ਦੈਤਿਆ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਰਾਜਾ ਯਯਾਤਿ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਜੇ ਮੇਰਾ ਕੋਈ ਪੁੱਤਰ ਮੇਰੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਪੱਕੇ ਦਿਲੋਂ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਾਲ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹਾਂ; ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਅਧਿਆਪਕ ਜੀ।” ਭਰਿਗੁ ਵੰਸ਼ੀ ਅਧਿਆਪਕ ਨੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੋ, ਐਸਾ ਹੋਵੇ।” ਫਿਰ ਯਯਾਤਿ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਯਦੁ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, “ਯਦੁ, ਜੋ ਬੁਢਾਪਾ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਲੈ ਲੈ; ਤੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੈ, ਹਰ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਗਿਆਨਵਾਨ, ਪੱਕਾ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਖ ਹੈ। ਪਿਤਾ ਵਾਸਤੇ ਪੁੱਤਰ ਵਾਹੀ ਹੈ ਜੋ ਉਸਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਮੰਨਦਾ ਹੈ।” ਪਰ ਯਦੁ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਯਯਾਤਿ ਨੂੰ ‘ਨਹੀਂ’ ਕਿਹਾ, ਜੋ ਦਾਨ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਉਦਾਰ ਸੀ। ਯਯਾਤਿ ਨੇ ਯਦੁ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਤੁਰਵਸੁ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ। ਤੁਰਵਸੁ ਨੇ ਵੀ ਪਿਤਾ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਬੁਢਾਪਾ ਉਸ ਸਮੇਂ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ; ਤਾਂ ਯਯਾਤਿ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਦ੍ਰੁਹਯੁ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਇਹ ਬੁਢਾਪਾ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਲੈ ਲੈ।” ਦ੍ਰੁਹਯੁ ਨੇ ਵੀ ਉਹ ਬੁਢਾਪਾ, ਜੋ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਲੈਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ; ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਨੇ ਅਨੁ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਇਹ ਬੁਢਾਪਾ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਲੈ ਲੈ।” ਅਨੁ ਨੇ ‘ਨਹੀਂ’ ਕਿਹਾ; ਯਯਾਤਿ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਪੁਰੁ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ। ਪੁਰੁ ਨੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਉਹ ਬੁਢਾਪਾ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਲੈ ਲਿਆ। ਇਕ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ, ਜਦ ਤੱਕ ਪਿਤਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਰਹੇ, ਪੁਰੁ ਨੂੰ ਨੌਜਵਾਨੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸੁਖ, ਰੰਗ-ਰਲੀਆਂ ਮਿਲੀਆਂ। ਯਯਾਤਿ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਨੌਜਵਾਨੀ ਨਾਲ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ ਕੇ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਦੇ ਸਾਰੇ ਆਨੰਦ ਲਏ; ਫਿਰ, ਸਭ ਆਨੰਦ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਜਾ ਨਾਹੁਸ਼ਾ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ। ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਪੁਰੁ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਨੌਜਵਾਨੀ ਰਾਹੀਂ ਸਭ ਆਨੰਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ, ਹੇ ਨਿਰਪਾਪ! ਹੁਣ ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਨੌਜਵਾਨੀ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲੈ, ਅਤੇ ਮੇਰਾ ਬੁਢਾਪਾ ਮੈਨੂੰ ਵਾਪਸ ਦੇ।” ਪੁਰੁ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਨਹੀਂ, ਮੈਂ ਬੁਢਾਪੇ ਨਾਲ ਥੱਕ ਗਿਆ ਹਾਂ; ਪਿਤਾ ਜੀ, ਜਿੰਦ-ਜਾਨ ਦੇ ਰੂਪਾਂ ਦੀਆਂ ਬਦਲਾਵਾਂ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ। ਬੁਢਾਪਾ, ਜੋ ਸਮੇਂ ਤੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਰ ਜਿੰਦ-ਜਾਨ ਨੂੰ ਸਹਿਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਜੇ ਇਹ ਵੱਡਿਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਲਈ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਛੱਡਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਜਿੰਦ-ਜਾਨ ਲਈ, ਮਰਨਾ ਵੀ ਉਹ ਪਾਪ ਕਰਨ ਨਾਲੋਂ ਚੰਗਾ ਹੈ—ਜੋ ਲੈ ਕੇ ਛੱਡ ਦੇ; ਜਾਂ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਮੈਂ ਤਪੱਸਿਆ ਰਾਹੀਂ ਬੁਢਾਪਾ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿਆਂ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਕਹਿ ਕੇ, ਪੁਰੁ ਉੱਚੀ ਗੰਗਾ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਕੰਢੇ, ਗੌਤਮੀ ਕੰਢੇ ਤੇ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਵੱਡੀ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ। ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਮਹਾਂਦੇਵ ਸ਼ਿਵ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ; ਉਹ ਮਹਾਂਦੇਵ, ਪੁਰੁ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਤੂੰ ਕੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ?” ਪੁਰੁ ਨੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕੀਤੀ, “ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਰਾਹੀਂ ਆਇਆ ਬੁਢਾਪਾ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿਓ; ਹੇ ਪੂਜਣਯ ਦੇਵ, ਮੇਰੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਲਗੇ ਸ਼ਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰ ਦਿਓ।” ਸਰਵ-ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੇ, “ਐਸਾ ਹੋਵੇ,” ਕਹਿ ਕੇ, ਸ਼ਾਪ ਰੂਪ ਬੁਢਾਪਾ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਪੁਰੁ ਦੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਤਦੋਂ ਤੋਂ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਬੁਢਾਪਾ ਅਤੇ ਰੋਗ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋ ਗਿਆ; ਉਸ ਦੀ ਯਾਦ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵੀ ਅਕਾਲ ਬੁਢਾਪਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਸ ਨਾਮ ਤੇ, ਉਹ ਕਾਲੰਜਰ, ਯਯਾਤਾ, ਨਾਹੁਸ਼ਾ, ਪੌਰਾ, ਸ਼ੌਕ੍ਰਾ ਅਤੇ ਸ਼ਰਮੀਸ਼ਠਾ ਵਜੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਉਥੇ ਐਸੇ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਕੁੱਲ ਇਕ ਸੌ ਅੱਠ (੧੦੮) ਹਨ, ਹੇ ਗਿਆਨਵਾਨ, ਜੋ ਹਰ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ, ਦਾਨ, ਸੁਣਨਾ ਅਤੇ ਪਾਠ ਕਰਨਾ—ਇਹ ਸਭ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ, ਭੋਗ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ, ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਅਪਸਰਾ-ਜੋੜੇ ਦੀ ਕਥਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਿਲਾਪ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਦੱਖਣੀ ਕੰਢੇ ਤੇ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ, ਉਸਦੀ ਯਾਦ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਸੁਭਾਗੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਉਥੇ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਮਰਦ ਜਾਂ ਚੰਗੀ ਔਰਤ, ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਕਰਮ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਨਾਰਦ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜਦ ਔਰਤ ਆਪਣੀ ਮਾਸਿਕੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਬਾਂਝ ਔਰਤ ਵੀ, ਜੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹੇ, ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ, ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਵੇਗੀ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਸ਼ਬਦ ਸੱਚ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਅਪਸਰਾ-ਜੋੜਾ ਤੀਰਥ, ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਨਾਮ ਦਾ ਕਾਰਣ, ਮੈਂ ਹੁਣ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਨਾਰਦ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ। ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਵਸੀਸ਼ਠਾ ਵਿਚ ਵੱਡੀ ਰੜਕ ਹੋਈ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ; ਗਾਧੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਤਪੱਸਿਆ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਤਾ ਲਈ ਵ੍ਰਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਗੰਗਾ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੇ ਬੈਠੀ ਮੈਨਕਾ ਨੂੰ ਇੰਦਰ ਨੇ ਭੇਜਿਆ; “ਉਸ ਕੋਲ ਜਾ, ਹੇ ਸੁਭਾਗੀ, ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਆਦੇਸ਼ ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਤਪੱਸਿਆ ਤੋਂ ਹਟਾ।” ਇੰਦਰ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਤੇ, ਮੈਨਕਾ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਤਪੱਸਿਆ ਛੱਡਵਾਈ, ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਧੀ ਦਿੱਤੀ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਇੰਦਰ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਪਸ ਚਲੀ ਗਈ। ਜਦ ਮੈਨਕਾ ਚਲੀ ਗਈ, ਗਾਧੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਜੋ ਕੁਝ ਹੋਇਆ, ਯਾਦ ਕੀਤਾ; ਉਹ ਥਾਂ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਹ ਤੀਰਥ ਤੇ ਗਿਆ, ਜੋ ਦੇਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿਅ ਸੀ। ਉਹ ਦੱਖਣੀ ਗੰਗਾ ਤੇ ਗਿਆ, ਜਿਥੇ ਕਾਲੰਜਰ ਅਤੇ ਹਰਾ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ; ਫਿਰ ਇੰਦਰ, ਹਜ਼ਾਰ-ਅੱਖੀ, ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਮੁੜ ਕਿਹਾ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਰਵਸ਼ੀ, ਮੈਨਾ, ਰੰਭਾ ਅਤੇ ਤਿਲੋਤਮਾ, ਡਰੀ ਹੋਈਆਂ, ਕੰਬਦੀਆਂ, ਕਹਿ ਦਿੰਦੀਆਂ ਕਿ ਉਹ ਨਹੀਂ ਜਾਣਗੀਆਂ; ਮੁੜ ਸ਼ਚੀਪਤੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ। ਦੋਵੇਂ, ਗਰਵਤ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਡੂੰਘੀਆਂ, ਹਜ਼ਾਰ-ਅੱਖੀ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਇਕੱਠੀਆਂ ਉੱਤਰ ਦਿੰਦੀਆਂ। “ਅਸੀਂ ਗਾਧੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਕੋਲ ਜਾਵਾਂਗੀਆਂ, ਜੋ ਤਪੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਨੱਚ, ਗੀਤ, ਸੁੰਦਰਤਾ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨੀ ਦੇ ਜਾਦੂ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਹਟਾਵਾਂਗੀਆਂ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ, ਮੁਸਕਾਨ, ਬੋਲ ਅਤੇ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਮਦੇਵ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵੱਸਦਾ ਹੈ—ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੌਣ ਰੋਕ ਸਕਦਾ ਹੈ?” ਜਦ ਹਜ਼ਾਰ-ਅੱਖੀ ਇੰਦਰ ਨੇ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਂ ਨਦੀ ਤੇ ਗਈਆਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਮਹਾਂ ਰਿਸ਼ੀ, ਨੂੰ ਤਪੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ। ਉਹ ਮੌਤ ਵਾਂਗ ਅਟੱਲ ਸੀ, ਧੂਰਜਟੀ ਵਾਂਗ ਧਰਤੀ ਤੇ ਖੜਾ; ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਵੀ ਨਹੀਂ। ਦੂਰ ਖੜੀਆਂ, ਨੱਚ-ਗੀਤ ਅਤੇ ਚਾਪਲੂਸੀ ਵਿੱਚ ਲੀਨ, ਜਦ ਸਾਖ-ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਵਾਂਗ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ। “ਕੌਣ ਐਸਾ ਉਲਟ ਵਿਹਾਰ ਵੇਖ ਕੇ ਗੁੱਸਾ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ? ਮਹਾਂਬਾਹੂ, ਜੋ ਇੱਛਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਸੀ, ਇੰਦਰ ਉੱਤੇ ਹੱਸਿਆ।” ਦੋ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਹਜ਼ਾਰ-ਅੱਖੀ ਇੰਦਰ, ਜਿਵੇਂ ਬੋਲਦਾ ਹੋਇਆ, ਗਾਧੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ: “ਤੂੰ ਤਰਲ ਰੂਪ ਹੋ ਜਾਵੇਂ।” “ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਆਇਆ ਮੈਨੂੰ ਭਜਾਉਣ ਲਈ, ਇਸ ਲਈ ਤੂੰ ਹਲਕਾ ਹੋ ਜਾਵੇਂ;” ਫਿਰ, ਉਹਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਮਨਾਏ ਜਾਣ ਤੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਸ਼ਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ।