ਪਾਪ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਜੋ ਸੰਤਾਨ ਹੋਈ, ਉਹ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਦੋਸ਼ ਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ ਕਿ, "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮਿਲੇ।" ਫਿਰ ਅੱਗ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਅਗਨੀ ਦੀ ਬੇਨਤੀ 'ਤੇ, ਸ਼ੰਭੂ ਨੇ ਸੁਭਾਗਸ਼ਾਲੀ ਬਚਨ ਆਖੇ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਮੇਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਤੇਰੀ ਰਾਸ਼ੀ ਤੋਂ ਸੁਵਰਣਾ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੈ। ਸਾਰੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਇਸ ਸੁਵਰਣਾ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਹੇ ਅਗਨੀ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ, ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ—ਇਹ ਸੁਵਰਣਾ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਹੀ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਹੈ, ਇਹੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਹੈ, ਇਹੀ ਭੋਗ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਹੈ, ਇਹੀ ਯਜਮਾਨ ਦਾ ਦਾਨ ਹੈ। ਇਹੀ ਹਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਗੁਰੂਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਗੁਰੂ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ, ਪਰਮ ਸ਼ਕਤੀ ਜਾਣ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਆਈ ਹੈ। ਖਾਸ ਕਰਕੇ, ਜਦ ਇਹ ਤੈਨੂੰ ਮਿਲੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਹੋਰ ਸੋਚਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਬਿਨਾਂ ਇਸ ਦੇ, ਸਭ ਕੁਝ ਅਧੂਰਾ ਹੈ; ਇਸ ਨਾਲ, ਸਾਰੀ ਦੌਲਤ ਪੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਸੁਵਰਣਾ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਜੀਉਂਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਸਾਰੇ ਮਨੁੱਖ ਮਰੇ ਸਮਾਨ ਹਨ। ਜੇ ਕਿਸੇ ਕੋਲ ਗੁਣ ਨਹੀਂ ਪਰ ਦੌਲਤ ਹੈ, ਉਹ ਆਦਰਯੋਗ ਹੈ; ਪਰ ਜਿਸ ਕੋਲ ਗੁਣ ਹਨ ਪਰ ਧਨ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਆਦਰ ਨਹੀਂ ਪਾਂਦਾ। ਇਸ ਲਈ, ਸੁਵਰਣਾ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੁਝ ਨਹੀਂ; ਪਰ ਇਹ ਸੁਵਰਣਾ, ਭਾਵੇਂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੈ, ਪਰ ਚੰਚਲ ਵੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਜੋ ਕੁਝ ਅਧੂਰਾ ਜਾਂ ਪੂਰਾ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤਪ, ਜਪ ਅਤੇ ਹੋਮ ਰਾਹੀਂ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਮਹਾਨਤਾ, ਹੇ ਅਗਨੀ, ਕੁਝ ਕੁ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਇਹ ਵੱਸਦੀ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਇਹ ਆਵੇ ਤੇ ਫਿਰੇ। ਸੁਵਰਣਾ ਆਪ ਹੀ ਕਮਲਾ (ਲਕਸ਼ਮੀ) ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਰਹੇਗੀ। ਅੱਜ ਤੋਂ, ਦੋਵੇਂ ਬੱਚੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਮਰਜ਼ੀ ਅਨੁਸਾਰ ਵਰਤਣ। ਪਰ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਜੋ ਪੁੰਨ ਹੈ, ਉਹ ਨਾ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਹੋਇਆ, ਨਾ ਕਦੇ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਉਂ ਆਖ ਕੇ, ਸ਼ੰਭੂ ਉੱਥੇ ਹੀ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲਿੰਗ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ। ਦੋਹਾਂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਵਰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਤੇ ਅਗਨੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਏ; ਅਤੇ ਅਗਨੀ ਦੀ ਧੀ ਸੁਵਰਣਾ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਰਹੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵੀ ਆਪਣੇ ਸੰਕਲਪ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਦਿਆਂ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਜੀਉਂਦਾ ਰਿਹਾ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਹੇ ਮুনি, ਅਗਨੀ ਦੀ ਧੀ ਸੁਵਰਣਾ ਨੂੰ ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਸ਼ਾਰਦੂਲ ਨੇ ਧੋਖਾ ਦੇ ਕੇ, ਧਰਮ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਦਿਆਂ, ਲੈ ਗਿਆ। ਉਹ ਸੁਵਰਣਾ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਉਹ ਪਾਤਾਲ ਲੈ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਗਨੀ ਦੇ ਜਵਾਈ ਧਰਮ ਅਤੇ ਆਪ ਅਗਨੀ, ਜੋ ਹੋਮ ਦੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਦੋਵੇਂ ਮਿਲ ਕੇ ਵਿਸ਼ਨੁ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਦੀ ਸਤਤ ਸਤੁਤੀ ਕਰਨ ਲੱਗੇ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ਮਹਾਬਲੀ ਵਿਸ਼ਨੁ ਕੋਲ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਹਰਿ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਚੱਕਰ ਨਾਲ ਸ਼ਾਰਦੂਲ ਦਾ ਸਿਰ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ; ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੁ ਨੇ ਸੁਵਰਣਾ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਸੋਭਾ ਸੀ, ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲਿਆ ਦਿੱਤਾ। ਹੇ ਨਾਰਦ, ਵਿਸ਼ਨੁ ਨੇ ਉਸਨੂੰ, ਜੋ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਅਤੇ ਅਗਨੀ ਦੀ ਧੀ ਦੋਵੇਂ ਸੀ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਵਿਖਾਇਆ। ਮਹੇਸ਼ਾ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉਸਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ। ਜਿੱਥੇ ਚਮਕਦਾਰ ਚੱਕਰ ਨਾਲ ਸ਼ਾਰਦੂਲ ਦਾ ਸਿਰ ਕੱਟਿਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਥਾਂ ਚਕ੍ਰਤੀਰਥ ਅਤੇ ਸ਼ਾਰਦੂਲ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਉੱਥੇ ਹੀ ਵਿਸ਼ਨੁ ਨੇ ਸੁਵਰਣਾ ਨੂੰ ਸ਼ੰਕਰ ਕੋਲ ਲਿਆਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਸ਼ੰਕਰ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਹੈ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਹਾਨ; ਉੱਥੇ ਅਗਨੀ ਅਤੇ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਧਰਮ ਆਨੰਦ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਏ। ਹੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਮুনি, ਉੱਥੇ ਅਗਨੀ ਦੇ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਹੰਝੂ ਡਿੱਗੇ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇੱਕ ਨਦੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਂ ਆਨੰਦਾ ਅਤੇ ਨੰਦਿਨੀ ਵੀ ਹੈ। ਉਸ ਨਦੀ ਦਾ ਗੰਗਾ ਨਾਲ ਸੰਗਮ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ; ਉੱਥੇ, ਉਸੀ ਸੰਗਮ ਤੇ, ਸੁਵਰਣਾ ਅਜੇ ਵੀ ਸਵੈ-ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਦਾਕਸ਼ਾਯਣੀ, ਸ਼ਿਵਾ, ਆਗਨੇਈ, ਅੰਬਿਕਾ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਆਧਾਰ, ਸ਼ਿਵਾ ਤੇ ਕਾਟਿਆਯਨੀਸ਼ਵਰੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਮਨੋਕਾਮਨਾ ਪੂਰੀ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਦੋਹਾਂ ਕੰਢਿਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ੋਭਤ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਉੱਥੇ ਅਗਨੀ ਨੇ ਤਪ ਕੀਤਾ ਸੀ; ਇਹ ਥਾਂ ਤਪੋਵਨ ਕਹੀਦੀ ਹੈ। ਹੇ ਮুনি, ਦੋਹਾਂ ਕੰਢਿਆਂ ਉੱਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਵਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਹੈ; ਉੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਤੇ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਸਾਰੇ ਇੱਛਿਤ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਬੜਾ ਸ਼ੁਭ ਹੈ। ਉੱਤਰੀ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਚੌਦਾਂ ਹਜ਼ਾਰ, ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਸੋਲਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਤੀਰਥ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਉੱਥੇ ਕਈ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਵਾਂ ਹਨ, ਹਰ ਇੱਕ ਦੀ ਆਪਣੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਹੈ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਬਹੁਤ ਹਨ, ਪਰ ਮੈਂ ਤੁਸੀਂ ਨੂੰ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸਾਂਗਾ। ਜੋ ਕੋਈ ਇਹ ਸੁਣਦਾ, ਪੜ੍ਹਦਾ ਜਾਂ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਰ ਇੱਛਾ ਵਿੱਚ ਪੂਰਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਕੋਈ ਇਹ ਕਥਾ ਜਾਣ ਕੇ ਉੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਤੇ ਹੋਰ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਦਾ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਤੇ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਧਰਮੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਬਜਕਾ ਤੋਂ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਜੋ ਤੀਰਥ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼ਾਰਦੂਲ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਕਾਸੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਪਿਤਰਾਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਪਾਂਦਾ ਹੈ। ਤਪੋਵਨ ਅਤੇ ਸ਼ਾਰਦੂਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਅਣਗਿਣਤ ਤੀਰਥ ਹਨ; ਹਰ ਇੱਕ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਵੀ ਪੂਰੀ ਨਹੀਂ ਬਿਆਨ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਉੱਥੇ ਇੰਦ੍ਰਤੀਰਥ ਵੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਫੇਨਾ ਨਦੀ ਦਾ ਸੰਗਮ, ਜਿੱਥੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਾਕਪਾ ਤੇ ਹਨੁਮਤਾ ਵੀ ਹਨ। ਅਬਜਕਾ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ, ਉੱਥੇ ਤ੍ਰਿਵਿਕ੍ਰਮ ਦੇਵਤਾ ਮੌਜੂਦ ਹਨ; ਉੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਤੇ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਮੁੜ ਜਨਮ ਨੂੰ ਬੜਾ ਦੁਲਭ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਦੱਸਾਂਗਾ ਕਿ ਉੱਥੇ, ਗੰਗਾ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਕੀ ਘਟਨਾ ਵਾਪਰੀ, ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਇੰਦ੍ਰੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਕਥਾ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ। ਨਾਮੁਚੀ, ਜੋ ਬੜੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਸੀ ਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਚੂਰ, ਇੰਦ੍ਰ ਦਾ ਵੈਰੀ ਸੀ। ਇੰਦ੍ਰ ਨੇ ਉਸ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਫੇਨਾ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਸਿਰ ਵੱਖ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।