ਇੰਦਰ, ਜੋ ਅਜਨਮਾ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਮੁਖੀਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦੈਤ ਵੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭੀ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੇ ਕਮਲ ਵਰਗੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ, ਜਿਸ ਨੇ ਦੇਵੀਆਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਵਾਸਤੇ ਤਿੰਨ ਅਟੱਲ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੀ ਨਮਨ ਹੈ। ਮੈਂ ਸੋਮਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਦੀ ਪੰਜ ਅੰਮ੍ਰਿਤਾਂ, ਸੁਗੰਧਿਤ ਲੇਪਾਂ, ਧੂਪ, ਦੀਵੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੋਹਣੇ ਫੁੱਲਾਂ, ਭਿੰਨ-ਭਿੰਨ ਮੰਤ੍ਰਾਂ, ਭੋਜਨ ਦੇ ਨੈਵੇਦਿਆਂ ਅਤੇ ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋ ਬਾਅਦ, ਸ਼ੰਭੂ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਰਾਮ ਜੀ, ਜੋ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਨਾਲ ਸੀ, ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਦੇ ਵਰ ਮੰਗੋ, ਤੁਹਾਡੀ ਭਲਾਈ ਹੋਵੇ।" ਤਦ ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਨੰਦੀ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਾਲੇ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ। "ਹੇ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ, ਜਿਹੜੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਇਹ ਸਤੋਤ੍ਰ ਤੁਹਾਡੀ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਵਾਸਤੇ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਸਫਲ ਹੋਣ।" "ਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਰ, ਹੇ ਸ਼ੰਭੂ, ਨਰਕ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਜੇ ਉਹ ਪਿੰਡ ਆਦਿਕ ਦਾ ਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣ।" "ਜਨਮ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ, ਮਨ, ਬੋਲੀ ਜਾਂ ਕਰਮ ਨਾਲ ਜਿਹੜੇ ਭੀ ਪਾਪ ਹੋਏ, ਇੱਥੇ ਸਿਰਫ਼ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" "ਇੱਥੇ, ਹੇ ਸ਼ੰਭੂ, ਜੇ ਕਿਸੇ ਲੋੜਵੰਦ ਨੂੰ ਭੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਕੁਝ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਸਦਾ ਲਈ ਅਖੁੱਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦਾਤੀ ਨੂੰ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।" ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ ਨੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਆਖਿਆ, "ਇੰਝ ਹੀ ਹੋਵੇ।" ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦੇਵਤਾ ਉਥੋਂ ਚਲੇ ਗਏ, ਤਾਂ ਰਾਮ ਜੀ ਵੀ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਉਥੇ ਪਹੁੰਚੇ, ਜਿੱਥੇ ਗੌਤਮੀ ਨਦੀ ਨਿਕਲਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ 'ਰਾਮ ਦਾ ਘਾਟ' ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਥੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਹਥੋਂ ਦਇਆ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਤੀਰ ਡਿੱਗਿਆ, ਜੋ 'ਤੀਰ-ਘਾਟ' ਬਣ ਗਿਆ—ਸਾਰੀਆਂ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ। ਜਿੱਥੇ ਸੁਮੀਤਰਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਉਹ 'ਲਕਸ਼ਮਣ ਦਾ ਘਾਟ' ਬਣ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਐਸੇ ਹੀ ਉਥੇ ਸੀਤਾ ਜੀ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣਾ ਹੋਇਆ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੇ ਸਪਰਸ਼ ਨਾਲ ਗੰਗਾ ਨਦੀ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅਣਗਿਣਤ ਪਾਪ ਮਿਟਾਉਣ ਵਾਲੀ ਹੋ ਗਈ, ਉਹ ਜਗਤ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਬਣੀ। ਜਿੱਥੇ ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਕੀ ਕਹਿਣਾ? ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਦੇ ਘਾਟ ਵਰਗਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਘਾਟ 'ਪੁੱਤਰ-ਤੀਰਥ' ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਆਇਆ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ, ਹੇ ਨਾਰਦ, ਮੈਂ ਇਸ ਦੀ ਅਸਲ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ। ਜਦੋਂ ਦਿਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾਨਵ ਘੱਟ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਅਦਿਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਧਣ ਲੱਗੇ, ਤਦ— ਦਾਨਵਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸਾਡੀ ਔਲਾਦ ਘੱਟ ਗਈ ਹੈ, ਹੇ ਸੁਜਨ, ਅਸੀਂ ਕੀ ਕਰੀਏ? ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕਰਮ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵੇਖੋ, ਅਦਿਤੀ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ, ਉੱਤਮ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ, ਜੋ ਰਾਜ, ਯਸ਼ ਅਤੇ ਜਿੱਤ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਹੈ।" "ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਜਿੱਤ ਲਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਜ਼ਤ ਅਤੇ ਨੇਕੀਆਂ ਉੱਚੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਮਨ ਦੇ ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਪਤੀ, ਆਚਰਨ, ਵੰਸ਼ ਅਤੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਬਰਾਬਰ ਹਾਂ, ਪਰ..." "ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਦੇਖ ਕੇ ਥੱਕ ਗਈ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਅਦਿਤੀ ਦੀ ਉੱਚੀ ਭਰਪੂਰੀ ਵੇਖ ਕੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨਿਮਾਣਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੀ ਹਾਂ।" ਇਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਉਸਦਾ ਚਿਹਰਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਉਦਾਸ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਹ ਡੂੰਘੀ ਆਹ ਭਰੀ। ਤਦ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ, ਉਸ ਦੀ ਆਦਰ-ਸਨਮਾਨ ਕਰਕੇ, ਪਿਆਰ ਭਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਸਮਝਾਇਆ। "ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰ, ਹੇ ਸੁਜਨ। ਜੋ ਇੱਛਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਪੁੰਨ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਉਪਾਅ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਜਾਣਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਤੇਨੂੰ ਦੱਸਣਗੇ।" ਉਹ ਧਰਮਪਤਨੀ, ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਮਨ ਨਾਲ ਝੁਕ ਗਈ। ਤਦ ਦਾਨੂ ਨੇ ਦਿਤੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਸੁਜਨ, ਆਪਣੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਕਸ਼ਯਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰ। ਜੇ ਪਤੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।" "ਇੰਝ ਹੀ ਹੋਵੇ," ਆਖ ਕੇ, ਦਿਤੀ ਨੇ ਪੂਰੇ ਮਨ ਨਾਲ ਕਸ਼ਯਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਕਸ਼ਯਪ ਨੇ ਦਿਤੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ— "ਕੀ ਦੇਵਾ, ਦੱਸ, ਹੇ ਦਿਤੀ, ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਚੁਣ, ਹੇ ਧਰਮਵਤੀ।" ਦਿਤੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਇੱਕ ਐਸਾ ਪੁੱਤਰ ਜੋ ਬਹੁਤ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਆਦਰਯੋਗ ਹੋਵੇ।" "ਜਿਸਦੇ ਜਨਮ ਨਾਲ ਮੈਂ ਵੀਰ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਮਾਂ ਬਣ ਜਾਵਾਂ—ਇਹੀ ਵਰ ਮੈਂ ਚੁਣਦੀ ਹਾਂ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ," ਉਸ ਨੇ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਆਖਿਆ। ਕਸ਼ਯਪ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇੱਕ ਉੱਚਤ ਵਰਤ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜੋ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਫਲ ਦੇਵੇਗਾ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮੈਂ ਆ ਕੇ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਰੱਖਾਂਗਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਤੂੰ ਇੱਛਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋ ਕੋਈ ਪਾਪ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।" ਪਤੀ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਦਿਤੀ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਚੌੜੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ, ਪਤੀ ਵਲੋਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਵਰਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੀਤਾ। "ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਤੀਰਥ ਸੇਵਾ, ਯੋਗ੍ਯਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਅਤੇ ਵਰਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਉਹ ਇੱਥੇ ਆਪਣੇ ਮਨੋਰਥ ਕਿਵੇਂ ਪੂਰੇ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ?" ਵਰਤ ਪੂਰਾ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਕਸ਼ਯਪ ਨੇ ਦਿਤੀ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਸੰਤਾਨ ਰੱਖੀ। ਫਿਰ, ਇਕਾਂਤ ਵਿੱਚ, ਕਸ਼ਯਪ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਦਿਤੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ— "ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਮੁਸਕਾਨ ਵਾਲੀ, ਜੇ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਨਿਯਮਤ ਕਰਤਵਿਆਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀ ਵੀ ਆਪਣੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦੇ।" "ਸੰਜੀਵਣ ਸਮੇਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਨਿੰਦਾ ਯੋਗ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨੇ, ਨਾ ਸੌਣਾ, ਨਾ ਬਾਹਰ ਜਾਣਾ, ਨਾ ਵਾਲ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਛੱਡਣੇ।" "ਸੰਜੀਵਣ ਸਮੇਂ ਖਾਣਾ, ਉਬਾਸੀ ਲੈਣਾ ਜਾਂ ਅੰਗੜਾਈ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜਦੋਂ ਭੂਤ-ਪ੍ਰੇਤ ਆਦਿਕ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।" "ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੱਸਣ ਦੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਲੁਕਾਓ, ਕਦੇ ਵੀ ਸੰਜੀਵਣ ਸਮੇਂ ਘਰ ਅੰਦਰ ਨਾ ਰਹੋ।" "ਕੁਟਾਈ ਵਾਲਾ ਹਵਣਦਾਨ, ਮਸਾਲਾ ਪੀਸਣ ਵਾਲਾ, ਛਾਣਣ ਵਾਲਾ ਟੋਕਰਾ, ਬੈਠਣ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਜਾਂ ਚਾਦਰ—ਇਹਨਾਂ ਉੱਤੇ ਦਿਨ ਜਾਂ ਰਾਤ ਕਦੇ ਵੀ ਨਾ ਲੰਘੋ।" "ਸਿਰ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਕਰਕੇ ਕਦੇ ਵੀ ਨਾ ਸੌਣਾ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸੰਜੀਵਣ ਸਮੇਂ; ਝੂਠ ਨਾ ਬੋਲੋ, ਨਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇ ਘਰ ਜਾਓ।" "ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਇਲਾਵਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਇਸਤਰੀ ਵੱਲ ਨਹੀਂ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਜੇ ਤੂੰ ਇਹ ਨਿਯਮ ਮੰਨੇ, ਤਾਂ ਤੈਨੂੰ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰਾਜ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪੁੱਤਰ ਮਿਲੇਗਾ।" ਦਿਤੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਮੰਨ ਲਈ। ਫਿਰ, ਕਸ਼ਯਪ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਵਲੋਂ ਆਦਰਯੋਗ ਸੀ, ਉਥੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਦਿਤੀ ਦਾ ਗਰਭ ਵਧਣ ਲੱਗਾ, ਉਹ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਪੁੰਨ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਸੀ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਮਾਇਆ ਦਾਨਵ ਆਪਣੀ ਜਾਦੂ ਨਾਲ ਸੱਚ ਜਾਣਦਾ ਸੀ।