ਦੰਡਕ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਦੇ ਵੈਰੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਅੰਬਾਰਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਜੋ ਆਪਣੇ ਚਰਨਾਂ ਦੇ ਕਮਲ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਵੱਡੀ ਯਸ਼ਸਵੀਤਾ ਨਾਲ ਉੱਠਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕ ਅਤੇ ਨੇਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਧ ਗਈ। ਉਹ ਐਸਾ ਮਹਾਨ ਯੋਧਾ ਸੀ ਜਿਸਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਹਰਾਇਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਬਲ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਕਰਕੇ ਇਕ ਡਰਾਉਣੀ, ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਰੋਮਾਂਚਕ ਲੜਾਈ ਉੱਠੀ। ਹਰੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੈਤ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਿਚਕਾਰ ਹਥਿਆਰਾਂ ਅਤੇ ਅਸਤਰਾਂ ਦੀ ਭਿਆਨਕ ਲੜਾਈ ਹੋਈ। ਮਹਾਨ ਹਰੀ ਨੇ ਉੱਤਰੀ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਉਸ ਵੈਰੀ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਕੀਤਾ। ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਨਰਸਿੰਹ ਤੀਰਥ ਹੈ, ਜੋ ਤਿੰਨੋਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ; ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ, ਦਾਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਰਮ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਅਤੇ ਕਲੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਤੀਰਥ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਭ ਦੀ ਰਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਬੁਢਾਪਾ ਅਤੇ ਮੌਤ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚ ਹਰੀ ਬਰਾਬਰੀ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੇ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿਚ ਇਹ ਤੀਰਥ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਨਰਹਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਚਾਹੇ ਸੁਗਮ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਦੁਸਹਿ, ਹਰੀ ਲਈ ਕੁਝ ਵੀ ਅਸੰਭਵ ਨਹੀਂ; ਹੇ ਨਾਰਦ, ਇੱਥੇ ਅੱਠ ਮਹਾਨ ਤੀਰਥ ਹਨ। ਵਿਦਵਾਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਹਰ ਇਕ ਤੀਰਥ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਰਕੇ ਕਰੋੜ ਤੀਰਥਾਂ ਬਰਾਬਰ ਫਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਭਾਵੇਂ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਨਾਮ ਲੈ ਲਿਆ ਜਾਵੇ, ਫਿਰ ਵੀ ਇਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਨਰਸਿੰਹ ਜੀਵਤ ਰੂਪ ਵਿਚ ਸਦਾ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਉਥੇ ਉਸ ਤੀਰਥ ਦੀ ਸੇਵਾ ਦਾ ਫਲ ਕੌਣ ਵਰਣਨ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਜਿਵੇਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਦੇਵਤਾ ਨਰਹਰੀ ਨਾਲ ਬਰਾਬਰੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ, ਤਿਵੇਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਤੀਰਥ ਨਰਸਿੰਹ ਤੀਰਥ ਦੇ ਸਮਾਨ ਨਹੀਂ। ਉੱਤਰੀ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਗੰਗਾ ਦੇ ਪਾਸ ਪਿਸ਼ਾਚ ਤੀਰਥ ਨਾਮਕ ਸਥਾਨ ਹੈ; ਉਸ ਦੀ ਪਿਸ਼ਾਚੀ ਕੁਦਰਤ ਕਰਕੇ, ਇਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਉਥੇ ਮੋਖਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਸੁਯਵਸਿਆ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਜੀਗਰਤੀ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ; ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਅਤੇ ਅਕਾਲ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਪੀੜਤ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੱਧਲੇ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ੁਨਹਸ਼ੇਪਾ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਸੀ, ਵੱਡੀ ਦੌਲਤ ਲਈ ਇਕ ਕਸ਼ਤਰੀ ਨੂੰ ਕੁਰਬਾਨੀ ਵਾਸਤੇ ਵੇਚ ਦਿੱਤਾ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਸੰਕਟ ਵਿਚ ਫਸ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਗਿਆਨਵਾਨ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਪਾਪ ਕਰਨ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਰੁਕਦਾ। ਉਸ ਨੇ ਵੰਡ ਵਾਸਤੇ ਦੌਲਤ ਲੈ ਲਈ ਅਤੇ ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰ ਗਿਆ। ਸਮਾਂ ਆਉਣ ’ਤੇ, ਉਹ ਮਰ ਗਿਆ ਅਤੇ ਨਰਕ ਵਿਚ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ; ਪਿਛਲੇ ਕੀਤੇ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਭੋਗਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਅੰਤ ਨਹੀਂ। ਯਮ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਦੂਤਾਂ ਦੇ ਹੁਕਮ ਤੇ, ਉਹ ਕਈ ਜਨਮਾਂ ਵਿਚ ਭਟਕਦਾ ਰਿਹਾ; ਫਿਰ ਉਹ ਇਕ ਡਰਾਉਣਾ, ਭਿਆਨਕ ਪਿਸ਼ਾਚ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਹ ਸੁੱਕੇ ਲੱਕੜਾਂ ਵਿਚ, ਜੰਗਲ ਵਿਚ, ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਵਾਂਝੇ, ਸੁੰਨੇ ਥਾਵਾਂ ਤੇ, ਗਰਮੀ ਵਿਚ, ਤੇ ਤਪਦੇ ਹੋਏ ਸੂਰਜ ਹੇਠ, ਯਮ ਦੇ ਦੂਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸੁੱਟਿਆ ਗਿਆ। ਜੋ ਲੋਕ ਧੀਆਂ, ਪੁੱਤਰ, ਜ਼ਮੀਨ, ਘੋੜੇ ਜਾਂ ਗਾਂ ਵੇਚਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਨਾਸ਼ ਤੱਕ ਨਰਕ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ। ਆਪਣੇ ਹੀ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਫਲ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਯਮ ਦੇ ਭਿਆਨਕ ਦੂਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਤਕਲੀਫਾਂ ਵਿਚ ਪਿਆ, ਦੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਉਬਲਦਾ ਹੋਇਆ, ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਰੋਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਕਰਤੂਤਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਇੱਕ ਵਾਰ, ਜੀਗਰਤੀ ਦਾ ਮੱਧਲਾ ਪੁੱਤਰ ਰਸਤੇ ਤੇ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਹ ਵਾਰ ਵਾਰ ਪਿਸ਼ਾਚ ਦੀ ਰੋਣ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਵੇਲੇ, ਪੁੱਤਰ ਵੇਚਣ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਜੀਗਰਤੀ ਦੇ ਪਾਪਾਂ ਦੀ ਭਾਰੀ ਲਹਿਰ ਉਠੀ। ਸ਼ੁਨਹਸ਼ੇਪਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ, ਜੋ ਇੰਨਾ ਦੁੱਖੀ ਹੈ?" ਜੀਗਰਤੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੁੱਖ ਵਿਚ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਸ਼ੁਨਹਸ਼ੇਪਾ ਦਾ ਪਿਤਾ ਹਾਂ।" "ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪਾਪ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਇਹ ਭਿਆਨਕ ਜਨਮ ਪਾਇਆ ਹੈ; ਨਰਕ ਵਿਚ ਸੜ ਕੇ, ਹੁਣ ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਅਵਸਥਾ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਇਹੀ ਹਾਲ ਉਹਨਾਂ ਸਭ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਪਾਪ ਕਰਦੇ ਹਨ।" ਜੀਗਰਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਕਿਹਾ, "ਪਿਤਾ ਜੀ, ਇਹ ਮੇਰੀ ਹੀ ਗਲਤੀ ਨਾਲ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਵੇਚਿਆ ਅਤੇ ਨਰਕ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚ ਗਏ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੁਗਤੀ ਦਿਵਾਉਂਗਾ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਸਚੈ ਕਰਕੇ, ਗਾਧੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਪੁੱਤਰ ਹੋਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਪਾ ਚੁੱਕੇ ਸਨ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਸਨ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਲਈ ਉੱਚੇ ਲੋਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਗੰਗਾ ਦੀ ਸਿਮਰਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਚਲ ਪਏ। ਜੋ ਜੀਵ ਅਨੰਤ ਦੁੱਖਾਂ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿਚ ਸੜ ਰਹੇ ਹਨ, ਭਟਕਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਆਸਰਾ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਨਿਸਚੈ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਜਲਦੀ ਹੀ ਗੌਤਮੀ (ਗੋਦਾਵਰੀ) ਨਦੀ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ੰਭੂ ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ, ਜੋ ਪ੍ਰੇਤ ਅਤੇ ਪਿਸ਼ਾਚ ਰੂਪ ਵਿਚ ਪੀੜਤ ਸੀ, ਨੂੰ ਜਲ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ; ਇਸੀ ਕਰਮ ਨਾਲ, ਜੀਗਰਤੀ ਤੁਰੰਤ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ੁਭ ਰੂਪ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ, ਦਿਵ੍ਯ ਵਾਹਨ ਤੇ ਵੈਠਾ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਕਿਰਪਾ, ਗੰਗਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਹਰੀ, ਸ਼ੰਭੂ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ, ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸੂਰਜਾਂ ਵਰਗੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਾਲ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਇਹ ਤੀਰਥ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ: ਇਹ ਪਿਸ਼ਾਚਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦਾ, ਵੱਡੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਅਤੇ ਸਿਰਫ ਯਾਦ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵੀ ਵੱਡੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਮੈਂ ਤੇਨੂੰ ਇਸ ਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਤਿੰਨ ਸੌ ਤੀਰਥ ਹਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਹਨ, ਜੋ ਭੋਗ ਅਤੇ ਮੋਖਸ਼ ਦਿੰਦੇ ਹਨ—ਹੁਣ ਹੋਰ ਕੀ ਕਹੀਏ? ਇਹ ਸਭ ਸਿੱਧੀਆਂ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਤਿੰਨ ਸੌ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ, ਜੋ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪਿਆਰੇ ਹਨ, ਸਿਰਫ ਯਾਦ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਨਚਾਹੇ ਫਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਨਿਮਨਭੇਦ ਨਾਮਕ ਤੀਰਥ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਸਿਰਫ ਯਾਦ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਜੇ ਉਥੇ ਵੇਦਦਵੀਪ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਵਿਅਕਤੀ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਗਿਆਤਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਕ ਰਾਜਾ ਐਲਾ, ਜੋ ਬੜਾ ਧਰਮੀ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਉਰਵਸ਼ੀ ਨੂੰ ਚਾਹਿਆ; ਉਸ ਦੀ ਮੋਹਕ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਕੌਣ ਮੋਹਿਤ ਨਾ ਹੋਵੇ? ਉਹ ਉਸ ਥਾਂ ਚਲੀ ਗਈ ਜਿੱਥੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਘਿਉ ਦਾ ਥੋੜ੍ਹਾ ਭਾਗ ਸਵਾਲਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਅੱਗ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਰਸਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦੀ ਆਉਣ ਦੀ ਮਿਆਦ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਬਣਾਇਆ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਵੀਂ ਅਤੇ ਆਨੰਦਮਈ ਕੁਆਰੀ ਸੀ; ਜਦ ਉਹ ਸੁੱਤੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਕੋਲੋਂ ਪੁਰੂਰਵਾਸ ਜਨਮ ਲਿਆ। ਜਦ ਉਸ ਨੇ ਪੁਰੂਰਵਾਸ ਨੂੰ ਨੰਗਾ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਚਲੀ ਗਈ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਰੀਆਂ ਦੇ ਮਨ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਚੰਚਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਥੇ ਸਥਿਰਤਾ ਕਿੱਥੇ? ਉਸ ਰਾਤ ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨੰਗਾ ਵੇਖਿਆ, ਹੈਰਾਨ ਹੋਇਆ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ, ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਵੈਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਜੰਗ ਕਰਨ ਚਲ ਪਿਆ।