ਪਿਆਰੇ ਬੱਚੇ, ਦੰਡਕ ਅਰਣ੍ਯ ਵਿਚ ਵਸਦੀ ਗੌਤਮੀ ਨਦੀ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਉਸ ਵਿਚ ਪੂਰੀ ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਮਨ ਦੀ ਏਕਾਗ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਤੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਣੁ, ਮੈਨੂੰ (ਧਰਮ), ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਸਹੀ ਕ੍ਰਮ ਵਿਚ, ਪੂਰੇ ਮਨ ਨਾਲ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਕੇ ਸਤੁਤੀ ਕਰ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਕੇ, ਤੂੰ ਸਾਡੇ ਸਾਰੇ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਗਾ। ਜਦ ਪਿਤਾ ਦੇ ਇਹ ਅਮੋਲਕ ਉਪਦੇਸ਼ ਸੁਣੇ, ਤਾਂ ਯਮ ਨੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਚਿੱਤ ਨਾਲ, ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਲਈ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਹਵਨ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਪੂਰਨ ਏਕਾਗ੍ਰਤਾ ਨਾਲ, ਗੌਤਮੀ ਅਤੇ ਗੰਗਾ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ। ਦੱਖਣ ਵੱਲ, ਆਪਣੇ ਦੋ ਕੁੱਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਮਹਾਨ ਦੱਖਣੀ ਦਿਸ਼ਾ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਯਮ ਨੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਦੱਖਣੀ ਤਟ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ। ਉੱਤਰੀ ਤਟ ਉੱਤੇ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਧਰਮ ਨੇ ਆਪ ਹੀ ਇਸ਼ਾਨ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਣੁ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ, ਸਰਮਾ (ਜੋ ਵਿਸ਼ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ) ਨੂੰ ਵਧੀਆ ਵਰ ਦਿਤਾ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਹਿੱਤ ਲਈ ਅਨੇਕ ਵਰ ਮੰਗੇ। ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਜਾਂ ਦੂਜਿਆਂ ਲਈ, ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਣੁ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਚੰਗੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਬਾਣਾ ਤੀਰਥ ਉੱਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਸ਼ਰੰਗਪਾਣੀ (ਵਿਸ਼ਣੁ) ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰੇ, ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਦਰਿਦਰਤਾ ਜਾਂ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ, ਜਨਮਾਂ ਜਨਮ ਤੱਕ। ਜੋ ਗੋ ਤੀਰਥ ਜਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੀਰਥ ਉੱਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਟਾਪੂ ਦੀ ਪ੍ਰਦਕਸ਼ਿਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਏਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸੱਤੋਂ ਮਹਾਦੀਪਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਦਕਸ਼ਿਣਾ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਓਥੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਦਾਨ ਵੀ ਕਿਸੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਹਵਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਅਸ਼੍ਵਮੇਧ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੱਡੇ ਯਜਨਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਫਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਕੋਈ ਓਥੇ ਗਾਇਤ੍ਰੀ ਮਾਤਾ ਦਾ ਇੱਕ ਵਾਰ ਵੀ ਜਾਪ ਕਰ ਲਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਮਝੋ ਸਾਰੇ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਹੋ ਕੇ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਦੱਖਣੀ ਤਟ ਉੱਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਸ਼ੁੱਧ ਭਾਵ ਨਾਲ, ਸ਼ਕਤੀ ਮਾਤਾ ਦੀ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ ਕਰੀਏ, ਤਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਮਾਂ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਣੁ ਅਤੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ, ਤੇ ਤਿੰਨ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਧਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕਰਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਨਿਯਮ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਦੱਖਣੀ ਤਟ ਉੱਤੇ ਆਦਿਤਯ (ਸੂਰਜ) ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰੇ, ਉਹ ਜਿਵੇਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਾਨਾਂ ਵਾਲੇ ਯਜਨ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਗੰਗਾ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਤਟ ਉੱਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਦੈਤ੍ਯਸੂਦਨ ਵਿਸ਼ਣੁ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰੇ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਣੁ ਦੇ ਪਰਮ ਧਾਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਯਮ ਤੀਰਥ ਉੱਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਯਮੇਸ਼ਵਰ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ, ਉਹ ਆਪਣਾ ਮਨੋਰਥ ਜਲਦੀ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਥੇ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਅਖੂਟ ਪੁੰਨ, ਵਧਿਆਈ ਅਤੇ ਨਾਮ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਇਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ, ਦਾਨ, ਪਾਠ ਅਤੇ ਸਤੁਤੀ ਕਰਕੇ, ਪਾਪੀ ਪਿਤਰ ਵੀ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਨਾਰਦ ਜੀ, ਇੱਥੇ ਅੱਠ ਹਜ਼ਾਰ ਤੀਰਥ ਹਨ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਅਤੇ ਦਾਨ ਕਰਕੇ ਅਖੂਟ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਵੀ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਕਈ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ; ਜੇ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਸੁਣੇ ਜਾਂ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਉਚਾਰਨ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਭਾਰੀ ਪਾਪ ਵੀ ਮੇਰੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਇਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਨਿਯਮ ਨਾਲ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਅਤੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਹਵਨ ਕਰਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਧਨ, ਅਨਾਜ, ਯਸ਼, ਤਾਕਤ, ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਸਿਹਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਪੁੱਤਰ, ਪੋਤਰੇ, ਪਿਆਰੀ ਪਤਨੀ ਤੇ ਹੋਰ ਜੋ ਕੁਝ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਆਪਣੇ ਪਿਆਰਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਦਿਲੋਂ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਛੁਡਾ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਕੇ, ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਣੁ ਜਾਂ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਇਉਂ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਥੇ ਇੱਕ ਤੀਰਥ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਯਕਸ਼ਣੀਸੰਗਮ ਹੈ, ਜੋ ਹਰ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਇਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਤੇ ਦਾਨ ਕਰਕੇ, ਹਰ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਥੇ, ਜਿੱਥੇ ਯਕਸ਼ਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਦੇਵਤਾ, ਸਿਰਫ਼ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਭੋਗ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਇਥੇ ਸਿਰਫ਼ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਵੀ, ਵੱਡੇ ਯਜਨ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਥੇ ਵਿਸ਼ਵਾਵਸੁ ਦੀ ਭੈਣ, ਪਿੱਪਲਾ ਨਾਮ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਅਚਾਰਯਾ ਦੇ ਕੋਲ ਵੱਸਦੀ ਸੀ, ਗੌਤਮੀ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਵੱਸਦੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਆਈ। ਜਦ ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਦੇਖੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਹੱਸ ਪਈ, ਤੇ ਉਥੇ ਜਾ ਕੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਕਹਿਣ ਲੱਗੀ, "ਸੁਣੋ! ਸੁਣੋ! ਇਹ ਪੱਕਾ ਹੋਵੇ!" ਉਸ ਦੀ ਬੇਸੁਰ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ, "ਤੂੰ ਵਹਾਉਣ ਵਾਲੀ ਬਣ ਜਾ!" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਓਥੇ ਇੱਕ ਨਦੀ ਬਣ ਗਈ, ਜੋ ਯਕਸ਼ਣੀ ਨਦੀ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਈ। ਫਿਰ ਵਿਸ਼ਵਾਵਸੁ ਨੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਣੇਤ੍ਰ ਧਾਰੀ ਭਗਵਾਨ (ਸ਼ਿਵ) ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਕੇ, ਗੌਤਮੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਉਸਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਨਦੀ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਉਹ ਤੀਰਥ ਯਕਸ਼ਣੀਸੰਗਮ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਤੇ ਦਾਨ ਕਰਕੇ, ਹਰ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਸ਼ੰਭੂ (ਸ਼ਿਵ), ਸ਼ਿਵਾ (ਪਾਰਵਤੀ) ਸਮੇਤ, ਵਿਸ਼ਵਾਵਸੁ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ, ਉਹ ਉੱਚਾ ਸ਼ੈਵ ਤੀਰਥ ਦੁਰਗਾ ਤੀਰਥ ਵਜੋਂ ਵੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਹੈ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਤੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਸਿੱਧੀਆਂ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ੁਕਲਤੀਰਥ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਲਾਭ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਸਿਰਫ਼ ਯਾਦ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੀ, ਹਰ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਭਰਦਵਾਜ ਨਾਮਕ ਮਹਾਨ ਧਰਮਾਤਮਾ ਰਿਸ਼ੀ ਵੱਸਦੇ ਸਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਪੈਠੀਨਸੀ ਸੀ, ਜੋ ਚੰਗੀਆਂ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਹ ਗੌਤਮੀ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਵੱਸਦੀ, ਪਤੀ ਵਤੀਤਾ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਰਹਿੰਦੀ, ਤੇ ਅਗਨੀ, ਸੋਮ, ਇੰਦਰ ਤੇ ਅਗਨੀ ਲਈ ਪਿੰਡ ਤਿਆਰ ਕਰਦੀ। ਜਦ ਪਿੰਡ ਪਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਧੂੰਏਂ ਵਿਚੋਂ ਕੋਈ ਉੱਠਿਆ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਭਿਆਨਕ ਸੀ, ਤੇ ਪਿੰਡ ਖਾ ਗਿਆ। "ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਯਜਨ ਨੂੰ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਇਥੇ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ?"—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਭਰਦਵਾਜ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ। ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਦੈਤ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਭਰਦਵਾਜ, ਮੈਨੂੰ ਹਵ੍ਯਘਨ ਜਾਣ। ਮੈਂ ਸਾਂਝ ਵੇਲੇ ਜੰਮਿਆ ਸੀ, ਪ੍ਰਚੀਨਬਰਹਿਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ ਹਾਂ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਵਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ—'ਜਿੰਨਾ ਚਾਹੇਂ ਯਜਨ ਖਾ ਲੈ।' ਮੇਰਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਕਲੀ ਹੈ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਤੇ ਡਰਾਉਣਾ ਹੈ।