ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਦਰਿਦ੍ਰਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਬਾਰੇ ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਹਾਂ; ਮੋਖ਼ ਸਦਾ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।” ਦਰਿਦ੍ਰਾ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਵੱਸਦੀ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਚਾਹ, ਕ੍ਰੋਧ, ਲੋਭ, ਅਹੰਕਾਰ ਤੇ ਈਰਖਾ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਟਿਕਦੇ। ਉਸ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿਚ ਡਰ, ਪਾਗਲਪਨ, ਦੂਜਿਆਂ ਨਾਲ ਡੰਗੀ ਕਰਤੂਤ ਜਾਂ ਅਹੰਕਾਰ ਵੀ ਕਦੇ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਦਰਿਦ੍ਰਾ ਦੀਆਂ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਜੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ। ਲਕਸ਼ਮੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਜਿਸ ਜੀਵ ਉੱਤੇ ਮੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸਭ ਵਲੋਂ ਆਦਰਯੋਗ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਗਰੀਬ—even ਜੇ ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਵਰਗਾ ਮਹਾਨ ਹੋਵੇ—ਉਹ ਹਰ ਪਾਸੇ ਹਾਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸਰੀਰ ਦੀ ਗੱਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਪੰਜ ਦੇਵਤਾ—ਬੁੱਧੀ, ਲਕਸ਼ਮੀ, ਲਾਜ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਤੇ ਯਸ਼—ਫੌਰਨ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਦ ਤਕ ਮਨੁੱਖ ਧਨ ਦੀ ਚਾਹ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਗੁਣਵਾਨ ਤੇ ਮਾਣਯੋਗ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਹ ਧਨ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਗੁਣ ਤੇ ਮਾਣ ਕਿੱਥੇ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹਨ? ਜਦ ਤਕ ਜੀਵ ਧਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ, ਸਭ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਘਰ, ਤੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਪੂਜਣਯੋਗ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਇਹ ਵੱਡਾ ਦੁਖ ਹੈ, ਮਹਾਂ ਪਾਪ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਗਰੀਬ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਨਾ ਉਸ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦਾ, ਨਾ ਛੂਹਦਾ। ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਵੱਡੀ ਹਾਂ; ਹੁਣ ਮੇਰੀ ਗਰੀਬੀ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਸੁਣ।” ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਦਰਿਦ੍ਰਾ ਨੇ ਮੁੜ ਵਾਦ ਕੀਤਾ, “ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਕਹਿਣ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਮ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ‘ਮੈਂ ਵੱਡੀ ਹਾਂ’, ਤੇ ਤੂੰ ਸਦਾ ਪਾਪਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦੀ ਹੈ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ। ਤੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸੂਆਂ ਨੂੰ ਠੱਗਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਫ਼ਜ਼ੂਲ ਹੀ ਮਾਣ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਤੈਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਸੁਖ ਨਹੀਂ, ਪਛਤਾਵਾ ਹੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਝੂਠੇ ਗੁਰੂ ਤੋਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਰਾਬ ਜੋ ਨਸ਼ਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਤੈਥੋਂ ਘੱਟ ਹੈ; ਤੇਰਾ ਸਾਥ ਤਾਂ ਮਹਾਨ ਬੁੱਧੀਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪਾਗਲ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਲਕਸ਼ਮੀ, ਤੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪਾਪੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਮੈਂ ਸਦਾ ਧਰਮਵਾਨ, ਸ਼ਾਂਤ, ਤੇ ਉੱਤਮ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੋਲ ਰਹਿੰਦੀ ਹਾਂ ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਭਗਤ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੋਲ ਜੋ ਉਪਕਾਰ ਮੰਨਣ ਵਾਲੇ, ਮਹਾਨ, ਚੰਗੀ ਚਾਲ ਵਾਲੇ, ਸ਼ਾਂਤ, ਤੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਸਦਾ ਗੁਣਵਾਨ, ਵਿਦਵਾਨ, ਵੀਰ, ਨਿਸ਼ਚਲ ਤੇ ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਹਾਂ; ਇਸ ਲਈ, ਲਕਸ਼ਮੀ, ਵੱਡਾਪਣ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਹੈ। ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਹਾਂ ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਹਨ, ਵਰਤ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਮੰਗਤੇ ਤੇ ਨਿਰਭਉ ਹਨ। ਲਕਸ਼ਮੀ, ਆਪਣੀ ਹੱਦ ਤੂੰ ਆਪ ਜਾਣ। ਤੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ ਜੋ ਰਾਜਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ, ਦੁਸਟ, ਕਠੋਰ, ਦੁਰਭਾਵਨਾ ਵਾਲੇ, ਚੁਗਲਖੋਰ, ਲੋਭੀ, ਵਿਅੰਗ ਤੇ ਠੱਗ ਹਨ। ਤੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ ਜੋ ਨੀਚ, ਅਕ੍ਰਿਤਘਨ, ਅਧਰਮੀ, ਮਿੱਤਰ-ਧੋਖੀ, ਅਪਵਾਂਛਿਤ ਤੇ ਟੁੱਟੇ-ਹਿਰਦੇ ਵਾਲੇ ਹਨ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੋਵੇਂ ਵਾਦ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਦੋਵੇਂ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਈਆਂ। ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ। ਮੈਂ ਕਿਹਾ, “ਧਰਤੀ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਵੀ ਪੁਰਾਣੀ ਹੈ, ਤੇ ਪਾਣੀ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਵੀ ਪੁਰਾਣਾ। ਪਰ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਦ-ਵਿਵਾਦ ਦੀ ਸੱਚੀ ਸਮਝ ਕੇਵਲ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਖਾਸ ਕਰਕੇ, ਜੋ ਕੁੰਭ ਤੋਂ ਜੰਮੀਆਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਗੌਤਮੀ ਦੇਵੀ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਦੇਣਗੀਆਂ। ਉਹੀ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਹੀ ਸੰਦੇਹ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਤੇ ਜਾਓ।” ਫਿਰ ਪਾਣੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਸਭ ਗੌਤਮੀ ਨਦੀ ਕੋਲ ਗਏ। ਧਰਤੀ ਤੇ ਪਾਣੀ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਗੌਤਮੀ ਨੂੰ ਸਾਫ਼-ਸਾਫ਼ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਦੋਵੇਂ ਨੇ, ਨਮਨ ਕਰਕੇ, ਦਰਿਦ੍ਰਾ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਵਿਚੌਲੀ ਵਾਂਗ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀਆਂ। ਜਦ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲੇ, ਨਾਰਦ ਜੀ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਪਾਣੀ—all ਸੁਣ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਗੰਗਾ ਨੇ ਦਰਿਦ੍ਰਾ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਗੌਤਮੀ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਗੰਗਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਤਪ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਯਗ੍ਯ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਜੋ ਯਸ਼ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਧਨ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ, ਗਿਆਨ, ਬੁੱਧੀ ਤੇ ਸਰਸਵਤੀ—ਇਹ ਸਭ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੀ ਹੀ ਰੂਪ ਹਨ। ਭੋਗ, ਮੋਖ਼, ਸਮਝ, ਲਾਜ, ਧੀਰਜ, ਮਾਫੀ, ਸਫਲਤਾ, ਸੰਤੋਖ, ਪੋਸ਼ਣ, ਸ਼ਾਂਤੀ, ਪਾਣੀ, ਧਰਤੀ—ਇਹ ਸਭ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੀ ਹੀ ਮਹਿਮਾ ਹਨ। ਅਹੰਕਾਰ ਦੀ ਤਾਕਤ, ਜੜੀਆਂ-ਬੂਟੀਆਂ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼, ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ, ਰਾਤ, ਆਕਾਸ਼, ਚਾਂਦਨੀ, ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ, ਭਲਾਈ, ਵਿਆਪਕਤਾ, ਮਾਇਆ, ਸਵੇਰ, ਮੰਗਲਤਾ—ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਚਲਦਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਅਡੋਲ, ਸਭ ਲਕਸ਼ਮੀ ਨਾਲ ਪਰਿਪੂਰਣ ਹੈ। ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ, ਗਿਆਨੀਆਂ, ਧੀਰਜਵਾਨਾਂ, ਤੇ ਗੁਣਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਗਿਆਨ ਹੈ, ਭੋਗ ਜਾਂ ਮੋਖ਼ ਦੇ ਰਾਹੀਂ, ਜੋ ਕੁਝ ਸੁੰਦਰ ਜਾਂ ਮਨੋਹਰ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦਾ ਹੀ ਪ੍ਰਕਟਾਵ ਹੈ। ਲੰਬੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ; ਪੂਰਾ ਸੰਸਾਰ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦਾ ਹੀ ਸਰੂਪ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਵੀ, ਜਿਹੜਾ ਵੀ ਉੱਤਮ ਗੁਣ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦਾ ਹੀ ਹੈ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ। ਹੁਣ, ਸੁੰਦਰ ਦੇਵੀ, ਤੂੰ ਉਸ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਕੇ ਲੱਜਤ ਮਹਿਸੂਸ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ?” ਫਿਰ ਗੰਗਾ ਨੇ ਦਰਿਦ੍ਰਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਚਲ, ਚਲ।” ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਗੰਗਾ ਦੇ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦਰਿਦ੍ਰਾ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾਵਨਾ ਨਹੀਂ ਰਹੀ। ਜਦ ਤਕ ਗੰਗਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ, ਦਰਿਦ੍ਰਾ ਦੀ ਪੀੜਾ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ; ਪਰ ਉਸ ਵੇਲੇ ਤੋਂ ਉਹ ਤੀਰਥ—ਭਾਨੁਤੀਰਥ—ਸਭ ਦੁੱਖਾਂ ਦਾ ਨਾਸਕ ਤੇ ਮੰਗਲਮਈ ਬਣ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਤੇ ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਲਕਸ਼ਮੀ ਤੇ ਪੁੰਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਛੇ ਹਜ਼ਾਰ ਤੀਰਥ, ਜੋ ਦੇਵ, ਰਿਸ਼ੀ ਤੇ ਤਪस्वੀਆਂ ਵਲੋਂ ਪੂਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਤੇ ਸਾਰੇ ਸਿੱਧੀਆਂ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸਥਾਨ ਭਾਨੁਤੀਰਥ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉੱਥੇ, ਮੈਂ ਇਹ ਕਥਾ ਸੁਣਾਵਾਂਗਾ, ਜੋ ਮਹਾਂ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸ਼ਰਿਆਤੀ ਸੀ, ਜੋ ਉੱਚਤਮ ਧਰਮ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸਥਵਿਸ਼ਠਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਰਗੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਸ ਰਾਜੇ ਦਾ ਰਾਜਪੁਰੋਹਿਤ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਮਧੁਚੰਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦਾ ਵੰਸ਼ਜ, ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਪਾਇਆ ਹੋਇਆ, ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀ, ਤੇ ਤਪਸਵੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਚ ਸੀ।