ਜਦੋਂ ਅਸ਼੍ਵਮੇਧ ਯਜ੍ਨ ਸੰਪੂਰਨ ਹੋ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿਤੇ। ਫਿਰ ਉਹ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਸੰਪੂਰਨ ਹੋ ਕੇ, ਸੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਦੋਹਾਂ ਤੀਰਥਾਂ ਉੱਤੇ ਪੰਦਰਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਠ ਸੌ ਤੀਰਥ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਮਹਾਨ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਤਪੋਵਨ ਨਾਮਕ ਸਥਾਨ, ਨੰਦਿਨੀ ਨਦੀ ਦਾ ਸੰਗਮ ਅਤੇ ਸਿੱਧੇਸ਼ਵਰ ਹਨ। ਗੌਤਮੀ ਤੀਰਥ ਦੱਖਣੀ ਕੰਢੇ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਸ਼ਾਰਦੂਲ ਵੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣੋ, ਜਿਸਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਗਨੀ ਦੇਵਤਾ ਹੋਤ੍ਰ—ਅਰਥਾਤ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਹਵਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ—ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦਕ੍ਸ਼ ਦੀ ਸੁੰਦਰ ਕੁੜੀ ਸ੍ਵਾਹਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਬਣਾਇਆ। ਇੱਕ ਵਾਰ, ਸ੍ਵਾਹਾ ਨਿਃਸੰਤਾਨ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਘੋੜਾ ਤਪ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੀ ਮਹਾਨ ਤਪਸਿਆ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਅਗਨੀ ਦੇਵਤਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਸ੍ਵਾਹਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਬੱਚੇ ਹੋਣਗੇ, ਤੂੰ ਤਪ ਨਾ ਕਰ, ਸੁੰਦਰਿ।” ਪਤੀ ਦੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ੍ਵਾਹਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਤਪਸਿਆ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ। ਕੁੜੀਆਂ ਲਈ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਬਚਨ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੋਰ ਕੁਝ ਚਾਹੁਣਾ ਉਚਿਤ ਨਹੀਂ। ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਬਾਅਦ, ਜਦ ਤਾਰਕਾਸੁਰ ਤੋਂ ਡਰ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਤੇ ਕਾਰਤਿਕੇਯ ਜਨਮਿਆ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਗੁਜ਼ਰ ਗਿਆ। ਉਸ ਵੇਲੇ, ਦੇਵਤੇ, ਜੋ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਤੇ ਭਵਾਨੀ ਤੋਂ ਡਰੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ। ਆਪਣੇ ਉਦੇਸ਼ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ, “ਹੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ, ਤੂੰ ਸ਼ੰਭੂ ਕੋਲ ਜਾ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਤਾਰਕਾ ਦੇ ਡਰ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ। ਪਰ, ਜਿੱਥੇ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਇਕੱਲੇ ਹੋਣ, ਉਥੇ ਜਾਣਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ। ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਵੀ ਇਹੀ ਨਿਯਮ ਹੈ, ਤਾਂ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਧਾਰੀ ਲਈ ਤਾਂ ਹੋਰ ਵੀ ਵਧ ਕੇ। ਜੇ ਕੋਈ ਪ੍ਰੇਮੀ ਜੋੜੇ ਦੀ ਗੁਪਤ ਗੱਲ ਸੁਣ ਲਵੇ, ਉਸਨੂੰ ਨਰਕ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਹਨ, ਮਹਾਨ ਕਾਲ ਹਨ, ਤੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਧਾਰੀ ਹਨ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਵਾਨੀ ਨਾਲ ਨਿਜਤਾ ਵਿੱਚ ਕੌਣ ਦੇਖ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਪਰ ਜਦ ਵੱਡਾ ਖਤਰਾ ਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਨਿਯਮ ਕੀਹ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹਨ? ਹੁਣ ਤਾਰਕਾ ਤੋਂ ਡਰ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਤੂੰ ਜਾ, ਤੇ ਤੂੰ ਆਪ ਤਾਰਕਾ ਬਣ। ਜਦ ਭਲਾਈ ਲਈ ਡਰ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਉੱਠੇ, ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਕੁਰਬਾਨੀ ਵੀ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਤੂੰ ਹੋਰ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈ ਜਾਂ ਜਿਵੇਂ ਠੀਕ ਸਮਝ, ਐਸਾ ਕਰ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਪਹੁੰਚਾ ਕੇ, ਫਿਰ ਜਲਦੀ ਸ਼ੰਭੂ ਕੋਲ ਵਾਪਸ ਆ। ਫਿਰ ਅਸੀਂ ਦੋਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਜਾ ਕਰਾਂਗੇ। ਫਿਰ, ਧੂਤਸ਼ਨ ਨਾਮਕ ਅਗਨੀ ਦੇਵਤਾ ਤੁਰੰਤ ਤੋਤੇ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਉਥੇ ਪਹੁੰਚੇ ਜਿੱਥੇ ਉਮਾ ਦੇ ਨਾਲ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਵਿਹਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਤੋਤਾ ਬਣ ਕੇ, ਹਵ੍ਯਵਾਹਨ ਡਰਦੇ ਹੋਏ ਉਥੇ ਪਹੁੰਚੇ, ਪਰ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਰਾਹੀਂ ਅੰਦਰ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕੇ। ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਖਿੜਕੀ ਕੋਲ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ, ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ ਕੰਬਦੇ ਹੋਏ। ਇਹ ਵੇਖ ਕੇ, ਸ਼ੰਭੂ ਹੱਸੇ ਅਤੇ ਉਮਾ ਨੂੰ ਗੁਪਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਖਿਆ, “ਵੇਖੋ, ਦੇਵੀ, ਤੋਤਾ ਆ ਗਿਆ, ਧੂਤਸ਼ਨ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਆਇਆ ਹੈ।” ਪਾਰਵਤੀ ਨੇ ਸ਼ਰਮਿੰਦਗੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਬਸ, ਪ੍ਰਭੂ।” ਫਿਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ, ਜੋ ਤੋਤੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਗਨੀ ਸੀ, ਉਸਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਇੱਥੇ ਨਾ ਬੋਲ, ਮੂੰਹ ਖੋਲ੍ਹ, ਇਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਅਤੇ ਲੈ ਜਾ।” ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਬੀਜ ਅਗਨੀ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਅਗਨੀ ਉਸ ਬੀਜ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ ਤੇ ਚਲ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ। ਫਿਰ, ਥੱਕ ਕੇ, ਅਗਨੀ ਦੇਵਤਾ ਦਿਵ੍ਯ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਆਏ। ਉਥੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਹ ਬੀਜ ਕ੍ਰਿਤਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਾਰਤਿਕੇਯ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ। ਜਿੰਨਾ ਬੀਜ ਸ਼ੰਭੂ ਦਾ ਅਗਨੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਰਹਿ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਹੀ ਬੀਜ ਅਗਨੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਵਿੱਚ ਦੋ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ। ਸ੍ਵਾਹਾ, ਜੋ ਉਸਨੂੰ ਪ੍ਰਿਯ ਸੀ ਤੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੀ ਸੀ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਬੀਜ ਰੱਖਿਆ। ਉਹ ਉਸ ਨਾਲ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ ਗਈ, ਤੇ ਤੇਰੇ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਉਸ ਤੋਂ ਹੋਣੀ ਸੀ। ਫਿਰ, ਇਹ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਅਗਨੀ ਨੇ ਸ਼ੰਭੂ ਦੀ ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਸੁੱਟੀ। ਅਗਨੀ ਦੇ ਬੀਜ ਤੋਂ, ਉਸ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਉੱਤਮ ਜੋੜਾ ਜਨਮਿਆ: ਸੁਵਰਣ ਅਤੇ ਸੁਵਰਣਾ। ਇਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਅਨੁਪਮ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਜੋ ਸਦਾ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦੇ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਧਾਉਂਦੇ। ਪਿਆਰ ਨਾਲ, ਅਗਨੀ ਨੇ ਸੁਵਰਣਾ ਨੂੰ ਧਰਮਵਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਧਰਮ ਲਈ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਸੁਵਰਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਲਈ, ਉਸਨੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਸੰਕਲਪ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਿਸ਼ਤੇ ਦੀ ਰਚਨਾ ਹੋਈ। ਬੀਜ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਕਰਕੇ, ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਅਗਨੀ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ। ਸੁਵਰਣ, ਪੁੱਤਰ, ਨੇ ਬਹੁਤ ਰੂਪ ਧਾਰੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਰੂਪ ਅਪਣਾਏ। ਉਹ ਇੰਦ੍ਰ, ਵਾਯੂ, ਕੁਬੇਰ, ਵਰੁਣ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਰੂਪ ਤੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਧਾਰ ਕੇ ਜਿੱਥੇ ਸੁਵਰਣ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਉਥੇ ਜਾਂਦਾ। ਕਈ ਵਾਰੀ, ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਭਗਤ ਪਤੀਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਪਤੀਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦਾ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਨਾਲ ਵਿਹਾਰ ਕਰਦਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੁਵਰਣਾ, ਜੋ ਧਰਮ ਦੀ ਪਤਨੀ ਬਣੀ ਅਤੇ ਸ੍ਵਾਹਾ ਦੀ ਧੀ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਅਨੁਸਾਰ ਅਣਬੱਧ ਹੋ ਗਈ। ਉਹ ਪਤਨੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਮਨੁੱਖਾਂ, ਦੈਤਿਆਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਪਿਤਰਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਗੁਣਵਾਨ, ਦਾਨੀ, ਧੀਰਜਵਾਨ ਅਤੇ ਗੰਭੀਰ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਪਤੀਆਂ ਨਾਲ ਵਿਹਾਰ ਕਰਦੀ। ਉਹ ਜਿਸ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਕੋਈ ਦੇਵਤਾ ਪਤਨੀ ਵਜੋਂ ਚਾਹੁੰਦਾ, ਉਸ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਵੱਲ ਖਿੱਚ ਲੈਂਦੀ। ਸੁਵਰਣ ਅਤੇ ਸੁਵਰਣਾ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਰਤੂਤਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਦੈਤਿਆ ਗੁੱਸੇ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ। “ਇਹ ਕੰਮ ਨਿਯਮ ਉਲੰਘਣ ਅਤੇ ਧੋਖੇਬਾਜ਼ੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਹਵਨ-ਵਾਹਕ, ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਸਦਾ ਭਟਕਦਾ ਰਹੇ ਅਤੇ ਉਲੰਘਣ ਵਾਲਾ ਰਹੇ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੁਵਰਣਾ ਕਿਸੇ ਇਕ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਨਾ ਰਹੇ, ਕਿਸੇ ਇਕ ਵਿੱਚ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਨਾ ਰਹੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਰਕਾਰ ਦੇ ਅਤੇ ਨਿੰਦਾ-ਯੋਗ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲੇ—ਇਹ ਤੇਰੀ ਧੀ ਦੀ ਖਾਮੀ ਹੋਵੇ।” ਇਹ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਅਗਨੀ ਬਹੁਤ ਡਰ ਗਿਆ। ਉਹ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਇਆ ਅਤੇ ਆਖਣ ਲੱਗਾ, “ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਧੀ ਲਈ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਦਾ ਉਪਾਏ ਦੱਸੋ।