ਜਦੋਂ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਕਹੋ,” ਤਾਂ ਦਿਤੀ ਨੇ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਗੱਲ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸੰਤਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਲਭ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਮਾਣਦੇ ਹਨ। ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਪੁੱਤਰ ਮਾਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਕਿਵੇਂ ਕਹੀ ਜਾਵੇ? ਜੇਕਰ ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਧਰਮੀ, ਸੁਖੀ ਅਤੇ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਸਵਰਗ ਜਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਦੀ ਲੋੜ ਹੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ। ਇਸ ਲੋਕ ਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਜੋ ਭੀ ਜੀਵ ਇਨਾਮਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਚੰਗੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਇੱਥੇ ਇਸ ਤੀਰਥ ਤੇ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ ਮਿਹਰ ਕਰੋ। ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ, ਜੇ ਕਿਸੇ ਮਰਦ ਜਾਂ ਔਰਤ ਨੂੰ ਸੰਤਾਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਮਹਾਂ ਪਾਪ ਦਾ ਫਲ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ ਜੇ ਬਾਂਝਪਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਇੱਥੇ ਸਿਰਫ਼ ਸਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੀ ਉਹ ਦੋਸ਼ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਜੋ ਇੱਥੇ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ ਇਹ ਸਤੁਤੀ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਫਲਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ ਤੱਕ ਦਾਨ ਤੇ ਸਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਔਰਤ ਬਾਂਝ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਵੀ ਇੱਥੇ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ ਪੁੱਤਰ ਪਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਔਰਤ ਆਪਣੀ ਮਾਸਿਕ ਧਰਮ ਦੇ ਬਾਅਦ ਇਥੇ ਸਨਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਪੁੱਤਰ ਪਾ ਲੈਂਦੀ ਹੈ; ਜੇ ਗਰਭਵਤੀ ਔਰਤ ਭੀ ਇੱਥੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸਨਾਨ ਕਰੇ— ਜੇ ਉਹ ਭੇਟਾਂ ਦੇ ਕੇ ਅਤੇ ਇਸ ਸਤੁਤੀ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਇੰਦਰ ਵਰਗਾ ਉੱਚਾ ਜਨਮ ਲਵੇਗਾ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਅਤੇ, ਦਿਤੀ, ਸੁਣੋ: ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਿਤਰ ਦੋਸ਼ ਜਾਂ ਪਰਾਏ ਧਨ ਦੀ ਚੋਰੀ ਕਰਕੇ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇਹ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਕਰਕੇ, ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਕੇ, ਅਤੇ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸੋਨਾ ਦਾਨ ਕਰਕੇ, ਨਿਸ਼ਚਤ ਹੀ ਪੁੱਤਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਜਮ੍ਹਾਂ ਪੂੰਜੀਆਂ ਚੁਰਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਵੇਹਰਾਂ ਨੂੰ ਲੁਕਾਉਂਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਕਰਤਵਾਂ ਨੂੰ ਅਣਡਿੱਠਾ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਵਧਦੀ ਨਹੀਂ। ਜਿਹੜਿਆਂ ਨੇ ਦੋਸ਼ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹੀ ਰਾਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਜੀਵਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਯੋਗ ਵੰਸ਼ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਦਿਤੀ ਅਤੇ ਗੰਗਾ ਨਦੀਆਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਿੱਧੇਸ਼ਵਰ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰੇ—ਜੋ ਆਦਿ, ਅੰਤ ਰਹਿਤ, ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ, ਸਦੀਵੀ ਚੇਤਨਾ ਅਤੇ ਆਨੰਦ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹਨ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਦੇਵਤਾ, ਜੋ ਲਿੰਗ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਜੋਤੀਮਈ ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਰਹਿਤ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਦੇਵਤੇ, ਰਿਸ਼ੀ, ਸਿੱਧ, ਗੰਧਰਵ ਅਤੇ ਯੋਗੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਨਿਯਮ ਨਾਲ, ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਨਿੱਤ ਭੇਟਾਂ ਦੇ ਕੇ, ਚੌਦਵੀ ਤੇ ਅਠਵੀਂ ਤਿੱਥ ਨੂੰ ਇਸ ਸਤੁਤੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਦਾ ਹੈ— ਜੋ ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਇੱਥੇ ਗੰਗਾ ਉੱਤੇ ਸੋਨਾ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੌ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਸਭ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਕਰਕੇ ਆਖਿਰਕਾਰ ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਨਗਰੀ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਵੀ ਇਹ ਸਤੁਤੀ ਕਿਤੇ ਵੀ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਔਰਤ ਬਾਂਝ ਹੋਵੇ, ਨਿਸ਼ਚਤ ਹੀ ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਪੁੱਤਰ-ਤੀਰਥ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਸਨਾਨ ਤੇ ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਸਭ ਚਾਹੇ ਹੋਏ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਮਾਰੁਤਾਂ ਨਾਲ ਮਿੱਤਰਤਾ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਮਿਤ੍ਰ-ਤੀਰਥ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇੰਦਰ ਦੀ ਪਾਪ ਰਹਿਤਤਾ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਸ਼ਕ੍ਰ-ਤੀਰਥ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਇੰਦਰ ਨੇ ਵਾਧਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਕਮਲਾ-ਤੀਰਥ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਸਭ ਘੋਸ਼ਣਾ ਹੋਈ—“ਸਭ ਕੁਝ ਹੋਵੇਗਾ”—ਤਾਂ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਅੰਤ ਧਾਰਨ ਕਰ ਗਏ; ਅਤੇ ਜਿਹੜੇ-ਜਿਹੜੇ ਉੱਥੇ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਲਈ ਆਏ ਸਨ, ਉਹ ਸਭ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ। ਉੱਥੇ ਲੱਖਾਂ ਤੀਰਥ ਹਨ, ਜੋ ਪਾਵਨਤਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉੱਥੇ ਜੋ ਯਮ-ਤੀਰਥ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਦਿੱਖੇ ਤੇ ਅਦਿੱਖੇ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਭ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਇਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜੋ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਇਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਕਬੂਤਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਅਨੁਹ੍ਰਾਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਇੱਕ ਪੰਛੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਹੇਤੀ ਸੀ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰ ਸਕਦੀ ਸੀ। ਅਨੁਹ੍ਰਾਦਾ ਮੌਤ ਦੇ ਪੋਤੇ ਸਨ ਅਤੇ ਹੇਤੀ ਵੀ ਮੌਤ ਦੀ ਪੋਤਰੀ ਸੀ। ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਪੋਤੇ ਹੋਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵੈਰੀ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਉੱਲੂ ਸੀ, ਜੋ ਪੰਛੀਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸੀ। ਉਸ ਉੱਲੂ ਦੇ ਵੀ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਪੋਤੇ ਹੋਏ, ਜੋ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਬਲਵਾਨ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਮਹਾਨ ਪੰਛੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਵੈਰ ਚਲ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਗੰਗਾ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਕਬੂਤਰ ਦੀ ਟਿਕਾਣਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਉੱਲੂ ਰਾਜਾ ਵੱਸਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਉੱਥੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੇ ਪੋਤਿਆਂ ਨਾਲ ਵੱਸਦਾ ਸੀ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ, ਅਤੇ ਦੋਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਲੰਬਾ ਯੁੱਧ ਚਲਿਆ। ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੇ ਪੋਤਿਆਂ ਸਮੇਤ ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਹੋਰ ਬਲਵਾਨ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਲੜਾਈ ਕੀਤੀ; ਨਾ ਉੱਲੂ ਜਿੱਤ ਸਕਿਆ, ਨਾ ਕਬੂਤਰ ਹਾਰਿਆ। ਕਬੂਤਰ ਨੇ ਯਮ, ਮੌਤ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਕੇ ਯਮ ਦਾ ਅਸਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸਭ ਉੱਤੇ ਭਾਰੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਉੱਲੂ ਨੇ ਵੀ ਅੱਗ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਕੇ ਬੜੀ ਸ਼ਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ; ਦੋਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਭਿਆਨਕ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ। ਉੱਥੇ ਉੱਲੂ ਨੇ ਅੱਗ ਦਾ ਅਸਤਰ ਕਬੂਤਰ ਉੱਤੇ ਸੁੱਟਿਆ, ਅਤੇ ਕਬੂਤਰ ਨੇ ਯਮ ਦੀਆਂ ਫਾਹੀਆਂ ਆਪਣੇ ਵੈਰੀ ਉੱਤੇ ਸੁੱਟੀਆਂ। ਫਿਰ, ਉੱਲੂ ਵਾਸਤੇ ਮੌਤ ਦੀ ਲਾਠੀ ਅਤੇ ਫਾਹੀਆਂ ਛੱਡੀਆਂ ਗਈਆਂ; ਮੁੜ, ਕਬੂਤਰ ਤੇ ਉੱਲੂ ਵਿਚਕਾਰ ਉਹੀ ਜੰਗ ਹੋਈ, ਜਿਵੇਂ ਕਦੇ ਕਾਂ ਤੇ ਬਗਲੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਈ ਸੀ। ਹੇਤੀ, ਕਬੂਤਰ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਜਦ ਅੱਗ ਦਾ ਅਸਤਰ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਵੱਲ ਆਉਂਦਾ ਦੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਲਈ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈ। ਖਾਸ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਘਿਰਿਆ ਦੇਖ ਕੇ, ਹੇਤੀ ਅੱਗ ਵੱਲ ਗਈ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਨ ਲੱਗੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਮੈਂ ਯਜਮਾਨ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹਾਂ, ਜੋ ਯਜਨ ਦਾ ਭੋਗੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੂਪ ਨਾ ਦਿੱਖਦਾ ਤੇ ਨਾ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਦੇਵਤੇ ਹਵਨ ਦੀਆਂ ਭੇਂਟਾਂ ਨੂੰ ਖਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਮੂੰਹ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਭੇਟਾਂ ਲਿਜਾਣ ਵਾਲਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੁਰੋਹਿਤ ਅਤੇ ਦੂਤ ਹੈ। ਮੈਂ ਉਸ ਆਦਿ ਦੇਵਤਾ ਵਿਭਾਵਸੁ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦੀ ਹਾਂ, ਜੋ ਅੰਦਰ ਪ੍ਰਾਣ ਵਾਂਗ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਬਾਹਰ ਭੋਜਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਮੈਂ ਉਸ ਯਜਨ ਦੀ ਪੂਰਨਤਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਜਿੱਤੂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦੀ ਹਾਂ।” ਇਸ ਉੱਤੇ ਅੱਗ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਹੇ ਕਬੂਤਰ-ਪਤਨੀ, ਇਹ ਮੇਰਾ ਅਸਤਰ ਅਟੱਲ ਹੈ ਅਤੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਛੱਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਦੱਸੋ, ਹੇ ਭਗਤਵਤੀ, ਇਹ ਅਸਤਰ ਹੁਣ ਕਿੱਥੇ ਟਿਕ ਸਕਦਾ ਹੈ?