ਉਰਵਸ਼ੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਯੁ, ਧਰਮਾਤਮਾ ਸ਼੍ਰੁਤਾਯੁ, ਡ੍ਰਿਢਾਯੁ, ਵਨਾਯੁ ਅਤੇ ਬਹੁਆਯੁ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਅਮਾਵਾਸੁ ਦੇ ਵਾਰਿਸ਼ ਮਹਾਰਾਜ ਭੀਮਾ ਸਨ, ਜੋ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਸਨ। ਭੀਮਾ ਦੇ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਮਹਾਨ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਾਂਚਨਪ੍ਰਭਾ ਸਨ। ਕਾਂਚਨਪ੍ਰਭਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸੁਹੋਤ੍ਰਾ ਸਨ, ਜੋ ਗਿਆਨਵਾਨ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸਨ। ਸੁਹੋਤ੍ਰਾ ਤੋਂ ਕੇਸ਼ਿਨੀ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਜਹਨੂ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ। ਜਹਨੂ ਨੇ ਮਹਾਨ ਯਜਨ ਕੀਤਾ—ਸਰਪ ਯਜਨ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਲਈ ਗੰਗਾ ਇੱਕ ਨਾਰੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵਾਹਿਤ ਹੋਈ। ਪਰ ਜਹਨੂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਗੰਗਾ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਯਜਨ ਮੰਡਪ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰ ਦਿੱਤਾ। ਜਹਨੂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਯਜਨ-ਸਥਲ ਨੂੰ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਗੰਗਾ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਡੁੱਬਿਆ ਹੋਇਆ ਦੇਖ ਕੇ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਦਿੱਤਾ—"ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਪੀ ਕੇ ਤੇਰੀ ਮਿਹਨਤ ਵਿਅਰਥ ਕਰਾਂਗਾ।" ਉਸ ਦੇ ਅਹੰਕਾਰ ਲਈ, ਜਹਨੂ ਨੇ ਗੰਗਾ ਦਾ ਪਾਣੀ ਪੀ ਲਿਆ। ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ, ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ, ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਜਹਨੂ ਦੀ ਧੀ ਵਜੋਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਜਹਨੂ ਨੇ ਯੁਵਨਾਸ਼ਵਾ ਦੀ ਧੀ ਕਾਵੇਰੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਵਜੋਂ ਅਪਣਾਇਆ। ਯੁਵਨਾਸ਼ਵਾ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਗੰਗਾ ਅੱਧੇ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਰੁਕ ਗਈ ਅਤੇ ਕਾਵੇਰੀ, ਜੋ ਜਹਨੂ ਦੀ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਪਤਨੀ ਸੀ, ਵਿੱਚ ਸਮਾ ਗਈ। ਜਹਨੂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਤੇ ਧਰਮਵਾਨ ਪਤਨੀ ਕਾਵੇਰੀ ਤੋਂ ਸੁਨੰਦਾ ਨਾਮਕ ਧਰਮਾਤਮਾ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਸੁਨੰਦਾ ਤੋਂ ਅਜਕਾ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ। ਅਜਕਾ ਦੇ ਵਾਰਿਸ਼ ਬਲਾਕਾਸ਼ਵਾ ਸਨ, ਜੋ ਸ਼ਿਕਾਰ ਦੇ ਸ਼ੌਕੀਨ ਰਾਜਾ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਕੁਸ਼ਾ ਸਨ। ਕੁਸ਼ਾ ਦੇ ਚਾਰ ਪੁੱਤਰ ਸਨ—ਕੁਸ਼ਿਕਾ, ਕੁਸ਼ਨਾਭਾ, ਕੁਸ਼ਾਂਬਾ ਅਤੇ ਮੂਰਤਿਮਾਨ—ਸਭ ਦੇਵਤਮ ਯੋਗਤਾ ਵਾਲੇ। ਕੁਸ਼ਿਕਾ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹੋਏ, ਗਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਲੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੰਦ੍ਰ ਵਾਂਗ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਘੋਰ ਤਪस्या ਕੀਤੀ। "ਮੈਨੂੰ ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਸਮਾਨ ਪੁੱਤਰ ਮਿਲੇ," ਐਸਾ ਸੋਚਦੇ ਹੋਏ, ਇੰਦ੍ਰ ਨੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦੇ ਕੋਲ ਆਇਆ। ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਦੀ ਤਪस्या ਪੂਰੀ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਇੰਦ੍ਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ। ਇੰਦ੍ਰ, ਜੋ ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੇ, ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਲਈ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਹੀ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬਣਨ ਦਾ ਵਚਨ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਘਵਾਨ—ਇੰਦ੍ਰ—ਕੁਸ਼ਿਕਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਗਾਧੀ ਬਣਿਆ। ਗਾਧੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਪੌਰਾ ਸੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਗਾਧੀ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ। ਗਾਧੀ ਦੀ ਸੁਭਾਗੀ ਧੀ ਸਤ੍ਯਵਤੀ ਸੀ, ਜੋ ਸ਼ੁਭ ਲਕੜੀ ਵਾਲੀ ਸੀ। ਗਾਧੀ ਨੇ ਸਤ੍ਯਵਤੀ ਨੂੰ ਕਾਵ੍ਯ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਿਚੀਕਾ ਨੂੰ ਪਤਨੀ ਵਜੋਂ ਦਿੱਤਾ। ਭਰਗਵ ਵੰਸ਼ੀ ਰਿਚੀਕਾ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਰਿਚੀਕਾ ਨੇ ਗਾਧੀ ਲਈ ਵੀ ਯਜਨ-ਹੋਮ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਬੁਲਾਕੇ, ਭਰਗਵ ਰਿਚੀਕਾ ਨੇ ਕਿਹਾ—"ਹੇ ਸ਼ੁਭੇ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਲਈ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਲਈ ਇਹ ਹੋਮ ਵਰਤੇ। ਤੈਥੋਂ ਇੱਕ ਤੇਜਸਵੀ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮ ਲਵੇਗਾ, ਜੋ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਸ਼ਤਰੀ ਹੋਵੇਗਾ। ਉਹ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਅਜੈਯ ਹੋਵੇਗਾ, ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸਕ ਹੋਵੇਗਾ। ਤੇਰੇ ਲਈ, ਹੇ ਧਨਵਾਨ, ਤਪस्या ਵਾਲਾ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮ ਲਵੇਗਾ। ਇਹ ਹੋਮ ਸ਼ਾਂਤ, ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਉਤਪੰਨ ਕਰੇਗਾ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਰਿਚੀਕਾ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤਪस्या ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਗਏ। ਗਾਧੀ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਰਿਚੀਕਾ ਦੇ ਆਸ਼੍ਰਮ ਗਿਆ। ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਰਾਜਾ ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਸਤ੍ਯਵਤੀ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀ ਤੋਂ ਦੋ ਹੋਮ-ਭਾਗ ਲਏ। ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਹੋਮ ਲੈ ਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ; ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ, ਦਿਵਯ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ, ਆਪਣਾ ਹੋਮ ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਅਣਜਾਣ, ਸਤ੍ਯਵਤੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਹੋਮ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਵਸਾ ਲਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਤ੍ਯਵਤੀ ਨੇ ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਅੰਦਰ ਲੈ ਲਿਆ ਜੋ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਭਿਆਨਕ, ਤੇਜਸਵੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਹ ਹੋਮ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ। ਰਿਚੀਕਾ, ਯੋਗ-ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਆਏ। ਫਿਰ, ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸੁੰਦਰ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ—"ਹੇ ਸ਼ੁਭੇ, ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਵੱਲੋਂ ਭੁਲਾਵੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈ ਹੈ, ਹੋਮ-ਭਾਗ ਦੀ ਵਟਾਂਦਰਾ ਕਰਕੇ।" "ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਕਠੋਰ ਕਰਤੂਤਾਂ ਵਾਲਾ, ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਹੋਵੇਗਾ; ਪਰ ਉਸ ਦਾ ਭਰਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲਾ ਰਿਸ਼ੀ ਹੋਵੇਗਾ। ਮੇਰੀ ਤਪस्या ਦੁਆਰਾ, ਮੈਂ ਸਾਰਾ ਬ੍ਰਹਮ ਉਸ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਹੈ।" ਪਤੀ ਵੱਲੋਂ ਐਸਾ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਤ੍ਯਵਤੀ ਨੇ ਪ੍ਰਸਾਦਨ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ—"ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ, ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਲੋਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚ ਕਮਜ਼ੋਰ ਨਾ ਹੋਵੇ।" ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਕਿਹਾ—"ਇਹ ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇ। ਪੁੱਤਰ, ਮਾਤਾ ਤੇ ਪਿਤਾ ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਭਿਆਨਕ ਕਰਤੂਤਾਂ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇਗਾ।" ਫਿਰ ਸਤ੍ਯਵਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ—"ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੋ ਤਾਂ ਸੰਸਾਰ ਵੀ ਰਚ ਸਕਦੇ ਹੋ—ਫਿਰ ਪੁੱਤਰ ਬਣਾਉਣਾ ਕੀ ਮੁਸ਼ਕਲ? ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਨਿਆਯੀ ਪੁੱਤਰ ਦੋ। ਐਸਾ ਪੁੱਤਰ ਮੇਰਾ ਪੋਤਾ ਹੋਵੇ, ਜੋ ਤੁਹਾਡਾ ਤੇ ਮੇਰਾ ਹੋਵੇ।" ਜੇ ਹੋਰ ਤਰੀਕੇ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਤਪस्या ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। "ਮੇਰੇ ਲਈ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਪੋਤੇ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਫਰਕ ਨਹੀਂ, ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਕਿਹਾ, ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇ।" ਫਿਰ, ਸਤ੍ਯਵਤੀ ਨੇ ਭਰਗਵ ਵੰਸ਼ੀ, ਤਪੱਸਵੀ, ਸੰਯਮੀ, ਸ਼ਾਂਤ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੇ ਜਮਦਗਨੀ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਭਰਗਵ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਮਦਗਨੀ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਜਨਮਿਆ। ਸਤ੍ਯਵਤੀ, ਜੋ ਧਰਮਵਾਨ ਤੇ ਸੱਚ-ਨਿਸ਼ਠਾ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਮਾਤਾ ਸੀ। ਉਹ ਕੌਸ਼ਿਕੀ, ਮਹਾਨ ਨਦੀ, ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਈ। ਇਕਸ਼ਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਾਜਾ ਰੇਣੁ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਧੀ ਕਾਮਲੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਰੇਣੁਕਾ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਰੇਣੁਕਾ, ਜੋ ਤਪस्या ਤੇ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਸੀ...