ਵਿਸ਼ਣੁ ਜੀ ਨੇ ਮੌਦਗਲਯਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਚਲਾ ਜਾ।” ਮੌਦਗਲਯਾ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਮੁੜ ਗਿਆ। ਜਦ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਵੇਖੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਬੋਲ ਪਿਆ, “ਹਾ! ਦਾਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ! ਹਾ! ਵਿਸ਼ਣੁ ਜੀ ਦੀ ਯਾਦ! ਹਾ! ਗੰਗਾ ਜੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ! ਇਹ ਵੱਡਿਆਈ ਕੌਣ ਸਮਝ ਸਕਦਾ ਹੈ?” ਮੌਦਗਲਯਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ, ਪੁੱਤਰਾਂ, ਪੋਤਿਆਂ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਅਤੇ ਮਾਪਿਆਂ ਸਮੇਤ ਆਨੰਦ ਮਾਣਿਆ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਦੁਨੀਆਵੀ ਸੁਖ ਵੀ ਪਾਏ ਤੇ ਆਤਮਕ ਮੁਕਤੀ ਵੀ। ਉਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਮੌਦਗਲਯਾ ਦਾ ਉਹ ਥਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਵੈਸ਼ਣਵ ਤੀਰਥ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਅਤੇ ਦਾਨ ਦੇਣ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭੋਗ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੋਵੇਂ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵੀ, ਚਾਹੇ ਵੇਦਾਂ ਜਾਂ ਸ੍ਰੁਤੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਕਿਸੇ ਤੀਰਥ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਵਿਸ਼ਣੁ ਜੀ ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਗੰਗਾ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ਉੱਤੇ ਗਿਆਰਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਤੀਰਥ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ, ਦਾਨ, ਜਪ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਹਰ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹੁਣ, ਹੇ ਨਾਰਦ ਜੀ, ਮੈਂ ਲਕਸ਼ਮੀ-ਤੀਰਥ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਇਹ ਤੀਰਥ ਲਕਸ਼ਮੀ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਦੁੱਖ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਪੁੰਨ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲਕਸ਼ਮੀ ਤੇ ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦਰਿਦ੍ਰ ਵਿਚਾਲੇ ਗੱਲਬਾਤ ਹੋਈ। ਦੋਵੇਂ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਵਿਰੋਧੀ ਸਨ ਤੇ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੇ ਰਹੇ। ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਐਸਾ ਨਹੀਂ ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਨਾ ਪਹੁੰਚੇ ਹੋਣ। ਦੋਵੇਂ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਆਖਦੇ, “ਮੈਂ ਵੱਡਾ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਵੱਡਾ ਹਾਂ!” ਦਰਿਦ੍ਰ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਨੂੰ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਆਖਿਆ, “ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਨਮਿਆ ਹਾਂ।” ਦਰਿਦ੍ਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ ਹੀ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ, ਚਰਿਤਰ ਤੇ ਜੀਵਨ ਹਾਂ। ਮੇਰੇ ਬਿਨਾ, ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ ਵੀ ਮਰੇ ਬਰਾਬਰ ਹਨ। ਮੈਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹਾਂ; ਮੁਕਤੀ ਵੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਮੈਂ ਹਾਂ, ਉੱਥੇ ਇੱਛਾ, ਕ੍ਰੋਧ, ਲਾਲਚ, ਅਹੰਕਾਰ ਤੇ ਈਰਖਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ। ਜਿੱਥੇ ਮੈਂ ਹਾਂ, ਉੱਥੇ ਡਰ, ਪਾਗਲਪਨ, ਈਰਖਾ ਤੇ ਗ਼ਮੰਡ ਵੀ ਨਹੀਂ ਉਪਜਦੇ।” ਦਰਿਦ੍ਰ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਜੋ ਵੀ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਵੱਲੋਂ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਗਰੀਬ ਭੀ ਸ਼ਿਵ ਵਰਗਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਵੀ ਸਭ ਵੱਲੋਂ ਦਬਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਰੀਰ ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਤੇ, ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਪੰਜ ਦੇਵਤੇ—ਬੁੱਧੀ, ਲਕਸ਼ਮੀ, ਲਾਜ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਤੇ ਯਸ਼—ਤੁਰੰਤ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਦ ਤੱਕ ਕੋਈ ਧਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਗੁਣਵਾਨ ਤੇ ਮਾਣਯੋਗ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਜਦ ਉਹ ਧਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਉਸਦੇ ਗੁਣ ਕਿੱਥੇ, ਉਸਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਿੱਥੇ? ਜਦ ਤੱਕ ਕੋਈ ਧਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ, ਸਭ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਘਰ, ਤੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਆਦਰਯੋਗ ਹੈ। ਇਹ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਤੇ ਭਾਰੀ ਪਾਪ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਗਰੀਬ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਨਾ ਉਸ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦਾ, ਨਾ ਉਸਨੂੰ ਛੁਹੰਦਾ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਵਧੀਆ ਹਾਂ; ਗਰੀਬੀ ਬਾਰੇ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ।” ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਦਰਿਦ੍ਰ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਆਖਣ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਮ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ‘ਮੈਂ ਵੱਡੀ ਹਾਂ,’ ਪਰ ਤੂੰ ਸਦਾ ਪਾਪਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈਂ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ। ਤੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦੇਂਦੀ ਹੈਂ, ਫਿਰ ਵੀ ਇੰਨਾ ਗੁਮਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈਂ? ਤੈਨੂੰ ਪਾ ਕੇ ਕੋਈ ਖੁਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ, ਸਿਰਫ਼ ਪਛਤਾਵਾ, ਜਿਵੇਂ ਝੂਠੇ ਅਧਿਆਪਕ ਕੋਲੋਂ। ਜਿਹੜਾ ਨਸ਼ਾ ਸ਼ਰਾਬ ਨਾਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਤੇਰੇ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋਣ ਨਾਲ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਮੋਹ ਵਰਗਾ ਨਹੀਂ, ਚਾਹੇ ਕੋਈ ਕਿੰਨਾ ਵੀ ਗਿਆਨੀ ਹੋਵੇ। ਹੇ ਲਕਸ਼ਮੀ, ਤੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਬੁਰੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈਂ, ਜਦਕਿ ਮੈਂ ਸਦਾ ਚੰਗਿਆਂ, ਧਰਮ ਨਿਭਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਤੇ ਵਿਸ਼ਣੁ ਦੇ ਭਗਤ ਹਨ, ਜੋ ਕਦਰਦਾਨ, ਮਹਾਨ, ਚੰਗੀ ਚਾਲ ਵਾਲੇ, ਸ਼ਾਂਤ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਸਦਾ ਗੁਣਵਾਨ, ਵਿਦਵਾਨ, ਬਹਾਦਰ, ਦ੍ਰਿੜ ਨਿਸ਼ਚੇ ਵਾਲਿਆਂ ਤੇ ਚੰਗਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹਾਂ; ਇਸ ਲਈ, ਲਕਸ਼ਮੀ, ਵੱਡਿਆਈ ਮੇਰੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ, ਵਰਤ ਵਾਲੇ, ਮੰਗਤੇ ਤੇ ਨਿਡਰ ਹਨ; ਲਕਸ਼ਮੀ, ਹੁਣ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਖੇਤਰ ਬਾਰੇ ਸੁਣ। ਤੂੰ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈਂ ਜੋ ਰਾਜਿਆਂ ਨਾਲ ਲੱਗੇ ਹੋਏ, ਦੁਸ਼ਟ, ਕਰੂੜ, ਦੁਰਭਾਵਨਾ ਵਾਲੇ, ਨਿੰਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਲਾਲਚੀ, ਅਜੀਬ ਤੇ ਧੋਖੇਬਾਜ਼ ਹਨ। ਤੂੰ ਅਕਿਰਤਘਣ, ਧਰਮ ਤੋਂ ਹਟੇ ਹੋਏ, ਮਿੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਨਾਕਾਬਿਲ ਤੇ ਟੁੱਟੇ ਦਿਲ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈਂ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੋਵੇਂ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਦੋਵੇਂ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਗਏ। ਮੈਂ ਦੋਵਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਧਰਤੀ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਵੀ ਪੁਰਾਣੀ ਹੈ, ਤੇ ਪਾਣੀ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਵੀ ਪੁਰਾਣਾ। ਪਰ, ਔਰਤਾਂ ਵਿਚਲੇ ਝਗੜੇ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਔਰਤਾਂ ਹੀ ਜਾਣਦੀਆਂ ਹਨ, ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜਿਹੜੇ ਘੜੇ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੇਵੀ ਗੌਤਮੀ ਹੀ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਕਰੇਗੀ। ਉਹੀ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਹੀ ਸੰਦੇਹ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਮੇਰੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਤੁਸੀਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਜਾਓ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਾਣੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਉਹ ਸਭ ਗੌਤਮੀ ਨਦੀ ਕੋਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਧਰਤੀ ਤੇ ਪਾਣੀ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਗੌਤਮੀ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਸਾਫ਼ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਜੋ ਕੁਝ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਹ ਸਭ ਗੌਤਮੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਵਾ ਕੇ, ਦਰਿਦ੍ਰ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਉਸਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਜਦ ਲੋਕਪਾਲ, ਨਾਰਦ ਜੀ, ਧਰਤੀ, ਪਾਣੀ ਤੇ ਹੋਰ ਸਭ ਸੁਣ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਗੰਗਾ ਨੇ ਦਰਿਦ੍ਰ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦਿਆਂ ਉਸਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਗੌਤਮੀ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਤਪ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਯੱਗ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਜੋ ਕਿ ਯਸ਼ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਧਨ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ, ਗਿਆਨ, ਬੁੱਧੀ, ਤੇ ਸਰਸਵਤੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ—ਇਹ ਸਭ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਭੋਗ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਯਾਦ, ਲਾਜ, ਧੀਰਜ, ਮਾਫ਼ੀ, ਸਫਲਤਾ, ਸੰਤੋਖ, ਪੋਸ਼ਣ, ਸ਼ਾਂਤੀ, ਪਾਣੀ, ਧਰਤੀ—ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਗੁਣਵੱਤਾਵਾਂ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਿਚਾਰ ਵਿਚ ਆਈਆਂ। ਅਹੰਕਾਰ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਜੜੀਆਂ-ਬੂਟੀਆਂ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼, ਪਵਿੱਤਰਤਾ, ਰਾਤ, ਆਕਾਸ਼, ਚੰਦਨੀ, ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ, ਭਲਾਈ, ਵਿਆਪਕਤਾ, ਮਾਇਆ, ਸਵੇਰ ਤੇ ਮੰਗਲਤਾ—ਇਹ ਸਭ ਗੁਣ ਤੇ ਵਡਿਆਈ ਵੀ ਉਥੇ ਉਲਲੇਖ ਹੋਈ।