ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਅਰਸ਼ਟੀਸ਼ੇਣ ਦੇ ਘਰ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਭਗਤਿ ਭਰਿਆ ਪੁੱਤਰ ਭਰਾ ਸੀ। ਭਰਾ ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ੀ ਅਤੇ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਵਿਦਿਆ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ, ਤੇ ਹਰ ਕਲਾ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨਤਾ ਹਾਸਲ ਕਰ ਚੁੱਕਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੁਪ੍ਰਭਾ, ਆਪਣੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਅਤੇ ਉੱਚੀ ਖਿਆਤੀ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ। ਇਕ ਦਿਨ, ਰਾਜਾ ਅਰਸ਼ਟੀਸ਼ੇਣ ਨੇ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਭਰਾ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤਾ। ਮੁੱਖ ਪੁਰੋਹਿਤ ਦੇ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੇ ਯਜਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਲਈ ਦীক্ষਾ ਲਈ। ਫਿਰ, ਸਰਸਵਤੀ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਉਸ ਨੇ ਘੋੜੇ ਦੀ ਯਜਨ ਲਈ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਵੇਦਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਉਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿਚ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਅੱਗ ਦੇ ਨੇੜੇ ਦীক্ষਾ ਲਈ। ਪਰ, ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਪਰੰਤੂ ਦੁਰਾਭਾਵਨਾ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਮਿਥੁਰ ਨੇ, ਰਾਜਾ, ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਨੂੰ ਯਜਨ ਵਿਚੋਂ ਉਠਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਯਜਨ ਨੂੰ ਵਿਘਨ ਪਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੜੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਪਾਤਾਲ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਭਾਗ ਵਿਚ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਰਾਜਾ ਦੇ ਉਠਾਏ ਜਾਣ ਅਤੇ ਯਜਨ ਦੇ ਵਿਗੜ ਜਾਣ ਤੇ, ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਥਾਂ ਚਲੇ ਗਏ। ਪਰ ਪੁਰੋਹਿਤ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਦੇਵਾਪੀ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ, ਰਾਜਾ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹਿ ਗਿਆ। ਦੇਵਾਪੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਪਰ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਨਾ ਵੇਖ ਕੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਉਦਾਸ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਮਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਮਾਂ, ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਕਿੱਥੇ ਗਏ ਹਨ? ਮੈਂ ਬਿਨਾ ਪਿਤਾ ਦੇ ਜੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਸੱਚ ਦੱਸੋ।" "ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਿਤਾ ਨਹੀਂ, ਜਾਂ ਜੋ ਬੁਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਜਿੰਦਗੀ ਤੇ ਫੀ ਫੀ! ਜੇ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦੀ, ਮੈਂ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਅੱਗ ਵਿਚ ਚਲਾ ਜਾਵਾਂਗਾ," ਦੇਵਾਪੀ ਨੇ ਆਗਰਹ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ, ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ, ਜੋ ਰਾਜਾ ਦੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਦੀ ਘਰਵਾਲੀ ਸੀ, ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, "ਤੇਰਾ ਪਿਤਾ, ਰਾਜਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਦਾਨਵ ਨੇ ਪਾਤਾਲ ਵਿਚ ਲੈ ਗਿਆ।" "ਕਿੱਥੇ ਲੈ ਗਿਆ, ਕਿਸ ਨੇ, ਕਿਵੇਂ, ਕਿਉਂ ਲੈ ਗਿਆ? ਕਿਸ ਨੇ ਦੇਖਿਆ? ਦਾਨਵ ਦਾ ਥਾਂ ਦੱਸੋ," ਦੇਵਾਪੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ। "ਯਜਨ ਸ਼ਾਲਾ ਵਿਚ, ਜਦ ਰਾਜਾ, ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਦਿੱਖਾ ਲੈ ਰਹੇ ਸਨ, ਦੈਤ ਮਿਥੁਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਤਾਲ ਵਿਚ ਲੈ ਗਿਆ। ਇਹ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ, ਅੱਗ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਿਚ ਹੋਇਆ," ਮਾਂ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ। ਮਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੇਵਾਪੀ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, "ਹੁਣ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ? ਕੀ ਮੈਂ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਅੱਗ, ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ ਜਾਂ ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਲੱਭਾਂ?" "ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਹੀ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਲੱਭਾਂਗਾ, ਹੋਰ ਕਿਤੇ ਨਹੀਂ।" ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਯ ਕਰ ਕੇ, ਦੇਵਾਪੀ ਨੇ ਭਰਾ, ਰਾਜਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। "ਤਪ, ਬ੍ਰਹਮਚਰੀ, ਵਰਤ ਅਤੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਰਾਹੀਂ, ਮੈਂ ਪਾਤਾਲ ਵਿਚ ਲਏ ਗਏ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।" "ਜਦ ਕੋਈ ਭਿਆਨਕ ਹਾਰ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤੇ ਕੋਈ ਉੱਦਮ ਨਾ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਜੀਵਨ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ?" "ਤੂੰ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਤੇ ਰਾਜ ਕਰ, ਅਰਸ਼ਟੀਸ਼ੇਣ, ਜਿਵੇਂ ਪਿਤਾ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਤੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖ, ਰਾਜਾ, ਜਦ ਤਕ ਮੈਂ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦਾ ਹਾਂ। ਜਦ ਮੇਰਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਮੈਨੂੰ ਜਾਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇ, ਭਰਾ।" ਭਰਾ ਨੇ ਦੇਵਾਪੀ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ। "ਸਫਲਤਾ ਹਾਸਲ ਕਰ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਜਾ, ਚਿੰਤਾ ਨੂੰ ਜਰਾ ਵੀ ਨਾ ਆਣ ਦੇ," ਭਰਾ ਨੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਦੇਵਾਪੀ ਨੇ ਅਮਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ ਨੂੰ ਲੱਭਿਆ। ਹਰੇਕ ਨੂੰ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਦੱਸੀਆਂ। "ਤੁਸੀਂ ਯਜਨ, ਦਿੱਖਾ ਲੈਣ ਵਾਲੇ, ਮੁੱਖ ਪੁਰੋਹਿਤ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ।" "ਜੇ ਤੁਹਾਡੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਿਚ, ਦੈਤਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਯਜਨ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਕੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਠੀਕ ਨਹੀਂ।" "ਫਿਰ ਵੀ, ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੋ ਜਾਵੋਗੇ।" "ਯਜਨ ਵਿਚ, ਪਹਿਲਾਂ ਅੱਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਅੱਗ ਹੀ ਇੱਥੇ ਦੇਵਤਾ ਹੈ; ਅਸੀਂ ਅੱਗ ਦੇ ਸੇਵਕ ਹਾਂ, ਇਸ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ।" "ਉਹ ਹੀ ਦਾਤਾ, ਭੋਗੀ, ਲੈਣ ਵਾਲਾ, ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਹੋਮ ਲੈ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।" ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਦੇਵਾਪੀ ਨੇ ਜਾਤਵੇਦਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਅੱਗ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਦੱਸਿਆ। "ਜਿਵੇਂ ਪੁਰੋਹਿਤ, ਮੈਂ ਵੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਸੇਵਕ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਹੋਮ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ, ਦੇਵਤੇ ਭੋਗੀ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ।" "ਮੈਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਊਂਗਾ, ਅਤੇ ਹੋਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਰੇਕ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਵਾਂਗਾ; ਇਹ ਮੇਰੀ ਗਲਤੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਕੋਲ ਜਾਓ।" ਦੇਵਾਪੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ, ਅੱਗ ਅਤੇ ਸ਼ਾਪ ਦੀ ਗੱਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ। "ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ ਨੇ ਵੇਦ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਸਾਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ, ਅਸੀਂ ਹੋਮ ਦੇ ਭਾਗ ਭੋਗਾਂਗੇ, ਪਰ ਅਸੀਂ ਸਵਤੰਤਰ ਨਹੀਂ।" "ਇਸ ਲਈ, ਅਸੀਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵੇਦ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਤੇ ਚਲਦੇ ਹਾਂ, ਤੇ ਵੇਦ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹਾਂ; ਇਸ ਲਈ, ਤੁਸੀਂ ਵੇਦ ਨੂੰ ਦੱਸੋ।" ਫਿਰ, ਦੇਵਾਪੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਕੇ, ਧਿਆਨ ਅਤੇ ਤਪ ਨਾਲ ਵੇਦਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ। ਵੇਦ, ਉਸ ਦੇ ਤਪ ਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ, ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਗਏ। ਦੇਵਾਪੀ ਨੇ ਵਾਰੀ-ਵਾਰੀ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਵੇਦਾਂ ਨੂੰ ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ, ਅੱਗ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦੱਸੀਆਂ। "ਅਸੀਂ, ਪਿਆਰੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹਾਂ; ਉਹ ਪੂਰੇ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਦਾ ਅਟੱਲ ਆਧਾਰ ਹੈ, ਆਪ ਅਸੰਭਲ ਅਤੇ ਅਸਪਰਸ਼।" "ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦਾ ਇਕੱਲਾ ਆਸਰਾ, ਹਰ ਧਨ ਦਾ ਖਜਾਨਾ, ਮਹਾਂ ਪ੍ਰਭੂ, ਰਚਨਹਾਰ, ਨਾਸਕ, ਉੱਚਤਮ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ।" "ਅਸੀਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਧੁਨੀ ਤੋਂ ਬਣੇ ਹਾਂ; ਅਸੀਂ ਬੋਲਦੇ ਅਤੇ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ, ਤੇ ਇਹੀ ਸਾਡਾ ਕਰਤਵ ਹੈ—ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਪੁੱਛਦੇ ਹੋ, ਉਹ ਬੋਲਣਾ।" "ਕਿਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਗਿਆ, ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ, ਸ਼ਹਿਰ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਕੀ ਹੈ? ਕਿਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਿਗਲਿਆ, ਜਾਂ ਉਹ ਗੁੰਮ ਹੋ ਗਏ? ਇੰਨਾ ਤੱਕ ਅਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ।" "ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੀ ਯੋਗਤਾ, ਕਿਨੂੰ ਪੂਜਣਾ, ਕਿੱਥੇ—ਇਹ ਵੀ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪਾ ਲਵੋਗੇ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੇਵਾਪੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਵੇਦਾਂ ਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਵਿਚਾਰਿਆ।