੈੰਹਿਕੇਯਮ' ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੌਤਮੀ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ, ਅੰਗਿਰਸ ਨੇ ਆਦਿਤਯਾਂ ਲਈ ਯਜਨ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਆਦਿਤਯਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦੱਖਣੀ ਧਰਤੀ ਦਾਨ ਵਜੋਂ ਦਿੱਤੀ। ਆਦਿਤਯਾਂ austerity ਲਈ ਉਥੋਂ ਚਲੇ ਗਏ, ਤੇ ਉਹ ਧਰਤੀ 'ਸੈੰਹਿਕੀ' ਬਣ ਗਈ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਿਗਲਣ ਲੱਗੀ। ਉਥੇ ਵੱਸਦੇ ਲੋਕ ਡਰ ਗਏ ਤੇ ਅੰਗਿਰਸ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਹ ਧਰਤੀ ਸੈੰਹਿਕੀ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਅੰਗਿਰਸਾਂ ਨੇ ਆਦਿਤਯਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਉਹ ਧਰਤੀ ਮੁੜ ਲੈ ਲਓ," ਪਰ ਆਦਿਤਯਾਂ ਨੇ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਆਦਿਤਯਾਂ ਨੇ ਸਮਝਾਇਆ ਕਿ ਜਿਹੜੀ ਧਰਤੀ ਇੱਕ ਵਾਰ ਦਾਨ ਹੋ ਗਈ, ਉਹ ਮੁੜ ਲੈਣੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪਾਪ ਹੈ; ਜੋ ਧਰਤੀ ਦਾਨ ਕਰਕੇ ਮੁੜ ਲੈਂਦਾ, ਉਹ ਸੱਠ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਗੰਦ ਵਿਚ ਕੀੜਾ ਬਣ ਕੇ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਮੁੜ ਧਰਤੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ। ਪਰ, ਖਰੀਦ-ਵੇਚ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਲੈਣੀ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਸਹਿਮਤੀ ਉੱਤੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ auspicious ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਾਲੀ ਕਪਿਲਾ ਗਾਂ ਦਿੱਤੀ। ਗੰਗਾ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਕੰਢੇ, ਉਥੇ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਆਪ embodied ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਭੋਗ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਕਪਿਲਾ ਗਾਂ ਦੇ ਇਸ ਤੀਰਥੀ ਸੰਗਮ ਤੇ, ਸਭ ਪਾਪ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਦਾਨ ਦੇ ਪਾਣੀ ਤੋਂ 'ਕਪਿਲਾ' ਨਦੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ। ਉਤਮ ਧਰਤੀ ਦੇ ਦਾਨ ਨਾਲ ਵੀ, ਗਾਂ ਦਾ ਦਾਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਇਹ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਕਰਕੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ। ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਵਾਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਤੀਰਥ ਨੂੰ 'ਗੋਤੀਰਥ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਸੌ ਤੀਰਥ ਹਨ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ਼ਨਾਨ ਤੇ ਦਾਨ ਦੇਣ ਨਾਲ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਦਾਨ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਗੰਗਾ ਦਾ 'ਕਪਿਲਾ ਸੰਗਮ' ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਕ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ 'ਸ਼ੰਖਹਰੜਾ' ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸ਼ੰਖ ਅਤੇ ਗਦਾ ਧਾਰੀ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਇਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਸੰਸਾਰਕ ਬੰਧਨਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਕ ਵਾਕਿਆ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਭੋਗ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ: ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਲਈ ਸਾਮ ਗਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਕੌਸਮਿਕ ਅੰਡੇ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਬਹੁਤ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ ਰਾਖਸ਼ਸ, ਸ਼ਕਤੀ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਹੋ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਖਾਣ ਆਏ। ਮੈਂ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਹਨ, ਨੂੰ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ। ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਚਕਰ ਨਾਲ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਸ਼ੰਖ ਭਰਿਆ। ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਕਾਂਟਿਆਂ ਤੋਂ ਤੇ ਅਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਵੈਰ-ਵਿਰੋਧ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕੀਤਾ। ਹਰਿ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਸ਼ੰਖ ਭਰਿਆ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਰਾਖਸ਼ਸ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਗਏ। ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਸਭ ਹੋਇਆ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਸ਼ੰਖ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਉਹ 'ਸ਼ੰਖਤੀਰਥ' ਬਣ ਗਿਆ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਭਲਾਈ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਤੀਰਥ ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਯਾਦ ਕਰਨ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਲੰਮੀ ਉਮਰ, ਸਿਹਤ, ਧਨ ਤੇ ਪੁੱਤਰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਯਾਦ ਜਾਂ ਉਚਾਰਨ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਦੀਆਂ ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਇਹ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਤੀਰਥਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ ਤੇ ਸਭ ਪਾਪ ਨਾਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਵਰਨਨ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਪਾਪ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। 'ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ' ਤੀਰਥ, ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਥੇ ਭਵ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਇਸ ਦੀ ਸੱਚੀ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ—ਸੁਣੋ ਨਾਰਦ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਦਸ਼ਰਥ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਨੇ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਡਰ ਰਾਵਣ ਮਾਰਿਆ। ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਰਾਵਣ, ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੇ ਫੌਜ ਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ, ਤੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲਿਆ। ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਸਉਮਿਤ੍ਰ, ਬਲਵਾਨ ਬੰਦਰਾਂ ਤੇ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨਾਲ, ਰਾਜਾ ਰਾਮ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੰਗ, ਵਾਪਸ ਆਏ। ਰਾਮ ਨੇ auspicious ਕਰਮ ਕਰਕੇ, ਪਵਿੱਤਰ 'ਪੁਸ਼ਪਕ' ਵਿਹਨ ਤੇ, ਜੋ ਧਨ ਦੇਵਤਾ ਦਾ ਸੀ, ਤੇ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਚਲਦਾ ਸੀ, ਚਮਕਦਾਰ ਹੋ ਕੇ ਆਯੋਧਿਆ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋਏ। ਰਾਮ, ਜੋ ਸਰਨ ਆਏ ਨੂੰ ਆਸਰਾ ਤੇ ਦੁਸ਼ਮਨਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ਕ ਹੈ, ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਉਸਨੇ ਗੌਤਮੀ ਨਦੀ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਮਨ ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਦਾਖਲ ਹੋ ਕੇ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ, ਹਨੁਮਾਨ ਦੇ ਨੇਤ੍ਰਤਵ ਵਾਲੇ ਬੰਦਰਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ: “ਇਸ ਨਦੀ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ, ਪ੍ਰਭੂ, ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਸਵਰਗ ਪਹੁੰਚੇ। ਇਹ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਮਾਤਾ ਹੈ, ਭੋਗ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਮੁਕਤੀ ਵੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪਾਪ ਨਾਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਦੀ ਇਸ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਦੁਸ਼ਮਨ ਤੇ ਵਿਪਤੀਆਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੂੰ ਸਦਾ ਦੀ ਮਿਤਰਤਾ ਮਿਲੀ, ਸੀਤਾ ਵਾਪਸ ਮਿਲੀ, ਤੇ ਹਨੁਮਾਨ ਸਾਕਾ ਬਣਿਆ।