ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੂੰ ਸੁਣਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਦਿਤੀ, ਜੋ ਗੁਣਵਾਨ ਅਤੇ ਨਿਮਰ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਦੀ ਗਹਿਰਾਈ ਨਾਲ ਨਤਮਸਤਕ ਹੋਈ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਦਾਨੁ ਨੇ ਦਿਤੀ ਨੂੰ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਬੋਲ ਚੁੱਕੀ ਸੀ, ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਦਾਨੁ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਹੇ ਸਧਾਰਣ, ਆਪਣੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਕਸ਼ਯਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰੋ; ਜੇ ਪਤੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਤੇਰੇ ਮਨ ਦੇ ਇੱਛਾ ਫਲ ਪੂਰੇ ਹੋਣਗੇ।” ਦਿਤੀ ਨੇ “ਜਿਵੇਂ ਤੁਹਾਡੇ ਆਦੇਸ਼” ਕਹਿ ਕੇ, ਪੂਰੇ ਮਨ ਨਾਲ ਕਸ਼ਯਪ ਜੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਉੱਚ ਪੁਰਖ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਕਸ਼ਯਪ ਨੇ ਦਿਤੀ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ: “ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਕੀ ਦੇਵਾਂ? ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਦੱਸੋ, ਹੇ ਗੁਣਵਾਨ।” ਦਿਤੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ: “ਮੈਨੂੰ ਐਸਾ ਪੁੱਤਰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ, ਸਾਰੀਆਂ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਆਦਰਿਤ। ਜਿਸ ਦੀ ਪੈਦਾਇਸ਼ ਨਾਲ ਮੈਂ ਇੱਕ ਵੀਰ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਮਾਤਾ ਬਣ ਸਕਾਂ—ਮੈਂ ਇਹ ਵਰ ਚੁਣਦੀ ਹਾਂ, ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ,” ਉਹ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਬੋਲੀ। ਕਸ਼ਯਪ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇੱਕ ਉੱਤਮ ਵਰਤ ਦੇਵਾਂਗਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਫਲ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇਗਾ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮੈਂ ਆ ਕੇ ਤੇਰੇ ਅੰਦਰ ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਰੱਖਾਂਗਾ, ਜੋ ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਹੋਵੇਗਾ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਨਿਰਪਾਪ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।” ਪਤੀ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਦਿਤੀ ਨੇ ਵੱਡੀ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ, ਕਸ਼ਯਪ ਦੀ ਦੱਸੀ ਹੋਈ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਵਰਤ ਕੀਤਾ। ਕਸ਼ਯਪ ਨੇ ਸਿਖਾਇਆ ਕਿ ਜੇ ਕੋਈ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨਾਂ ਤੇ ਸੇਵਾ, ਯੋਗ੍ਯਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ, ਅਤੇ ਵਰਤ ਦੀ ਪ੍ਰਥਾ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਜੀਵਾਂ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਕਿਵੇਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ? ਜਦੋਂ ਵਰਤ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਕਸ਼ਯਪ ਨੇ ਦਿਤੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅੰਕੁਰ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਫਿਰ, ਨਿੱਜੀ ਤੌਰ ਤੇ, ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਿਯਾ ਦਿਤੀ ਨੂੰ ਬਚਨ ਦਿੱਤੇ: “ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਮੁਸਕਾਨ ਵਾਲੀ, ਜਦੋਂ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕਰਤਵਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀਆਂ।” ਕਸ਼ਯਪ ਨੇ ਦਿਤੀ ਨੂੰ ਕਈ ਨਿਯਮ ਸਿਖਾਏ: “ਸਵੇਰ-ਸ਼ਾਮ, ਨਿੰਦਿਤ ਕਰਤਵਾਂ ਨਾ ਕਰੋ; ਨਾ ਸੌਣ, ਨਾ ਘਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਜਾਓ, ਨਾ ਕੇਸ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਰੱਖੋ। ਸਵੇਰ-ਸ਼ਾਮ, ਖਾਣਾ, ਉਂਘਣਾ ਜਾਂ ਪਸਾਰਨਾ ਵੀ ਨਾ ਕਰੋ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜਦੋਂ ਆਤਮਾਵਾਂ ਅਤੇ ਜੀਵ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਾਸਾ ਛੁਪਾ ਕੇ ਰੱਖੋ; ਸਵੇਰ-ਸ਼ਾਮ ਘਰ ਵਿਚ ਨਾ ਰਹੋ। ਮਸਲਾ, ਚੱਕੀ, ਝਲਣੀ, ਅਸਣ, ਜਾਂ ਕਵਰਾਂ ਨੂੰ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਕਦੇ ਨਾ ਲੰਘੋ। ਸਿਰ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਰੱਖ ਕੇ ਨਾ ਸੌਵੋ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸਵੇਰ-ਸ਼ਾਮ; ਝੂਠ ਨਾ ਬੋਲੋ, ਨਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇ ਘਰ ਜਾਓ। ਪੁਰਸ਼ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਇਲਾਵਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਮਹਿਲਾ ਨੂੰ ਨਾ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਜੇ ਤੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰੇਂਗੀ, ਤਾਂ ਤੈਨੂੰ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਰਤਾਜ ਪੁੱਤਰ ਮਿਲੇਗਾ।” ਦਿਤੀ ਨੇ “ਜਿਵੇਂ ਤੁਹਾਡਾ ਆਦੇਸ਼” ਕਹਿ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਸਮਰਪਣ ਕੀਤਾ। ਕਸ਼ਯਪ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੁਆਰਾ ਆਦਰਿਤ ਸੀ, ਉਥੋਂ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਦਿਤੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅੰਕੁਰ ਵਧਣ ਲੱਗਾ, ਜੋ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਪੁਣਿਆਂ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਮਾਮਲਾ, ਦੈਤ ਮਾਇਆ, ਆਪਣੀ ਜਾਦੂਗਰੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਸੱਚੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦਾ ਸੀ। ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਮਾਇਆ ਵਿਚ ਇੱਕ ਮਿੱਤਰਤਾ ਪੈਦਾ ਹੋਈ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ। ਮਾਇਆ, ਗੁਪਤ ਤੌਰ ਤੇ, ਇੰਦਰ ਕੋਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਦਿਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ, ਉਸਦੇ ਵਰਤ, ਅੰਕੁਰ ਦੀ ਵਧੀ ਹੋਈ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਗੁਣ ਦੱਸ ਦਿੱਤੇ। ਸੱਚਾ ਮਿਤ੍ਰ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦਾ ਇਕੱਲਾ ਕੇਂਦਰ ਹੋਵੇ, ਜੋ ਹਾਨੀ ਦੇ ਡਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਚੰਗੀਆਂ ਕਰਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮਾਇਆ, ਜੋ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਦੈਤ ਸੀ, ਨਮੁਚੀ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਭਰਾ ਸੀ। ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ, ਮਾਇਆ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੇ ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ ਇੰਦਰ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਮਿੱਤਰਤਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਸੀ? ਨਮੁਚੀ, ਜੋ ਦੈਤਾਂ ਦਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸਰਤਾਜ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਇੰਦਰ ਨਾਲ ਡਰਾਉਣੀ, ਰੋਮਾਂ-ਖੜੀ ਕਰ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਵੈਰਤਾ ਸੀ। ਇੱਕ ਵਾਰ, ਜੰਗ ਖਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਨਮੁਚੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਸੀ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲਿਆ, ਜਦੋਂ ਇੰਦਰ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਨਮੁਚੀ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਇੰਦਰ, ਜੋ ਸ਼ਚੀ ਦਾ ਪਤੀ ਸੀ, ਡਰ ਗਿਆ, ਆਪਣਾ ਹਾਥੀ ਐਰਾਵਤ ਛੱਡ ਕੇ ਝਾਗ ਵਿਚ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਇੰਦਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਜਰ ਨਾਲ, ਝਾਗ ਨਾਲ ਹੀ, ਆਪਣੇ ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਵੱਜਿਆ; ਨਮੁਚੀ ਦਾ ਨਾਸ ਹੋ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਮਾਇਆ ਉਸ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੇ ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ, ਮਾਇਆ ਨੇ ਵੱਡੀ ਤਪस्या ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਉੱਤੇ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਜਾਦੂਈ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੀਆਂ। ਵਿਸ਼ਨੂ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਆਸਰਾ ਹੈ, ਦੀ ਤਪस्या ਕਰਕੇ, ਮਾਇਆ ਨੇ ਵਚਨ ਮਿਲੇ, ਅਤੇ ਦਾਨ-ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਇੰਦਰ ਨੇ, ਅੱਗ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ, ਜੰਗ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਕੇ, ਮੰਗਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦਿੱਤੇ, ਅਤੇ ਭਟਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਮਾਇਆ, ਜੋ ਜਾਦੂਗਰ ਅਤੇ ਵੈਰੀ ਸੀ, ਦੇਖ ਕੇ ਕਿ ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਜੰਗ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਇੰਦਰ, ਮਘਵਨ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਉਸ ਕੋਲ ਗਿਆ; ਸ਼ਚੀ ਦੇ ਪਤੀ ਨੇ ਬਾਰ-ਬਾਰ ਮਾਇਆ, ਦੈਤ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। “ਹੇ ਦੈਤਾਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ, ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਵਰ ਦਿਓ ਜੋ ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਦਾਨ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਸੁਣ ਕੇ, ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਜੋਂ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆਇਆ ਹਾਂ।” ਮਾਇਆ ਨੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸਮਝ ਕੇ, ਉਤਰ ਦਿੱਤਾ: “ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਤੇਰੀ ਮੰਗ ਪੂਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਗਿਆਨੀ, ਮੰਗਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਕਿੰਨਾ ਦੇਣਾ ਹੈ, ਇਹ ਸੋਚਦੇ ਹਨ।” ਜਦੋਂ ਇਹ ਕਿਹਾ ਗਿਆ, ਹਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਮਿੱਤਰਤਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।” ਮਾਇਆ ਨੇ ਫਿਰ ਕਿਹਾ: “ਇਹ ਕੀ ਲਾਭ ਹੈ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ?” ਹਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮੇਰਾ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਕੋਈ ਵੈਰ ਨਹੀਂ, ਮਿਤ੍ਰ।” “ਸੱਚ ਬੋਲ,” ਹਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਅਤੇ ਦੈਤ ਨੇ ਆਪਣਾ ਅਸਲ ਰੂਪ ਦਿਖਾਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਦੈਤ ਨੂੰ ਸਾਹਸਰਾਖਸ਼ ਰੂਪ ਦਿਖਾਇਆ। ਮਾਇਆ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਹਰੀ ਨੂੰ ਬੋਲੀ, “ਇਹ ਕੀ ਹੈ? ਤੂੰ ਵਜਰਪਾਣੀ ਹੈਂ! ਇਹ ਤੇਰੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ, ਮਿਤ੍ਰ।” ਹਰੀ ਨੇ ਮਾਇਆ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ ਅਤੇ ਹੱਸ ਕੇ ਕਿਹਾ, “ਇਹ ਹੋ ਗਿਆ। ਇੱਥੇ, ਗਿਆਨੀ ਆਪਣੇ ਲਕੜੇ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪੂਰੇ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।” ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਹੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਿੰਘ, ਸ਼ਕ੍ਰ ਅਤੇ ਮਾਇਆ ਵਿਚ ਵੱਡਾ ਪਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ; ਮਾਇਆ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਰੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਰਹੀ।