ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਧਰਤੀ ਡਰੀ ਹੋਈ ਪ੍ਰਿਥੁ ਰਾਜਾ ਦੇ ਕੋਲ ਆਈ। ਉਸ ਨੇ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਿਥੁ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਮੇਰੇ ਅੰਦਰੋਂ ਸਾਰੇ ਮਹਾਨ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਖਤਮ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ। ਮੈਂ ਹੁਣ ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਦੇ ਸਕਦੀ ਹਾਂ?" ਇਹ ਸੁਣਕੇ ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਿਥੁ ਨੂੰ ਕ੍ਰੋਧ ਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਮੁੜ ਕਿਹਾ, "ਜੇਕਰ ਤੂੰ ਅੱਜ ਇਹ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਨਹੀਂ ਦੇਂਦੀ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਵਾਂਗਾ ਅਤੇ ਖੁਦ ਹੀ ਇਹ ਮਹਾਨ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਾਂਗਾ।" ਧਰਤੀ ਨੇ ਬੜੀ ਬੁਧੀਮਾਨੀ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਹੇ ਸਰਵੋਤਮ ਰਾਜਾ, ਤੂੰ ਇੱਕ ਔਰਤ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਮਾਰ ਸਕਦਾ ਹੈਂ? ਤੇਰੇ ਬਿਨਾਂ ਇਹ ਜੀਵ ਕਿਵੇਂ ਜੀਊਣਗੇ?" ਪ੍ਰਿਥੁ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਜੇਕਰ ਇਕ ਦੀ ਹਾਨੀ ਨਾਲ ਬਹੁਤਿਆਂ ਦਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਧਰਤੀ, ਮੈਂ ਤਪੱਸਿਆ ਰਾਹੀਂ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਾਂਗਾ।" ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਇਥੇ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਅਰਥਹੀਣ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ। ਜਦ ਇਹ ਕੰਮ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਬਹੁਤਿਆਂ ਲਈ ਸੁਖ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਦੀ ਹਤਿਆ ਸੋ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਹੈ।" ਇਸ ਵੇਲੇ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਮਾਤਾ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ। ਉਹਨਾਂ ਸਮੇਂ ਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਧਰਤੀ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਧਰਤੀ, ਗਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈ ਅਤੇ ਦੁੱਧ ਤੇ ਮਹਾਨ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਿਥੁ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਦੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਵੇਗਾ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਸਭ ਦਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇਗਾ।" ਫਿਰ ਧਰਤੀ ਨੇ ਗਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ ਤੇ ਕਪਿਲਾ ਦੇ ਕੋਲ ਆ ਬੈਠੀ। ਵੇਨਾ ਦੇ ਪੁੱਤ ਪ੍ਰਿਥੁ ਨੇ ਉਸ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਦੁੱਧ ਵਾਂਗ ਦੁੱਧੀਆਂ। ਇਸ ਵੇਲੇ, ਦੇਵਤੇ, ਗੰਧਰਵ, ਰਿਸ਼ੀ ਤੇ ਕਪਿਲਾ ਨੇ ਨਰਮਦਾ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਗਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ। ਸਾਰਸਵਤੀ, ਭਾਗੀਰਥੀ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਗੋਦਾਵਰੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੱਡੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਉੱਤੇ ਵੀ ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਮਹਾਨ ਦੁੱਧ ਦੁੱਧਿਆ। ਜਦ ਪ੍ਰਿਥੁ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਦੁੱਧਿਆ, ਨਦੀਆਂ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਪਵਿਤ੍ਰ ਹੋ ਗਈਆਂ ਅਤੇ ਗੌਤਮੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਗਈਆਂ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਬੜਾ ਅਚੰਭੇਜ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਉਹ ਥਾਂ "ਕਪਿਲਾ ਮਿਲਨ" ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਥੇ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਅੱਠਾਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂਵਾਂ ਹਨ। ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ ਕਿ ਉਹ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥ ਸਿਰਫ ਯਾਦ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵੀ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ, ਹੇ ਨਾਰਦ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਉਸ ਥਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸਾਂਗਾ ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਕ੍ਰਿਤ ਯੁੱਗ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ, ਜਦ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦੈਤੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਜੰਗ ਹੋਈ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਇੱਕ ਦੈਤਨ ਕਨਿਆ ਸੀ ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਸੀ ਸਿੰਹਿਕਾ। ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤ੍ਰ ਸੀ ਮਹਾਨ ਦੈਤਿਆ ਰਾਹੂ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੀ। ਜਦ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਿਕਲਿਆ ਤੇ ਰਾਹੂ ਦਾ ਵੰਡ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤ੍ਰ ਸੀ ਮਹਾਨ ਦੈਤਿਆ ਮੇਘਹਾਸਾ। ਜਦ ਉਸ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਜਦ ਰਾਹੂ ਦਾ ਪੁੱਤ੍ਰ ਗੌਤਮੀ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਆਏ, ਡਰੇ ਹੋਏ। ਉਹ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, "ਹੇ ਬਲਸ਼ਾਲੀ, ਆਪਣੀ ਤਪੱਸਿਆ ਛੱਡ ਦੇ। ਜੋ ਕੁਝ ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਪੂਰਾ ਹੋਵੇ। ਸ਼ਿਵ-ਗੰਗਾ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਕੁਝ ਵੀ ਅਸੰਭਵ ਨਹੀਂ।" ਮੇਘਹਾਸਾ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ, ਜੋ ਪੂਜਣਯੋਗ ਹਨ, ਤੁਹਾਡੇ ਵਲੋਂ ਅਪਮਾਨਿਤ ਹੋਏ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਪੂਰਾ ਆਦਰ ਮਿਲੇ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਛੱਡ ਦਿਆਂਗਾ। ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਪਿਤਾ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਲਈ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਖਤਮ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਮੇਰੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋਣ।" ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਰਾਹੂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਹਿ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਮੇਘਹਾਸਾ ਨੂੰ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਰਾਹੂ ਦਾ ਪੁੱਤ੍ਰ, ਨੈਰਿਤੀਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ, ਉੱਠ ਕੇ ਆਖਣ ਲੱਗਾ, "ਮੇਰੀ ਖ਼ਿਆਤਿ ਸਥਾਪਤ ਹੋਵੇ।" ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਇਸ ਤੀਰਥ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਮੈਨੂੰ ਮਿਲੇ।" ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੁਝ ਸੀ, ਉਹ ਸਭ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਹੇ ਨਾਰਦ, ਉਹ ਤੀਰਥ ਦੈਤਿਆ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਥੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਉਹ ਤੀਰਥ ਇੰਨਾ ਉੱਚਾ ਹੈ ਕਿ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਪਹੁੰਚਣਾ ਔਖਾ ਹੈ; ਉਥੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਦਿਵ੍ਯ ਤੀਰਥ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ, ਨਾਰਦ, ਅਠਾਰਾਂ ਤੀਰਥ ਹਨ ਜੋ ਦੈਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਪੂਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਤੇ ਦਾਨ ਦੇਣ ਨਾਲ ਵੱਡੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਥਾਂ "ਸਿੱਧ ਤੀਰਥ" ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸਿੱਧਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਸ਼ਿਵ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਇਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਹਾਸਲ ਕਰਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਰਾਵਣ, ਜੋ ਪੁਲਸਤਯ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਤੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸਾਵਾਂ ਜਿੱਤ ਲਈਆਂ ਤੇ ਸੋਮਾ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਜਦ ਰਾਵਣ ਸੋਮਾ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਇਆ, ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇੱਕ ਮੰਤ੍ਰ ਦੇਵਾਂਗਾ; ਹੇ ਦਸ-ਮੁਖੀ, ਸੋਮਾ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਛੱਡ ਦੇ।" ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਮੈਂ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਸ਼ਿਵ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ 108 ਨਾਮਾਂ ਵਾਲਾ ਮੰਤ੍ਰ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਦਰਿਦ੍ਰ, ਪਤਿਤ ਜਾਂ ਦੁੱਖੀ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ਿਵ ਹੀ ਆਸਰਾ ਹਨ, ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। ਮੰਤ੍ਰ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਰਾਵਣ ਨੇ ਸੋਮਾ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ; ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਪੁਸ਼ਪਕ ਵਿਮਾਨ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆਇਆ, ਬੜੀ ਸ਼ਾਨ ਨਾਲ। ਉਸ ਨੇ ਦੇਵਤੇ, ਆਕਾਸ਼, ਧਰਤੀ, ਨਾਗ, ਹਾਥੀ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ; ਫਿਰ ਉਮਾ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਨਿਵਾਸ, ਮਹਾਨ ਪਹਾੜ ਕੈਲਾਸਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਉਹ ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ, "ਇਸ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਕਿਹੜਾ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਵੱਸੇਗਾ? ਮੈਂ ਇਹ ਪਹਾੜ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਲੈ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਹੁਣ ਜਦ ਇਹ ਲੰਕਾ ਆ ਗਿਆ, ਇਹ ਪਹਾੜ ਲੰਕਾ ਨੂੰ ਸੁੰਦਰਤਾ ਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਦੇਵੇਗਾ।" ਦੋ ਰਾਖਸ਼ਸ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੇ, ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਮੰਨਤਾ ਸਮਝ ਕੇ, ਆਖਿਆ, "ਇਹ ਠੀਕ ਨਹੀਂ," ਪਰ ਰਾਵਣ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਨਾ ਮੰਨੀ। ਉਸ ਨੇ ਪੁਸ਼ਪਕ ਵਿਮਾਨ ਨੂੰ ਥਾਂ ਤੇ ਰੱਖਿਆ, ਤੇ ਕੈਲਾਸਾ ਪਹਾੜ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਹੇਠਾਂ ਜਾ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਦਸ-ਮੁਖੀ ਰਾਵਣ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਝੁਲਾਉਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪੈਰ ਦਬਾਇਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਰਾਵਣ ਪਾਤਾਲ ਤੇ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਸਭ ਮਹਾਨ ਘਟਨਾਵਾਂ ਹੋਈਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਧਰਤੀ, ਤੀਰਥਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨੂੰ ਸਦਾ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।