ਇਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਇਹ ਤੀਰਥ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਪਿਸ਼ਾਚਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਵੱਡੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਇਸਦੀ ਸਿਮਰਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੀ ਵੱਡੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਤੁਰੰਤ ਮਿਟਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਮੈਂ ਤੇਨੂੰ ਇਸ ਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਤਿੰਨ ਸੌ ਤੀਰਥ ਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਹਨ, ਜੋ ਭੋਗ ਅਤੇ ਮੋਖਸ਼ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ—ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋਰ ਕੀ ਕਹੀਏ? ਇਸ ਤੀਰਥ ਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਤਿੰਨ ਸੌ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਸਦਾ ਆਰਾਧਨਾ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਨਚਾਹੇ ਫਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਨਿਮਨਭੇਦ ਨਾਮਕ ਤੀਰਥ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ ਅਤੇ ਗੰਗਾ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਕੰਢੇ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਕੇਵਲ ਇਸਦੀ ਯਾਦ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੀ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਜੇ ਉਥੇ ਵੇਦਦਵੀਪ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਹੋ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਮਨੁੱਖ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਗਿਆਤਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਕ ਵਾਰੀ, ਧਰਮਾਤਮਾ ਰਾਜਾ ਐਲ ਨੇ ਉਰਵਸ਼ੀ ਨੂੰ ਚਾਹਿਆ; ਅਖ਼ਿਰ, ਉਸ ਦੀ ਮਦਕਤ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਕੌਣ ਮੋਹਿਤ ਨਾ ਹੋਵੇ? ਉਰਵਸ਼ੀ, ਅੱਗ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਵਾਲੇ ਯਜਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਸਮੇਂ ਉੱਤੇ ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਆਈ, ਜਿੱਥੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਘੀ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸ ਨੌਜਵਾਨ ਅਤੇ ਮਨੋਹਰ ਕਨਿਆ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਬਣਾਇਆ; ਜਦ ਉਹ ਸੁੱਤੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਪਾਸੋਂ ਪੁਰੂਰਵਸ ਉੱਠਿਆ। ਪਰ ਜਦ ਉਰਵਸ਼ੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਗੜੇ ਹੋਏ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਚਲੀ ਗਈ; ਆਖਰ, ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਥਿਰਤਾ ਕਿੱਥੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਲਪਕਦੇ ਹਨ? ਉਸ ਰਾਤ ਰਾਜਾ ਨੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਵੱਲ ਵੇਖਿਆ, ਪਰ ਉਹ ਆਪ ਵਿਗੜੇ ਹੋਏ ਸੀ; ਇਸੇ ਸਮੇਂ, ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕਰਨ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਜਦ ਉਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ, ਉਹ ਵਾਪਸ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਆਦਰਯੋਗ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ; ਉੱਥੇ ਆ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਪੁਜਾਰੀ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ। ਜਦ ਰਾਜੇ ਨੇ ਉਰਵਸ਼ੀ ਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਸੁਣੀ, ਉਹ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ; ਨਾ ਉਹ ਯਜਨਾ ਕਰਦਾ, ਨਾ ਖਾਂਦਾ, ਨਾ ਸੁਣਦਾ, ਨਾ ਹੀ ਕੁਝ ਵੇਖਦਾ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਮੁੱਖ ਪੁਜਾਰੀ ਨੇ ਉਸ ਮਾਨਸਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਮਰੇ ਹੋਏ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਤਰਕ ਵਾਲੇ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਜਗਾਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਉਹ ਹੁਣ ਮਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਵੱਡੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਰਾਜਾ, ਸੋ ਦੁੱਖ ਨਾ ਕਰ। ਐਸੇ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ, ਤੈਨੂੰ ਕੋਈ ਅਪਸ਼ਕੁਨ ਤੇਜ਼ ਤਾਕਤ ਨਾ ਛੂਹਣ। ਤੂੰ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਮਨ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ; ਉਹ ਸਿਆਲਾਂ ਵਰਗੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਰਾਜਨ, ਦੁੱਖ ਨਾ ਕਰ। ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੌਣ ਹੈ, ਜੋ ਔਰਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਧੋਖਾ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦਾ? ਧੋਖਾ, ਨਿਰਦਯਤਾ, ਚੰਚਲਤਾ ਅਤੇ ਚਤੁਰਾਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੁਦਰਤ ਹੈ। ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੂਲ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਹੈ; ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ ਕਿਵੇਂ ਦੇ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ? ਕੌਣ ਹੈ, ਜੋ ਸਮੇਂ ਵਲੋਂ ਨਾਸ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ? ਕੌਣ, ਜੋ ਆਦਰ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ? ਕੌਣ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਗ ਦੀ ਚਲਾਕੀ ਨਾਲ ਭਟਕਾਇਆ ਨਹੀਂ ਗਿਆ ਜਾਂ ਔਰਤਾਂ ਵਲੋਂ ਨੁਕਸਾਨੀ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ? ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਹਕੀਕਤ ਸੁਪਨੇ ਜਾਂ ਮ੍ਰਿਗਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਵਰਗੀ ਹੈ, ਰਾਜਨ। ਔਰਤਾਂ ਕਿਸ ਲਈ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹਨ? ਇਹ ਜਾਣਕੇ, ਤੂੰ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾ, ਵੱਡੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਰਾਜਾ। ਸ਼ਿਵ, ਵਿਸ਼ਨੁ ਜਾਂ ਗੰਗਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਦੁੱਖੀ ਲਈ ਹੋਰ ਕੋਈ ਆਸਰਾ ਨਹੀਂ।” ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜੇ ਨੇ ਆਪਣਾ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਨ ਦਾ ਯਤਨ ਕੀਤਾ; ਧਰਮਾਤਮਾ ਐਲ ਰਾਜਾ ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਰਹਿ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਵੱਡੇ ਯਤਨ ਨਾਲ ਸ਼ਿਵ, ਜਨਾਰਦਨ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਸੂਰਜ, ਗੰਗਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਦੁੱਖ ਵਿਚ ਪੈ ਕੇ ਵੀ ਤੀਰਥ ਜਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਉਹ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਜੀਵ ਕਿਸ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ? ਜੋ ਇਕ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਆਉਂਦੇ, ਗੌਤਮੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ, ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਭਗਤੀ ਪਾਉਂਦੇ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰਕ ਮੋਹ ਤੋਂ ਹਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—ਉਹੀ ਸਫਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਰਾਜੇ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਯਜਨਾਂ ਕੀਤੇ, ਪੰਡਤਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਦਾਨ ਦਿੱਤੇ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਵੇਦਿਕ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਟਾਪੂ ਬਣ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਇਸ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਯਜ్ఞਦਵੀਪ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਦੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਉਰਵਸ਼ੀ ਉੱਥੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ; ਜੇਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਸਮੇਂ ਆਸਥਾ ਨਾਲ ਉਸ ਟਾਪੂ ਦਾ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਉਹ ਧਰਤੀ, ਸਮੁੰਦਰ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਵੇਦਾਂ ਅਤੇ ਯਜਨਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਉੱਥੇ ਪੁੰਨ ਕਰਮ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਵੇਦਿਕ ਯਜਨਾਂ ਦਾ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਐਲਤੀਰਥ ਵੀ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਪੁਰੂਰਵਸ ਨਾਮ ਨਾਲ ਵੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਇਹ ਵਾਸਿਸ਼ਠ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਦੀ ਦੇ ਵੰਡੇ ਹੋਏ ਰਸਤੇ ਵਾਂਗ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਰਾਜਾ ਐਲ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਨਦੀ ਦਾ ਵੰਡ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਉਰਵਸ਼ੀ ਦੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਨਦੀ ਦਾ ਵੰਡ, ਪੂਰਾ ਰਸਤਾ, ਵਾਸਿਸ਼ਠ ਅਤੇ ਗੰਗਾ ਵਲੋਂ ਵੀ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਨਦੀ ਦਾ ਵੰਡ ਦਿੱਖ ਅਤੇ ਅਦਿੱਖ ਇੱਛਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬਣ ਗਿਆ; ਉੱਥੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੱਤ ਸੌ ਉਤਮ ਤੀਰਥ ਹਨ। ਉੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਸਾਰੇ ਯਜਨਾਂ ਦਾ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਨਦੀ ਦੇ ਵੰਡ ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜਿਹੜਾ ਉਥੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਉਸ ਲਈ ਇੱਥੇ ਜਾਂ ਆਗਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਘਾਟ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ; ਉਹ ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ, ਨੰਦੀਤਟ ਨਾਮਕ ਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਤਿਆਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ; ਮੈਂ ਤੇਨੂੰ ਇਸ ਦੀ ਮਹਾਤਮਤਾ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਨਾਰਦ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ। ਅਤ੍ਰੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਮਹਾਨ ਚੰਦ੍ਰਮਾ, ਨੇ ਸਾਰੇ ਵੇਦ ਤੇ ਧਨੁਰਵਿਦਿਆ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੀ। ਜੀਵ ਤੋਂ ਸਾਰਾ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦਾ ਸਤਕਾਰ ਕਰਾਂਗਾ।” ਫਿਰ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਸ਼ਿਸ਼ ਚੰਦ੍ਰਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਮੇਰੀ ਪਿਆਰੀ ਤਾਰਾ ਹੈ, ਜੋ ਰਤੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ ਹੈ।” ਫਿਰ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਗਿਆ, ਤਾਰਾ ਨੂੰ ਪੁੱਛਣ ਲਈ; ਤਾਰਾ, ਜਿਸਦਾ ਚਿਹਰਾ ਤਾਰੇ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਉਸਦਾ ਹੱਥ ਫੜ ਲਿਆ। ਇੱਛਾ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵੱਲ ਖਿੱਚ ਲਿਆ; ਪਰ, ਉਹ ਧੀਰਜ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ, ਗਿਆਨਵਾਨ, ਬੁੱਧਿਮਾਨ ਅਤੇ ਸਵੈ-ਸਯੰਮੀ ਸੀ। ਜਦ ਤੱਕ ਮਨੁੱਖ ਔਰਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਭਰੀ ਨਿਗਾਹਾਂ ਦੇ ਜਾਲ ਵਿੱਚ ਫਸਿਆ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਉਹ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਪੁਰਸ਼ ਨੂੰ ਲੰਬੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਔਰਤ ਨਾਲ ਇਕਾਂਤ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਲੱਭਦਾ। ਪਰ, ਜੇਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਐਸੀ ਔਰਤ ਨੂੰ ਵੇਖ ਲੈਂਦਾ, ਉਸਦਾ ਮਨ ਇੱਛਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਲਈ, ਚੰਗੀ ਔਰਤ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਪੁਰਸ਼ ਵੱਲ ਨਹੀਂ ਤੱਕਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਰਾਜਾ ਐਲ ਅਤੇ ਉਰਵਸ਼ੀ ਦੀ ਕਥਾ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਅਤੇ ਤਾਰਾ ਦੀ ਘਟਨਾ, ਸਾਰੀਆਂ ਵਿਆਖਿਆਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਅਤੇ ਉੱਚ ਆਦਰ ਨਾਲ ਰਚੀ ਹੋਈ ਹੈ।