ਅਜਕ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ ਬਲਾਕਾਸ਼ਵ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਰਾਜਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਕੁਸ਼ਾ ਨਾਮਕ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ। ਕੁਸ਼ਾ ਦੇ ਚਾਰ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ, ਜੋ ਸਭ ਦੇਵੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਸਨ—ਕੁਸ਼ਿਕ, ਕੁਸ਼ਨਾਭ, ਕੁਸ਼ਾਂਬ ਅਤੇ ਮੂਰਤਿਮਾਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਸ਼ਿਕ ਹਮੇਸ਼ਾ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਗੁਆਂਢੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪਾਲਿਆ ਗਿਆ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਘੋਰ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਸੀ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਇੰਦਰ ਵਰਗਾ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਪੁੱਤਰ ਮਿਲੇ। ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ ਕਿ "ਮੈਨੂੰ ਇੰਦਰ ਦੇ ਸਮਾਨ ਪੁੱਤਰ ਮਿਲੇ," ਇੰਦਰ ਨੇ ਵੀ ਡਰ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਆਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਪੂਰੀ ਹੋਣ 'ਤੇ ਇੰਦਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਦੇਖਿਆ। ਜਦ ਇੰਦਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਅਤਿ ਕਠਿਨ ਤਪੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਸਹਸਰਾਖ (ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ) ਭਗਵਾਨ ਇੰਦਰ, ਜੋ ਪੁੱਤਰ ਦੇਣ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਰੱਖਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਸਦਾ ਲਈ ਉਪਕਾਰਕ ਬਣ ਗਿਆ। ਇੰਦਰ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਇਸ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਲਈ ਮੈਂ ਖੁਦ ਹੀ ਪੁੱਤਰ ਬਣ ਕੇ ਜਨਮ ਲਵਾਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਘਵਾਨ (ਇੰਦਰ) ਖੁਦ ਕੁਸ਼ਿਕ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬਣ ਕੇ ਗਾਧੀ ਨਾਮਕ ਰਾਜਾ ਵਜੋਂ ਜਨਮ ਲਿਆ। ਗਾਧੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਪੌਰਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਗਾਧੀ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ। ਗਾਧੀ ਦੀ ਸੁਪਤ੍ਰੀ ਸਤਯਵਤੀ ਸੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ੁਭ ਅਤੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਗਾਧੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਸਤਯਵਤੀ ਦਾ ਵਿਵਾਹ ਕਾਵ੍ਯ ਵੰਸ਼ਜ ਭਾਰਗਵ, ਰੁਚੀਕ ਨਾਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਰੁਚੀਕ, ਜੋ ਭ੍ਰਿਗੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਉੱਤਮ ਰਿਸ਼ੀ ਸਨ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ। ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਰੁਚੀਕ ਨੇ ਗਾਧੀ ਲਈ ਵੀ ਇੱਕ ਯਜ્ઞ ਦਾ ਹਵਨ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਬੁਲਾਕੇ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਸ਼ੁਭੇ! ਤੂੰ ਅਤੇ ਤੇਰੀ ਮਾਂ, ਦੋਵੇਂ ਇਹ ਹਵਨ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰੋ। ਤੈਥੋਂ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮ ਲਵੇਗਾ, ਜੋ ਉੱਤਮ ਕਸ਼ਤਰੀ ਹੋਵੇਗਾ।" ਉਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਵਲੋਂ ਅਜੈ ਹੋਵੇਗਾ, ਉੱਤਮ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦਾ ਸੰਘਾਰਕ ਹੋਵੇਗਾ। ਤੇਰੇ ਅੰਦਰੋਂ ਜੋ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮ ਲਵੇਗਾ, ਉਹ ਤਪੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਹ ਹਵਨ ਪ੍ਰਸਾਦ ਇੱਕ ਸ਼ਾਂਤ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਉਤਪੰਨ ਕਰੇਗਾ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਭਾਰਗਵ ਰੁਚੀਕ, ਜੋ ਸਦਾ ਤਪੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦੇ, ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਗਾਧੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਰੁਚੀਕ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਗਏ। ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਸਮੇਂ ਰਾਜਾ ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਸਤਯਵਤੀ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀ ਤੋਂ ਦੋਵੇਂ ਹਵਨ ਪ੍ਰਸਾਦ ਲਏ। ਸਤਯਵਤੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਹਵਨ ਪ੍ਰਸਾਦ ਦਿੱਤਾ, ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਦੇਵੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਹਿੱਸਾ ਧੀ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਬਿਨਾ ਜਾਣੇ, ਸਤਯਵਤੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਹਵਨ ਪ੍ਰਸਾਦ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਵਸਾ ਲਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਤਯਵਤੀ ਨੇ ਉਹ ਹਵਨ ਪ੍ਰਸਾਦ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰ ਲਿਆ, ਜੋ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਸੀ। ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਤੇਜ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਗਈ। ਜਦ ਰੁਚੀਕ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਯੋਗ ਬਲ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਆਇਆ। ਫਿਰ ਉਸ ਮਹਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸੋਹਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ! ਤੈਨੂੰ ਤੇਰੀ ਮਾਂ ਨੇ ਹਵਨ ਪ੍ਰਸਾਦ ਬਦਲ ਕੇ ਠੱਗ ਲਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਬਹੁਤ ਉੱਤਮ, ਪਰ ਕਰੂੜ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਭਰਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲਾ ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ ਜਨਮ ਲਵੇਗਾ। ਮੇਰੀ ਤਪੱਸਿਆ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਮੈਂ ਸਾਰਾ ਬ੍ਰਹਮ ਉਸ ਵਿਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਤਯਵਤੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, "ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਐਸਾ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚ ਪਤਿਤ ਹੋਵੇ।" ਰੁਚੀਕ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ। ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਹਵਨ ਪ੍ਰਸਾਦ ਲਿਆ, ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ ਪੁੱਤਰ ਕਰੂੜ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇਗਾ।" ਸਤਯਵਤੀ ਨੇ ਫਿਰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, "ਹੇ ਮুনੀ! ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੋ ਤਾਂ ਸੰਸਾਰ ਵੀ ਰਚ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਪੁੱਤਰ ਤਾਂ ਛੱਡੋ। ਮੈਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲਾ ਪੁੱਤਰ ਦਿਓ, ਜੋ ਸੱਚਾ ਤੇ ਧਰਮੀ ਹੋਵੇ। ਜੇ ਹੋਰ ਕੋਈ ਉਪਾਏ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਨਾਤੀ ਐਸਾ ਹੋ ਜਾਵੇ।" ਰੁਚੀਕ ਨੇ ਉਸਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਇਹ ਵਰ ਦਿੰਦਾ, "ਮੇਰੇ ਲਈ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਨਾਤੀ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਭੇਦ ਨਹੀਂ; ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਆਖਿਆ, ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇ।" ਫਿਰ ਸਤਯਵਤੀ ਨੇ ਭਾਰਗਵ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਜਮਦਗਨੀ ਜਨਮਿਆ, ਜੋ ਤਪੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਲੀਨ, ਆਤਮ-ਸੰਯਮੀ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਭ੍ਰਿਗੁ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਮਦਗਨੀ ਦਾ ਜਨਮ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਸਤਯਵਤੀ ਸੀ, ਜੋ ਧਰਮ ਅਤੇ ਸੱਚਾਈ ਨੂੰ ਪਾਲਣ ਵਾਲੀ ਸੀ। ਸਤਯਵਤੀ ਆਗੇ ਚੱਲ ਕੇ ਮਹਾਨ ਨਦੀ ਕਉਸ਼ਿਕੀ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਈ। ਇਕਸ਼ਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਾਜਾ ਰੇਣੁ ਦੀ ਧੀ ਕਾਮਲੀ ਜਾਂ ਰੇਣੁਕਾ ਸੀ। ਰੇਣੁਕਾ, ਜੋ ਤਪੱਸਿਆ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਸੀ, ਵਿੱਚ ਰੁਚੀਕ ਨੇ ਜਾਮਦਗਨਯਾ ਨਾਮਕ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਾਇਆ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਉੱਤਮ, ਸਭ ਵਿਦਿਆਵਾਂ ਦਾ ਗਿਆਤਾ ਅਤੇ ਧਨੁਰਵਿਦਿਆ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੀਣ ਸੀ। ਉਹੀ ਰਾਮ, ਜੋ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਸਕ ਤੇ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਤਪਦਾ ਸੀ, ਰੁਚੀਕ ਅਤੇ ਸਤਯਵਤੀ ਦਾ ਮਹਾਨ ਪੁੱਤਰ ਸੀ। ਜਮਦਗਨੀ ਤਪੱਸਿਆ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਜਨਮੇ, ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਮੱਧਲੇ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ੁਨਹਸ਼ੇਫਾ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ੁਨਹਪੁਛਾ ਸਨ। ਕੁਸ਼ਿਕ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਗਾਧੀ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨਾਮਕ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਿਆ, ਜੋ ਤਪੱਸਿਆ, ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ। ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਸਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਈ ਅਤੇ ਉਹ ਵੀ ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀ ਵਜੋਂ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ। ਇਹ ਧਰਮੀ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਵਿਸ਼ਵਰਥ ਨਾਮ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭ੍ਰਿਗੁ ਦੇ ਅਨੁਗ੍ਰਹ ਨਾਲ, ਕਉਸ਼ਿਕ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੰਸ਼ਜ ਜਨਮਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵੰਸ਼ ਵਧਿਆ। ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਵਰਥ ਅਤੇ ਕਟੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਕਟਯਾਨ ਵੰਸ਼ ਚਲਿਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ। ਸ਼ਲਾਵਤੀ ਵਿੱਚ ਹਿਰਣ੍ਯਕਸ਼ ਜਨਮਿਆ, ਫਿਰ ਰੇਣੁ ਅਤੇ ਰੇਣੁਕਾ। ਸੰਕ੍ਰਿਤੀ, ਗਾਲਵ ਅਤੇ ਮੁਦਗਲ ਵੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ। ਮਧੁਛੰਦਾ, ਜਯਾ, ਦੇਵਲਾ, ਅਸ਼ਟਕ, ਕੱਛਪ ਅਤੇ ਹਰੀਤਾ—ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ। ਇਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਕਉਸ਼ਿਕਾਂ ਦੀਆਂ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀਆਂ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ। ਪਾਣਿਨੀ, ਬਭਰਵ ਅਤੇ ਜੋ ਧਿਆਨ ਤੇ ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਇਸ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।