ਅਯੋਧਿਆ ਦੇ ਲੋਕ ਰਾਮ ਦੀ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ, ਨੀਚ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਇਕ ਬੁਰਾ ਸ਼ਬਦ ਫੈਲਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਾਰੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨੂੰ ਠੰਢਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਸ਼ਬਦ ਸੀਤਾ ਜੀ ਉੱਤੇ ਝੂਠਾ ਦੋਸ਼ ਲਾਉਂਦਾ ਸੀ। ਰਾਮ ਨੇ, noble ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੀ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਝੂਠੇ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸਹਿਣਾ ਠੀਕ ਨਾ ਸਮਝਿਆ ਤੇ ਸੀਤਾ ਜੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਵਾਲਮੀਕੀ ਦੇ ਆਸ਼੍ਰਮ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਨਿਰਦੋਸ਼ ਤੇ ਰੋ ਰਹੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਛੱਡਿਆ; ਉਹ ਆਪ ਵੀ ਰੋ ਪਿਆ। ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਇਹ ਕਰਮ ਵੱਡਿਆਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਕੀਤਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੁਕਮ ਟਾਲਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਗਾ ਲਈ ਦীক্ষਾ ਲੈ ਲਈ। ਉਸ ਯਗਾ ਵਿੱਚ, ਰਾਮ ਦੇ ਦੋ ਵਿਖਿਆਤ ਪੁੱਤਰ—ਲਵ ਤੇ ਕੁਸ਼—ਪਹੁੰਚੇ। ਲਵ ਤੇ ਕੁਸ਼, ਜੋ ਨਾਰਦ ਰਿਸ਼ੀ ਵਾਂਗ ਗਾਇਨ ਕਰਦੇ, ਪੂਰਾ ਰਾਮਾਇਣ ਸੁਣਾਇਆ, ਗੰਧਰਵਾਂ ਵਾਂਗ ਮਧੁਰ। ਰਾਮ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਸੀਤਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਜੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ, ਯਗਾ ਸਥਲ ਉੱਤੇ ਆਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੜੀਵਾਰ ਰਾਜ-ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਰਾਮ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਬੈਠਾ ਕੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ; ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਦੁਖਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਲੋਕਾਂ ਲਈ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦਾ ਗਲੇ ਲਾਉਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸੁਖ ਹੈ। ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਚੁੰਮਿਆ। ਰਾਮ ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਾ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਆਹ ਭਰਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਲੰਕਾ ਦੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਆਏ। ਸੁਗਰੀਵ, ਹਨੁਮਾਨ, ਅੰਗਦ, ਜਾਮਬਵਾਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਾਨਰ ਵੀ, ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ, ਆਏ। ਉਹ ਰਾਜਾ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੇ, ਪਰ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਨਾ ਵੇਖ ਕੇ ਹਨੁਮਾਨ ਤੇ ਅੰਗਦ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਕੜੇ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਮਾਤਾ ਸੀਤਾ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਜਨਮੀ, ਕਿੱਥੇ ਗਈ? ਇੱਥੇ ਕੇਵਲ ਰਾਮ ਹੀ ਹੈ।" ਦਰਬਾਰ ਦੇ ਰਖਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਰਾਮ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।" ਜਦੋਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਸਾਹਮਣੇ, ਸੀਤਾ ਦੀ ਚਰਚਾ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ, ਸੀਤਾ ਨੇ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਲਈ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ; ਪਰ ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸੰਯਮ ਵਿੱਚ ਨਾ ਰੱਖਿਆ। ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਾਰਨ, ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੇਮੀਕਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ; "ਆਓ, ਅਸੀਂ ਮਰ ਜਾਈਏ," ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਫਿਰ ਗੌਤਮੀ ਨਦੀ ਵੱਲ ਮੁੜ ਗਏ। ਰਾਮ, ਅਯੋਧਿਆ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ, ਉਹਨਾਂ ਦੋਵਾਂ ਵੱਲ ਪਹੁੰਚੇ; ਗੌਤਮੀ ਨਦੀ ਤੇ ਜਾ ਕੇ, ਉੱਚਤਮ ਤਪ ਕਰਣ ਲੱਗੇ। ਉਹ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਸੀਤਾ, ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਮਾਤਾ, ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ, ਆਹ ਭਰਦੇ, ਸੰਸਾਰਕ ਮੋਹ ਛੱਡ ਕੇ, ਗੌਤਮੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹੋ ਗਏ। ਰਾਮ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨਾਲ ਆਏ; ਗੌਤਮੀ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਗਏ। ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਨਾਲ, ਰਾਮ ਨੇ ਸਾਰੇ ਦੁਖ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ; ਜਿਸ ਥਾਂ ਇਹ ਘਟਨਾ ਹੋਈ, ਉਹ ਸਥਾਨ ਸਾਹਸ੍ਰਕੁੰਡਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਦਸ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਹਨ, ਜੋ ਹਰ ਇਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਉਥੇ ਸਨਾਨ ਤੇ ਦਾਨ ਦੇਣ ਨਾਲ ਹਜ਼ਾਰ ਗੁਣਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਗੌਤਮੀ ਦੇ ਤਟ ਉੱਤੇ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਆਦਿ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਉਹ ਯਗ ਕਰਿਆ ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਤੇ ਹਰੇਕ ਸੰਕਟ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਹਜ਼ਾਰ ਕੁੰਡਾਂ ਵਿੱਚ, ਧਰਤੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਇਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰ ਲੀਆਂ। ਗੌਤਮੀ ਨਦੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਜੋ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਸਥਾਨ ਸਾਹਸ੍ਰਕੁੰਡਾ ਵੱਡੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਵਾਲਾ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਹ ਸਥਾਨ ਕਪਿਲਾ ਤੀਰਥ, ਅੰਗਿਰਸ ਤੇ ਆਦਿਤਯ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸੈੰਹਿਕੇਯਮ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਗੌਤਮੀ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਤਟ ਉੱਤੇ, ਅੰਗਿਰਸ ਨੇ ਆਦਿਤਯਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਆਦਿਤਯਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੱਖਣੀ ਧਰਤੀ ਦਾਨ ਦਿੱਤੀ। ਫਿਰ ਆਦਿਤਯਾ ਤਪ ਲਈ ਅੰਗਿਰਸ ਤੋਂ ਚਲੇ ਗਏ; ਉਹ ਧਰਤੀ ਸੈੰਹਿਕੀ ਹੋ ਗਈ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਿਗਲ ਲਿਆ। ਉਥੇ ਵੱਸਦੇ ਲੋਕ ਡਰੇ ਹੋਏ, ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਜਾਣ ਲਿਆ ਕਿ ਧਰਤੀ ਸੈੰਹਿਕੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਅੰਗਿਰਸ ਨੂੰ ਦੱਸਣ ਆਏ। ਫਿਰ, ਆਦਿਤਯਾ ਦੇ ਪਿੱਛੇ, ਅੰਗਿਰਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਉਹ ਧਰਤੀ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਵੋ, ਜੋ ਦਾਨ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।" ਪਰ ਆਦਿਤਯਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਨਹੀਂ।" ਗਿਆਨੀਆਂ ਕਦੇ ਵੀ ਆਪਣਾ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦਾ ਦਿੱਤਾ ਹੋਇਆ ਦਾਨ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ; ਜਿਹੜਾ ਧਰਤੀ ਵਾਪਸ ਲੈਂਦਾ, ਉਹ ਸਾਠ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਗੂ ਦੇ ਕੀੜੇ ਵਜੋਂ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪਾਪ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਅਸੀਂ ਇਹ ਧਰਤੀ ਮੁੜ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ। ਜੇ ਆਪਣੀ ਦਿੱਤੀ ਧਰਤੀ ਤੇ ਇਹ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਦਿੱਤੀ ਧਰਤੀ ਲੈਣ ਤੇ ਕੀ ਹੋਵੇ? ਇਸ ਲਈ, ਅਸੀਂ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਖਰੀਦਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੀ ਦਾਨ ਮੰਨਦੇ ਹਾਂ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਸਹਿਮਤੀ ਹੋਈ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ auspicious ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਵਾਲੀ ਕਪਿਲਾ ਗਾਂ ਦਿੱਤੀ। ਗੰਗਾ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਤਟ ਉੱਤੇ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਥਾਨ ਤੇ, ਉਹ ਗਾਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਉਥੇ, ਵਿਸ਼ਣੂ ਆਪ, embodied ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਖੜਾ ਹੈ, ਜੋ ਭੋਗ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਕਪਿਲਾ ਗਾਂ ਦੇ ਸੰਗਮ ਉੱਤੇ, ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ, ਦਾਨ ਦੇ ਪਾਣੀ ਤੋਂ, ਕਪਿਲਾ ਨਦੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ। ਧਰਤੀ ਦੇ ਦਾਨ ਨਾਲ, ਉਤਸ਼ਕ ਮਿੱਟੀ ਤੋਂ ਵੀ, ਗਾਂ ਦਾ ਦਾਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਵਟ-ਵਟਾ ਕਰਕੇ, ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਰਖਿਆ ਲਈ ਯਤਨ ਕੀਤਾ। ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਘਟਨਾ ਹੋਈ, ਉਹ ਸਥਾਨ ਗੋਤੀਰਥ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸੌ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਹਨ, ਜੋ ਪੂਣ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਸਨਾਨ ਤੇ ਦਾਨ ਦੇਣ ਨਾਲ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਦਾਨ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਗੰਗਾ ਦੇ ਸੰਗਮ ਨੂੰ ਕਪਿਲਾ ਸੰਗਮ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ, ਸ਼ੰਖਹਰੜਾ ਨਾਮਕ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸ਼ੰਖ ਤੇ ਗਦਾ ਵਾਲਾ ਭਗਵਾਨ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ, ਮੈਂ ਇੱਕ ਐਸਾ ਵਾਕਿਆ ਸੁਣਾਵਾਂਗਾ, ਜੋ ਭੋਗ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ: ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਲਈ ਸਾਮ ਗਾਉਣ ਵਾਲੇ...