ਅਗਨੀ ਦੇ ਪੂਤਰ ਅਤੇ ਧੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਇਉਂ ਹੈ: ਬੀਜਾਂ ਦੇ ਮਿਲਣ ਕਰਕੇ ਦੋਵਾਂ, ਅਗਨੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਧੀ, ਅਗਨੀ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਬਣੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੁਵਰਣਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਅਨੇਕ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕੀਤੇ, ਅਤੇ ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ-ਜਦੋਂ ਸੁਵਰਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ, ਉਹ ਇੰਦਰ, ਵਾਯੂ, ਕੁਬੇਰ, ਵਰੁਣ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਪਤਨੀ ਦਾ ਰੂਪ ਤੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਲੈ ਕੇ ਉਥੇ ਜਾਂਦਾ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੁੰਦੀ। ਕਈ ਵਾਰੀ, ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵਿਭਿੰਨ ਭਗਤ ਪਤਨੀਆਂ ਦੇ ਪਤੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦਾ, ਅਤੇ ਸਦਾ ਉੱਚੇ ਚਰਨਾਂ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਕੇ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਰਤੂਤਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸੁਵਰਣਾ, ਜੋ ਧਰਮ ਦੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਸ੍ਵਾਹਾ ਦੀ ਧੀ ਸੀ, ਬੇਲਗਾਮ ਹੋ ਗਈ ਤੇ ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਚਾਹੁੰਦਾ, ਉਥੇ ਜਾਂਦੀ। ਸੁਵਰਣਾ, ਪਤਨੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਮਨੁੱਖਾਂ, ਦੈਤਿਆਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਪਿਤਰਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਸੁੰਦਰ, ਦਾਨੀ, ਸਥਿਰ ਅਤੇ ਗੰਭੀਰ ਪਤੀਆਂ ਨਾਲ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦੀ। ਜਿਸ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਕੋਈ ਦੇਵਤਾ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਵਾਂਗ ਚਾਹੁੰਦਾ, ਉਹ ਉਸ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦੀ, ਤੇ ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਦੀ। ਸੁਵਰਣੀ ਦੀ ਇਹ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਵੇਖ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦੈਤਿਆں ਗੁੱਸੇ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਅਗਨੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਧੀ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਇਹ ਕੰਮ ਉਲੰਘਣਾ ਤੇ ਛਲ ਦਾ ਹੈ, ਪਾਪ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਸਦਾ ਭਟਕਦਾ ਰਹੇ, ਅਤੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਉਲੰਘਣਾ ਦਾ ਦਾਗ ਲੱਗਾ ਰਹੇ।" ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, "ਸੁਵਰਣਾ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਨਾ ਰਹੇ, ਨਾ ਹੀ ਇੱਕ ਨਾਲ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋਵੇ; ਉਹ ਅਨੇਕਾਂ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਅਤੇ ਨਿੰਦਾ-ਯੋਗ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖੇ—ਇਹ ਤੇਰੀ ਧੀ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਹੋਵੇ।" ਇਹ ਸ਼ਾਪ ਸੁਣ ਕੇ, ਅਗਨੀ ਬਹੁਤ ਡਰ ਗਿਆ ਤੇ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗਾ, "ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਧੀ ਲਈ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਦਾ ਉਪਾਅ ਦੱਸੋ।" ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਵਹਿਨੀ (ਅਗਨੀ), ਤੂੰ ਗੌਤਮੀ ਨਦੀ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਉਥੇ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰ, ਤੇ ਇਹ ਗੱਲ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਦੱਸ।" "ਮੇਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਤੇਰੀ ਦੇਹ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਇਹ ਸੰਤਾਨ ਆਈ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਤੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਇਹ ਸ਼ਾਪ ਦੱਸ, ਤਾਂ ਜੋ ਸ਼ੰਭੂ ਤੇਰੀ ਸੰਤਾਨ ਦੀ ਭਲਾਈ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਕਰ ਸਕੇ।" "ਭਗਵਾਨ ਤੇ ਭਗਵਤੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰ, ਤਾਂ ਸ਼ਿਵ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਣਗੇ ਅਤੇ ਤੇਰੀ ਸੰਤਾਨ ਲਈ ਤੇਰੀ ਮੰਨਤ ਪੂਰੀ ਹੋਵੇਗੀ।" ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਮੰਨ ਕੇ, ਅਗਨੀ ਗੰਗਾ ਕੋਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਥੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਵੇਦਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸਤਿਕਾਰ ਅਤੇ ਸਤਬੁਧਿ ਨਾਲ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਰਾਧਨਾ ਕੀਤੀ: "ਮੈਂ ਉਸ ਬ੍ਰਹਮੰਡ-ਪਤੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਰੂਪ ਹੀ ਸੰਸਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਨਿਰਮਲ, ਆਦਿ-ਕਰਨ ਅਤੇ ਆਪੇ ਉਤਪੰਨ ਹੈ। ਜੋ ਅੱਗ ਬਣ ਕੇ ਨਾਸ ਕਰਦਾ, ਪਾਣੀ ਬਣ ਕੇ ਰਚਨਾ ਕਰਦਾ, ਤੇ ਸੂਰਜ ਬਣ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ—ਉਸ ਤ੍ਰਿਣੇਤ੍ਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।" ਫਿਰ, ਉਹ ਆਨੰਦਮਈ, ਅਖੰਡ, ਮੰਗਲਮਈ ਅਤੇ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਪ੍ਰਭੂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿਤਾ। ਅਗਨੀ ਨੇ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ; ਉਸ ਤੋਂ ਹੀ ਸੁੰਦਰ ਪੁੱਤਰ ਸੁਵਰਣਾ ਜਨਮਿਆ, ਜੋ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।" "ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੁਵਰਣਾ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਧੀ ਬਣੀ, ਪ੍ਰਭੂ; ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਮਿਲਣ ਕਾਰਨ, ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ।" "ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਸੰਤਾਨ ਦੋਸ਼ੀ ਹੋ ਗਈ; ਸ਼ਿਵ ਜੀ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ—ਪ੍ਰਭੂ, ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਿਓ।" ਫਿਰ ਅਗਨੀ ਦੀ ਬੇਨਤੀ 'ਤੇ, ਸ਼ੰਭੂ ਜੀ ਨੇ ਇਹ ਮੰਗਲਮਈ ਬਚਨ ਆਖੇ: "ਮੇਰੀ ਤੇ ਤੇਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਤੋਂ ਸੁਵਰਣਾ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਇਕੱਠੀ ਹੈ।" "ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਅਗਨੀ, ਸੁਣ: ਉਹ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇਗਾ।" "ਉਹ ਹੀ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਹੈ, ਉਹ ਹੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਪਿਆਰਾ, ਉਹ ਹੀ ਭੋਗ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਹੈ, ਉਹ ਹੀ ਯਜਮਾਨ ਦਾ ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਹੈ।" "ਉਹ ਹੀ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ; ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਹ ਅਧਿਆਪਕ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਨਿਕਲੀ ਹੋਈ ਮੰਨ।" "ਜਦੋਂ ਇਹ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਹੋਰ ਵਿਚਾਰ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ; ਇਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸਭ ਅਧੂਰਾ ਹੈ, ਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਸਭ ਧਨ-ਸੰਪਦਾ ਪੂਰੀ।" "ਜੀਉਂਦੇ ਹੋਏ ਵੀ, ਜਿਸ ਕੋਲ ਸੁਵਰਣਾ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਮਰੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ; ਜਿਸ ਕੋਲ ਗੁਣ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਧਨ ਹੈ, ਉਹ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜਿਸ ਕੋਲ ਗੁਣ ਹਨ, ਪਰ ਧਨ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਆਦਰ ਨਹੀਂ ਪਾਂਦਾ।" "ਇਸ ਲਈ, ਕੁਝ ਵੀ ਸੁਵਰਣਾ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਹੀਂ; ਪਰ ਸੁਵਰਣਾ, ਚੰਗਾ ਹੋ ਕੇ ਵੀ, ਚੰਚਲ ਹੈ।" "ਉਸ ਕਰਕੇ, ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਅਧੂਰਾ ਜਾਂ ਪੂਰਾ ਹੈ, ਉਹ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ; ਤਪ, ਜਪ ਤੇ ਹਵਨ ਰਾਹੀਂ, ਉਹ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।" "ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਮਹੱਤਤਾ, ਹੇ ਅਗਨੀ, ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਵਰਣਨਯੋਗ ਹੈ; ਜਿਥੇ ਉਹ ਰਹੇ, ਉਥੇ ਆ ਕੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨਾਲ ਫਿਰੇ।" "ਸੁਵਰਣਾ ਆਪ ਹੀ ਲਕਸ਼ਮੀ (ਕਮਲਾ) ਬਣ ਜਾਵੇਗੀ, ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਵੇਗੀ; ਅੱਜ ਤੋਂ ਦੋਵੇਂ ਬੱਚੇ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਨਾਲ ਵਰਤਣ।" "ਫਿਰ ਵੀ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਪੂਰਨ ਪੂਜਾ ਜਾਂ ਪੂਰਨ ਪੁੰਨ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਤੇ ਨਾ ਹੋਵੇਗਾ।" ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਸ਼ੰਭੂ ਉਥੇ ਹੀ ਲਿੰਗ-ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ, ਤਾਂ ਜੋ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਹੋਵੇ। ਦੋਵੇਂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵਰ ਮਿਲਣ ਕਰਕੇ, ਅਗਨੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਿਆ; ਤੇ ਅਗਨੀ ਦੀ ਧੀ ਸੁਵਰਣਾ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਰਹੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵੀ ਆਪਣੀ ਮੰਨਤ ਪੂਰੀ ਕਰਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਜੀਉਂਦਾ ਰਿਹਾ। ਇਸ ਵੇਲੇ, ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਅਗਨੀ ਦੀ ਧੀ ਸੁਵਰਣਾ ਨੂੰ ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਸ਼ਾਰਦੂਲ ਨੇ ਧੋਖੇ ਨਾਲ, ਧਰਮ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਕੇ, ਚੁੱਕ ਲਿਆ। ਸੁਵਰਣਾ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਉਹ ਪਾਤਾਲ ਲੈ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਗਨੀ ਦੇ ਜਵਾਈ ਧਰਮ ਤੇ ਆਪ ਅਗਨੀ, ਜੋ ਹਵਨ ਦੇ ਸਵਿਕਾਰਕ ਹਨ, ਦੋਵੇਂ ਮਿਲ ਕੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੀ ਸ੍ਰੀਫ਼ਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ, ਹਰੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਚੱਕਰ ਨਾਲ ਸ਼ਾਰਦੂਲ ਦਾ ਸਿਰ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਸੁਵਰਣਾ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਸੋਭਾ ਸੀ, ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲਿਆਇਆ।